FV vào top bệnh viện chuyên khoa hàng đầu châu Á – Thái Bình Dương

Anh J.A. (38 tuổi, quốc tịch Mỹ) từng điều trị viêm thùy phổi dạng nang hóa tại Bệnh viện FV năm 2018. Thời điểm đó, các bác sĩ thực hiện chọc hút dịch dưới hướng dẫn CT scan, đặt ống dẫn lưu kết hợp điều trị kháng sinh. Sau can thiệp, tình trạng cải thiện tốt và bệnh nhân được theo dõi định kỳ trong một thời gian.

Đến cuối tháng 3.2026, anh J.A. quay lại FV với các triệu chứng giống hệt nhiều năm trước: sốt, đau ngực, ho nhiều và viêm hô hấp kéo dài.

Theo ThS-BS.CKII Lương Ngọc Trung - Trưởng khoa Mạch máu & Can thiệp nội mạch, chuyên gia phẫu thuật lồng ngực, Bệnh viện FV, kết quả CT scan cho bệnh nhân ghi nhận tổn thương cũ tái phát tại thùy dưới phổi phải với kích thước lớn, chiếm gần 1/3 khoang ngực. Bên trong hình thành nhiều khoang chứa khí và dịch giống các "bong bóng" trong phổi.

Đáng lo ngại hơn, vùng tổn thương này còn thông với đường thở, khiến dịch tiết dễ ứ đọng và gây viêm nhiễm tái đi tái lại. "Với các trường hợp tái phát lâu năm như này, điều trị nội khoa chỉ giúp kiểm soát tạm thời. Nếu không xử lý triệt để phần phổi bệnh, nguy cơ nhiễm trùng tái diễn là rất cao", bác sĩ Trung nhận định.

Ban đầu, bệnh nhân được điều trị bằng kháng sinh kết hợp vật lý trị liệu hô hấp, Ê-kíp cũng trao đổi về khả năng phẫu thuật cắt bỏ phần phổi bị tổn thương. Do tâm lý e ngại phẫu thuật, anh J.A. mong muốn tiếp tục điều trị nội khoa trước.

Sau vài ngày dùng thuốc, tình trạng tạm thời cải thiện và bệnh nhân dự định xuất viện để sắp xếp mổ sau. Nhưng ngay trước ngày ra viện, mọi thứ bất ngờ chuyển biến xấu: đau ngực nhiều hơn, ho liên tục và bắt đầu ho ra máu.

Bác sĩ Trung nhận định, đây là dấu hiệu cho thấy ổ viêm bên trong đã xuất hiện biến chứng xuất huyết, do vậy điều trị nội khoa không còn đủ hiệu quả để kiểm soát bệnh.

"Phẫu thuật gần như là lựa chọn bắt buộc để xử lý tận gốc ổ nhiễm trùng cũng như tránh biến chứng dịch, máu chảy sang qua phổi bên trái", bác sĩ Trung cho biết.

Sau khi được giải thích kỹ về tình trạng bệnh và các phương án điều trị, bệnh nhân quyết định thực hiện phẫu thuật bằng hệ thống robot da Vinci Xi - thế hệ robot hiện đại bậc nhất Đông Nam Á hiện nay.

Ngày 6.4, ca mổ được tiến hành bởi ThS-BS.CKII Lương Ngọc Trung cùng ê-kíp phẫu thuật lồng ngực tại FV. Mục tiêu của ca mổ là cắt bỏ hoàn toàn phần thùy dưới phổi phải - khu vực đã gần như mất chức năng sau nhiều năm viêm nhiễm tái phát.

Thông qua 4 đường rạch nhỏ chỉ khoảng 8 mm, các cánh tay robot được đưa vào khoang ngực để tiếp cận vùng tổn thương. Khi vào bên trong, ê-kíp ghi nhận tình trạng viêm dính rất nặng, các mô phổi bám chặt vào mô xung quanh do quá trình nhiễm trùng kéo dài nhiều năm.

