Nỗi lo này càng tăng lên khi được giải thích rằng đây là các thương tổn tiền ung thư dạ dày.
Tuổi Trẻ Online xin giới thiệu ý kiến của GS.TS Trần Thiện Trung về mối liên quan và cách phòng bệnh.
Viêm dạ dày do nhiễm vi khuẩn H. pylori có thể đưa đến viêm teo niêm mạc, dị sản ruột, loạn sản.
Đây là yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư dạ dày, đặc biệt là ở những chủng H. pylori có biểu hiện với gene cagA và vacA-dương tính, trong đó gene vacA m1 có liên quan đến mức độ biệt hóa của ung thư, đến viêm teo niêm mạc và dị sản ruột trên người bệnh Việt Nam ở khu vực phía Nam và TP.HCM.
Vi khuẩn H. pylori được Robin Warren và Barry Marshall tìm ra tại Perth, phía Tây Úc vào tháng 4-1982, kể từ đó đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vi khuẩn này gây bệnh trên người.
Ngày 3-10-2005, sau 23 năm phát hiện vi khuẩn H. pylori, hai giáo sư người Úc là Robin Warren và Barry Marshall được trao giải Nobel Y học và Sinh lý học vì đã có những khám phá to lớn cho khoa học về vi khuẩn H. pylori gây bệnh viêm dạ dày, loét dạ dày – tá tràng và ung thư dạ dày.
Năm 1994, Tổ chức Quốc tế nghiên cứu về ung thư (IARC: International Agency for Research on Cancer), và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã xếp H. pylori là nguyên nhân hàng đầu hay là nhóm 1 gây ung thư biểu mô tuyến dạ dày.
Theo phân loại viêm dạ dày của hệ thống Sydney (1990) và Sydney cập nhật (1994) tại Houston, Texas, Hoa Kỳ, cập nhật các tiêu chuẩn về sự phân chia các mức độ và các thương tổn của viêm dạ dày có hoặc không kèm theo viêm teo niêm mạc cũng như các thương tổn “tiền ung thư” khác như: dị sản ruột/chuyển sản ruột (intestinal metaplasia) và loạn sản/nghịch sản (dysplasia).
Các thương tổn trên được coi là tiền ung thư nhưng không phải tất cả đều gây bệnh ung thư dạ dày. Trên thế giới, liên quan giữa bệnh nhân có dị sản ruột hay chuyển sản thì nguy cơ ung thư dạ dày sẽ tăng lên gấp 6 -10 lần. Tại Việt Nam, tỉ lệ này là 5,3 lần.
Về chẩn đoán các thương tổn tiền ung thư dạ dày cần phải dựa trên mô bệnh học niêm mạc dạ dày (giải phẫu bệnh), nội soi chỉ có tính gợi ý quan sát. Vì vậy ghi chẩn đoán các thương tổn trên ở đơn thuốc ngay sau khi nội soi dạ dày là chưa chính xác, điều đó làm cho người bệnh thêm lo lắng, hoang mang.
Điều trị tiệt trừ H. pylori thành công có thể ngăn ngừa được sự tiến triển thành ung thư dạ dày, các thương tổn viêm teo niêm mạc, tiền ung thư đều giảm, và có khả năng phục hồi bình thường của niêm mạc dạ dày.
Tuy nhiên đối với ung thư dạ dày, một vấn đề quan trọng đặt ra cho đến nay là còn chưa biết rõ tiến trình viêm teo niêm mạc – dị sản ruột – loạn sản – ung thư dạ dày xảy ra khi nào, vào thời điểm nào, và sau khi điều trị tiệt trừ H. pylori thì có thay đổi, đảo ngược được tiến trình này hay không? Có thể phòng ngừa hoàn toàn được ung thư dạ dày hay không?
Vì vậy cần có những nghiên cứu tiếp tục theo nhiều hướng khác nhau, và người bệnh cần phải được theo dõi lâu dài để làm sáng tỏ thời điểm, nguồn gốc phát sinh cũng như các điều kiện để viêm dạ dày tiến triển thành các thương tổn tiền ung thư và ung thư dạ dày như đã được biết đến trong những nghiên cứu của các thập kỷ qua.
Cách ăn uống đúng cách có vai trò quan trọng trong phòng bệnh, vì phòng bệnh hiệu quả hơn chữa bệnh. Với các bệnh dạ dày, mục tiêu chữa trị không chỉ là hết triệu chứng mà còn giúp người bệnh ăn uống trở lại bình thường.
