Sáng sớm, Alessandro Perasso, 31 tuổi, chạy xe hơn 5 km từ khách sạn đến một khu chợ tại Đà Nẵng để ăn thử món bò né cho bữa sáng. Lần thứ hai trở lại Việt Nam, du khách người Italy này cho biết mục tiêu chính của chuyến đi là trải nghiệm văn hóa ăn sáng đường phố, theo xu hướng “#vietnambreakfast” (bữa sáng kiểu Việt Nam) đang thịnh hành trên mạng xã hội.
Tại Italy, nhịp sống buổi sáng của Perasso thường bắt đầu sau 8h với bữa sáng chỉ có cà phê kèm bánh ngọt hoặc yến mạch tại nhà. “Ở nhà, thực đơn của tôi giống hệt nhau trong cả tháng. Tại Việt Nam, tôi đau đầu bởi danh sách hàng chục món từ bún, cháo, phở, xôi đến bánh mì để thay đổi hàng ngày”, anh nói. “Đủ loại đồ uống cà phê, trà hay hoa quả cũng khiến tôi nhiều lúc không biết chọn gì”.
Perasso cho biết một suất bò né gồm bánh mì, trứng ốp la, thịt bò và nước sốt có giá 50.000 đồng (gần 2 USD). Tại Italy, món ăn có lượng đạm tương đương giá từ 15 đến 20 USD.
Ngoài hương vị, anh còn thấy thích thú với văn hóa cộng đồng của người Việt. Mọi người ngồi sát nhau trên những chiếc ghế nhựa ven đường, vừa ăn vừa trò chuyện trước giờ đi làm là điều hiếm thấy ở quê nhà.
Marquez Ryan, 36 tuổi, người Mỹ, sống tại TP HCM lại chọn trải nghiệm mua đồ ăn mang đi. Thời mới sang Việt Nam, anh ngạc nhiên khi thấy người dân bản địa có thể mua đồ ăn ở bất kỳ con ngõ nào và tranh thủ ăn nhanh khi dừng đèn đỏ hoặc ngồi phía sau xe máy.
“Bữa sáng kiểu Mỹ rất khó mang đi. Ngũ cốc, cháo yến mạch hay cháo ngô ăn kèm xúc xích đều cần không gian ngồi ăn cố định”, Ryan cho biết.
Chi phí là yếu tố khiến Ryan thay đổi thói quen. Tại Mỹ, bữa sáng bên ngoài tốn khoảng 25 USD (khoảng 600.000 đồng). Ở TP HCM, anh chi 20.000-60.000 đồng cho một ổ bánh mì hoặc hộp xôi. “Tôi luôn phân vân mỗi khi thức dậy vì không biết nên chọn món nào”, anh nói.
Hai tuần qua, trên các nền tảng mạng xã hội như Instagram và TikTok xuất hiện xu hướng “thử trải nghiệm bữa sáng bản địa”. Các nội dung có từ khóa (hashtag) #vietnambreakfast đạt hàng chục triệu lượt xem. Nhiều người nước ngoài còn đặt thử thách “một tháng ăn sáng kiểu Việt không trùng lặp món nào”. Xu hướng này một lần nữa chứng minh ẩm thực đa dạng là một trong những yếu tố thu hút của Việt Nam đối với cộng đồng khách quốc tế.
Năm 2025, Việt Nam xếp thứ 4 trong danh sách những quốc gia có nền ẩm thực hấp dẫn nhất thế giới theo xếp hạng của CN Traveller, vượt qua nhiều cường quốc như Pháp, Tây Ban Nha và Nhật Bản. Bò kho, bún bò Huế và cơm tấm được gọi tên trong danh sách 100 món ăn sáng ngon nhất thế giới năm 2025, theo công bố của Taste Atlas.
Ẩm thực Việt Nam năm 2026 cũng được các thẩm định viên Michelin đánh giá là “trưởng thành, đa tầng và có bản sắc”, nơi kỹ thuật hiện đại giao thoa cùng tính bền vững.
