“Đơn hàng dạo này tạm ổn hơn trước, nhưng áp lực ngày càng cao. Biên lợi nhuận đã mỏng nay sắp ‘tàng hình'”, CEO một công ty may tại TP HCM, bình luận đầu tháng 7.
Không riêng tại TP HCM, từ đầu năm đến nay, nhiều nhà sản xuất dù duy trì được đơn hàng và xuất khẩu vẫn phải “căng mình” để giữ phong độ.
Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), kim ngạch xuất khẩu hàng hóa 6 tháng đạt hơn 266,5 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhưng sau kết quả này là áp lực mà các nhà sản xuất – xuất khẩu đối diện nửa năm qua, đặc biệt với nhóm ngành công nghiệp truyền thống như dệt may, da giày hay thủy sản.
Thực tế, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của ngành sản xuất trang phục tăng 10% trong 6 tháng, được xếp vào nhóm thấp cùng với dệt (10%) và da (4%). Trong khi đó, IIP nửa đầu năm nay của ngành chế biến – chế tạo là 11,4%.
“Một số ngành công nghiệp truyền thống tăng thấp, chịu sức ép bào mòn biên lợi nhuận do chi phí nguyên vật liệu nhập khẩu, cước vận tải quốc tế tăng cao nên doanh nghiệp thận trọng mở rộng quy mô”, Cục Thống kê nhận định.
Các ngành sản xuất, xuất khẩu khác cũng đối diện không ít áp lực từ yêu cầu của khách hàng đến chi phí logistics. Ví dụ, thủy sản mang về gần 5,8 tỷ USD, tăng 12,8% nhưng đơn hàng có xu hướng ngắn, chia nhỏ, giá cạnh tranh, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP).
Cuộc xung đột Trung Đông kéo dài 4 tháng gây áp lực lớn lên các tuyến vận tải biển, đặc biệt qua kênh đào Suez. Điều này làm tăng cước tàu và kéo dài thời gian giao hàng của các ngành, trong đó có gỗ nội thất đến các thị trường trọng điểm như Mỹ và châu Âu.
Hồi tháng 4, khảo sát chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) của S&P Global (Mỹ) cho biết xung đột Trung Đông đẩy chi phí đầu vào và giá cả đầu ra tăng nhanh nhất trong 15 năm. Thực tế này khiến đơn hàng mới sụt giảm lần đầu sau 8 tháng.
Sau tháng 4 áp lực đỉnh điểm, đơn hàng mới bắt đầu hồi phục vào tháng 5 và 6 nhờ nhu cầu cải thiện. Tháng trước, PMI đạt 51,8 điểm, giảm so với mức 52,8 của tháng 5 nhưng vẫn trên ngưỡng 50, tức là có cải thiện.
“Ngành sản xuất Việt Nam kết thúc nửa đầu năm nay với tín hiệu tích cực, khi cả số lượng đơn đặt hàng mới và sản lượng đều duy trì đà tăng”, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định.
Các dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp sản xuất lạc quan hơn thời gian tới, nhưng môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều thách thức. Theo điều tra của Cục Thống kê, 39,4% doanh nghiệp chế biến, chế tạo đánh giá xu hướng kinh doanh quý III tốt hơn, cao hơn mức 36,3% của quý II.
Xu hướng tương tự tại đầu tàu kinh tế TP HCM, với 37,1% đánh giá tình hình quý này thuận lợi hơn quý trước. Khoảng 42,5% doanh nghiệp cho biết họ thấy ổn định và 20,4% nghĩ khó khăn hơn.
Chiến sự Trung Đông hạ nhiệt khi Mỹ – Iran đạt thỏa thuận đàm phán, nhưng lo ngại rủi ro, áp lực né thuế quan đã thúc đẩy các nhà nhập khẩu gom hàng sớm, ngay từ quý III, theo giới phân tích.
Ông Andrew Harker đánh giá ngành sản xuất Việt Nam nhìn chung đang bước vào nửa cuối năm với nền tảng tích cực. “Các công ty sẽ có nhiều thuận lợi để duy trì đà tăng trưởng nếu môi trường quốc tế ổn định hơn trong thời gian còn lại của năm 2026”, ông nêu.
