Đáng lo hơn, việc chủ quan tự nặn hoặc xử trí sai cách có thể khiến mụn nhiễm trùng lan rộng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Huỳnh Thị Mai Thi, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da Liễu TP.HCM, mụn đầu đinh (hay mụn đinh râu) là tình trạng nhiễm trùng vùng nang lông, thường gây ra bởi tụ cầu Staphylococcus aureus.
Biểu hiện lâm sàng ban đầu là tình trạng sưng, đỏ, đau vùng nang lông, vị trí thường gặp là vùng đầu – mặt – cổ, đặc biệt là vùng quanh mũi – miệng. Sang thương tiến triển thành mụn mủ ở giữa giống đầu đinh, nên dân gian thường gọi là mụn đầu đinh. Bên cạnh đó, người bệnh có thể có các biểu hiện toàn thân như sốt, mệt mỏi, ăn uống kém.
“Tự ý nặn hay xử trí mụn đầu đinh không đúng cách sẽ làm tình trạng nhiễm trùng lan rộng ra vùng da xung quanh. Đặc biệt, vùng mặt là vùng liên quan đến nhiều hệ thống mạch máu – thần kinh, khi chăm sóc da không đúng, nhiễm trùng có thể lan rộng đến hệ thống tĩnh mạch vùng đầu – mặt gây viêm tĩnh mạch xoang hang, viêm não – màng não; hay nặng hơn là nhiễm trùng lan rộng toàn thân gây nhiễm trùng huyết, có nguy cơ đe dọa tính mạng của người bệnh”, bác sĩ Mai Thi lưu ý.
Trước quan niệm cho rằng mụn đầu đinh xuất hiện là dấu hiệu của “đường huyết cao”, “nóng gan” hoặc do ăn quá nhiều tinh bột, trái cây, bác sĩ Mai Thi cho biết đây không phải là nguyên nhân trực tiếp gây mụn.
Tuy nhiên, tình trạng đường huyết tăng cao và chế độ ăn mất cân đối có thể ảnh hưởng đến đáp ứng miễn dịch và khả năng lành thương, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da. Ở người mắc mụn đầu đinh, những yếu tố này cũng có thể khiến việc điều trị kéo dài hơn.
Từ đó, các nguy cơ thúc đẩy bệnh mụn đầu đinh được bác sĩ chỉ ra bao gồm:
Khi một bệnh nhân xuất hiện mụn đầu đinh, bác sĩ Mai Thi hướng dẫn cách xử lý trước khi đến khám tại bệnh viện cụ thể như sau:
Khi có tình trạng sưng, đỏ lan rộng hay có các triệu chứng toàn thân, người bệnh cần khám ngay tại chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.
Cà phê là một trong những loại đồ uống phổ biến và được ưa chuộng trên thế giới. Bên cạnh khả năng giúp tăng năng lượng, cà phê cũng có thể tác động đến nhiều loại hormone trong cơ thể.
Làm tăng cortisol tạm thời
Uống cà phê dù chỉ với lượng vừa phải cung cấp khoảng 80-120 mg caffeine, có thể làm tăng mức cortisol (hormone căng thẳng) lên tới 50% so với mức cơ bản. Sự gia tăng này chỉ mang tính tạm thời và thường rõ rệt hơn ở người không thường xuyên uống cà phê.
Điều này thường không đáng lo ngại vì nồng độ cortisol vốn dao động tự nhiên trong ngày, còn sự gia tăng sau khi uống cà phê buổi sáng chỉ mang tính tạm thời. Tuy nhiên, nếu lo ngại về mức cortisol, bạn có thể giảm lượng caffeine bằng cách uống ít hơn hoặc chọn cà phê không caffeine.
Cà phê có thể làm tăng insulin (hormone giúp điều hòa đường huyết) trong thời gian ngắn, đặc biệt ngay sau khi uống. Tuy nhiên, tiêu thụ ở mức vừa phải trong thời gian dài có thể hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa tổng thể ở nhiều người. Phản ứng insulin phụ thuộc vào cơ địa, mức độ căng thẳng và cách bạn uống cà phê (uống cafe đen hay thêm sữa, đường). Yếu tố di truyền cũng ảnh hưởng đến cách cơ thể chuyển hóa caffeine, từ đó quyết định cà phê có lợi hay bất lợi cho kiểm soát đường huyết.
Ảnh hưởng đến chuyển hóa estrogen
Cà phê có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa estrogen trong cơ thể, tuy nhiên tác động này có lợi hay không còn tùy thuộc vào sự cân bằng hormone tổng thể. Với những người có tình trạng estrogen chiếm ưu thế (tức nồng độ estrogen cao hơn progesterone), ảnh hưởng này có thể mang lại lợi ích nhất định. Một số nghiên cứu cho thấy cà phê có thể làm thay đổi cách cơ thể phân giải estrogen, từ đó góp phần giảm các triệu chứng hoặc tình trạng nhạy cảm liên quan đến hormone này.