Theo PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Văn hóa phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, sự đa dạng của các món ăn sáng của người Việt xuất phát từ đặc điểm địa lý, khí hậu và phương thức sản xuất.
Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, người dân bắt đầu ngày mới từ sớm khi thời tiết mát mẻ. Do đó, nhu cầu ăn sáng no để có sức lao động là rất lớn. Tại các quốc gia phương Tây có mùa đông lạnh, giờ làm việc bắt đầu muộn hơn (9-10h), dẫn đến thói quen ăn sáng đơn giản.
Nguồn nguyên liệu nông nghiệp phong phú theo mùa cũng tạo điều kiện cho sự biến tấu của hàng trăm món ăn. “Việc khách quốc tế thích nghi với bữa sáng Việt Nam cho thấy ẩm thực đường phố đã trở thành cầu nối văn hóa và sản phẩm du lịch có sức hút”, ông Trung nói.
Theo chuyên gia, sự khác biệt về tư duy dinh dưỡng giữa các nền văn hóa là lý do khiến du khách phương Tây bối rối khi lựa chọn ẩm thực sáng tại Việt Nam.
Ray Kuschert, 58 tuổi, nhà văn người Australia sống tại TP HCM hơn 10 năm đồng tình với phân tích của PGS TS Phạm Ngọc Trung. Người Australia thường ăn nhẹ vào buổi sáng và tập trung năng lượng vào bữa tối. Ngược lại, người Việt coi trọng bữa sáng, chuộng các món ăn no, giàu năng lượng như cơm tấm, xôi, bún, phở để chuẩn bị cho một ngày làm việc dài.
Theo Hãng tin AFP ngày 8-4, Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết nước này muốn tăng mạnh số lượng nữ quân nhân trong quân đội vào giữa những năm 2030, trong bối cảnh Nhật Bản ngày càng khó thuyết phục người trẻ nhập ngũ.
Nhật Bản đặt mục tiêu đưa tỉ lệ nữ quân nhân trong Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) lên 13% vào tháng 3-2036, tăng so với mức 9% hiện tại.
Chiến dịch tuyển quân này được triển khai sau khi Bộ Quốc phòng cam kết cải thiện điều kiện làm việc cho nữ quân nhân, sau vụ bê bối tấn công tình dục gây chấn động, trong đó một cựu nữ binh sĩ đã lên YouTube kể lại câu chuyện của mình sau khi cuộc điều tra nội bộ bị đình chỉ.
Cơ quan này cũng có kế hoạch "thúc đẩy sự tham gia tích cực của nữ quân nhân", đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của "cân bằng giữa công việc và cuộc sống".
Khi cơ hội dành cho nữ quân nhân tiếp tục được mở rộng, bộ đang cải thiện cơ sở vật chất, bao gồm xây dựng nhà vệ sinh, phòng tắm và khu vực riêng dành cho nữ tại các doanh trại, cũng như khoang sinh hoạt riêng trên tàu chiến.
Tokyo đang tăng chi tiêu quốc phòng và nỗ lực thu hút nhân tài vào lực lượng vũ trang. Tuy nhiên theo các quan chức và chuyên gia, tính chất nguy hiểm của công việc, mức lương thấp và tuổi nghỉ hưu sớm (khoảng 56 tuổi) đang khiến giới trẻ Nhật Bản e ngại.
Tỉ lệ sinh thấp, dân số thu hẹp và thị trường lao động thắt chặt cũng đang cản trở công tác tuyển quân, khiến 10% trong khoảng 250.000 vị trí của lực lượng này bị bỏ trống.
Mặc dù SDF sở hữu năng lực phòng thủ tinh nhuệ, lực lượng này đến nay vẫn phải tránh phát triển khả năng phản công, phản ánh hiến pháp hòa bình do Mỹ áp đặt, vốn cấm sử dụng vũ lực để giải quyết xung đột.
