Khi rời khỏi khu phố geisha ở Kyoto năm 2016, Kiyoha Kiritaka chạy trốn khỏi thứ mà giờ đây cô gọi là “một hệ thống nô lệ”. Cô bước chân vào thế giới geisha khi còn học trung học sau khi bị mê hoặc bởi sự uyển chuyển của một bậc thầy múa truyền thống Nhật Bản. Lúc đó, Kiritaka đã gia nhập một công ty đào tạo tài năng trẻ và tham gia biểu diễn trong các nhóm nhạc thần tượng chưa nổi tiếng.
“Các chuyển động mượt mà đến khó tin, điều mà một người bình thường không làm nổi”, cô nói.
Mùa xuân năm cuối cấp hai, một người đàn ông đã tiếp cận cô sau buổi diễn và đề nghị cô làm “maiko” (người học việc để trở thành geisha). Ban đầu Kiritaka còn do dự, nhưng tài chính gia đình khó khăn khiến việc theo học lớp đào tạo tài năng trở nên bấp bênh, cô quyết định nắm lấy cơ hội.
Ngay trước khi tốt nghiệp cấp hai, cô gia nhập một okiya (trung tâm môi giới và quản lý geisha, maiko). Kiritaka bắt đầu học việc vào tháng 2/2015 và đến tháng 11 cùng năm, cô ra mắt với tư cách là một maiko tại quận Pontocho, Kyoto.
Cô cho biết khi sau khi uống rượu, hành vi của khách hàng thường biến tướng thành những màn đụng chạm xác thịt. Việc bị luồn tay sờ soạng qua những kẽ hở của bộ kimono bị coi là một phần của “không khí buổi tiệc”, các trò chơi tại đây thường xuyên lồng ghép những hành động đụng chạm hoặc ám chỉ nhạy cảm. Theo lời cô, một áp lực vô hình đè nặng lên các maiko là nếu không chấp nhận bị lạm dụng, họ sẽ không có chỗ đứng trong thế giới này.”
Các khu phố geisha thường gắn liền hình ảnh với những con đường cổ kính và hình thức giải trí tinh tế nhưng theo Kiritaka, thực tế hoàn toàn khác xa. Khi uống rượu, khách hàng bắt đầu đụng chạm xác thịt. Việc bị sờ soạng qua lớp áo kimono được coi là cách “hâm nóng không khí” cho bữa tiệc, đi kèm là các trò chơi mang tính gợi dục. Cô cho biết có một quy ước ngầm rằng những cô gái không chịu được thực tế đó thì chỉ còn cách bỏ nghề.
Kiritaka liên tục bị quấy rối như bị vạt kimono hay bị sờ soạng thân dưới. Cô còn bị khách hàng cưỡng hôn trong taxi khi di chuyển giữa các địa điểm. Thời điểm đó, cô vẫn cam chịu và tự nhủ một khi đã thành maiko thì “không còn đường lui”.
Bước ngoặt xảy ra khi cô đi du lịch suối nước nóng với khách hàng cùng các geisha khác và bà chủ quán trà. Kiritaka vốn đã lo sợ về việc phải tắm chung với khách theo “luật ngầm” mà cô từng nghe kể. Ngay tại phòng khách sạn, những gì cô lo sợ nhất đã thực sự xảy ra.
“Mình không thể làm chuyện này”, cô nhớ lại. Một geisha đàn chị thấy cô khó chịu đã tự làm mình bị thương để chấm dứt tình huống đó. “Tôi nghĩ nếu chuyện này xảy ra lần nữa, tôi sẽ không thể thoát ra được”, cô nói và quyết định nghỉ việc.
Khi đó, hơn một năm đã trôi qua kể từ khi cô vào okiya. Cuộc sống ở đây là tiệc tùng liên miên, thức khuya và chỉ được nghỉ hai ngày mỗi tháng. Việc hạn chế ra khỏi nhà và lịch trình dày đặc khiến cô có rất ít thời gian để suy ngẫm.
Hệ thống cấp bậc trong okiya rất nghiêm ngặt. Người mắc lỗi có thể bị tát hoặc bị ném đồ vật vào người, để lại những vết bầm tím. Bị lăng mạ là việc xảy ra thường xuyên. Kiritaka kể lại chuyện bị nhốt trong phòng gần 8 giờ mà không có thức ăn, nước uống hay được đi vệ sinh. “Tôi liên tục bị kìm kẹp, không có quyền tự quyết và lên tiếng”, cô nói. “Tôi đánh mất chính bản thân”.
Cô rời đi vào tháng 7/2016 và sau đó nhận được hóa đơn thuế cư trú, dù chưa từng nhận lương thực tế. Trong thời gian ở okiya, cô chỉ nhận được khoảng 50.000 yen (310 USD) mỗi tháng dưới dạng “tiền tiêu vặt”. Tuy nhiên, trên giấy tờ thuế lại ghi nhận cô có thu nhập. Kiritaka không khiếu nại mà chấp nhận đóng thuế để cắt đứt liên lạc.
