Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 271 quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng – an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Nghị định quy định về miễn phí sách giáo khoa đối với học sinh phổ thông, người học tại các cơ sở giáo dục thực hiện các chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, bao gồm: Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS, THPT và Chương trình xóa mù chữ (Chương trình giáo dục).
Chính phủ cũng nêu rõ áp dụng hình thức mượn – trả để tái sử dụng sách giáo khoa nhiều lần, ưu tiên tận dụng tối đa số lượng sách giáo khoa hiện có và điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn trước khi quyết định mua sắm mới.
Việc này, theo Chính phủ, nhằm giảm áp lực lên ngân sách Nhà nước và bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.
Mỗi học sinh được mượn 1 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học
Sách giáo khoa được miễn phí sử dụng trong Nghị định này thuộc danh mục sách giáo khoa được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc và sách giáo khoa chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với năng lực nhận thức của học sinh khuyết tật.
Theo quy định của Chính phủ, vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 1 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học/hoạt động giáo dục (môn học) tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ đó.
Đối với học sinh chuyển trường, Nghị định quy định học sinh chuyển trường có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ sách giáo khoa đã mượn cho cơ sở giáo dục nơi chuyển đi trước thời điểm hoàn tất thủ tục chuyển trường.
Cơ sở giáo dục nơi tiếp nhận học sinh chuyển đến có trách nhiệm bố trí, cho học sinh mượn bổ sung sách giáo khoa kể từ ngày tiếp nhận học sinh vào học, bảo đảm không làm gián đoạn việc học tập của học sinh.
Nghị định Chính phủ vừa ban hành còn nêu rõ quy trình quản lý sách giáo khoa, việc điều chuyển sách giáo khoa giữa các thư viện cùng cấp trên mỗi địa bàn, nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng.
Về hình thức thực hiện, Chính phủ cho biết Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục để tổ chức cho học sinh mượn và trả sách sử dụng trong năm học hoặc học kỳ.
Cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tổ chức cho học sinh mượn và trả sách giáo khoa có thời hạn. Sau khi kết thúc thời gian sử dụng, sách giáo khoa được thu hồi, kiểm kê và bảo quản để tiếp tục sử dụng cho các năm học tiếp theo.
Việc quản lý sách giáo khoa được thực hiện thông qua hệ thống số đăng ký hoặc phần mềm quản lý thư viện; cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm kiểm kê định kỳ hằng năm để xác định số lượng sách còn sử dụng được và nhu cầu bổ sung.
Nhà nước khuyến khích việc phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức cung cấp tài liệu học tập số nhằm hỗ trợ người học tiếp cận tài liệu học tập thuận lợi, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay.
Miễn phí sách giáo khoa cho học sinh cả nước từ năm học 2029-2030
Liên quan chính sách miễn phí sách giáo khoa cho học sinh, Chính phủ nêu rõ việc này được thực hiện theo lộ trình.
Cụ thể, từ năm học 2029-2030, Nhà nước sẽ miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc.
Đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách (hoặc xã hội hóa), Chính phủ khuyến khích thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa sớm hơn quy định trên.
Chính phủ cũng nêu định hướng ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai trước đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách của địa phương.
Thời điểm cung cấp miễn phí sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.
Thông tin trên được ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) nêu tại hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Ông Chương cho biết, Bộ GD-ĐT thành lập hội đồng ra đề thi trên cơ sở ngân hàng đề đã xây dựng trong những năm qua và đội ngũ chuyên gia đầu ngành, tác giả chương trình, sách giáo khoa cùng giáo viên trực tiếp giảng dạy.
Bộ GD-ĐT phối hợp với Ban Cơ yếu Chính phủ để áp dụng phương thức vận chuyển đề thi qua hệ thống của ban, bảo đảm an toàn bảo mật theo đúng quy định. Thời điểm này, các địa phương tích cực thực hiện công tác in sao theo đúng kế hoạch và hướng dẫn của Bộ GD-ĐT.