Không thành viên nào trong lực lượng hiện tại từng thiệt mạng hay gây thương vong trong chiến đấu, mà phần lớn tử nạn trong các cuộc huấn luyện quân sự.
Trong các nước thành viên NATO và đối tác, tỉ lệ nữ quân nhân trung bình cao hơn, chiếm hơn 12% lực lượng vũ trang vào năm 2022, tăng từ hơn 10% năm 2014, theo báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Nghị viện châu Âu.
Tại Mỹ, phụ nữ chiếm khoảng 18% tân binh tính đến năm 2023, theo số liệu từ Bộ Quốc phòng nước này.
Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho rằng việc tăng tỉ lệ nữ quân nhân trong SDF "sẽ góp phần đưa ra nhiều góc nhìn đa dạng hơn trong các nhiệm vụ như cứu trợ thiên tai và các hoạt động tiếp xúc trực tiếp với người dân".
Trên thực tế, phụ nữ hiếm khi giữ các vị trí lãnh đạo cấp cao trong chính trị, kinh doanh, chính phủ lẫn quân đội Nhật Bản.
Ông Lý, 43 tuổi, làm việc tại một công ty logistics ở Trung Quốc. Ông đi làm sớm, về muộn, và chịu nhiều áp lực. Buổi sáng, ông thường mua một cốc sữa đậu nành ngọt lớn và hai cây xúc xích hoặc bánh quẩy và đã duy trì thói quen này hơn 10 năm nay.
Thời gian gần đây, ông bắt đầu bị đau lưng dưới, mệt mỏi và sưng mắt cá chân. Nghĩ đó chỉ là do mệt mỏi nên ông không đi khám. Rồi một ngày nọ, khi đang làm việc, ông đột nhiên cảm thấy buồn nôn, nôn mửa và chóng mặt, các đồng nghiệp vội vàng đưa ông đến bệnh viện.
Sau khi xét nghiệm máu, bác sĩ chuyên khoa thận đã vô cùng kinh ngạc trước kết quả. Nồng độ creatinine huyết thanh của ông Lý cao gấp gần 10 lần giới hạn bình thường, cho thấy ông bị suy thận nặng. Khám nghiệm thêm cho thấy thận của ông đã bị teo đáng kể và gần như mất khả năng bù trừ.
Sau hai tuần nằm viện, bất chấp mọi nỗ lực cứu chữa, các bác sĩ vẫn không thể cứu được ông. Tại bệnh viện, trước những người thân của bệnh nhân, bác sĩ chuyên khoa thận chỉ nói một điều: "Từ giờ trở đi, các thành viên trong gia đình, nếu có thể, hãy cố gắng tránh ăn loại bữa sáng này".
Thực phẩm nhiều muối
Nhiều người thích ăn chút đồ mặn với cháo hoặc bánh bao vào buổi sáng vì thấy ngon miệng và tiện lợi. Tuy nhiên, họ không biết rằng nó có hàm lượng muối rất cao. Việc tiêu thụ nhiều muối trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp, và huyết áp cao có ảnh hưởng trực tiếp đến thận.
Vì bên trong thận có rất nhiều mạch máu nhỏ, nếu huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các mạch máu này sẽ dần bị tổn thương và chức năng lọc của thận sẽ bị ảnh hưởng.
Hơn nữa, môi trường nhiều muối làm tăng gánh nặng cho thận. Cơ thể cần phải bài tiết lượng natri dư thừa qua thận, một quá trình tiêu hao nguồn dự trữ của thận. Nếu bạn ăn nhiều muối mỗi sáng, theo thời gian, thận của bạn sẽ phải làm việc quá sức liên tục.
Nhiều người nghĩ rằng họ chỉ ăn một lượng nhỏ, nhưng nếu lặp lại hàng ngày trong thời gian dài, tác động tích lũy không thể bỏ qua.
