Theo Nghị quyết 98 ngày 6/4, nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tách thành 15 dự án giải phóng mặt bằng do 15 tỉnh, thành phố làm chủ đầu tư và một dự án di dời công trình điện lực do Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện, dự kiến hoàn thành vào quý 4/2028.
Dự án độc lập lớn nhất là xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao do Bộ Xây dựng quyết định đầu tư, mục tiêu hoàn thành cơ bản vào năm 2035.
Nghị quyết cho phép người quyết định đầu tư tiếp tục tách các dự án trên thành các dự án thành phần hoặc dự án thành phần độc lập, phù hợp quy mô và đặc thù từng đoạn tuyến.
Đáng chú ý, người quyết định đầu tư không phải thực hiện thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư mà có thể trực tiếp lập, thẩm định và quyết định đầu tư, đồng thời triển khai xây dựng khu tái định cư trên cơ sở thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Về giải phóng mặt bằng, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật được triển khai sau khi chủ đầu tư bàn giao hồ sơ và xác định mốc giới ngoài thực địa cho địa phương.
Nghị quyết cũng cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế trong lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ tư vấn, xây lắp và các hợp đồng EPC (thiết kế – mua sắm – thi công), EC (thiết kế – thi công), EP (thiết kế – mua sắm) và chìa khóa trao tay.
Bộ Xây dựng được giao phối hợp với các bộ, ngành và địa phương chỉ đạo đơn vị tư vấn thiết kế theo hướng lựa chọn tuyến thẳng nhất có thể, bảo đảm thông số kỹ thuật và phù hợp điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, nhằm hạn chế điều chỉnh sau khi đã giải phóng mặt bằng.
Bộ cho biết các đơn vị tư vấn đang hoàn thiện kế hoạch đấu thầu, hồ sơ mời thầu cho các gói khảo sát và lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Dự kiến tổ chức lựa chọn nhà thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý 2.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam dài 1.541 km, từ Hà Nội đến TP HCM, được thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa; chủ yếu vận chuyển hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận tải hàng hóa khi cần thiết.
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.713.540 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD, thực hiện theo hình thức đầu tư công, dự kiến triển khai giai đoạn 2025-2035. Nhiều địa phương đã thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị khởi công vào tháng 12/2026.
Như Thanh Niên đưa tin, cùng với việc miễn phí xe buýt, Sở Xây dựng TP.HCM mới đây đã đề xuất hàng loạt giải pháp để kéo người dân đến gần hơn với giao thông công cộng (GTCC).
Cụ thể, trong đề án gửi UBND TP.HCM, Sở Xây dựng TP.HCM đưa ra 27 nhóm giải pháp triển khai đến năm 2030. Trong đó, TP dự kiến sắp xếp lại các tuyến hiện hữu, mở thêm xe buýt điện, tăng xe buýt cỡ nhỏ đi sâu vào khu dân cư để cải thiện khả năng tiếp cận. Mạng lưới này cũng được tính toán mở rộng kết nối với khu vực Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) và sân bay Long Thành (TP.Đồng Nai) trong tương lai.
Ở góc độ hạ tầng, TP.HCM nghiên cứu làn ưu tiên cho xe buýt tại một số tuyến phù hợp, nâng cấp bến xe, trạm trung chuyển, cải thiện lối đi bộ và kết nối giữa các loại hình GTCC.
Song song đó là các giải pháp về vận hành như hoàn thiện hệ thống vé điện tử dùng chung, thanh toán không tiền mặt, nâng cấp ứng dụng tra cứu lộ trình theo thời gian thực và điều chỉnh linh hoạt tần suất theo nhu cầu thực tế.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, các đợt miễn vé trước đây từng giúp lượng hành khách tăng mạnh nhưng hiệu ứng chưa bền vững nếu không đi kèm cải thiện chất lượng dịch vụ.
Tiếp nhận thông tin về những giải pháp "kéo người dân đi xe buýt ", đa số bạn đọc (BĐ) Báo Thanh Niên đánh giá đã có thêm những tín hiệu tích cực trong khâu quản lý, điều hành hệ thống GTCC. BĐ Nguyễn Thị Trà My nhận xét: "Việc TP.HCM chủ động rà soát, tối ưu mạng lưới xe buýt, mở rộng tuyến mới và tích hợp các loại hình vận tải khác là một tín hiệu tích cực. Hy vọng các đề xuất sẽ sớm hiện thực hóa, mang lại nhiều lựa chọn tiện lợi hơn cho người dân, từng bước thay đổi diện mạo GTCC đô thị".
Nhiều BĐ đồng thuận với ý kiến đánh giá "người dân chưa chọn xe buýt như một thói quen di chuyển không phải nằm ở giá vé mà vì xe buýt còn nhiều bất tiện". BĐ Quang Tèo chia sẻ: "Nếu hệ thống GTCC như metro, xe buýt, xe đạp điện miễn phí... phủ khắp các nơi, càng tiện lợi càng tốt, tôi sẽ là người đầu tiên bỏ xe máy, ô tô cá nhân để chuyển sang GTCC. Do vậy, tôi mong nhà nước nghiên cứu, bố trí sao cho thuận tiện là người dân ủng hộ ngay".
BĐ Sĩ Hà Hồ nhận xét cách thức Sở Xây dựng TP.HCM hướng tới nhóm giải pháp "cải thiện khả năng tiếp cận xe buýt" chính là "giải pháp đầu tiên để tạo sự thuận tiện trong việc bắt, đón xe buýt". BĐ này phân tích thêm: "GTCC chỉ có thể thu hút người dân bằng sự thuận tiện. Đầu tiên là tăng lượng xe buýt trên mỗi tuyến, đưa các điểm xe đạp công cộng tới các điểm bắt, đón xe buýt, tăng cường chất lượng phục vụ. Tiếp theo là tăng tốc độ di chuyển của xe buýt trong đô thị bằng làn ưu tiên…".