Cô cho biết mình không ký hợp đồng lao động. Mối quan hệ học việc được chính thức hóa thông qua một nghi lễ truyền thống và cô được dạy không được cãi lời bề trên. Khi muốn rời đi, cô bị yêu cầu hoàn trả 30 triệu yen dù không ký giấy vay tiền. Khi Kiritaka từ chối, bà chủ đã gợi ý “một khách hàng lớn” sẽ giúp trả số tiền này để đổi lấy một mối quan hệ cá nhân. Cô phản đối quyết liệt và cuối cùng được phép rời đi mà không cần trả nợ.
Những khiếu nại tương tự từng xuất hiện từ lâu. Năm 1994, nhiều maiko đã bỏ trốn khỏi okiya với lý do giờ làm việc kéo dài và bị trừng phạt thể xác. Họ cáo buộc bị tát, bị mở trộm thư từ cá nhân, bị vứt bỏ đồ đạc và không được giữ tiền tip từ khách. Tại một cuộc họp báo, họ nói rằng sợ mất mạng nếu tiếp tục ở lại.
Vào tháng 6/2025, các luật sư và học giả đã thiết lập một mạng lưới để kiểm tra các vấn đề xung quanh văn hóa geisha và maiko, nâng cao nhận thức về những trường hợp như Kiritaka và kêu gọi cải cách.
Quỹ Nghệ thuật múa truyền thống Kyoto cho biết người làm nghề geisha và maiko không ký hợp đồng chính thức nhưng các phong tục đều được giải thích trước và có sự đồng ý của cá nhân cùng cha mẹ. Họ phủ nhận việc tắm chung với khách và khẳng định học viên vị thành niên bị cấm uống rượu, đồng thời nỗ lực bảo vệ maiko khỏi quấy rối tình dục.
Kiritaka và những người khác bác bỏ lời giải thích này. Cô cho hay đến bây giờ, vẫn còn các maiko đang làm việc kể chuyện bị khách chạm vào người không phù hợp, thậm chí bị hành hung, mang thai và phá thai. Luật sư tư vấn cho Kiritaka cho rằng có thể khép trường hợp này vào khung tội lao động cưỡng bức và buôn bán người.
“Vẫn còn nhiều người đang đau khổ”, Kiritaka nói. “Những tổn thương từ thuở thiếu thời sẽ chẳng bao giờ lành lại, bất kể bao nhiêu năm trôi qua”.
Sở Cảnh sát thành phố Park City, hạt Summit, bang Utah, Mỹ hôm 28/5 nhận được tin báo về một người đàn ông dùng kéo đe dọa các thành viên trong gia đình và có hành vi bạo lực. Khi cảnh sát đến nơi, nghi phạm bỏ chạy và đột nhập vào nhà John Santy để lẩn trốn.
Phát hiện nghi phạm cởi trần, người đầy hình xăm xuất hiện trong bếp, Santy lập tức rút súng. "Nằm xuống sàn ngay. Tôi sẽ bắn đấy", Santy hét lớn với kẻ đột nhập trong video ghi lại sự việc. Nghi phạm ban đầu định tiến lên, nhưng nghe tiếng Santy lên đạn nên đã lùi lại và nằm xuống sàn.
Santy không bắn, mà tiếp tục chĩa súng khống chế kẻ đột nhập cho tới khi cảnh sát băng qua sân hiên và bắt người này. "Tôi không muốn bắn anh ta, tôi không muốn làm thế", Santy nói với truyền thông địa phương sau sự việc.
Câu chuyện nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và làm dấy lên nhiều tranh luận tại Mỹ về hành động chủ nhà nên làm khi có kẻ đột nhập. Nhiều người khen ngợi Santy vì đã giữ bình tĩnh và kiềm chế trong tình huống này.
"Anh ấy rõ ràng từng được huấn luyện sử dụng súng, biết cách khống chế nghi phạm trước mũi súng cho đến khi cảnh sát tới và không cần bóp cò. Đây mới là kiểu người sở hữu súng có trách nhiệm", một người dùng mạng xã hội bình luận.
Một số khác nói họ sẽ hành động quyết liệt hơn nếu ở trong hoàn cảnh của Santy. "Nếu ai đó đột nhập nhà tôi, khi gia đình tôi ở bên trong, người đó đã chọn từ bỏ mạng sống", một người cho hay.
Một tài khoản khác cho rằng xét về pháp lý, tài chính lẫn an toàn thân thể, chủ nhà có thể "an toàn hơn" nếu nổ súng vào người đột nhập.