Dù vậy, mục tiêu quan trọng là duy trì sự cân bằng hormone, không chỉ đơn thuần giảm estrogen. Khi được tiêu thụ ở mức hợp lý, cà phê có thể hỗ trợ nhẹ cho quá trình này.
Có thể ảnh hưởng đến testosterone
Ở một số người, uống cà phê chứa caffeine ở mức vừa phải có thể làm tăng testosterone trong thời gian ngắn. Sự gia tăng tạm thời này có thể lý giải vì sao một số người cảm thấy cải thiện hiệu suất tập luyện, tỉnh táo và có động lực hơn sau khi uống cà phê. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều caffeine, thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể gây tác động ngược lại.
Cách uống cà phê giúp cân bằng hormone
Ảnh hưởng của cà phê lên hormone không hoàn toàn tích cực hay tiêu cực mà phụ thuộc vào cách sử dụng. Để hỗ trợ cân bằng hormone, bạn có thể điều chỉnh thói quen uống cà phê.
Trước hết, nên trì hoãn thời điểm uống vào buổi sáng. Sau khi thức dậy, cơ thể tự nhiên tăng tiết cortisol - hormone giúp tỉnh táo. Uống cà phê ngay lúc này có thể làm tăng thêm cortisol, dễ gây bồn chồn, lo âu hoặc mệt mỏi về sau. Bạn có thể chờ khoảng một giờ hoặc ăn sáng rồi mới dùng cà phê.
Ngoài ra, cần kiểm soát lượng và thời điểm tiêu thụ. Mức caffeine không vượt quá 400 mg mỗi ngày (tương đương 3-4 tách) được xem là hợp lý và ít gây xáo trộn sinh lý. Uống quá nhiều hoặc quá muộn trong ngày có thể ức chế melatonin, ảnh hưởng đến giấc ngủ. Tốt nhất nên hạn chế dùng caffeine sau buổi trưa để giữ nhịp sinh học ổn định.
Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học Journal of the American Ceramic Society đã phát hiện sức mạnh chống ung thư mạnh mẽ từ chiết xuất tự nhiên của nghệ và gừng.
Nghiên cứu do Đại học Bang Washington (Mỹ) thực hiện, tập trung vào các biến chứng thường gặp liên quan đến cấy ghép xương.
Cấy ghép xương thường được sử dụng ở các vùng cơ thể bao gồm hông, đầu gối, cột sống, vai và xương dài bị chấn thương, thoái hóa hoặc do bệnh tật. Các biến chứng thường gặp bao gồm nhiễm trùng và sự tồn tại của tế bào ung thư xương ác tính - loại ung thư phổ biến nhất ở trẻ em và thanh thiếu niên.
Để giải quyết các biến chứng trên, nhóm nghiên cứu đã phát triển một lớp phủ cho cấy ghép titan bằng cách sử dụng chiết xuất gừng và curcumin, hoạt chất trong nghệ. Lớp phủ này được thiết kế để giải phóng các hợp chất dần dần theo thời gian. Phương pháp này đã được thử nghiệm trong điều kiện phòng thí nghiệm và trên mô hình chuột với cấy ghép xương đùi.
Kết quả cho thấy cấy ghép được phủ lớp từ chiết xuất gừng và nghệ đã tăng cường liên kết giữa xương và titan, tăng gấp đôi độ bám dính trong vòng 6 tuần sau phẫu thuật. Nó cũng loại bỏ 92% vi khuẩn trên bề mặt cấy ghép.
Đáng chú ý, nó giúp giảm số tế bào liên quan đến ung thư gấp 11 lần so với các mẫu không được xử lý, theo trang tin khoa học Scitech Daily.
Tác giả nghiên cứu, Giáo sư Susmita Bose từ Đại học Bang Washington, nhấn mạnh rằng lợi ích của nghệ và gừng không chỉ giới hạn trong công nghệ cấy ghép. Khi được đưa vào chế độ ăn uống, cả hai hợp chất này đều được biết đến với tác dụng chống viêm và chống oxy hóa.
Kết quả thử nghiệm trong phòng thí nghiệm và trên mô hình chuột với cấy ghép xương đùi cho thấy cấy ghép được phủ lớp chiết xuất từ nghệ và gừng tăng cường liên kết xương - titan, tăng gấp đôi độ bám dính trong vòng 6 tuần sau phẫu thuật. Đáng chú ý, nó loại bỏ 92% vi khuẩn trên bề mặt và giảm 11 lần số tế bào liên quan đến ung thư so với mẫu không xử lý.
Các nhà nghiên cứu tin rằng các hợp chất này có thể được sử dụng dễ dàng như một biện pháp phòng ngừa trong cuộc sống hằng ngày.