Tuy nhiên, thách thức vẫn chưa hết. Theo S&P Global, tâm lý kinh doanh của các nhà sản xuất Việt Nam vẫn thấp hơn mức trước khi xảy ra xung đột Trung Đông. “Điều kém tích cực trong tháng 6 là việc làm tiếp tục giảm, dù sản lượng và số đơn đặt hàng mới tăng”, ông Andrew nói thêm.
Cùng với đó, chi phí vận tải chưa hạ nhiệt, khi giá cước container chạm mức cao nhất gần 2 năm. Chỉ số Drewry World Container Index trong tuần gần đây đã vượt mốc 4.500 USD một FEU, tức chi phí vận chuyển giao ngay trung bình một container 40 feet là 4.500 USD, tăng khoảng 40% so với cùng kỳ.
Khảo sát của Cục Thống kê TP HCM cũng cho thấy hai rào cản lớn nhất đối với doanh nghiệp sản xuất là cạnh tranh hàng trong nước gia tăng (46,6%) và nhu cầu nội địa giảm (46,2%). Bên cạnh đó, áp lực từ lãi suất cao (34,3%), nhu cầu quốc tế thấp (30,7%) và khó khăn về tài chính (25,6%).
Thực tế, chỉ số IIP 6 tháng đầu năm ước tăng 10,8% so với cùng kỳ 2025, nhưng con số này vẫn thấp hơn mục tiêu cả năm (12-14%). Về phía các địa phương, theo Cục Thống kê, trong nửa đầu năm, một nửa địa phương có chỉ số IIP tăng dưới 12%.
Để thúc đẩy sản xuất công nghiệp, tạo lực đẩy tăng trưởng cả năm nay, Cục Thống kê kiến nghị doanh nghiệp cần đa dạng hóa nguồn cung, kiểm soát chi phí logistics và chủ động quản trị chuỗi cung ứng. Phía cơ quan quản lý cần tháo gỡ thủ tục để khơi thông vật liệu, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, bảo đảm an ninh năng lượng và ứng dụng AI vào chuyển đổi số.
Tiếp đà tăng mạnh, trong phiên sáng 12/5, giá bạc tăng thẳng đứng hơn 5 triệu đồng mỗi kg so với chốt ngày 11/5, giá bán ra tiến sát 88 triệu đồng/kg. Giá hiện cao nhất một tháng qua song so với đỉnh tháng 3 (gần 99 triệu đồng/kg bán ra), giá mỗi kg bạc đã giảm hơn 10 triệu đồng.
Giá bạc trong nước tăng mạnh theo đà tăng của giá bạc thế giới. Giá bạc thế giới giao ngay đang ở mốc 86,06 USD/ounce, tăng 0,08 USD/ounce so với chốt phiên trước đó, cũng là vùng giá cao nhất trong một tháng trở lại đây.
Theo các chuyên gia, biến động của bạc có xu hướng cùng chiều với vàng nhưng mức độ nhạy cảm cao hơn đáng kể. Nguyên nhân đến từ quy mô thị trường nhỏ hơn, khiến giá dễ phản ứng mạnh trước các biến động dòng tiền.
Chưa kể, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, xu hướng thắt chặt nguồn cung bạc vật chất, cùng với nhu cầu gia tăng từ các ngành công nghiệp như năng lượng tái tạo và xe điện đang tạo lực đẩy đáng kể cho giá.
Bên cạnh nhu cầu tích trữ gia tăng, nhu cầu bạc trong công nghiệp tiếp tục được dự báo tăng trưởng mạnh mẽ trong năm nay khi cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo, các trung tâm dữ liệu siêu quy mô, mạng lưới truyền tải điện và xe điện tiếp tục được thúc đẩy đầu tư.
Theo The Silver Institute, thị trường bạc đã trải qua 5 năm liên tục thiếu hụt nguồn cung và được dự báo tiếp tục thâm hụt trong năm nay. Tổng mức thâm hụt lũy kế được dự báo lên đến hơn 23.700 tấn, tương đương hơn 90% tổng sản lượng khai thác bạc toàn cầu.
