Để duy trì vẻ ngoài trẻ trung, bên cạnh chế độ ăn uống và tập luyện, việc chăm sóc da là bước cơ bản. Tuy nhiên, nhiều người không nhận ra rằng một số thói quen hằng ngày có thể khiến da lão hóa nhanh hơn dự kiến.
Bác sĩ đa khoa Raj Arora (thuộc Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh – NHS), người sở hữu hơn 66.700 lượt theo dõi trên mạng xã hội và thường xuyên xuất hiện trên các kênh truyền hình lớn như ITV hay Sky News, đã chia sẻ những lưu ý quan trọng để ngăn ngừa tình trạng này.
Bác sĩ Raj nhấn mạnh: “Nguyên nhân lớn nhất gây lão hóa da đôi khi không nằm ở những gì bạn thiếu, mà nằm ở những gì bạn cần phải dừng lại”.
Dưới đây là 4 thói quen nguy hại nhất mà cô đã tổng hợp:
Nằm nghiêng khi ngủ
Dù là tư thế ngủ phổ biến nhất, nằm nghiêng lại là “kẻ thù” của làn da. Việc áp mặt liên tục vào gối trong thời gian dài tạo ra các “nếp nhăn khi ngủ” (sleep wrinkles) do áp lực và ma sát. Theo thời gian, những đường hằn này có thể trở nên vĩnh viễn.
Tình trạng này dẫn đến các nếp nhăn sâu hơn, các vết gấp trên da và gây mất đối xứng khuôn mặt, đặc biệt khi da mất dần độ đàn hồi theo tuổi tác. Những người có thói quen chỉ nằm nghiêng về một bên thường thấy bên mặt đó có nhiều nếp nhăn và trông già hơn bên còn lại.
Các chuyên gia khuyến nghị tư thế ngủ tốt nhất là nằm ngửa để tránh áp lực trực tiếp lên mặt. Nếu không thể bỏ thói quen nằm nghiêng, bạn nên sử dụng vỏ gối bằng lụa hoặc satin để giảm ma sát, hoặc dùng các loại gối công thái học chống lão hóa để hạn chế sự tiếp xúc giữa da mặt và bề mặt gối.
Không sử dụng kem chống nắng (SPF)
Việc bỏ qua kem chống nắng hằng ngày là nguyên nhân hàng đầu gây lão hóa sớm, chiếm tới 80-90% các thay đổi rõ rệt trên da như nếp nhăn, da thô ráp và đốm nâu.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng tia UV phá hủy collagen và elastin, khiến da chảy xệ và không đều màu. Việc sử dụng SPF 30+ hằng ngày là yếu tố sống còn để ngăn chặn (dù không thể đảo ngược hoàn toàn) những tổn thương này. Ngay cả khi da bạn đã có dấu hiệu tổn thương do ánh nắng, việc bắt đầu dùng SPF ngay bây giờ vẫn giúp bảo vệ da khỏi những tác hại tồi tệ hơn trong tương lai.
Thuốc lá điện tử (Vaping)
Bác sĩ Raj cảnh báo thuốc lá điện tử đẩy nhanh quá trình lão hóa, khiến da sớm xuất hiện nếp nhăn, chảy xệ và xỉn màu. Chất nicotine làm co mạch máu, khiến da bị thiếu oxy và dưỡng chất, đồng thời làm giảm sản sinh collagen và elastin. Kết quả là làn da mất đi độ đàn hồi, trông nhợt nhạt và thiếu sức sống hơn hẳn so với những người không sử dụng.
Để cơ thể mất nước
Tình trạng thiếu nước khiến da khô sạm, chảy xệ và dễ hình thành cấu trúc da “giấy nhám” (crepe-paper), tạo ra các nếp nhăn li ti.
Cần phân biệt rõ da thiếu nước (dehydrated skin) khác với da khô (dry skin – thiếu dầu). Da thiếu nước thường do các yếu tố môi trường, chế độ ăn uống kém và sự sụt giảm collagen tự nhiên. Việc cung cấp đủ nước hằng ngày sẽ giúp làm đầy các tế bào da, tăng cường độ đàn hồi và làm mờ các nếp nhăn mảnh do thiếu nước gây ra.
Ngày 26/5, nguồn tin của phóng viên Dân trí cho biết, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) những ngày qua tiếp nhận điều trị một trường hợp bị bỏng điện thương tâm.