Đây là một trong những khó khăn lớn nhất của phẫu thuật lồng ngực, bởi việc bóc tách mô viêm dính trong không gian hẹp đòi hỏi độ chính xác rất cao để tránh tổn thương các cấu trúc quan trọng và hạn chế chảy máu.

Robot da Vinci Xi đặc biệt phát huy hiệu quả trong các ca phẫu thuật phức tạp nhờ hình ảnh phóng đại rõ nét cùng các cánh tay robot có độ linh hoạt cao, giúp bác sĩ tiếp cận những vùng sâu hẹp trong khoang ngực và bóc tách chính xác hơn.

Sau khi xử lý toàn bộ vùng dính, ê-kíp cắt rời phần thùy phổi tổn thương bằng hệ thống stapler tự động tích hợp trên cánh tay robot và đưa phần phổi bệnh ra ngoài.

Ca phẫu thuật kéo dài gần 3 giờ và diễn ra thành công. Toàn bộ vùng phổi mất chức năng đã được loại bỏ hoàn toàn thông qua kỹ thuật xâm lấn tối thiểu.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân phục hồi rất nhanh: Ngay ngày hôm sau, anh đã có thể tự ngồi dậy, đứng lên và đi lại trong phòng, các chỉ số hô hấp đều ở mức tốt. Đặc biệt triệu chứng đau sâu trong lồng ngực biến mất hoàn toàn. 3 ngày sau ca mổ, bệnh nhân được xuất viện.

Điều khiến anh bất ngờ nhất là quá trình hậu phẫu nhẹ nhàng hơn nhiều so với tưởng tượng trước đó. "Biết vậy tôi đã mổ sớm hơn", anh J.A. chia sẻ sau khi hồi phục.

Hiện nay, phẫu thuật robot đang được Bệnh viện FV ứng dụng trong nhiều chuyên khoa như ngoại tổng quát, tiết niệu, lồng ngực, phụ khoa và ung thư. Hệ thống phòng mổ đạt chuẩn quốc tế JCI cùng đội ngũ bác sĩ được đào tạo chuyên sâu về phẫu thuật robot lẫn nội soi, giúp mở rộng khả năng điều trị các ca bệnh phức tạp bằng phương pháp xâm lấn tối thiểu.

Để biết thêm thông tin, bạn đọc có thể liên hệ Bệnh viện FV, số 06 Nguyễn Lương Bằng, phường Tân Mỹ (quận 7 cũ), TP.HCM, ĐT: (028) 3511 3333.

Tin Gốc: Thanh Niên

Điều khiến nhiều người bất ngờ là chỉ một ngày sau ca mổ nội soi kéo dài 4 tiếng tại Bệnh viện FV, bệnh nhân đã có thể tự đứng dậy và đi lại.

Ông Lazar Kogan (90 tuổi, quốc tịch Nga, sinh sống tại TP.HCM) nhập viện trong tình trạng đau bụng quặn từng cơn, táo bón kéo dài, bụng chướng và rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng - những dấu hiệu điển hình của tắc ruột.

Kết quả thăm khám cho thấy một khối u lớn nằm ở đại tràng, gần như "bịt kín" đường đi của chất thải. Nếu không can thiệp kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ vỡ ruột, nhiễm trùng ổ bụng và đe dọa tính mạng.

Tuy nhiên, điều khiến ca bệnh trở nên đặc biệt phức tạp không chỉ nằm ở kích thước khối u. Bệnh nhân có tiền sử đa chấn thương nặng với tình trạng dính màng phổi, tổn thương màng tim, dính ruột nghiêm trọng; từng phẫu thuật ung thư tiền liệt tuyến trước đó, đồng thời mắc nhiều bệnh nền như tăng huyết áp và đái tháo đường.

