Vùng Vịnh có thể lộ thêm điểm yếu khi chiến sự Iran leo thang

Theo Hãng tin AFP, ngày 4-5, giới chức Iran cho biết nước này đã hành quyết ba người với cáo buộc tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ diễn ra từ tháng 12-2025 đến tháng 1-2026.

Trong khoảng thời gian đó, Iran bùng nổ làn sóng biểu tình quy mô lớn, xuất phát từ những bất mãn về khủng hoảng kinh tế và lạm phát phi mã.

Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, Cộng hòa Hồi giáo đã đẩy mạnh việc bắt giữ và hành quyết những người liên quan.

Trang tin Mizan của Cơ quan tư pháp Iran cho biết: "Mehdi Rassouli và Mohammad Reza Miri, các điệp viên Mossad (Cơ quan tình báo Israel) liên quan đến các cuộc bạo loạn tháng 1 ở thành phố Mashhad (đông bắc Iran), chịu trách nhiệm gây leo thang bạo lực và làm chết một thành viên lực lượng an ninh, đã bị treo cổ".

Tòa án buộc tội hai người này "sử dụng bom xăng và vũ khí sắc nhọn, kích động người khác giết người, và trực tiếp tham gia vụ sát hại một nhân viên an ninh".

"Ebrahim Dolatabadi, một trong những kẻ chủ mưu gây ra các cuộc bạo loạn ở Mashhad khiến nhiều thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng, cũng đã bị treo cổ", Mizan cho biết thêm.

Cả ba bản án đã được thi hành.

Iran nhận định làn sóng biểu tình ban đầu diễn ra hòa bình trước khi biến thành "các cuộc bạo loạn do các thế lực nước ngoài kích động".

Chính quyền Iran xác nhận việc hơn 3.000 người thiệt mạng, nhưng cáo buộc Mỹ và Israel dàn dựng "các hành động khủng bố" châm ngòi bạo lực.

Theo Tổ chức Nhân quyền Iran có trụ sở tại Na Uy, Iran đã hành quyết ít nhất 1.500 người trong năm 2025.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Cựu thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra, 76 tuổi, sáng 11/5 được phóng thích khỏi nhà tù trung tâm Klong Prem ở Bangkok trước thời hạn và sẽ đeo thiết bị giám sát điện tử thêm 4 tháng quản chế.

Hình ảnh hàng trăm người ủng hộ mặc áo đỏ và reo hò mừng rỡ khi thấy ông Thaksin bước ra từ cổng nhà tù cho thấy người đàn ông này vẫn có sức ảnh hưởng lớn tại Thái Lan, dù đã dành phần lớn thời gian suốt 20 năm qua sống lưu vong và 8 tháng gần đây ở trong tù.

Ông Thaksin giữ chức thủ tướng Thái Lan từ năm 2001 nhưng bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự năm 2006. Dù vậy, gia tộc Shinawatra và đảng Pheu Thai của ông vẫn gần như thống trị chính trường Thái Lan gần hai thập kỷ qua, với 4 người lên làm thủ tướng và nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cử tri vùng nông thôn, những người thường mặc áo đỏ biểu tượng cho phong trào.

Trong những ngày gần đây, việc ông được phóng thích sớm là tin tức gây chú ý lớn ở Thái Lan. Đảng Pheu Thai đã tuyên bố Thaksin từ nay sẽ lui về hậu trường, nhưng điều đó vẫn không thể ngăn cản giới truyền thông suy đoán sôi nổi về vai trò của ông trong chính trường Thái Lan sau này.

Điều này không phải không có cơ sở. Kể từ khi đắc cử thủ tướng vào tháng 1/2001, Thaksin, một tỷ phú tự thân, đã tìm cách tái định hình đất nước và giành được sự ủng hộ rộng rãi của tầng lớp lao động Thái Lan.

Với sự ủng hộ của cử tri vùng nông thôn, đảng Pheu Thai và các tiền thân trước đó của tổ chức chính trị này đã liên tiếp giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử. Tuy nhiên, trong mắt tầng lớp tinh hoa thân quân đội và hoàng gia ở Thái Lan, đường lối dân túy của ông bị coi là mối đe dọa đối với trật tự xã hội truyền thống.

Điều đó đã dẫn đến những phán quyết bất lợi của Tòa án Hiến pháp Thái Lan nhắm vào các đồng minh của Thaksin, các cuộc biểu tình bạo lực trên đường phố và một cuộc đảo chính quân sự vào năm 2014.