Ở trong nước, nhu cầu đầu tư bạc vẫn duy trì ở mức cao. Hiện, đã có thương hiệu lớn thứ 5 tham gia thị trường bạc. Kim loại quý này cũng được đẩy mạnh bán trên kênh giao dịch trực tuyến, cho phép khách hàng nhận hàng tại cửa hàng hoặc giao tận nơi. Xu hướng này góp phần giảm áp lực giao dịch trực tiếp trong bối cảnh nhu cầu tăng mạnh.
Trong báo cáo mới nhất của Bank of America, đội ngũ chuyên gia kim loại của ngân hàng này đang dự báo giá bạc có thể đạt từ 135-309 USD/ounce trước cuối năm 2026.
Dù dự báo tăng, song các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên tiếp cận bạc theo chiến lược trung và dài hạn, thay vì lướt sóng. Trong bối cảnh giá biến động khó lường, việc tích lũy dài hạn được xem là phù hợp hơn, nhằm hạn chế rủi ro từ những biến động ngắn hạn của thị trường.
Chỉ vài năm trước, mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp từng là chuỗi thủ tục mất thời gian với giấy tờ, xác minh danh tính và chờ phê duyệt. Nhưng giờ đây, một tác nhân AI (AI agent) có thể hoàn thành gần như toàn bộ quy trình chỉ bằng một câu lệnh văn bản.
Theo TheStreet và BusinessWire, startup Meow Technologies tại San Francisco vừa ra mắt nền tảng tài chính cho AI agent, cho phép AI tự thành lập công ty, xin mã số thuế doanh nghiệp, mở tài khoản ngân hàng, phát hành thẻ và thực hiện thanh toán mà gần như không cần con người thao tác trực tiếp.
Điều đáng chú ý là AI không còn chỉ đưa ra gợi ý. Nó bắt đầu được giao quyền hành động bằng tiền thật.
Khi AI không chỉ tư vấn mà bắt đầu cầm ví tiền
Trong nhiều năm, AI trong ngân hàng chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ. Các hệ thống được dùng để phát hiện giao dịch bất thường, phân loại dữ liệu, chấm điểm tín dụng hoặc tạo báo cáo tự động. Nhưng AI tác nhân mở ra giai đoạn khác. Theo International Banker, đây là loại AI có thể tự lên kế hoạch, thực hiện nhiều bước liên tiếp và tự điều chỉnh hành động để đạt mục tiêu đã được giao.
Điểm khác biệt nằm ở việc AI không còn dừng ở khâu đề xuất. Nó bắt đầu trực tiếp thực thi. Ví dụ, nếu người dùng đặt mục tiêu tiết kiệm nhiều hơn hoặc giảm nợ, hệ thống có thể tự điều chỉnh dòng tiền, thay đổi mức chi tiêu hoặc chuyển tiền giữa các tài khoản mà không cần lệnh thủ công cho từng giao dịch.
Trong lĩnh vực ngân hàng, điều này đặc biệt hấp dẫn vì phần lớn hoạt động đều là chuỗi quy trình lặp lại. Một hệ thống AI có thể tiếp nhận hồ sơ vay, xác minh dữ liệu, đánh giá rủi ro, đề xuất hạn mức tín dụng rồi tiếp tục theo dõi khoản vay sau giải ngân.
Theo Accenture, các AI agent có khả năng ghi nhớ ngữ cảnh, học từ tương tác trước đó và phối hợp với nhiều hệ thống khác để hoàn thành mục tiêu. Điều đó khiến những công việc vốn mất hàng giờ hoặc vài ngày có thể được rút xuống chỉ còn vài phút.
McKinsey nhận định nếu người dùng chấp nhận AI như một “kênh ngân hàng mới”, các ngân hàng có thể cắt giảm khoảng 15-20% chi phí vận hành nhờ tái cấu trúc quy trình.
Điều khiến giới tài chính vừa hào hứng vừa dè chừng
Sự xuất hiện của nền tảng như Meow gây chú ý không chỉ vì công nghệ, mà vì nó đang chạm tới khu vực vốn được kiểm soát chặt nhất trong hệ thống tài chính là tài khoản ngân hàng và dòng tiền thực. Theo công bố của Meow, AI agent có thể hoạt động với Claude, ChatGPT, Gemini hay Cursor thông qua giao thức Model Context Protocol (MCP), cho phép AI kết nối trực tiếp với ngân hàng mà không cần viết mã riêng.
Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất không nằm ở khả năng vận hành, mà ở “hàng rào an toàn”. Theo The Paypers, mặc định AI agent của Meow không được phép tự ý chuyển tiền. Các lớp bảo vệ như xác thực hai lớp, giới hạn giao dịch, cơ chế phê duyệt và ẩn thông tin tài khoản đều được đặt giữa AI và tiền của người dùng.
Dù vậy, giới tài chính vẫn thận trọng. Hãng phân tích SAS cảnh báo các ngân hàng có thể đối mặt làn sóng tranh chấp mới do giao dịch tự động từ AI agent gây ra. Ví dụ được đưa ra là trường hợp AI tự mua một món hàng giá cao mà không có sự chấp thuận rõ ràng từ chủ tài khoản.
Theo DailyCoin, khoảng 80% tổ chức đã ghi nhận hành vi rủi ro liên quan đến AI agent. Trong khi đó, IMF cho rằng các hệ thống AI tự vận hành có thể tích hợp trực tiếp cơ chế chống gian lận và kiểm tra giao dịch theo thời gian thực. Điều này cho thấy cuộc đua AI trong tài chính không còn chỉ là tăng tốc độ xử lý, mà đang chuyển sang bài toán kiểm soát quyền hành động của máy móc.
Cuộc chơi mới của ngân hàng và ví tiền người dùng
Sự thay đổi hiện nay được xem là bước chuyển lớn trong mối quan hệ giữa con người với phần mềm tài chính. Nếu trước đây AI chủ yếu hỗ trợ đưa lời khuyên, giờ đây nó bắt đầu được trao quyền chuyển tiền, mở tài khoản và điều phối tài chính trong giới hạn cho phép.
Theo Cambridge Centre for Alternative Finance, tương lai của ngân hàng bán lẻ có thể xoay quanh các AI agent cá nhân hóa, nơi hệ thống hiểu hành vi chi tiêu, mục tiêu tài chính và khẩu vị rủi ro của từng người để tự đưa ra hành động phù hợp.
Ở chiều ngược lại, câu hỏi pháp lý bắt đầu trở nên phức tạp hơn. Các quy định tài chính hiện tại chủ yếu được xây dựng cho con người, trong khi AI agent không hoàn toàn nằm trong khuôn khổ cũ.
Đây cũng là lý do các công ty thanh toán lớn như Visa, Stripe hay giao thức x402 đang nhanh chóng tham gia cuộc đua hạ tầng thanh toán cho AI agent. Theo TheStreet, x402 hiện đã xử lý hơn 600 triệu USD giá trị giao dịch và có gần 500.000 ví AI hoạt động tính đến đầu năm 2026.
Điều đáng chú ý là thay đổi này diễn ra khá âm thầm. Trong tương lai gần, một thông báo biến động số dư có thể không còn đến từ thao tác của chính chủ tài khoản, mà từ “trợ lý AI” đang được giao quản lý một phần ví tiền của họ.
Kết thúc tuần giao dịch từ ngày 25/5 đến ngày 30/5, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp lớn niêm yết tại 156-159 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Đầu tuần, mặt hàng này được niêm yết tại 159-162 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra).
Như vậy, sau một tuần giao dịch, giá cả 2 chiều mua và bán đều giảm 3 triệu đồng/lượng. Chênh lệch 2 chiều mua và bán là 3 triệu đồng/lượng.
Trước đó, mặt hàng này cũng từng “khởi động” năm 2026 quanh vùng giá 156-159 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra) - tức ngang với hiện tại rồi vọt tăng để lập đỉnh lịch sử 191,3 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra vào cuối tháng 1. Sau đó, giá vàng miếng liên tục có những đợt tăng - giảm mạnh lên tới cả triệu đồng trong tháng 2 và tháng 3 trước khi đi vào chu kỳ giảm sâu kéo dài từ tháng 4 tới nay.