Ở tuổi 90, bất kỳ can thiệp ngoại khoa nào cũng tiềm ẩn rủi ro lớn...

Ngay sau nhập viện, bệnh nhân được hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các chuyên gia ngoại tổng quát, ung bướu, gây mê hồi sức và chẩn đoán hình ảnh để đánh giá toàn diện trước khi đưa ra hướng điều trị.

Theo ThS-BS.CKII Lê Đức Tuấn - Khoa Ngoại tổng quát, Bệnh viện FV, thử thách lớn nhất là phải cân bằng giữa hiệu quả điều trị và khả năng hồi phục của bệnh nhân lớn tuổi.

"Nếu mổ quá lớn, bệnh nhân sẽ rất khó hồi phục. Nhưng nếu trì hoãn, nguy cơ tắc ruột hoàn toàn và vỡ ruột có thể xảy ra bất cứ lúc nào", BS Tuấn chia sẻ.

Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, ê-kíp quyết định lựa chọn phẫu thuật nội soi - phương pháp ít xâm lấn giúp giảm đau, giảm nguy cơ biến chứng và hỗ trợ hồi phục nhanh hơn cho bệnh nhân cao tuổi. Tuy nhiên, đây cũng là lựa chọn đòi hỏi độ chính xác rất cao trong một ca bệnh nhiều nguy cơ.

"Thông thường, với những bệnh nhân lớn tuổi có ổ bụng dính phức tạp, việc phẫu thuật luôn là áp lực rất lớn. Chúng tôi phải chuẩn bị kỹ từ khâu đánh giá toàn trạng, gây mê hồi sức đến dự trù mọi tình huống có thể xảy ra trong mổ", BS. Tuấn cho biết.

Trong phòng mổ, các bác sĩ phải đối mặt với hàng loạt khó khăn ngay từ những thao tác đầu tiên.

Do di chứng từ các chấn thương cũ, nhiều đoạn ruột và mạch máu dính chặt vào thành bụng. Khối u lại nằm sát niệu quản - khu vực rất nhạy cảm, chỉ cần một sai lệch nhỏ cũng có thể gây biến chứng nghiêm trọng.

Ê-kíp phẫu thuật phải tiến hành bóc tách từng lớp mô dính một cách tỉ mỉ để tiếp cận khối u mà vẫn đảm bảo an toàn cho các cơ quan xung quanh. Riêng công đoạn gỡ dính ruột và mạch máu đã kéo dài hơn 1.5 tiếng.

Sau 4 giờ phẫu thuật liên tục, khối u được bóc tách thành công bằng phương pháp nội soi. Đoạn đại tràng chứa u sau đó được cắt bỏ bằng thiết bị stapler chuyên dụng có chức năng tự động khâu nối.

Đáng chú ý, trong suốt ca mổ, các chỉ số sinh tồn của bệnh nhân vẫn ổn định và lượng máu mất ở mức tối thiểu nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa ê-kíp ngoại khoa và gây mê hồi sức.

Kết quả giải phẫu bệnh sau đó xác định bệnh nhân mắc ung thư đại tràng giai đoạn T3 nhưng chưa di căn. Sau phẫu thuật, bệnh nhân chưa cần điều trị bổ sung mà sẽ được theo dõi định kỳ.

Theo BS Lê Đức Tuấn, ung thư đại tràng ở người lớn tuổi thường tiến triển âm thầm và dễ bị nhầm với các rối loạn tiêu hóa thông thường. Nhiều trường hợp chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm như tắc ruột hoặc xuất huyết tiêu hóa.

Chỉ 24 giờ sau ca mổ, ông Lazar Kogan đã có thể tự đứng dậy và đi lại với sự hỗ trợ của nhân viên y tế.

Nhờ quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt cùng chế độ chăm sóc hậu phẫu đa chuyên khoa tại FV, quá trình hồi phục của bệnh nhân diễn ra thuận lợi hơn dự kiến. Sau một tuần theo dõi và tập phục hồi chức năng, cụ ông được xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định.