Báo cáo của Bộ GD-ĐT cũng lường trước những khó khăn trong tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay và yêu cầu cần có giải pháp khắc phục. Kỳ thi được tổ chức vào tháng 6 do đó tiềm ẩn nguy cơ cao về thiên tai. Năm nay đã được dự báo sẽ có diễn biến thời tiết phức tạp gồm cả nắng nóng, giông lốc và mưa, bão, lũ, xuất hiện nhiều ở khu vực miền núi phía bắc.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay được tổ chức tại 34 tỉnh/thành phố, là kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập. Theo đó, quy mô số lượng thí sinh trên một tỉnh tăng mạnh so với trước đây. Ví dụ: TP.HCM năm nay dự kiến có 150.000 thí sinh dự thi (tăng hơn 50% so với năm 2025; Ninh Bình dự kiến khoảng 50.000 thí sinh, tăng khoảng 4 lần so với năm 2025).
Điều này đòi hỏi các sở GD-ĐT cần chủ động xây dựng phương án, cách thức tổ chức và quản lý để bảo đảm vận hành tốt với quy mô tổ chức thi mở rộng so với các năm trước đây.
Một khó khăn nữa được Bộ GD-ĐT chỉ ra, là tình hình sử dụng công nghệ cao để gian lận thi cử diễn biến rất phức tạp. Những năm gần đây Bộ Công an đã triệt phá nhiều đường dây mua bán thiết bị nghe siêu nhỏ gắn trong tai để thực hiện gian lận.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 đã ghi nhận và phát hiện các trường hợp thí sinh sử dụng AI để gian lận trong thi cử.
Bộ GD-ĐT cho biết, từ nay đến thời điểm diễn ra kỳ thi, Bộ GD-ĐT tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn và tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm thực hiện tốt tất cả các khâu của kỳ thi, như in sao đề thi, coi thi, chấm thi, đối sánh dữ liệu điểm thi, công bố kết quả thi, phúc khảo bài thi, xét công nhận tốt nghiệp THPT năm 2026.
Với các địa phương, Bộ GD-ĐT chú trọng đến an ninh, an toàn địa điểm in sao đề thi, các điểm thi, xây dựng phương án dự phòng các tình huống có thể xảy ra, nhất là đối với các địa phương mới sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, các địa phương có những điểm thi ở địa bàn khó khăn, phức tạp, dự kiến có thể ảnh hưởng bởi thiên tai bất thường.
Chỉ đạo việc tổ chức ôn tập phù hợp với thực tiễn địa phương; tiến hành tổ chức thi thử theo kế hoạch, từ đó rút kinh nghiệm trong quá trình tổ chức kỳ thi tại địa phương.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay diễn ra vào ngày 11 và 12.6. Toàn quốc có 1.223.776 thí sinh đăng ký dự thi (tăng 61.642 thí sinh so với năm trước), trong đó, số lượng thí sinh đăng ký trực tuyến là 1.204.806 (đạt 98,45%) với 2.487 điểm thi và gần 50.000 phòng thi.
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tối 29/4 cho biết tiết giảm chi phí sản xuất, lưu thông để giảm giá sách giáo khoa, song chưa công bố giá cụ thể từng cuốn và cả bộ theo từng khối lớp.
Năm ngoái, giá sách giáo khoa bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" từ lớp 1 đến lớp 12 là từ gần 190.000 đến khoảng 400.000 đồng (mức giá cao nhất tùy thuộc vào các môn và chuyên đề tự chọn ở lớp 10-12).
Mức thấp nhất áp dụng với lớp 2. Nếu giảm 13,3%, giá bộ sách này thấp hơn khoảng 25.000 đồng.
Năm học 2026-2027, cả nước quay trở lại sử dụng một bộ sách giáo khoa chung, sau 5 năm thực hiện một chương trình, nhiều bộ sách.
Bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được lựa chọn nhờ đáp ứng đầy đủ và "nổi trội hơn cả", theo Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhà chức trách cũng nhìn nhận khả năng chỉnh lý và mức độ sẵn sàng với bộ sách này là cao nhất.
Ngoài ra, năm nay Bộ phê duyệt chỉnh sửa 11 sách giáo khoa, ở các nội dung Lịch sử và Địa lí, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật, để cập nhật địa giới hành chính và thống kê kinh tế - xã hội mới.
Nội dung cập nhật sẽ được công bố trên hệ thống trực tuyến. Với các sách đã in từ năm 2025 trở về trước, giáo viên và học sinh vẫn có thể dùng làm tài liệu tham khảo.
Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng dự kiến học sinh cả nước được miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029-2030, theo hình thức mượn từ thư viện trường, phải trả khi dùng xong, đền nếu làm hỏng.
Chương trình do báo Tuổi Trẻ phối hợp với Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT) tổ chức với sự đồng hành của Tập đoàn Vingroup.
Ca sĩ Nguyễn Phi Hùng bén duyên với múa từ năm lớp 6 theo định hướng của gia đình. Trong suốt bảy năm, anh vừa học văn hóa vừa học chuyên môn và xác định con đường tương lai sẽ trở thành diễn viên múa.
Như bao bạn bè khác, anh nói hồi đó chưa có định hướng gì lớn lao, chỉ nghĩ học nghề nào theo nghề đó. Càng học anh càng thấy phù hợp với nghệ thuật và nói nếu có quay lại tuổi 18 vẫn chọn theo nghệ thuật.
"Hùng yêu nghệ thuật từ nhỏ. Sau hơn 20 năm làm nghề vẫn cảm thấy nghệ thuật là lĩnh vực bao hàm nhiều ngành nghề, cho mình nhiều trải nghiệm sống. Nghề nào cũng đáng quý miễn là lao động lương thiện", giọng ca Dáng em nói.
Chia sẻ về chọn ngành học, Nguyễn Phi Hùng cho rằng khi lựa chọn cần lấy đam mê là yếu tố quan trọng nhất. Theo anh, công việc nào xã hội cũng cần nên quan trọng là có làm tốt hay không và sẽ nhận giá trị xứng đáng khi làm tốt. Anh cũng chia sẻ với áp lực của học sinh hiện nay khi đứng giữa mong muốn cá nhân và kỳ vọng của gia đình.
"Tôi cho rằng phụ huynh cần lắng nghe, tìm hiểu năng khiếu, sở thích của con. Và chính các bạn trẻ cũng nên trân trọng định hướng từ gia đình. Khi tìm được tiếng nói chung, các bạn sẽ có thêm động lực để theo đuổi con đường mình chọn", ca sĩ nói.
Nhìn lại hành trình hoạt động nghệ thuật, Nguyễn Phi Hùng thừa nhận có những lúc phải gác lại chuyện riêng, giảm bớt thời gian vui chơi để ưu tiên công việc. Giai đoạn khó khăn với anh chính là lúc chuyển từ diễn viên múa sang ca hát, thậm chí từng có thời điểm công việc và thu nhập không ổn định khiến anh dao động.
"Thành công có thể không phụ thuộc vào việc chọn đúng nghề ngay từ đầu mà đến từ sự bền bỉ. Bởi ai cũng có đam mê nhưng sự kiên định và nỗ lực mỗi ngày mới là yếu tố quyết định thành công", anh chia sẻ.
Nói về suy nghĩ người trẻ muốn thành công thật nhanh, anh cho rằng không có con đường tắt bởi thành công nhanh đồng nghĩa với phải nỗ lực nhiều hơn và không có thành công nào đến dễ dàng mà cần sự tập trung và chuyên tâm. "Tuổi 18 còn rất nhiều điều để khám phá. Hãy dám bắt đầu, dấn thân để nhận ra khả năng thật sự của mình", anh nhắn gửi.