Các tác giả nghiên cứu kết luận rằng công nghệ này giải quyết nhiều thách thức lớn trong cấy ghép xương. Hiểu đơn giản, các nhà khoa học đã kết hợp sức mạnh chữa lành tự nhiên của nghệ và gừng để tạo ra vật liệu cấy ghép “thông minh” hơn: Bám chắc vào xương, tự giảm vi khuẩn và hạn chế tế bào ung thư, mở ra hy vọng mới cho người cần thay khớp hoặc điều trị chấn thương.
Mắc bệnh tiểu đường có đồng nghĩa với việc phải đoạn tuyệt hoàn toàn với tinh bột? Nhiều người bệnh tiểu đường thường có tâm lý hoang mang, lập tức kiêng khem nghiêm ngặt và loại bỏ hoàn toàn tinh bột ra khỏi khẩu phần ăn ngay khi thấy đường huyết tăng cao.
Tuy nhiên, theo Tseng Chien-ming, chuyên gia dinh dưỡng và giáo dục bệnh tiểu đường tại Phòng khám Liên hợp Lee, chìa khóa để kiểm soát đường huyết không nằm ở việc "có ăn tinh bột hay không" mà là ăn loại tinh bột nào, ăn bao nhiêu và kết hợp chúng với các loại thực phẩm khác ra sao.
Ông cho hay một nghiên cứu gần đây mang tên "DASH4D" được công bố trên tạp chí y khoa hàng đầu thế giới Nature Medicine cho thấy kết quả tích cực từ việc thay đổi thực đơn ở người bệnh tiểu đường type 2.
Khi áp dụng chế độ ăn DASH điều chỉnh phù hợp cho người tiểu đường, chủ động tăng cường rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, thịt nạc, đồng thời cắt giảm tinh bột tinh chế và đồ uống có đường, chỉ số đường huyết của các bệnh nhân đã giảm rõ rệt.
Thời gian cơ thể duy trì được lượng đường trong máu ở ngưỡng an toàn (từ 70 đến 180 mg/dL) cũng kéo dài hơn, trong khi nguy cơ bị hạ đường huyết đột ngột hoàn toàn không có sự biến động đáng kể.
Ông Tseng giải thích các loại tinh bột tinh chế như bánh mì gối trắng, bánh mì ngọt hay mì sợi thông thường chính là thủ phạm khiến đường huyết tăng vọt sau khi ăn.
Ngược lại, nếu người bệnh thay thế chúng bằng các loại ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch, khoai lang hay các loại đậu và tiêu thụ với lượng vừa phải, cơ thể sẽ được hỗ trợ kiểm soát đường huyết ổn định hơn.
Do đó, thay vì cực đoan loại bỏ hoàn toàn tinh bột trong bữa ăn tiếp theo, người bệnh chỉ cần thực hiện những điều chỉnh nhỏ nhưng mang lại hiệu quả lớn.
Trước hết, người bệnh không cần phải chia tay hoàn toàn với cơm trắng. Giải pháp hợp lý là trộn cơm trắng với gạo lứt, yến mạch, khoai lang hoặc bí đỏ để tăng dần tỷ lệ các món ăn cốt lõi giàu chất xơ, giúp thay đổi dần thể chất một cách lành mạnh.
Tiếp theo, việc kiểm soát khẩu phần ăn là vô cùng quan trọng. Ngay cả những loại ngũ cốc nguyên hạt tốt cho sức khỏe nhất thì khi đi vào cơ thể vẫn sẽ chuyển hóa thành glucose. Người bệnh nên bắt đầu áp dụng quy tắc phân bổ tinh bột chiếm khoảng một phần tư đĩa thức ăn, sau đó điều chỉnh linh hoạt dựa trên mức độ vận động và mục tiêu cân nặng của cá nhân.
Cuối cùng, việc tìm kiếm "những người đồng đội hoàn hảo" cho tinh bột sẽ là yếu tố quyết định. Việc kết hợp thêm một quả trứng, một miếng đậu phụ, một ít thịt gà cùng lượng rau xanh dồi dào trong bữa ăn sẽ giúp đường chế biến của lượng đường trong máu diễn tiến như một làn sóng êm ả, thay vì ập đến dữ dội như một trận sóng thần.
Bên cạnh những điều chỉnh trong chế độ ăn uống, chuyên gia cũng lưu ý quan trọng đối với những bệnh nhân đang điều trị bằng insulin, sử dụng thuốc hạ đường huyết hoặc từng có tiền sử bị hạ đường huyết. Nhóm này tuyệt đối không được tự ý cắt giảm lượng tinh bột một cách đột ngột. Để đảm bảo an toàn, người bệnh cần chủ động theo dõi sát sao chỉ số đường huyết và tham khảo ý kiến chuyên môn từ bác sĩ điều trị.