"Tôi đã đến FV từ 14 năm trước và đây là lần thứ tư tôi điều trị tại đây. Tôi thật sự biết ơn các bác sĩ và điều dưỡng đã giúp tôi vượt qua giai đoạn nguy hiểm này", ông Lazar Kogan xúc động chia sẻ.

Đồng hành cùng chồng trong suốt quá trình điều trị, bà Elena cho biết điều khiến bà an tâm nhất chính là sự bình tĩnh và rõ ràng của đội ngũ bác sĩ trong từng quyết định điều trị.

"Ngay từ lần đầu gặp, BS Lê Đức Tuấn đã giúp chúng tôi cảm thấy tin tưởng. Với chúng tôi, FV là một trong những bệnh viện tốt nhất tại Việt Nam", bà nói.

Theo BS Lê Đức Tuấn, nhiều người lớn tuổi thường chủ quan với các dấu hiệu như táo bón kéo dài, đau bụng âm ỉ hoặc rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, đây có thể là cảnh báo sớm của các bệnh lý nguy hiểm như ung thư đại tràng hoặc tắc ruột.

"Ở bệnh nhân lớn tuổi, điều trị thành công không chỉ là lấy được khối u, mà còn phải giúp bệnh nhân hồi phục tốt và quay lại cuộc sống bình thường", BS Tuấn nhấn mạnh.

Tin Gốc: Thanh Niên

Nhà sinh học phân tử Jean Bennett và bác sĩ nhãn khoa Albert Maguire, cặp vợ chồng cùng nhau tạo ra Luxturna - liệu pháp gene đầu tiên được cấp phép để điều trị mù lòa, vừa giành được giải thưởng Breakthrough 2026 trong lĩnh vực khoa học đời sống trị giá 3 triệu USD. Công trình nghiên cứu của cặp vợ chồng này được thực hiện trong 25 năm, với sự tham gia của bác sĩ Katherine High, nay 74 tuổi.

Giải thưởng Breakthrough, được mệnh danh là "Oscar của giới khoa học", trao tặng vào tối 18/4 tại Los Angeles. Đây là một trong những giải thưởng có giá trị tiền mặt lớn nhất trong giới khoa học, theo The Guardian.

"Tôi thực sự bị choáng ngợp", bà Bennett, 71 tuổi, hiện đã nghỉ hưu tại Đại học Pennsylvania, chia sẻ.

Liệu pháp dùng một lần duy nhất - Luxturna được phê duyệt tại Mỹ vào năm 2017, thay thế gene RPE65 bị hỏng trong cơ thể bệnh nhân. Bình thường, gene lỗi này tạo ra một loại protein không hoạt động, khiến võng mạc không thể xử lý ánh sáng để giúp chúng ta nhìn thấy. Khi gene mới khỏe mạnh được đưa vào, nó sẽ sản xuất ra đúng loại protein cần thiết để kích hoạt khả năng cảm thụ ánh sáng của mắt.

Hiệu quả của liệu pháp được ghi nhận trong các thử nghiệm lâm sàng. Bệnh nhân mô tả cảm nhận khi lần đầu tiên nhìn thấy khuôn mặt của con mình, nhìn rõ từng thớ gỗ mịn trên đồ nội thất và những cành cây đang đung đưa trong gió. Các bệnh nhân khác cũng cho biết những cải thiện rõ rệt tương tự.

Theo thông tin trên website Breakthrough Prize, thành tựu trên mở ra chương mới cho những bệnh nhân mắc hội chứng mù bẩm sinh Leber (LCA), một căn bệnh di truyền hiếm gặp ở võng mạc thường gây mù hoàn toàn khi trưởng thành. Nhờ liệu pháp này, những trẻ em đang dần mất thị lực có thể sống tự lập, học tập tại các trường bình thường, vui chơi vào ban đêm, thậm chí có người đủ điều kiện được cấp bằng lái xe.

