Bác sĩ chuyên khoa thận Hong Ying-xiang đã chia sẻ trên trang Facebook của mình về trường hợp một nữ nhân viên văn phòng mới 26 tuổi ở Đài Loan, Trung Quốc bị suy thận nặng.
Theo đó, do công việc bán hàng đòi hỏi phải dậy sớm và làm việc muộn, cô có thói quen uống 2 cốc trà sữa trân châu mỗi ngày để giảm căng thẳng. Tuy nhiên, khoảng 6 tháng gần đây, cô bắt đầu xuất hiện tình trạng phù mặt.
Một đêm làm việc muộn ở văn phòng, cô đột nhiên khó thở, cảm thấy như “phổi bị ngập nước, không thể hít đủ không khí”. Đồng nghiệp đã vội vàng đưa cô đến phòng cấp cứu.
Theo The Standard, BS Hong, người điều trị cho bệnh nhân, đã thông báo với gia đình rằng: “Chức năng thận của bệnh nhân đã suy hoàn toàn. Độc tố urê vượt quá mức cho phép, gây phù phổi. Bệnh nhân cần được đặt nội khí quản và chạy thận nhân tạo ngay lập tức, nếu không tính mạng sẽ gặp nguy hiểm”.
Nghe tin dữ, hai mẹ con ôm nhau khóc nức nở ở hành lang phòng cấp cứu. Người mẹ vừa khóc vừa vỗ lưng con gái, nói: “Con mới 26 tuổi, con sẽ làm gì cho quãng đời còn lại?”.
Theo BS Hong, nữ bệnh nhân đã có dấu hiệu protein niệu, tình trạng có đạm (protein) vượt mức bình thường trong nước tiểu do thận bị tổn thương, nhiều năm trước.
Điều này cho thấy có thể cô đã mắc bệnh viêm cầu thận mạn tính nhưng chưa từng đi khám và điều trị. Kết hợp với nhiều năm thức khuya và sở thích uống trà sữa, điều này đã dẫn đến hậu quả không thể đảo ngược, bệnh nhân có thể phải chạy thận nhân tạo suốt đời.
5 nguyên nhân hàng đầu khiến người trẻ phải chạy thận
Về các nguyên nhân gây chạy thận ở người trẻ, BS Hong đã tổng hợp dữ liệu từ hàng chục bài báo y khoa uy tín trên PubMed, nêu rõ 5 nguyên nhân chính dẫn đến việc phải chạy thận ở những người dưới 40 tuổi.
– Bệnh thận bẩm sinh hoặc di truyền
Đây là nguyên nhân hàng đầu trên toàn cầu đối với những người dưới 40 tuổi (30-50% ở châu Âu/Mỹ/Nhật Bản). Trong đó bao gồm bệnh thận đa nang, hội chứng Alport và loạn sản thận bẩm sinh. Chẩn đoán sớm và quản lý chính xác có thể trì hoãn việc chạy thận 10-20 năm hoặc thậm chí ngăn ngừa nó suốt đời.
– Viêm cầu thận
Bệnh thận IgA là bệnh lý viêm cầu thận mạn tính. Bệnh xảy ra khi kháng thể miễn dịch Immunoglobulin A (IgA) bị lỗi và tích tụ trong thận, gây viêm và dần làm tổn thương các đơn vị lọc máu (cầu thận), từ đó có thể dẫn đến suy thận. Một dấu hiệu điển hình là nước tiểu có màu đỏ hoặc nâu như màu cola sau đợt nhiễm khuẩn, đặc biệt sau viêm họng hoặc cảm cúm.
– Bệnh thận do đái tháo đường khởi phát sớm
Ở các khu vực như Bắc Mỹ, Nam Á và Mỹ Latinh, đây là nguyên nhân hàng đầu thứ 2 hoặc thứ 3. Lượng đường trong máu cao mãn tính khiến màng đáy cầu thận dày lên, dẫn đến protein niệu nặng và cuối cùng là suy chức năng lọc của thận.