Tuy nhiên, luật sư Clayton Simms cho biết cách hiểu này không hoàn toàn chính xác. Người dân có quyền bảo vệ bản thân và người khác trong nhà, nhưng việc nổ súng phải được xem xét dựa trên tính chất và mức độ cấp bách của mối đe dọa.
"Trong trường hợp này, việc dùng súng răn đe đã tỏ ra hiệu quả", Simms nói. "Khẩu súng khiến kẻ đột nhập sợ và làm theo yêu cầu. Anh ta nghe thấy tiếng lên đạn, và tôi nghĩ đó là một phần lý do khiến anh ta ngừng manh động".
Ông Simms cho biết nếu chủ nhà nổ súng trong trường hợp này, cảnh sát và công tố viên sau đó có thể xem xét liệu anh ta có lựa chọn khống chế kẻ đột nhập mà không cần bắn hay không. Nếu kẻ đột nhập tỏ ra tuân thủ yêu cầu, việc tiếp tục dùng vũ lực không còn cần thiết.
"Bạn không thể bắn vào lưng một người chỉ vì họ đang ở trong nhà mình", luật sư nói, cho biết việc sử dụng vũ lực luôn đi kèm rủi ro. Ngay cả khi không bị truy tố, chủ nhà vẫn có thể đối mặt nguy cơ bị kiện dân sự trong trường hợp như vậy.
Tuy nhiên, công tố viên cũng sẽ cân nhắc các yếu tố khác, như chênh lệch về vóc dáng và năng lực thể chất. "Anh ta vạm vỡ, to con hơn tôi rất nhiều", Santy mô tả người đột nhập nhà mình tuần trước.
"Bộ Quốc phòng Mỹ hôm nay công bố đợt hai các tài liệu giải mật liên quan đến Hiện tượng dị thường không xác định (UAP), theo yêu cầu trước đó của Tổng thống Donald Trump", Lầu Năm Góc thông báo trên website ngày 22/5. UAP là cách cơ quan này gọi các vật thể bay chưa xác định (UFO).
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói các tài liệu gồm văn bản, hình ảnh và video về các UAP vốn gây nhiều đồn đoán. "Giờ là lúc người dân Mỹ tận mắt xem xét", ông Hegseth nói.
Reuters cho biết đợt công bố gồm 222 tài liệu và một trong số này dày 116 trang, ghi nhận hàng loạt trường hợp nhìn thấy vật thể lạ cùng quá trình điều tra tại cơ sở tối mật ở Sandia, bang New Mexico, từ năm 1948 đến 1950. Các tài liệu không đưa ra bằng chứng rõ ràng về công nghệ hay sự sống ngoài hành tinh.
"Tài liệu này gồm 209 trường hợp nhìn thấy 'quả cầu màu xanh lá, đĩa bay và cầu lửa' gần căn cứ quân sự", theo Lầu Năm Góc.
Một video mới công bố được quay từ cảm biến hồng ngoại của Tuần duyên Mỹ vào tháng 4/2024 cho thấy có vật thể lạ bay gần một phi cơ ở đông nam nước này.
Các tài liệu bao gồm bản tường trình của một sĩ quan tình báo cấp cao Mỹ năm 2025, trong đó người này kể rằng đã nhìn thấy "hai quả cầu lớn sáng rực" xuất hiện bên cạnh trực thăng của họ khi đang làm nhiệm vụ. Sĩ quan mô tả các vật thể này "có màu cam với phần lõi trắng hoặc vàng, phát ra ánh sáng theo mọi hướng".
Các tiêm kích sau đó được điều động để nhận diện những vật thể này nhưng không thành công, theo lời sĩ quan. Chính những quả cầu mà họ chạm trán sau đó lại đang "đuổi theo" các chiến đấu cơ.
"Chúng tôi gần như chết lặng sau khi chứng kiến những hiện tượng đó", người này cho biết.
Lầu Năm Góc ngày 8/5 công bố hơn 160 tài liệu mới về UAP, là đợt giải mật thông tin đầu tiên theo yêu cầu từ hồi tháng 2 của Tổng thống Trump, trong đó có những hồ sơ từ cuối thập niên 1940. Các tài liệu này được đăng tải trên một chuyên trang UFO của Lầu Năm Góc.
Ông Barack Obama trong tháng 2 gây xôn xao dư luận với phát biểu "người ngoài hành tinh có thật" trên một chương trình podcast. Dù cựu tổng thống Mỹ đã lên tiếng đính chính, nhiều người vẫn cho rằng đây là "hành động lỡ lời làm lộ bí mật lớn nhất trong lịch sử".
Tại Mỹ, việc rà soát hồ sơ UFO không phải là chưa có tiền lệ. Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) những năm 1990 từng xem xét toàn bộ những gì họ thu thập được và kết luận rằng phần lớn UFO thực chất là máy bay do thám tuyệt mật. Tuy nhiên, những kết luận chính thức như vậy chưa làm hài lòng cộng đồng quan tâm UFO.