Nhưng Thaksin không chịu lùi bước. Dù phải sống lưu vong, ông vẫn tiếp tục điều hành đảng của mình từ nước ngoài. Sau khi đạt "thỏa hiệp lớn" với các đối thủ thuộc phe bảo thủ, ông đã về nước vào năm 2023 để trực tiếp lãnh đạo đảng một khi lực lượng này quay trở lại nắm quyền.

Theo bình luận viên Janathan Head của BBC, ông Thaksin dường như không thể chấp nhận việc lùi về hậu trường, bất chấp những tuyên bố rằng ông muốn dành nhiều thời gian hơn cho các cháu của mình.

Nhưng trong hơn một năm qua, chính trường Thái Lan đã chứng kiến rất nhiều biến động. Ông Thaksin bị bỏ tù hồi tháng 9 năm ngoái, sau khi Tòa án Tối cao Thái Lan phán quyết rằng 6 tháng ông ở trong bệnh viện cảnh sát sau khi về nước chỉ là khoảng thời gian trốn tránh thi hành án tù.

Phán quyết này được đưa ra chưa đầy hai tuần sau khi chính phủ liên minh do đảng Pheu Thai lãnh đạo sụp đổ và Tòa án Hiến pháp cách chức thủ tướng của con gái ông, bà Paetongtarn Shinawatra, sau bê bối liên quan đến cuộc điện đàm bị rò rỉ giữa bà với lãnh đạo Campuchia Hun Sen về việc giải quyết tranh chấp biên giới hai nước.

Trong khi ông Thaksin ngồi tù, đảng Pheu Thai đã chứng kiến kết quả bầu cử tồi tệ nhất từ trước đến nay trong cuộc tổng tuyển cử tháng 2. Đảng này bị đẩy xuống vị trí thứ ba, sau đảng Nhân dân cải cách và bị lu mờ bởi đảng Bhumjaithai. Pheu Thai buộc phải chấp nhận vị trí đối tác liên minh nhỏ trong chính phủ mới của Thủ tướng Anutin Charnvirakul.

Theo nhà phân tích chính trị Ken Lohatepanont, ông Thaksin sau khi ra tù sẽ bước vào môi trường chính trị mới.

"Pheu Thai đã bị gạt ra ngoài lề, giờ đây chỉ được xem là một đảng tầm trung. Thách thức mà ông Thaksin và đảng của mình phải đối mặt có quy mô khác hẳn so với trước đây", Lohatepanont cho hay.

Sau khi kết thúc 4 tháng quản chế, ông Thaksin hoàn toàn có thể quay trở lại chính trường. Tuy nhiên, Pheu Thai giờ đây sẽ phải quyết định liệu sự trở lại của ông Thaksin sẽ là "liều thuốc kích thích" cho đảng, hay họ sẽ phải tập trung hơn vào thế hệ lãnh đạo trẻ, Ken đánh giá.

Dù vậy, sự nổi tiếng của Thaksin vẫn được thể hiện rõ ràng bên ngoài nhà tù, nơi những người ủng hộ ông đã tập trung. Một trong số họ, Maysa Lombuarot, đã lái xe 700 km để chứng kiến khoảnh khắc cựu thủ tướng được tự do.

"Hôm nay tôi mang đến cho ông ấy 20 kg vải. Tôi biết ông ấy thích chúng. Giờ ông ấy đã tự do, tôi muốn ông ấy ăn thứ gì đó ngon lành", Maysa nói, thêm rằng hy vọng ông Thaksin sẽ tiếp tục sự nghiệp chính trị của mình.

"Tôi muốn ông ấy giúp đỡ đất nước, giúp đỡ những người đang phải chịu đựng rất nhiều hiện nay. Chỉ có ông ấy mới có thể thực hiện những gì ông ấy đã hứa", Maysa tiếp tục.

Tin Gốc: Vnexpress

Annie Ramos, 22 tuổi, sinh ra tại Honduras và là vợ của trung sĩ Matthew Blank, bị bắt hôm 2/4 khi cùng chồng tới căn cứ Fort Polk tại bang Louisiana để làm thủ tục đăng ký quyền lợi dành cho người thân của binh sĩ, bao gồm bảo hiểm và tiến tới xin thẻ xanh.

Gia đình cho biết bố mẹ mang theo Ramos vượt biên vào Mỹ khi cô chưa đầy 2 tuổi. Năm 2020, cô từng nộp đơn xin tham gia chương trình Hoãn Trục xuất với Người đến Mỹ từ khi còn nhỏ (DACA), được ban hành năm 2012 dưới thời cựu tổng thống Barack Obama.