Như vậy, so với mức đỉnh lịch sử mà mặt hàng này từng thiết lập được, vàng miếng đã giảm 32,3 triệu đồng/lượng, tương ứng mức giảm ròng 18%. Đồng thời, người mua vàng miếng ở vùng đỉnh lịch sử hiện đã lỗ tới hơn 35 triệu đồng/lượng do chênh lệch từ giá mua vào rồi bán ra.
Thị trường vàng thế giới tuần trước cũng chứng kiến những biến động mạnh khi căng thẳng Trung Đông, đồng USD, lợi suất trái phiếu Mỹ và lo ngại lạm phát liên tục giằng co tác động lên tâm lý giới đầu tư.
Đầu tuần, giá vàng thế giới tăng vọt nhờ nhu cầu trú ẩn an toàn trước lo ngại xung đột Mỹ - Iran leo thang, có lúc vượt 4.580 USD/ounce. Tuy nhiên, đà tăng nhanh chóng suy yếu khi đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao.
Giữa tuần, giá vàng giảm sâu, mất mốc 4.500 USD/ounce và có lúc lùi về 4.365 USD/ounce trong bối cảnh lo ngại lạm phát gia tăng có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) kéo dài chính sách lãi suất cao.
Cuối tuần, tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran cùng đà giảm của giá dầu và lợi suất trái phiếu Mỹ đã hỗ trợ vàng phục hồi. Chốt tuần, giá vàng giao ngay dao động quanh 4.540 USD/ounce.
Ông Marc Chandler, Giám đốc điều hành Bannockburn Global Forex, nhận định việc kéo dài lệnh ngừng bắn được xem là yếu tố tích cực đối với vàng vì nó loại bỏ một nguồn áp lực thanh khoản tiềm tàng từ các nước xuất khẩu dầu mỏ, đồng thời giảm nhu cầu huy động thanh khoản của một số quốc gia nhập khẩu dầu. Nếu giá vàng vượt được vùng 4.585 USD/ounce, triển vọng kỹ thuật sẽ trở nên tích cực hơn.
Cùng quan điểm, ông Rich Checkan, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Asset Strategies International, cho rằng nếu Mỹ và Iran tiến gần hơn tới một thỏa thuận ngừng bắn, giá vàng có thể tiếp tục tăng.
Trong khi đó, ông Naeem Aslam, Giám đốc đầu tư của Zaye Capital Markets, cho rằng vàng đang duy trì vị thế vững chắc nhưng vẫn rất nhạy cảm với các yếu tố tác động từ thị trường.
Ông nhận định: “Thị trường hiện phải cân bằng giữa 2 tín hiệu trái chiều: căng thẳng địa chính trị liên quan đến Iran giảm bớt, nhưng áp lực lạm phát vẫn ở mức cao”. Tuy nhiên, ông Aslam cho rằng yếu tố địa chính trị vẫn tiếp tục hỗ trợ giá vàng.
Ông Alex Kuptsikevich, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại FxPro, dự báo giá vàng sẽ giảm trong tuần tới.
Ông lưu ý rằng đợt phục hồi hiện nay từ vùng 4.400 USD/ounce lên trên 4.500 USD/ounce có sự khác biệt đáng kể so với đợt tăng hồi tháng 3. Vàng hiện không còn trong trạng thái quá bán nghiêm trọng và điều kiện thị trường nhìn chung đã cân bằng hơn nhiều. Nếu giá phá vỡ ngưỡng hiện tại, thị trường có thể mở ra khả năng giảm về vùng 4.000-4.100 USD/ounce.
Tuy nhiên, nếu áp lực bán gia tăng mạnh, mức giảm thậm chí có thể sâu hơn, xuống vùng 3.400 USD/ounce.
Trong khi đó, Lukman Otunuga, Giám đốc phân tích thị trường tại FXTM, cho rằng vàng hiện chủ yếu chịu ảnh hưởng bởi đồng USD và kỳ vọng lãi suất hơn là các yếu tố địa chính trị.
“Trong bối cảnh dầu Brent đang hướng tới tháng giảm mạnh nhất kể từ năm 2020, đà suy yếu tiếp theo của thị trường dầu mỏ có thể giúp hạ nhiệt lo ngại lạm phát”, ông nêu ý kiến. Nếu điều đó kéo đồng USD đi xuống, vàng có thể nhận thêm động lực tăng giá trong tuần này.