Nhớ lại thời điểm trước ngưỡng cửa đại học, ca sĩ Nguyễn Duyên Quỳnh nói đó là một trong những quyết định quan trọng nhất cuộc đời. Gia đình làm nông ở Buôn Ma Thuột, cô mang theo khát vọng duy nhất được học nhạc và trở thành ca sĩ nhưng không được gia đình đồng thuận.
Duyên Quỳnh kể: "Cha phản đối rất quyết liệt vì thấy con gái quá nhút nhát, sợ không đủ bản lĩnh để một mình đến TP theo đuổi nghệ thuật. May mắn là mẹ đã đứng về phía Quỳnh, bảo vệ ước mơ của con đến cùng".
Ngày rời quê thi vào Nhạc viện TP.HCM, Duyên Quỳnh mang theo bao lo lắng của cô gái trẻ trước TP lớn song cũng thật hạnh phúc khi được sống với điều mình yêu thích. Dù gia đình luôn mong con gái có công việc ổn định hơn nhưng trong tâm trí Duyên Quỳnh "chỉ toàn âm nhạc".
"Điều khó khăn với học sinh lớp 12 là làm sao cân bằng giữa đam mê và áp lực tương lai. Các bạn có rất nhiều ước mơ nhưng cũng phải đối diện với thực tế học ngành này có dễ xin việc không? Có đủ thu nhập để lo cho cuộc sống sau này không? Chính sự mơ hồ về tương lai khiến nhiều bạn áp lực khi đưa ra quyết định ở tuổi 18", giọng ca Viết tiếp câu chuyện hòa bình nói.
Vậy nên ưu tiên đam mê hay cơ hội việc làm? Thẳng thắn, Duyên Quỳnh cho rằng đam mê vẫn là yếu tố quan trọng nhất nhưng phải đi kèm sự chuẩn bị thực tế.
"Quỳnh từng học ở Nhạc viện từ năm 2007-2016. Có lúc khó khăn đến mức muốn nghỉ học để tìm việc làm khác nhưng cuối cùng Quỳnh vẫn chọn tiếp tục theo đuổi âm nhạc, vừa học vừa làm thêm để nuôi ước mơ. Các bạn hãy chọn đam mê nhưng phải đi kèm kế hoạch cụ thể và sự nỗ lực gấp nhiều lần người khác", cô chia sẻ.
Từng có quãng thời gian dài đi hát bè, hát hợp xướng trước khi được công chúng biết đến, Quỳnh nhớ mãi mẹ từng gọi điện cho cả họ hàng mở tivi xem con gái biểu diễn nhưng đội hình hợp xướng quá đông, mọi người tìm mãi vẫn không thấy Quỳnh đâu.
Biến cố lớn nhất cuộc đời là năm 2017, Quỳnh nói mẹ mất khi cô chưa kịp có chút thành quả nào để mẹ có thể tự hào về con gái. Chính điều này buộc cô luôn phải quyết tâm, cố gắng nhiều hơn.
Với Quỳnh, để đi đường dài không chỉ là tài năng mà cần kiên trì. Bởi tài năng có thể giúp bạn bước qua cánh cửa đầu tiên nhưng sự kiên trì mới giúp bạn đi đến cuối hành trình. Nữ ca sĩ cũng nhắn nhủ các bạn đang trước ngưỡng cửa lựa chọn ngành học đừng quá sợ việc chọn sai ngành bởi "chọn sai không đáng sợ mà đáng sợ là không dám thử và không dám thay đổi".
Quỳnh sẽ có mặt cùng các bạn học sinh tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học - cao đẳng 2026 ở TP.HCM và gửi lời động viên các thí sinh: "Nếu một cô bé nhút nhát từ vùng quê như Quỳnh vẫn có thể theo đuổi được giấc mơ của mình thì các bạn cũng có thể làm được. Hãy lắng nghe trái tim, biết ơn sự hy sinh của cha mẹ và dũng cảm bước đi trên con đường mình đã chọn".