Để làm được điều này, mỗi gia đình từ ông bà, cha mẹ đến con cháu cần biết và quyết tâm thay đổi thói quen ăn uống. Vì dùng đũa, muỗng (thìa) của mình đang ăn để lấy/gắp thức ăn chung hoặc lấy thức ăn cho người khác, uống chung… là nguồn lây bệnh chủ yếu.
Tùy điều kiện sinh hoạt, có thể áp dụng cách ăn uống phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm và tái nhiễm vi khuẩn H. pylori.
– Cách thứ nhất: Dọn mỗi người một phần ăn riêng hoặc một khay ăn riêng như ở Pháp, Nhật Bản…, và gần đây đang được áp dụng tại Việt Nam.
– Cách thứ hai: Ngồi ăn chung, mỗi người một chén nước chấm riêng, mỗi món ăn có muỗng chung, đũa chung để lấy thức ăn, không dùng đũa/muỗng mình đang ăn gắp/lấy thức ăn.
– Cách thứ ba: Cách ăn ở một số nơi là dùng đũa gắp/lấy thức ăn chung, và dùng muỗng/thìa của mình để ăn.
– Cách thứ tư: Cách ăn dọn từng món của người Pháp và các nước tiên tiến gần đây được dùng trong các nhà hàng Việt Nam.
– Cách thứ năm: Khi ăn chung, gắp thức ăn chung, phải trở đầu đũa hay còn gọi là “ăn đũa hai đầu”.
Bên cạnh đó, sinh hoạt ăn uống điều độ, đúng giờ. Ăn uống đủ chất dinh dưỡng, thức ăn rau sống rửa không sạch, nên nấu chín. Ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế ăn mặn, thịt cá ướp muối, hun khói, thực phẩm được bảo quản bằng nitrat…
Trong khi điều trị ở giai đoạn viêm dạ dày cấp, có thể hạn chế các thức ăn cay, chua. Sau điều trị cần cho người bệnh ăn uống bình thường.
Cụ thể, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, khám sức khỏe định kỳ cho trẻ dưới 6 tuổi sẽ được tổ chức ít nhất 1 lần/năm trên phạm vi toàn quốc.
Trẻ sẽ được khám các dấu hiệu sinh tồn; đánh giá tình trạng dinh dưỡng; đánh giá sự phát triển tinh thần, vận động; đánh giá tiêm chủng.
Đồng thời thăm khám toàn thân và các bộ phận như da, đầu - cổ, tai mũi họng, răng miệng, hô hấp, tim mạch, bụng và cơ quan sinh dục, cơ xương khớp và thần kinh.
Trẻ sẽ được đánh giá nguy cơ tự kỷ qua kiểm tra trắc nghiệm, áp dụng cho trẻ từ 16-30 tháng tuổi.
Bộ Y tế cũng hướng dẫn quy trình thực hiện khám đầy đủ như khai thác tiền sử bệnh tật của trẻ khi sinh, khai thác tiền sử bệnh tật của mẹ trong thời gian mang thai.
Khám, ghi nhận kết quả, tư vấn can thiệp hoặc hướng dẫn theo dõi sức khỏe theo các mẫu giấy khám sức khỏe cho trẻ phù hợp độ tuổi.
Trong trường hợp trẻ có dấu hiệu bất thường, phát hiện bệnh tật, cần phải khám và điều trị bệnh, tư vấn chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp để khám và điều trị kịp thời.
Kết quả khám được tổng hợp, đánh giá và lập sổ sức khỏe điện tử; liên thông, chia sẻ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế với hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.
Đồng thời các dữ liệu sổ sức khỏe điện tử đảm bảo liên thông với hệ thống thông tin quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và cổng tiếp nhận dữ liệu của hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.
Để thực hiện, Bộ Y tế hướng dẫn các đơn vị lập kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi; thông tin rộng rãi về buổi khám; thông báo đến cha, mẹ, người chăm sóc trẻ/người giám hộ trẻ ngày khám sức khỏe cụ thể.
Theo đó, nhân lực cho 1 dây chuyền khám như bác sĩ khám sức khỏe cho trẻ em dưới 6 tuổi; 1 y sĩ hoặc điều dưỡng hoặc hộ sinh thực hiện đo dấu hiệu sinh tồn, cân đo trọng lượng, chiều cao…; 1 nhân viên y tế hỗ trợ (nhân viên y tế công cộng, công tác xã hội…).
Bác sĩ tham gia khám sức khỏe phải có chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề có phạm vi hành nghề khám bệnh, chữa bệnh phù hợp theo quy định. Các nhân viên tham gia khám phải được tập huấn hoặc được phổ biến về nội dung khám.