Chương trình DACA nhằm bảo vệ những người được thân nhân đưa đến Mỹ từ khi chưa đủ tuổi thành niên và không có giấy tờ hợp pháp, giúp họ tránh bị trục xuất và mở ra con đường để họ có giấy phép lao động. Tuy nhiên, hồ sơ DACA của Ramos bị trì hoãn phê duyệt 6 năm qua vì những tranh cãi pháp lý và chính trị xoay quanh chương trình này.

Hồi tháng 3, Ramos kết hôn với Blank, một công dân Mỹ. Hai vợ chồng đã thuê luật sư và đang hoàn tất hồ sơ hợp pháp hóa tình trạng cư trú cho cô theo diện kết hôn với công dân Mỹ.

Blank đã phục vụ trong quân đội Mỹ 5 năm, từng được triển khai đến Trung Đông và châu Âu. Anh cho biết hai người dự định chuyển đến sống cùng nhau tại căn cứ sau lễ Phục sinh.

Hôm 2/4, Blank đưa vợ tới căn cứ Fort Polk, mang theo giấy khai sinh, hộ chiếu Honduras của Ramos, giấy đăng ký kết hôn và chứng minh thư quân đội của anh để làm thủ tục đăng ký phúc lợi cho cô. Khi nhân viên hành chính tại căn cứ hỏi về tình trạng cư trú của Ramos, gia đình giải thích rằng cô không có visa hay thẻ xanh, nhưng luật sư của họ đã chuẩn bị các giấy tờ cần thiết để đăng ký.

"Chúng tôi sẽ làm rõ điều này", nhân viên hành chính tại căn cứ trả lời, sau đó gọi một số cuộc điện thoại. Sĩ quan chỉ huy tại căn cứ sau đó đến cùng với một thành viên Cơ quan Điều tra Hình sự (CID) của căn cứ. Người này sau đó thông báo sẽ liên hệ với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) cùng Bộ An ninh Nội địa về trường hợp của Ramos.

Ramos sau đó bị còng tay và bị quân cảnh đưa đến một tòa nhà khác. Ba đặc vụ ICE đến Fort Polk và bắt cô, nói rằng "họ không còn lựa chọn nào khác", theo lời kể của gia đình Blank.

"Tôi đã cầu xin họ đừng đưa con bé đi, nhưng họ nói rằng cấp trên đã ra lệnh", Jen Ricklin, mẹ của Blank, cho hay.

Ramos bị chuyển tới cơ sở giam giữ của ICE tại Basile, cách căn cứ hơn 100 km. Gia đình Ramos cho biết khi đến thăm vài ngày sau, họ không được phép mang theo bất kỳ giấy tờ, khiến cô không thể ký tên vào hồ sơ xin thẻ xanh đã đến bước hoàn tất.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết Ramos từng bị thẩm phán di trú ra lệnh trục xuất vắng mặt từ năm 2005, khi gia đình cô không xuất hiện tại một phiên điều trần. Cơ quan này cho hay cô không có tình trạng pháp lý hợp lệ và lệnh bắt được thực thi trên cơ sở Ramos "tìm cách xâm nhập một căn cứ quân sự".

Sự việc gây phản ứng từ một số chính trị gia và tổ chức bảo vệ người nhập cư, cho rằng việc ICE bắt giữ vợ của một quân nhân có thể ảnh hưởng tới tinh thần binh sĩ và tác động tiêu cực đến các nỗ lực tuyển quân.

Một số ý kiến cũng cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump đang từng bước chấm dứt các chính sách nới lỏng về thực thi luật nhập cư đối với gia đình quân nhân, dù trước đây đây là một yếu tố được sử dụng để khuyến khích tuyển quân.

Sau gần một tuần, Ramos được ICE phóng thích, nhưng phải đeo thiết bị giám sát GPS gắn ở cổ chân. DHS cho hay đây là biện pháp đề phòng nguy cơ cô bỏ trốn trong khi chờ triển khai các thủ tục trục xuất tiếp theo. "Cô ấy sẽ được xử lý theo quy trình pháp lý công bằng", DHS lưu ý.

"Tôi chỉ mong được sống một cách đàng hoàng tại đất nước mà tôi coi là quê hương từ khi còn nhỏ", Ramos nói sau khi được thả. Cô cho biết muốn mong muốn hoàn thành việc học và xây dựng cuộc sống cùng chồng tại Mỹ.

Thanh Danh (Theo AP, NYTimes)

Nguồn: https://vnexpress.net/vo-linh-my-bi-giam-gan-mot-tuan-trong-co-so-cua-ice-5059829.html