Bà Bennett và ông Maguire bén duyên ở trường Y Harvard, khi họ được xếp cặp cùng nhau thực hiện giải phẫu một bộ não trong giờ thực hành. Thời điểm đó, với nền tảng là một tiến sĩ về sinh học tế bào và phát triển, bà Bennett đã ấp ủ dự định điều trị tận gốc các căn bệnh ngay từ trong bộ gene. Khi ấy, đây là một ý tưởng cực kỳ mới mẻ và táo bạo vì chưa có ai thử nghiệm việc chữa bệnh bằng cách can thiệp vào gene trên con người, theo Inquirer.

Ông Maguire bắt đầu dành tâm huyết nghiên cứu về võng mạc, bộ phận mà ông ví như cuộn phim trong máy ảnh, giúp chuyển hóa ánh sáng thành hình ảnh thông qua các tín hiệu truyền lên não. Nhận thấy nhiều căn bệnh về võng mạc bắt nguồn từ yếu tố di truyền, ông đã nảy ra ý tưởng nhân bản một phiên bản gene hoạt động bình thường và đưa nó vào các mô bị tổn thương để khắc phục tận gốc những khiếm khuyết này.

Ông hỏi bà Bennett: "Em có nghĩ chúng ta làm được không?". Bà trả lời: "Được chứ". Khi ấy, người ta mới chỉ xác định được rất ít loại gene gây ra bệnh võng mạc. Bắt đầu từ đầu những năm 1990, họ đã dành khoảng một thập kỷ để phát triển mọi phương diện kỹ thuật cho liệu pháp của mình, bao gồm việc tìm cách đưa gene vào cơ thể và đo lường chức năng hoạt động của nó. "May là khi đó chúng tôi không biết mọi chuyện lại khó khăn đến mức nào", bà Bennett nhớ lại.

Cuối cùng, họ tập trung vào các bệnh lý gây ra bởi đột biến gene RPE65 gồm một số thể của hội chứng LCA. Đây là tình trạng mà trẻ em khi sinh ra thường chỉ có thể cảm nhận được những luồng ánh sáng cực mạnh và chút thị lực ít ỏi này sẽ dần mất đi theo thời gian do các tế bào võng mạc bị thoái hóa và chết dần.

Để khắc phục, họ đã thiết kế một liệu pháp sử dụng công cụ gọi là "vector" (vật trung chuyển), có chức năng như một chiếc xe tải giao hàng vận chuyển các đoạn gene khỏe mạnh đến đúng địa chỉ là những tế bào đang bị tổn thương.

Ông Maguire, nay 66 tuổi, giải thích trong trường hợp này, "xe tải vận chuyển" là một loại virus đã được loại bỏ các thành phần gây hại và chỉ giữ lại lớp vỏ để chở một bản sao gene RPE65 khỏe mạnh thay thế cho gene bị đột biến. Họ sử dụng một mũi kim siêu nhỏ với đường kính chỉ bằng ba sợi tóc, cho phép tiêm trực tiếp thuốc vào bên trong mắt.

Cuối những năm 1990, họ hay tin các đối tác cộng tác của mình tìm được những chú chó mang đột biến gene tương tự ở người bệnh. Bốn chú chó con được đưa vào nghiên cứu. Đến tháng 7/2000, liệu pháp này được tiêm vào một bên mắt của ba chú chó; chú chó còn lại được giữ nguyên để làm đối chứng so sánh. Chỉ trong vòng một tuần sau, họ nhận được một cuộc điện thoại khẩn từ các cộng tác viên báo tin về kết quả.

Bà Bennett kể những chú chó bắt đầu chạy nhảy tung tăng mà không hề va chạm vào đồ vật xung quanh, "điều mà trước đó chúng không tài nào làm được". Thậm chí, chúng còn lén sang ăn trộm thức ăn của những chú chó khác không thể nhìn rõ bát thức ăn của mình bằng. "Đó thực sự là một khoảnh khắc Eureka", bà Bennett chia sẻ.