Kế hoạch xây dựng khách sạn, căn hộ, biệt thự và bến du thuyền được cho là có liên hệ với Jared Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump, và Ivanka Trump, con gái lãnh đạo Mỹ.
Một công ty đầu tư liên quan đến ông Kushner đã được chính quyền Albania cấp quy chế "nhà đầu tư đặc biệt". Dự án gồm hai phần: bất động sản ven biển tại vùng đầm phá Narta vốn là khu bảo tồn động vật hoang dã và một khu nghỉ dưỡng nhỏ hơn trên đảo Sazan không người ở gần đó, vốn từng là căn cứ quân sự.
Trong cuộc phỏng vấn tuần này với chương trình podcast của David Senra, Ivanka cho biết gia đình phát hiện địa điểm này một cách tình cờ. "Chúng tôi đi thuyền cùng bạn bè và dừng lại để bơi. Đó là cách chúng tôi tìm thấy nơi này. Chúng tôi bơi vào đảo, rồi cứ thế đi bộ chân trần lên đỉnh đồi và bị nơi này cuốn hút", cô kể lại.
Albania sở hữu khoảng 450 km bờ biển, phần lớn chưa được phát triển trong nhiều thập kỷ. Chính phủ Albania cho rằng dự án có thể tạo bước chuyển mình cho quốc gia Đông Âu, trong giai đoạn nước này muốn gia nhập thị trường du lịch cao cấp và thúc đẩy tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU).
Tuy nhiên, dự án ở miền nam Albania đang vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ các nhóm bảo vệ môi trường và những người chỉ trích Thủ tướng Edi Rama.
Các nhóm phản đối lo ngại những đoạn bờ biển nguyên sơ của nước này sẽ rơi vào tay các nhà đầu tư quyền lực. Dự án được triển khai trong khu bảo tồn thiên nhiên, là một trong những vùng đa dạng sinh học giá trị nhất Albania. Đây là điểm dừng chân quan trọng của các loài chim di cư dọc bờ biển Adriatic.
Từ cuối tháng 5, máy xúc và nhiều thiết bị hạng nặng đã xuất hiện tại khu vực để mở đường, đào cát, dọn đất giữa rừng thông và dựng hàng rào. Phản ứng từ dư luận gia tăng sau khi xuất hiện video cho thấy một nhà hoạt động bị nhân viên an ninh tư nhân kéo lê khi biểu tình tại khu vực.
Người biểu tình tại thủ đô Tirana thời gian qua còn mang theo các mô hình chim hồng hạc bằng bìa cứng, loài chim di cư được bảo vệ trong khu vực này, để kêu gọi bảo vệ hệ sinh thái. Một nhóm môi trường địa phương cáo buộc những khu sinh quyển được bảo vệ lâu nay đang bị "phá hủy không thể đảo ngược".
Những người phản đối dự án cho rằng Albania cần rút kinh nghiệm từ trường hợp đầu tư tương tự tại Serbia. Tháng 11/2025, quốc hội Serbia thông qua đạo luật đặc biệt nhằm mở đường xây dựng tổ hợp nghỉ dưỡng hạng sang tại thủ đô Belgrade, thay thế khu phức hợp quân sự từng bị đánh bom trong chiến tranh Nam Tư. Dự án nhận vốn từ một công ty đầu tư cũng liên quan Jared Kushner.
Chỉ một tháng sau, công tố viên chống tội phạm có tổ chức Serbia truy tố 4 người, trong đó có một bộ trưởng, với cáo buộc lạm dụng chức vụ và làm giả tài liệu để hỗ trợ dự án. Ông Kushner sau đó đã rút khỏi kế hoạch đầu tư trị giá hàng triệu USD.
Chính phủ Albania cho biết phần đất dành cho dự án thuộc sở hữu tư nhân. Tuy nhiên, đã xuất hiện một số tranh cãi về tính hợp pháp của quá trình tư nhân hóa khu đất, dạng tranh chấp pháp lý phổ biến tại nước này. Cơ quan chống tham nhũng Albania xác nhận đã mở điều tra liên quan dự án nhưng chưa công bố chi tiết.
Thủ tướng Edi Rama vẫn ủng hộ dự án, cho rằng đây là bước đi phù hợp với tham vọng đưa Albania trở thành điểm đến du lịch toàn cầu.
"Albania không nên là quốc gia sợ hãi một dự án phi thường như thế này, nơi các đối tác đặc biệt cùng đầu tư 4 tỷ euro (hơn 4,6 tỷ USD)", ông nói. "Chừng nào tôi còn tại vị, khoản đầu tư này sẽ không bị cản trở".