– Xơ cứng thận do tăng huyết áp
Những trường hợp tăng huyết áp khởi phát sớm (trước 40 tuổi) không được kiểm soát tốt có nguy cơ mắc bệnh thận giai đoạn cuối cao gấp 3,5 lần. Tăng huyết áp thường không có triệu chứng ở người trẻ do độ đàn hồi mạch máu tốt, nhưng âm thầm làm tổn thương các vi mạch thận cho đến khi quá muộn. Thường liên quan đến béo phì và ngưng thở khi ngủ.
Tình trạng này liên quan đến việc thường xuyên làm việc trong môi trường nóng bức, mất nước kéo dài và tiếp xúc với kim loại nặng.
Làm việc lâu dài trong môi trường nhiệt độ cao mà không bù đủ nước sẽ làm thận nhanh chóng bị lão hóa. Kết hợp với việc lạm dụng một số loại thuốc (thuốc thảo dược, thuốc chống viêm không steroid), nó có thể gây ra viêm thận kẽ (tình trạng viêm và tổn thương các mô kẽ xung quanh ống thận).
5 thói quen làm tăng nguy cơ chạy thận ở người trẻ
BS Hong lưu ý rằng trong khi những điều trên là nguyên nhân chính, chế độ ăn uống và lối sống hiện đại ngày càng đẩy thận đến tình trạng tổn thương.
Đây là 5 thói quen có hại chính:
– Uống đồ uống có đường thay vì nước
Đây là thủ phạm gây hại thận hàng đầu ở mọi lứa tuổi. Bên cạnh béo phì và tiểu đường, quá trình chuyển hóa fructose tạo ra axit uric, có thể gây viêm kẽ mãn tính trong các ống thận.
– Thói quen ăn uống nhiều thực phẩm mặn, chế biến sẵn
Lượng natri dư thừa dẫn đến tăng huyết áp và các cơn gút, làm tăng tốc độ suy thận. Thực phẩm chế biến sẵn có hàm lượng phốt pho và natri cao, trực tiếp gây viêm thận và xơ cứng mạch máu.
– Lạm dụng thuốc giảm đau và thuốc không kê đơn
Sử dụng thuốc chống viêm không steroid lâu dài ức chế sự tiết prostaglandin, gây ra sự sụt giảm mạnh lưu lượng máu đến thận.
– Chế độ ăn giàu protein
Việc tiêu thụ quá nhiều protein (trên 2g/kg/ngày) tạo ra áp lực lọc quá mức lên cầu thận. Nếu ai đó mắc bệnh viêm thận IgA tiềm ẩn, chế độ ăn này có thể đẩy nhanh quá trình suy thận.
– Thiếu ngủ mãn tính và thức khuya
Ngủ ít hơn 5 giờ mỗi đêm làm tăng tốc độ suy giảm chức năng thận. Giấc ngủ ban đêm rất quan trọng cho việc điều hòa huyết áp và loại bỏ chất thải. Thiếu ngủ gây hại cho quá trình trao đổi chất và hệ miễn dịch, làm tăng khả năng dễ bị nhiễm trùng và viêm.
Bảng xếp hạng do tạp chí Newsweek (Mỹ) và Công ty nghiên cứu dữ liệu Statista thực hiện.
Bảng xếp hạng được xây dựng dựa trên khảo sát hàng nghìn bác sĩ, chuyên gia y tế và nhà quản lý bệnh viện trong khu vực, nhằm ghi nhận những cơ sở y tế có chất lượng chuyên môn nổi bật ở từng lĩnh vực.
Ở chuyên khoa Tim mạch - Tim mạch can thiệp FV được đánh giá cao nhờ năng lực điều trị chuyên sâu và khả năng tiếp nhận nhiều ca bệnh phức tạp. Bệnh viện hiện triển khai nhiều kỹ thuật tiên tiến như thay van động mạch chủ qua da (TAVI), phá vôi lòng mạch bằng sóng xung siêu âm (IVL), ứng dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo 3Mensio trong lập kế hoạch can thiệp và sử dụng máy tạo nhịp tim không dây thế hệ mới.