Theo đó, địa điểm khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi ưu tiên tổ chức tại trạm y tế xã/phường khi bố trí nhân lực, trang thiết bị và dụng cụ khám đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
Ngoài ra có thể thực hiện điểm khám sức khỏe lưu động được bố trí hợp lý, thuận tiện cho cha mẹ, người giám hộ. Các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập các cấp khám chữa bệnh ban đầu và cơ bản...
Ngày 28.5, tại TP.HCM, hơn 1.000 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, tổ chức tài chính, quỹ đầu tư, tập đoàn công nghệ đã tham gia Diễn đàn Đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam (VIPC Summit) 2026 với chủ đề "Từ chính sách đến dòng vốn: Huy động nguồn vốn tư nhân cho các ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam".
Dưới góc độ của một nhà quản lý doanh nghiệp, ông Deepanshu Madan cho rằng những bản kế hoạch chiến lược dù đẹp đến đâu cũng chỉ vạch ra định hướng trên giấy; giá trị thực sự của doanh nghiệp phải được chứng minh bằng năng lực thực chiến, đặc biệt trong những lĩnh vực mũi nhọn như y tế và bán lẻ dược phẩm. Tại một thị trường năng động như Việt Nam, các doanh nghiệp rất dễ rơi vào "bẫy" chạy đua hình thức với quy mô ngắn hạn nếu thiếu đi một hệ thống quản trị bền vững. Thay vào đó, bộ máy điều hành cần được thiết lập kỷ luật nghiêm ngặt để xây dựng nền tảng vững chắc và tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.
Câu chuyện tái cấu trúc tại Pharmacity là minh chứng rõ nét nhất cho triết lý này. Khi ông Deepanshu Madan và ban lãnh đạo tiếp quản, hệ thống nhà thuốc đang sở hữu lợi thế khổng lồ với 19 triệu khách hàng thân thiết, nhưng lại thiếu một nền tảng vận hành tối ưu.
Thay vì vội vã cắt giảm chi phí một cách cơ học, ban lãnh đạo đã quyết định tái cấu trúc toàn diện. Cụ thể, Pharmacity đã thiết kế lại danh mục sản phẩm, chuyển dịch mạnh mẽ sang các nhóm hàng chăm sóc sức khỏe, vitamin và mỹ phẩm cao cấp. Bước đi này giúp biên lợi nhuận gộp của chuỗi đạt mức 28,5%. Cùng với đó, chiến lược mở cửa hàng mới cũng được kiểm soát chặt chẽ dựa trên dữ liệu. Nhờ vậy, các điểm bán ra mắt trong giai đoạn 2024 - 2025 gần như đạt điểm hòa vốn.
Pharmacity mạnh tay ứng dụng công nghệ vào mô hình vận hành như: ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ đọc toa thuốc, áp dụng hệ thống quản lý hàng tồn kho thông minh và tự động hóa quy trình làm việc.
Về mặt nhân sự, văn hóa doanh nghiệp cũng được "thay máu" từ "tăng trưởng bằng mọi giá" sang ưu tiên hiệu quả, gắn liền lương thưởng với lợi nhuận ròng thực tế. Kết quả là những con số đầy ấn tượng: Pharmacity đã ghi nhận có lãi EBITDA trên toàn hệ thống từ quý 4/2025; duy trì mức tăng trưởng doanh thu trên 35% và doanh thu trên mỗi cửa hàng tăng 20% trong quý 1/2026. Đây là kết quả từ sự đổi trục toàn diện về tư duy quản trị và năng lực điều hành chuyên nghiệp.
Vượt lên trên những mục tiêu tài chính, điểm nhấn đáng chú ý nhất trong tầm nhìn chiến lược của ông Madan tại VIPC 2026 chính là sự gắn kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và lợi ích y tế quốc gia. CEO khẳng định một mạng lưới bán lẻ quy mô lớn, được hiện đại hóa như Pharmacity không đơn thuần là một thực thể thương mại, mà phải là "cánh tay nối dài" thiết yếu của cơ sở hạ tầng y tế chiến lược.
Thực tế đã chứng minh, khi một đơn vị bán lẻ tư nhân đủ năng lực quản trị để minh bạch hóa giá cả và tối ưu chi phí y tế cho người dân, số hóa hệ thống toa thuốc và đảm bảo chất lượng bảo quản dược phẩm trên quy mô toàn quốc, họ đang trực tiếp tham gia vào việc san sẻ gánh nặng cho y tế công cộng.