Đồ uống dạng bột protein
Nhiều người tin rằng "nhiều protein đồng nghĩa với sức khỏe", vì vậy họ thường pha một cốc và uống vào buổi sáng, thậm chí coi đó là nguồn dinh dưỡng chính.
Protein là một chất dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể nhưng điều quan trọng là phải tiêu thụ điều độ và phù hợp với nhu cầu cá nhân. Bởi vì sau khi protein được chuyển hóa trong cơ thể, nó sẽ tạo ra các chất thải chứa nitơ, cần được bài tiết qua thận.
Việc tiêu thụ quá nhiều protein có thể làm tăng đáng kể gánh nặng cho thận. Đối với những người khỏe mạnh, điều này có thể không phải là vấn đề lớn trong ngắn hạn, nhưng nếu chức năng thận đã bị suy giảm nhẹ, việc tiêu thụ nhiều protein trong thời gian dài có thể làm trầm trọng thêm gánh nặng.
Thực phẩm nhiều đường
Thường xuyên ăn loại thực phẩm này vào bữa sáng có thể dễ dàng dẫn đến sự dao động lớn trong lượng đường trong máu. Mức đường huyết không ổn định kéo dài có thể ảnh hưởng đến tình trạng của mạch máu, và thận rất nhạy cảm với những thay đổi trong mạch máu.
Vì chức năng lọc của thận phụ thuộc vào cấu trúc vi mạch của nó, nên tổn thương các cấu trúc này dẫn đến suy giảm chức năng. Thống kê cho thấy tỷ lệ mắc các vấn đề liên quan đến thận cao hơn đáng kể và tiến triển nhanh hơn ở những người có lượng đường trong máu không được kiểm soát tốt. Ngoài ra, chế độ ăn nhiều đường có thể làm tăng cân và gánh nặng chuyển hóa, tất cả đều có thể ảnh hưởng gián tiếp đến thận.
Súp thịt hầm
Món ăn này được coi là biểu tượng của "dinh dưỡng" trong nhiều gia đình, và nhiều người thậm chí còn uống một bát mỗi sáng, tin rằng nó tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, về lâu dài, thói quen này thực sự cần được xem xét lại.
Điều này là do nước dùng thịt hầm không chỉ chứa hàm lượng chất béo cao mà còn có một lượng purin và các sản phẩm phụ chuyển hóa nhất định. Những thành phần này, sau khi được tiêu hóa, cũng cần được thận xử lý. Thường xuyên tiêu thụ loại nước dùng này có thể làm tăng gánh nặng cho thận.
Đặc biệt, axit uric, được tạo ra sau quá trình chuyển hóa purin, có thể ảnh hưởng thêm đến chức năng thận nếu không được bài tiết đúng cách. Hơn nữa, trong quá trình ninh lâu, một số chất sẽ dễ dàng hòa tan hơn, làm cho thành phần của súp trở nên phức tạp hơn. Trong trường hợp này, ngay cả một lượng nhỏ tiêu thụ cũng có thể gây ra những ảnh hưởng lâu dài. Vì vậy, thỉnh thoảng ăn súp thì không sao, nhưng nếu uống mỗi ngày thì bạn nên suy nghĩ lại.
Chủ đề trẻ em nghiện game đã được cảnh báo từ rất lâu, được báo chí phản ánh rất nhiều về thực trạng cùng hậu quả đã nóng trở lại khi vấn đề có nên cấm trẻ dùng mạng xã hội được đặt ra hiện nay.
Sau các bài viết nói về thực trạng nhiều trẻ lên mạng "cày" game bất chấp, có bạn đọc gửi bình luận đến diễn đàn: "Các nhà phát hành game hiện nay dùng đủ mọi thủ thuật để giữ chân người chơi, ra mắt chương trình, trang phục mới... Trẻ nghiện game sẽ mất dần kỹ năng giao tiếp xã hội".