Đa số BĐ đánh giá việc TP.HCM đang hướng đến kế hoạch bổ sung bãi giữ xe tại các đầu mối giao thông để người dân có thể gửi phương tiện cá nhân, sau đó tiếp tục hành trình bằng xe buýt (mô hình "park and ride") là hướng tiếp cận thích hợp giúp người dân hình thành thói quen di chuyển bằng hệ thống GTCC.
BĐ Lê My cho biết: "Tôi đánh giá cao việc TP.HCM nghiên cứu áp dụng mô hình "park and ride" và kết nối đồng bộ các phương tiện GTCC. Khi người dân được tạo điều kiện thuận tiện từ nhà đến trạm, chắc chắn lượng khách sử dụng xe buýt sẽ tăng lên đáng kể. Các giải pháp phải song hành từ miễn phí vé đến đầu tư hạ tầng mới tạo ra chuyển biến thật sự".
"Miễn vé xe buýt là giải pháp ngắn hạn, nâng cao trải nghiệm tiếp cận xe buýt là giải pháp bền vững. Nếu tổ chức hợp lý các bãi giữ xe, đồng thời giảm hoặc miễn phí gửi xe cho người sử dụng xe buýt, chắc chắn người dân sẽ chủ động chuyển đổi thói quen di chuyển", BĐ Đặng Nhật Minh nhận xét.
Định hướng trên được Phó chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường đưa ra khi cùng đoàn công tác do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng dẫn đầu kiểm tra thực địa vị trí xây dựng ga đầu mối Thủ Thiêm tại phường Bình Trưng (TP Thủ Đức cũ), sáng 20/5.
Ga Thủ Thiêm được quy hoạch với tổng diện tích 17,2 ha, kết nối ba tuyến đường sắt và metro gồm: tốc độ cao Bắc - Nam, Bến Thành - Thủ Thiêm, Thủ Thiêm - Long Thành.
Hiện, tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm dài khoảng 6 km đã được Công ty cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh (thuộc Thaco) khởi công. Trong đó, ga cuối Thủ Thiêm (ST06E) được nghiên cứu với quy mô một tầng ngầm và một tầng nổi, nhằm dự trù cho đoạn chuyển tiếp từ ngầm lên cao của dự án Thủ Thiêm - Long Thành khi vượt qua nút giao An Phú. Tuyến đường sắt này cũng đang được TP HCM và Thaco tập trung nghiên cứu để hoàn thiện phương án, dự kiến khởi công trước ngày 2/7.
Tuy vậy, để đảm bảo kết nối đồng bộ bao gồm giải pháp kỹ thuật, kiến trúc, giải phóng mặt bằng tại Thủ Thiêm, các phương án sẽ cần thống nhất với nhà ga của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đang trong giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu khả thi để phê duyệt.
Theo lãnh đạo TP HCM, sau khi các phương án hoàn thiện và được thống nhất từ Bộ Xây dựng, thành phố có thể nghiên cứu phát triển tổ hợp công trình cao tầng phía trên ga Thủ Thiêm để khai thác tối ưu không gian, quỹ đất, theo định hướng mô hình TOD. Do Thủ Thiêm cũng là ga đầu mối lớn nên thành phố dự kiến tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc để lựa chọn thiết kế hiện đại, tối ưu công năng và đồng bộ cảnh quan tại khu vực.
Định hướng trên cơ bản được Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng và đoàn công tác đồng thuận, cho rằng đó là xu hướng phổ biến tại nhiều đô thị lớn trên thế giới. Khi triển khai đồng bộ, Thủ Thiêm được kỳ vọng trở thành nhà ga biểu tượng của TP HCM.
Trước đó, trong quá trình nghiên cứu phương án đầu tư tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, ngoài nhà ga Thủ Thiêm lãnh đạo UBND TP HCM cũng giao các đơn vị nghiên cứu mô hình TOD quanh một số ga khác như Bình Trưng, depot Long Trường... nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất và hệ thống công trình công cộng dọc tuyến.
Trong hôm nay, đoàn công tác Bộ Xây dựng cũng làm việc tại khu vực sân bay Long Thành (Đồng Nai) về phương án đầu tư các tuyến đường sắt kết nối cảng hàng không này, nhằm thống nhất hướng tuyến và phương án đầu tư đồng bộ. Theo quy hoạch, sân bay sẽ có ba tuyến đường sắt kết nối trực tiếp, gồm tốc độ cao Bắc - Nam, Thủ Thiêm - Long Thành và dự án nối dài metro Bến Thành - Suối Tiên.
Chiều 14/5, trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Lô Minh Điệp, Chủ tịch UBND xã Tri Lễ (tỉnh Nghệ An), xác nhận trên địa bàn xảy ra vụ tai nạn khiến một người phụ nữ tử vong.
Theo ông Điệp, vụ việc xảy ra khoảng 9h ngày 13/5. Lúc này, chị Lỳ Thị Chia (SN 1985, dân tộc Mông, trú tại bản Huồi Xái, xã Tri Lễ), điều khiển xe máy đi làm ruộng. Khi đi qua cầu gỗ tạm tại khe Huồi Xái, chị Chia không may bị trượt ngã, rơi cả người và xe máy xuống suối. Nạn nhân tử vong tại chỗ.
Gia đình chị Chia thuộc diện hộ cận nghèo, có 7 nhân khẩu, hoàn cảnh khó khăn. Sau khi sự việc xảy ra, người thân cùng bà con trong bản đã đưa nạn nhân về nhà để lo hậu sự theo phong tục địa phương.