Nội thần kinh: Đội ngũ các bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm và liên kết đa chuyên khoa trong điều trị: Rối loạn giấc ngủ, chóng mặt tiền đình, động kinh. Đặc biệt là mô hình phối hợp đa chuyên khoa với Cấp cứu, Ngoại thần kinh, Điện quang can thiệp, Vật lý trị liệu để cấp cứu, điều trị và chăm sóc phục hồi sau đột quỵ...
Tiêu hóa - Gan mật: Triển khai các kỹ thuật nội soi chẩn đoán và can thiệp chuyên sâu với hệ thống Olympus X1 tích hợp AI và nội soi viên nang. Trong điều trị ung thư gan và ung thư đường tiêu hóa, khoa phối hợp đa chuyên khoa để thực hiện các kỹ thuật hiện đại như nút mạch điều trị ung thư gan và phẫu thuật bằng robot da Vinci Xi.
Nội phổi: Có thế mạnh trong điều trị COPD, hen phế quản nặng và ung thư phổi; đồng thời triển khai chương trình cai thuốc lá, tầm soát ung thư phổi bằng CT liều thấp. FV ứng dụng siêu âm nội soi phế quản (EBUS) để sinh thiết, đánh giá giai đoạn ung thư phổi và cung cấp đầy đủ các phương pháp điều trị từ phẫu thuật robot, hóa trị, xạ trị đến liệu pháp miễn dịch và trúng đích.
Bác sĩ Jean-Marcel Guillon, Tổng giám đốc Bệnh viện FV, chia sẻ: “Đây không chỉ là thành quả của đội ngũ y bác sĩ và nhân viên y tế, mà còn phản ánh cam kết của FV trong việc mang đến cho người bệnh tại Việt Nam dịch vụ chăm sóc sức khỏe đạt chuẩn quốc tế”.
Nhiều người trong chúng ta thường có tâm lý ngại hoặc "lười" thức giấc giữa chừng khi buồn tiểu vào ban đêm, nên chọn cách cố gắng nhịn tiểu và ép cơ thể chìm vào giấc ngủ trở lại để không làm gián đoạn giấc ngủ. Tuy nhiên, theo ThS.BS.CK2 Nguyễn Vĩnh Bình, Trưởng khoa Ngoại Tiết niệu, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP HCM, hành vi trên tưởng chừng chỉ là một sự kìm nén sinh lý tạm thời, nhưng thực chất việc lặp đi lặp lại thói quen này đang âm thầm khởi động một chuỗi các rối loạn cơ học, thần kinh và nhiễm trùng cực kỳ nguy hiểm, ảnh hưởng xấu trực tiếp đến hệ tiết niệu và chức năng thận của bạn.
Về mặt cơ học, nhờ tính đàn hồi, bàng quang có thể chứa đựng tối đa từ 900 đến 1.500 ml nước tiểu, nhưng việc duy trì tình trạng căng tức này trong nhiều giờ xuyên đêm sẽ gây liệt cơ bàng quang, bí tiểu mạn tính, tiểu tràn đầy và thậm chí là nguy cơ vỡ bàng quang nguy hiểm.
Song song đó, đi tiểu là cơ chế tự nhiên giúp cơ thể đào thải chất cặn bã và làm sạch đường tiết niệu, nên việc nhịn tiểu sẽ khiến nước tiểu ứ đọng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và làm tăng nguy cơ viêm bàng quang cấp với các triệu chứng như tiểu buốt, tiểu rắt, đau hạ vị, nước tiểu đục hoặc lẫn máu. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể biến chứng thành viêm bàng quang kẽ mạn tính khiến người bệnh đau vùng chậu dai dẳng, đồng thời làm tăng nguy cơ kết tinh khoáng chất hình thành sỏi bàng quang hoặc sỏi thận gây tắc nghẽn và những cơn đau quặn dữ dội.
Nguy hiểm hơn, nhịn tiểu kéo dài làm gia tăng áp lực trong bàng quang khiến nước tiểu trào ngược lên thận, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây viêm thận, xơ hóa, suy giảm chức năng và tiến triển thành suy thận mạn gây nhiễm độc cơ thể.
