Iran gửi thông điệp đến Mỹ từ lễ tang ông Ali Khamenei

NBC News cuối tuần trước dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ cho biết một tiêm kích F-5 Iran từng vượt qua nhiều lớp phòng không để ném bom căn cứ đồn trú Buehring tại Kuwait hồi đầu xung đột. Đây là lần đầu cơ sở quân sự Mỹ bị máy bay cánh bằng có người lái của đối phương tấn công trong suốt nhiều năm qua.

Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.

Căn cứ Buehring được cho là "huyết mạch hậu cần" của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đóng vai trò trung tâm tập kết chính để triển khai lực lượng, tiến hành hoạt động duy trì và hỗ trợ chiến đấu cho những chiến dịch của Washington tại khu vực.

Vai trò quan trọng của Buehring khiến Mỹ triển khai mạng lưới phòng không đa tầng để bảo vệ cơ sở này, trong đó có lá chắn tầm xa Patriot và nhiều hệ thống phòng không tầm ngắn.

Trong khi đó, tiêm kích hạng nhẹ F-5 được tập đoàn Northrop phát triển và đưa vào biên chế không quân Mỹ từ năm 1964, với tổng cộng hơn 2.600 chiếc được xuất xưởng trong giai đoạn 1959-1987. Phi đội F-5E/F của Iran hiện nay đều được sản xuất và bàn giao trước năm 1979

"Loại phi cơ này nhìn chung không có khả năng sống sót trong môi trường tác chiến hiện đại", biên tập viên Stefano D'Urso của chuyên trang hàng không quân sự Aviationist nhận xét, dù lưu ý kích thước nhỏ của F-5 có thể khiến hệ thống phòng không khó phát hiện chúng hơn.

Tạp chí quân sự Military Watch Magazine chỉ ra rằng chiến đấu cơ F-5 Iran không được trang bị hệ thống tác chiến điện tử tiên tiến, chưa nói đến công nghệ tàng hình, nên dễ bị phát hiện và ngăn chặn hơn nhiều so với tiêm kích hiện đại. "Lưới phòng không đa tầng quanh căn cứ Buehring bị xuyên thủng bởi phi cơ lạc hậu như F-5 có thể coi là nỗi xấu hổ", tạp chí nhận xét.

NBC News dẫn lời các quan chức Mỹ nhận định chiếc F-5 Iran đã bay rất thấp, kết hợp lợi dụng địa hình và địa vật để ẩn mình, tránh bị radar cảnh giới phát hiện trong quá trình tiếp cận mục tiêu.

"Radar mặt đất thường bị giới hạn bởi tầm nhìn thẳng và đường chân trời. Điều này khiến chúng không thể phát hiện tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và phi cơ bay thấp cho đến khi đối phương đã ở rất gần", Hamish de Bretton-Gordon, cựu sĩ quan lục quân Anh, cho biết.

Chưa rõ tiêm kích F-5 Iran bay trên lãnh thổ Iraq hay qua biển trước khi tiến vào vùng trời Kuwait. Bình luận viên quân sự James Marinero nhận định phi công đã chọn tuyến đường ngắn nhất nhằm hạn chế tối đa nguy cơ bị radar Mỹ và đồng minh phát hiện.

"Bay từ khu vực Dezful hoặc Omidiyeh sẽ giúp phi cơ tận dụng địa hình vùng châu thổ sông Tigris-Euphrates, gần biên giới với Iraq, cùng các vùng đầm lầy ven biển phía bắc vịnh Ba Tư để che giấu tung tích. Nếu duy trì độ cao dưới 30 m, chiếc F-5 có thể không lộ diện cho đến khi tới sát biên giới Kuwait", Marinero cho hay.

Nhiệm vụ của chiến đấu cơ Iran dường như thuận lợi hơn nhờ năng lực cảnh báo sớm của Mỹ và đồng minh đã bị suy giảm trong những đòn tập kích trước đó. Hàng loạt radar phòng không, trong đó có AN/TPY-2 của Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD) và "mắt thần" AN/FPS-132, đã bị phá hủy hoặc hư hại ngay trong ngày đầu xung đột.