Bệnh nhi là bé G.K. (15 tuổi, ngụ tỉnh Tây Ninh). Theo thông tin ban đầu, trước đó vì thấy con diều của em nhỏ chơi bị vướng đường dây điện, bé K. trèo lên mái nhà để tìm cách gỡ. Thấy có một thanh kim loại dài, bé cầm lấy để khều con diều thì bất ngờ xảy ra sự cố khiến đường dây điện phát nổ.
"Lúc đó, tôi đang ở ruộng phun thuốc thì nghe tiếng động lớn nên vội chạy về nhà. Nghe em gái nói con bị điện giật, tôi vào tắt cầu dao điện rồi nhờ người thân trèo lên cứu con.
Nhưng lúc này cháu đã nằm bất động, quần áo bị lửa cháy đen, bỏng khắp người. Gia đình đưa cháu vào bệnh viện tỉnh cấp cứu, nhưng họ chuyển bé đi ngay vì tình trạng nặng quá", chị T., mẹ bệnh nhi kể.
Tại khoa Phỏng và Phẫu thuật tạo hình, Bệnh viện Nhi đồng 1, bé được xác định bỏng điện hơn 50%, rải rác khắp nơi trên cơ thể như mặt, ngực, tứ chi...
Quá trình điều trị, các bác sĩ đã tiến hành thay băng, chăm sóc tích cực. Bệnh nhi đã trải qua 2 lần cắt lọc vết thương và một lần ghép da tự thân.
Dự kiến vài ngày tới, bé sẽ tiếp tục được mổ ghép da. Đến nay, quá trình điều trị đã kéo dài hơn 1 tháng, diện tích bỏng đã giảm còn hơn 20%, nhưng chưa biết khi nào sẽ được xuất viện.
Theo bác sĩ, tai nạn liên quan đến vật dụng điện, ổ điện hoặc đường dây điện không hiếm gặp với trẻ em và người dân nói chung. Trên thực tế, có hai cơ chế gây bỏng điện.
Một là bỏng do tia lửa điện, thường nhẹ và thời gian điều trị ngắn. Thứ 2 là bỏng do luồng điện đi qua cơ thể, tỏa nhiệt và cháy từ bên trong nên gây vết thương nặng và rất sâu.
Khi luồng điện tiếp xúc cơ thể trên đường truyền trực tiếp, chỗ nào điện trở cao (như cổ tay, khuỷu tay, nách, vùng gân cơ nhiều) thì tỏa nhiệt nhiều. Tổn thương tại những vị trí này thường rất nặng, nhiều trường hợp phải cắt cụt chi. Đó là chưa kể các biến chứng như rung tim, rung thất do điện gây ra, làm bệnh nhân ngưng tim tử vong tại chỗ...
Để phòng tránh những tai nạn đáng tiếc xảy ra với trẻ nhỏ liên quan đến điện, các bác sĩ khuyên cha mẹ cần chú ý che chắn, bảo vệ ổ cắm trong nhà; các thiết bị điện cần tìm cách để xa tầm tay trẻ. Ngoài ra, phụ huynh cần trông coi, theo dõi thật cẩn thận con em, nhất là trong thời điểm mùa hè trẻ được nghỉ học.
Bên cạnh đó, người xây dựng, quản lý đường điện cần tuân thủ khoảng cách an toàn, trang bị bảo hộ đầy đủ cho người lao động. Người dân - nhất là công nhân - hãy chú ý bảo đảm an toàn cho bản thân khi làm việc gần đường điện.
Ngay đầu tháng 7 tới, thành phố hỗ trợ phí điều trị tật khúc xạ cho nhóm 18-35 tuổi mắc cận thị từ 3 diop trở lên. Chính sách này áp dụng với những người thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng tại Thủ đô. Hà Nội thanh toán khoản tiền này dựa trên giá dịch vụ do các cơ sở y tế công lập quy định.
Bằng việc lần đầu tiên đưa điều trị mắt vào gói an sinh, chính quyền kỳ vọng giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình và nâng cao thể trạng nguồn nhân lực trẻ trong bối cảnh tỷ lệ thanh thiếu niên cận thị tăng cao.
Tại bệnh viện công lập, người dân chi trả khoảng 60.000-100.000 đồng cho một lần khám cận thị tiêu chuẩn, hoặc thanh toán mức 200.000-400.000 đồng khi đăng ký dịch vụ khám chuyên gia.
Song song với việc chăm sóc mắt, thành phố tổ chức khám sức khỏe tổng quát miễn phí mỗi năm một lần cho toàn bộ cư dân đủ điều kiện cư trú. Ngành y tế phân loại danh mục khám theo từng nhóm tuổi.