Giữa lúc nghiên cứu chữa bệnh máu khó đông của bác sĩ High đang tiến triển, ngành liệu pháp gene bỗng rơi vào khủng hoảng sau cái chết của một tình nguyện viên năm 1999. Giới đầu tư tháo chạy, khiến đối tác sản xuất của bà High đứng bên bờ vực phá sản.

Để cứu vãn tâm huyết đời mình, bà High đã tìm đến CEO Bệnh viện Nhi Philadelphia (CHOP) cầu cứu. Ông đồng ý rót vốn để bệnh viện tự sản xuất nhưng đưa ra một điều kiện: Bà phải nghiên cứu thêm các bệnh nhi khoa khác, thay vì chỉ tập trung vào bệnh máu khó đông. Ngay lập tức, High nghĩ tới Bennett, một đồng nghiệp thân thiết có con học cùng trường. High hỏi Bennett liệu bà có muốn đưa những "kết quả tuyệt vời trên chó" vào thử nghiệm trên người hay không.

Năm 2007, nhóm của Bennett, High và Maguire bắt đầu thử nghiệm lâm sàng trên người lớn. Nhờ kết quả an toàn, cơ quan quản lý đã cho phép mở rộng sang trẻ em, đối tượng cần điều trị nhất trước khi bệnh gây suy thoái thị lực vĩnh viễn. Đây là lần đầu tiên trẻ em mắc bệnh không nguy hiểm đến tính mạng được tham gia thử nghiệm liệu pháp gene.

Đến giai đoạn then chốt năm 2012, nhóm thiết kế một sa bàn chướng ngại vật để đo "thị lực thực tế". Kết quả cho thấy những người được điều trị có thể di chuyển nhanh nhẹn, vượt qua các vật cản ngay cả trong điều kiện ánh sáng yếu và duy trì hiệu quả này suốt một năm sau đó.

Năm 2017, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) chính thức cấp phép cho liệu pháp này với tên thương mại là Luxturna. Thuốc có hiệu quả với những bệnh nhân bị đột biến gen RPE65, nhóm chiếm khoảng 5% đến 10% các ca mắc bệnh mù bẩm sinh Leber.

Đến nay, hầu hết trong số khoảng 1.000 bệnh nhân đủ điều kiện tại Mỹ đã được điều trị bằng Luxturna và liệu pháp này bắt đầu vươn ra thị trường quốc tế. Tuy nhiên dù thành công về mặt khoa học, liệu pháp lại gặp khó khăn về thương mại. Với mức giá lên tới 425.000 USD mỗi mắt, doanh thu năm 2025 của hãng chỉ đạt khoảng 50 triệu USD.

Song Luxturna vẫn là nguồn cảm hứng cho ngành y sinh khi hàng chục thử nghiệm liệu pháp gene cho các bệnh về võng mạc khác đang được triển khai trên toàn cầu. Các chuyên gia đánh giá Luxturna là một bước ngoặt vì đây là liệu pháp đầu tiên thực sự đi được đến đích cuối cùng.

Giải thưởng Breakthrough ra đời nhằm tôn vinh những thành tựu kỳ diệu trong kỷ nguyên khoa học hiện nay. Được đồng sáng lập bởi các tỷ phú công nghệ như Sergey Brin, Priscilla Chan và Mark Zuckerberg, Julia và Yuri Milner, cùng Anne Wojcicki, giải thưởng hiện đã bước sang năm thứ 14. Năm nay, ban tổ chức trao 6 giải Breakthrough với giá trị 3 triệu USD mỗi giải. Bên cạnh đó, quỹ còn vinh danh 15 nhà vật lý và toán học tiềm năng.

Tin Gốc: Vnexpress