Các hệ thống phòng không tầm ngắn về lý thuyết sẽ lấp khoảng trống của tổ hợp Patriot và THAAD, nhưng cần có dữ liệu cảnh báo sớm.

"Một chiếc F-5 cũ kỹ do Iran vận hành có thể khai thác được khoảng trống đó đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về giới hạn của đường chân trời radar, thời gian phản ứng của hệ thống chỉ huy và thách thức với nỗ lực phát hiện vật thể bay thấp trong không phận hỗn loạn thường thấy giữa thời chiến", chuyên trang quân sự Defence Security Asia nhận xét.

Biên tập viên D'Urso cũng cho rằng cuộc tập kích diễn ra trong điều kiện rất đặc biệt, nhận định phi công Iran đã tận dụng thời điểm "lưới phòng không Mỹ bị quá tải vì các trận tập kích tên lửa và UAV".

Iran đã phóng lượng lớn UAV, trong đó có dòng Shahed và Arash-2, để phủ kín radar đối phương, tạo điều kiện cho tiêm kích xâm nhập vùng trời mục tiêu. Chỉ riêng tại Kuwait, quân đội nước này tuyên bố đã bắn hạ ít nhất 98 tên lửa đạn đạo và 283 UAV tự sát trong 6 tuần xung đột.

"Chiếc F-5 lợi dụng tình trạng hỗn loạn để ẩn mình khi di chuyển", Marinero cho hay.

Giới chuyên gia cũng chỉ ra rằng cuộc tập kích căn cứ Buehring diễn ra cùng giai đoạn với vụ Kuwait bắn rơi ba tiêm kích hạng nặng F-15E Mỹ. CENTCOM khi đó cho biết chiến đấu cơ Mỹ bị lực lượng Kuwait bắn nhầm giữa lúc diễn ra giao tranh ác liệt, trong đó có "các cuộc tấn công bằng máy bay, tên lửa đạn đạo và UAV từ Iran".

Đây cũng là lần duy nhất CENTCOM xác nhận máy bay Iran tham chiến trong xung đột, nhưng chưa rõ đó có phải chiếc F-5 tấn công căn cứ Buehring hay không.

Áp lực từ những cuộc tấn công cường độ cao và tần suất lớn của Iran cũng được cho là làm tăng nguy cơ lực lượng phòng thủ mắc sai sót, để lọt mục tiêu nguy hiểm như tiêm kích đối phương.

"Những người dán mắt vào màn hình radar phải ra quyết định ngay lập tức dựa trên bản năng, kiến thức đã được huấn luyện và công nghệ hỗ trợ. Họ không được phép phạm sai lầm khi phán đoán", Debanish Achom, biên tập viên đài NDTV của Ấn Độ, cho hay.

Tin Gốc: Vnexpress

Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho biết trận động đất mạnh 7,2 độ xảy ra cách thủ đô Caracas của Venezuela khoảng 160 km về phía tây lúc 18h04 ngày 24/6 (5h04 hôm nay giờ Hà Nội), với tâm chấn nằm ở độ sâu 22 km. Chưa đầy một phút sau, trận động đất thứ hai mạnh 7,5 độ tiếp tục xảy ra cách đó vài km, với tâm chấn ở độ sâu 10 km.

Nhiều người dân ở Caracas đã vội vã sơ tán khi trận động đất làm rung chuyển các tòa nhà. Mặt tiền của một số công trình đã bị hư hại nghiêm trọng, theo Reuters.

Một nhân chứng cho biết các vết nứt đã hình thành dọc theo tường căn hộ của họ và kính ở lối vào bị vỡ vụn, điện đã bị cắt ngay sau đó. "Nhiều bức tường trong tòa nhà của tôi bị nứt toác hoặc bắt đầu bị rạn. Ngay khi rung lắc ngừng lại, chồng tôi và tôi đã lập tức sơ tán", một nhân chứng ở Valencia, phía tây Caracas, cho hay.

Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello cho biết trận động đất có thể cảm nhận được ở nhiều bang, thêm rằng khu phố Altamira ở Caracas đang trong tình trạng "đáng báo động" với nhiều nhà cửa và công trình bị sập. Ông kêu gọi người dân ở ngoài trời vì dư chấn có thể gây thêm thiệt hại cho một số công trình.