Bác sĩ Vĩnh Bình đặc biệt lưu ý thói quen này nguy hiểm hơn ở một số nhóm người, điển hình là phụ nữ mang thai khi tử cung to đè ép trực tiếp làm giảm sức chứa của bàng quang, nếu cố nhịn thì bàng quang phình to sẽ chèn ép ngược lại tử cung, chưa kể nhiễm trùng tiểu có thể kích thích cổ tử cung khởi phát cơn gò gây sảy thai hoặc sinh non.
Nhóm thứ hai là nam giới trên 50 tuổi vốn thường bị phì đại lành tính tuyến tiền liệt gây chèn ép niệu đạo và khó tiểu, nên nếu cố nhịn tiểu trong trường hợp này sẽ rất dễ dẫn đến tình trạng bí tiểu cấp tính.
Để bảo vệ hệ tiết niệu, bác sĩ khuyến cáo người dân hãy đi tiểu ngay khi có nhu cầu, nên uống đủ nước nhưng chia đều trong ngày, hạn chế uống quá nhiều nước cùng các đồ uống chứa caffeine, rượu bia trước khi ngủ 2 giờ và tạo thói quen đi tiểu hết trước khi lên giường.
Trong trường hợp thường xuyên gặp tình trạng tiểu khó, tiểu buốt, nước tiểu bất thường hoặc còn cảm giác tiểu chưa hết, người bệnh nên đi khám chuyên khoa tiết niệu để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) ngày 14/6 thông báo Công ty Nara Organics tự nguyện thu hồi 16 lô sữa bột công thức hữu cơ trên toàn quốc. Quyết định này đưa ra sau khi giới chức y tế ghi nhận 3 trẻ sơ sinh tại các bang California, Pennsylvania và Washington phải nhập viện vì nhiễm độc tố botulinum gây liệt cơ.
Lệnh thu hồi khẩn cấp áp dụng cho dòng sản phẩm sữa công thức hữu cơ nguyên kem (Nara Organics Whole Milk Organic Powdered infant formula) được phân phối từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026 qua hệ thống siêu thị Target và các nền tảng trực tuyến.
Theo báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, cả 3 bệnh nhi từ 2 đến 5 tháng tuổi đều đã sử dụng sản phẩm thuộc các lô mã số 709125280E14F2, 709125288E14F2 và 708125174E14F2 trong khoảng 4-5 tháng. Các em hiện điều trị tích cực bằng kháng độc tố chuyên biệt BabyBIG và chưa có ca tử vong nào.
Ngay sau khi phát hiện sự việc, FDA yêu cầu người tiêu dùng dừng ngay việc sử dụng sản phẩm này. Với lượng sữa còn dư, phụ huynh cần chụp ảnh bao bì, ghi lại số lô, hạn sử dụng để theo dõi sức khỏe trẻ, đồng thời dán nhãn "Không được sử dụng" và bảo quản biệt lập với các thực phẩm khác nhằm phục vụ xét nghiệm khi cần thiết. Nếu trẻ không có triệu chứng sau một tháng hoặc cơ quan chức năng không yêu cầu thu mẫu, người dân có thể tiêu hủy hoặc trả lại nơi bán.
Ngộ độc botulinum ở trẻ dưới một tuổi là bệnh lý hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm do hệ vi sinh đường ruột của trẻ chưa hoàn thiện, tạo điều kiện cho bào tử vi khuẩn phát triển và sinh độc tố trong ruột. CDC cảnh báo bệnh có thể tiến triển thành chứng liệt mềm dẫn đến suy hô hấp nếu không can thiệp y tế kịp thời. Phụ huynh cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như táo bón, bú kém, sụp mí mắt, người mềm nhũn do giảm trương lực cơ, khó nuốt hoặc khó thở.
Vụ việc của Nara Organics xảy ra chưa đầy một năm sau đợt bùng phát ngộ độc tương tự liên quan đến hãng sữa ByHeart khiến 48 trẻ mắc bệnh. Dù gây lo ngại về an toàn thực phẩm, FDA nhận định việc thu hồi lần này không gây ảnh hưởng đến nguồn cung sữa chung trên thị trường vì Nara Organics hiện chỉ chiếm chưa đầy 1% thị phần tại Mỹ.