Nhưng có một ý kiến của bạn đọc Nguyễn Văn Cao Nguyên tự nhận là "hơi trái chiều nhưng mong được mọi người cùng bàn luận". Bạn đọc này nói lâu nay chúng ta bài xích game online nhưng cũng có những game online bổ ích lại là cứu cánh.
Theo Cao Nguyên, có những người trẻ không nhiều cơ hội chứng tỏ bản thân nên đến với thế giới ảo rồi tìm được bạn bè cùng chơi game và mang lại cảm giác ảo của thành công, chơi hay lại là cơ hội chứng minh bản thân.
"Xã hội bây giờ 16 năm, liên tục mỗi ngày 12 tiếng chỉ tập trung điểm số. Những em học lực kém hầu như ít có môi trường phát triển bản thân. Thử tưởng tượng thay vì những tiệm net hoạt động chui sao chúng ta không có những trung tâm giải trí với nhiều game lành mạnh và cộng đồng hỗ trợ các em", bạn này viết.
Ý kiến trên được bạn đọc Toàn Nguyễn chia sẻ và bổ sung rằng không thể xem game là thứ phá hủy tiền đồ của một người. Lý giải, bạn đọc này nói những người đang chơi game cùng mình trong bang hội đều là những người thành đạt trong xã hội, thường xuyên sinh hoạt trên Discord và có những trao đổi thẳng thắn về vấn đề nhức nhối này của xã hội.
Anh nói tất cả đều là trụ cột gia đình, có công ăn việc làm ổn định, chỉ chơi vào thời gian rảnh và lập luận "chơi game không hề xấu đến nỗi phải bị bài xích, cái xấu chính là nghiện game". "Cái họ nghiện chính là cái cảm giác được thừa nhận trong thế giới ảo, được là con người thật của chính mình, không bị ai ép buộc phải trở thành một "mơ ước" cho người khác", Toàn Nguyễn viết.
Bạn đọc khác chỉ đồng thuận với Toàn Nguyễn ở khía cạnh người lớn chơi và làm chủ việc chơi game của mình, song khẳng định rằng điều này không có nghĩa với việc tùy ý để cho con trẻ tiếp xúc với game, đặc biệt là game online. Bạn đọc nói môi trường game online không khác gì mạng xã hội, luôn có đủ mọi thể loại mà trẻ em chưa đủ chín chắn để phân biệt đâu là người tốt, đâu là người xấu.
Một bạn đọc khác đề xuất thay vì cấm đoán và không cho tiếp xúc game, có thể để game như một "phần thưởng" giúp tụi nhỏ giải trí sau giờ học căng thẳng. Đồng thời cha mẹ cũng nên tìm hiểu về game để có cái nhìn bao quát hơn mà biết cách giới hạn những game nào vô danh sách "phần thưởng" cho con.
Bạn đọc này ủng hộ tuyệt đối không cho trẻ mẫu giáo và tiểu học tiếp xúc với game online. Nếu có chỉ là chơi vài game offline kích thích tư duy, trí tưởng tượng như Minecraft, xây dựng TP, nông trại...
Theo bạn đọc, việc đó phần nào có lợi cho sự phát triển trí não của trẻ bởi khi chơi tụi nhỏ phải dùng nhiều kỹ năng về tư duy, logic, toán học... song quan trọng vẫn là phụ huynh phải đồng hành cùng con nhiều hơn.
Bạn đọc ký tên Lien chia sẻ: "Hè tôi cho con về quê sống cùng bà ngoại, con được chạy xe đạp, chơi đánh cầu, chơi năm mười, tối thì 21h ngủ hết vì bà ngoại ngủ sớm nên không ai được thức. Ở quê còn được đi chợ quê, ăn cá sông, tép sông, rau thì đủ loại, ăn các món quê mà bà ngoại lại nấu ăn rất ngon".