Cột bụi cũng bốc lên từ hai khu phố có nhiều nhà hàng và cơ sở kinh doanh đông người của thủ đô Caracas, theo AP.

Trận động đất có thể cảm nhận ở thủ đô Bogota của Colombia, khiến chuông báo động vang lên và một số cư dân đã sơ tán khỏi các tòa nhà nhằm đề phòng. Cơ quan Quản lý Rủi ro và Thảm họa Quốc gia Colombia (UNGRD) đã loại trừ khả năng xảy ra sóng thần sau trận động đất.

Hệ thống Cảnh báo Sóng thần Mỹ đã đưa ra cảnh báo sóng thần đối với Puerto Rico cùng các Quần đảo Virgin thuộc Mỹ và Anh sau trận động đất, cho biết các hòn đảo ngoài khơi bờ biển Venezuela như Aruba, Curacao và Bonaire cũng có thể bị ảnh hưởng bởi những đợt sóng nguy hiểm. Tuy nhiên, cảnh báo đã được gỡ bỏ sau đó.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 23-4, Tổng lãnh sự quán Hà Lan tổ chức lễ kỷ niệm ngày Quốc khánh, đồng thời là sinh nhật của Quốc vương Willem-Alexander. Buổi lễ có sự tham gia của Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh.

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng lãnh sự Hà Lan tại TP.HCM Raissa Marteaux nhấn mạnh Quốc khánh là biểu tượng sống động cho sự giao thoa giữa truyền thống và đổi mới, ngày lễ phản ánh tinh thần tự do sáng tạo, một giá trị cốt lõi của Hà Lan. Tinh thần này cũng đang hiện diện trong quan hệ với Việt Nam.

Trong đó, TP.HCM là điển hình nơi tinh thần đổi mới của Hà Lan, sự năng động của Việt Nam và những khát vọng chung cùng hội tụ.

"Chính khát vọng đó cũng định hình mối quan hệ giữa hai quốc gia, một quan hệ đối tác được xây dựng trên nền tảng vững chắc và được thúc đẩy bởi cam kết cùng phát triển và kiến tạo tương lai", bà nhấn mạnh.

Ông Bùi Minh Thạnh cho biết quan hệ Việt Nam và Hà Lan đã phát triển mạnh mẽ trong hơn 50 năm qua, trở thành hình mẫu của hợp tác hiệu quả và thực chất.

Hai nước đã thiết lập nhiều khuôn khổ hợp tác quan trọng như Đối tác chiến lược về thích ứng biến đổi khí hậu và quản lý nước (2010), Đối tác chiến lược về nông nghiệp bền vững và an ninh lương thực (2014), và không ngừng nâng cấp quan hệ trong những năm gần đây.

Hà Lan hiện là đối tác thương mại và nhà đầu tư lớn nhất của Việt Nam trong Liên minh châu Âu. Riêng tại TP.HCM, tổng vốn đầu tư từ Hà Lan đạt khoảng 8,2 tỉ USD.

Ông Bùi Minh Thạnh cũng cho biết TP.HCM đã thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều địa phương của Hà Lan như Rotterdam và Eindhoven, đồng thời triển khai nhiều dự án trong các lĩnh vực quy hoạch đô thị, phát triển bền vững, logistics và đổi mới sáng tạo.

"TP.HCM sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để quan hệ hợp tác giữa hai bên ngày càng phát triển hiệu quả, đóng góp vào quan hệ đối tác toàn diện giữa Việt Nam và Hà Lan", ông Bùi Minh Thạnh nói.

Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, Tổng lãnh sự Raissa Marteaux cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của khả năng thích ứng và đổi mới. Bà bày tỏ tin tưởng rằng cả hai quốc gia đều có thể cùng nhau vượt qua thách thức, tái định hình chuỗi cung ứng và thúc đẩy phát triển bền vững.

Với việc mở rộng hợp tác, quan hệ Việt Nam - Hà Lan được kỳ vọng sẽ tiếp tục tỏa sáng với nhiều điểm nhấn tích cực trong thời gian tới.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