"Đây có thể xem là một hướng đi quan trọng cho các mô hình hợp tác công - tư (PPP), chứng minh cách hệ thống y tế tư nhân có thể bổ trợ cho bảo hiểm xã hội quốc gia và san sẻ gánh nặng với ngân sách y tế công", ông Madan nhấn mạnh.
Những chia sẻ của ông Madan tại VIPC 2026 phản ánh một xu hướng đang định hình tại Việt Nam: sự mở rộng quy mô phải luôn song hành với các tiêu chuẩn quản trị hiện đại và kỷ luật vận hành.
Với mục tiêu xây dựng hạ tầng y tế vững chắc, Việt Nam đang cần nhiều hơn những mô hình chứng minh được năng lực vận hành chuyên nghiệp để tạo ra giá trị thực cho cộng đồng.
Tối 23.5, chương trình giao lưu nghệ thuật gây quỹ hỗ trợ bệnh nhân ung thư nghèo với chủ đề “Ngày mai tươi sáng" đã diễn ra tại Nhà hát Thành phố (TP.HCM). Sự kiện mang ý nghĩa đặc biệt kỷ niệm 15 năm quỹ đồng hành cùng người bệnh ung thư có hoàn cảnh khó khăn trên toàn quốc.
Phát biểu tại chương trình, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá cao những nỗ lực của Quỹ Ngày mai tươi sáng trực thuộc Bộ Y tế trong hành trình đồng hành, giúp đỡ là điểm tựa cho những bệnh nhân ung thư lúc khó khăn.
"Phía sau mỗi bệnh nhân ung thư là một hoàn cảnh nhọc nhằn và mất mất, có những gia đình dốc tài sản để chữa bệnh cho người thân, có những người bệnh âm thầm chịu đựng đau đớn nhưng vẫn kiên cường vượt lên với khát vọng được sống, được ở bên gia đình, được nhìn thấy ngày mai tươi sáng. Trong những thời khắc khó khăn nhất, tình người trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết. Một sự sẻ chia đúng lúc không chỉ giúp người bệnh có thêm điều kiện điều trị mà còn giúp họ giữ lại niềm tin và nghị lực để tiếp tục chiến đấu với bệnh tật", Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cũng ghi nhận và tri ân đội ngũ y bác sĩ, những người ngày đêm giành giật sự sống cho bệnh nhân bằng trí tuệ, tâm huyết, trách nhiệm và lòng nhân hậu của mình. Đồng thời biểu dương và tri ân các doanh nghiệp, các văn nghệ sĩ, các tổ chức thiện nguyện và những tấm lòng hảo tâm đã bền bỉ đồng hành cùng bệnh nhân nghèo trong suốt thời gian qua.
Phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K - Phó chủ tịch Quỹ Ngày mai tươi sáng, cho biết quỹ ra đời năm 2011 từ trách nhiệm và tình cảm của ngành y tế dành cho bệnh nhân ung thư.
“Trong suốt 15 năm qua, quỹ đã trở thành cầu nối yêu thương giữa cộng đồng và người bệnh. Hơn cả những con số hỗ trợ, điều đọng lại chính là niềm tin được thắp lên, là ánh mắt hy vọng và nụ cười trở lại của người bệnh khi nhận được sự sẻ chia”, ông Quảng nói.
Chương trình giao lưu nghệ thuật gây Quỹ Ngày mai tươi sáng năm 2026 với nhiều tiết mục đặc sắc và xúc động, lan tỏa thông điệp "Không ai phải chiến đấu với ung thư một mình". Chương trình quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng cùng các tiết mục nghệ thuật đặc sắc, giàu cảm xúc, mang đến những phút giây lắng đọng và truyền cảm hứng cho khán giả.
Điểm nhấn của chương trình là những câu chuyện chân thực về hành trình của các "chiến binh ung thư", những người bệnh có hoàn cảnh khó khăn đã được tiếp thêm hy vọng nhờ sự đồng hành của Quỹ Ngày mai tươi sáng và cộng đồng.
Trong khuôn khổ sự kiện, Quỹ Ngày mai tươi sáng tiếp tục phát động chiến dịch "Triệu nghĩa tình gửi trao bệnh nhân ung thư" năm 2026. Năm nay, cộng đồng có thể tham gia ủng hộ thuận tiện và an toàn thông qua hình thức quét mã VietQR trên ứng dụng ngân hàng. Toàn bộ thông tin tiếp nhận và ủng hộ sẽ được cập nhật công khai, minh bạch theo thời gian thực trên website của Cổng Thông tin Nhân đạo Quốc gia 1400.