Cụ thể, các bác sĩ khám lâm sàng cho trẻ dưới 6 tuổi và học sinh từ 6 đến dưới 18 tuổi theo tiêu chuẩn y tế học đường. Người từ 18 tuổi trải qua các bước khám toàn diện và xét nghiệm cận lâm sàng nhằm sớm phát hiện rủi ro bệnh tật. Ngân sách thành phố chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh này theo khung giá dịch vụ hiện hành tại bệnh viện công.
Trong các đợt khám định kỳ, cơ sở y tế đồng thời thực hiện sàng lọc 5 loại ung thư phổ biến bao gồm ung thư vú, cổ tử cung, đại trực tràng, tiền liệt tuyến và khoang miệng. Cán bộ y tế cũng đánh giá các rủi ro sức khỏe tâm thần của người dân như chứng rối loạn trầm cảm, lo âu và những ảnh hưởng do lạm dụng đồ uống có cồn.
Ngành y tế Thủ đô sẽ nạp toàn bộ kết quả khám của người dân vào hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử. Hệ thống dữ liệu thông minh này giúp cơ quan quản lý dễ dàng theo dõi dịch tễ cộng đồng, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân khi tra cứu lịch sử bệnh án cá nhân.
Trước đó, người dân TP HCM 18 tuổi trở lên cũng được khám sàng lọc các bệnh lý và lập hồ sơ sức khỏe điện tử miễn phí từ giữa tháng 4. Trên cả nước, Bộ Y tế đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh, đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
Th.S Nguyễn Ngọc Tuấn, Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và tái tạo, Bệnh viện Đại học Y dược - cơ sở Linh Đàm (Hà Nội), cho biết thực tế điều trị các bác sĩ đã ghi nhận các ca bệnh nhập viện do bị người khác cắn. Tổn thương do người cắn thường gặp nhất trong các vụ bạo lực là mất tai, mất môi hoặc một phần mũi.
Mới đây nhất, người đàn ông 45 tuổi ở Bắc Ninh vào cấp cứu do bị người thân cắn đứt rời môi trên, khuyết toàn bộ phần mềm môi trên. Mảnh môi bị đứt rời và thất lạc, nên các bác sĩ đã phải thực hiện phẫu thuật tạo hình môi mới cho bệnh nhân. Đây là phẫu thuật phức tạp và cần nhiều thời gian "hoàn thiện".
"Vết thương do người cắn là một dạng tổn thương rất đặc biệt", Th.S Nguyễn Ngọc Tuấn nói và cho hay cơ chế tổn thương khác các vết thương thông thường, không chỉ là rách da mà còn có lực nghiền, xé và đâm xuyên do răng dẫn đến dễ làm dập nát mô, tổn thương sâu.
Bác sĩ Tuấn lưu ý thêm, trong các vụ xô xát, ẩu đả, bạo lực, có dạng vết thương rất điển hình khác là "clenched fist injury" (chấn thương do đấm vào răng người khác). Trường hợp này vết thương bên ngoài nhỏ nhưng tổn thương sâu vào khớp bàn tay. Vết thương này có nguy cơ nhiễm trùng cao, dễ bị bỏ sót do biểu hiện ban đầu kín đáo, khiến người có vết thương đến cơ sở y tế muộn, do đó cách xử trí cũng cần thận trọng.
Đáng lưu ý, theo bác sĩ Tuấn, vết thương do người cắn là vết thương bẩn tương đương vết thương do súc vật cắn, vì trong khoang miệng người chứa hệ vi khuẩn rất phức tạp, nhiều hơn cả một số loài động vật. Trung bình có hàng trăm loài vi khuẩn: hiếu khí và kỵ khí, trong đó, có một số vi khuẩn điển hình: Streptococcus, Staphylococcus aureus, Eikenella corrodens (rất đặc trưng trong vết cắn người), vi khuẩn kỵ khí như Fusobacterium, Prevotella…
Khi cắn, các vi khuẩn này được "tiêm" trực tiếp vào mô sâu, là nguy cơ nhiễm trùng cao (10 - 50%), thậm chí gây viêm mô tế bào, áp xe, rất nguy hiểm cho nạn nhân.
"Nếu chẳng may gặp tai nạn này, việc quan trọng nhất là tìm lại các mảnh đã bị cắt (mảnh môi, tai bị cắn rời), bảo quản đúng cách để tăng cơ hội nối lại thành công. Bệnh nhân cần được đưa đến các cơ sở có chuyên khoa phẫu thuật tạo hình càng sớm càng tốt để được xử lý đúng quy trình chuyên môn", bác sĩ Tuấn hướng dẫn.
