Liên quan vụ buôn lậu 28.000 viên kim cương, sau khi một nguyên lãnh đạo công ty con vướng sai phạm, nhiều khách hàng của PNJ đã đến cửa hàng để bán lại. Ghi nhận của phóng viên báo Dân trí cho thấy tại các cửa hàng ở TPHCM, hoạt động mua bán vẫn diễn ra bình thường theo chính sách công khai.
Dù thế, một câu hỏi được thị trường quan tâm là nếu khách mua kim cương có chứng nhận P-Lab nhưng không mua từ các cửa hàng của PNJ thì đến các cửa hàng này bán lại có được không. Về vấn đề này, đại diện PNJ cho biết cần hiểu theo hai khía cạnh khác nhau.
Thứ nhất, kim cương PNJ là sản phẩm do doanh nghiệp này phân phối, có hóa đơn của công ty và được áp dụng đầy đủ các chính sách hậu mãi, chăm sóc khách hàng cũng như chính sách thu mua lại theo quy định của công ty.
Thứ hai, P-Lab là một đơn vị cung cấp dịch vụ kiểm định phục vụ nhu cầu của nhiều doanh nghiệp kinh doanh kim cương, khách hàng cá nhân; tương tự như các tổ chức kiểm định khác trong nước và quốc tế. Chứng nhận của P-Lab chỉ phản ánh kết quả thử nghiệm, đánh giá các đặc tính của viên kim cương tại thời điểm thực hiện dịch vụ.
Do đó, theo đại diện này, chính sách thu mua lại của PNJ chỉ áp dụng cho khách đã mua kim cương được phân phối từ hệ thống bán lẻ thuộc doanh nghiệp.
Chuyên gia: Điểm quan trọng nhất hiện nay không phải là viên kim cương đó có bán lại được hay không
Ở góc độ chuyên gia, bà Nguyễn Thị Thu Hương, cố vấn tài chính cao cấp của một doanh nghiệp, cho rằng với trường hợp khách hàng đang sở hữu kim cương có chứng nhận P-Lab/PNJ-Lab, điểm quan trọng nhất ở thời điểm hiện tại không phải là vội kết luận viên kim cương đó có bán lại được hay không, mà cần chờ cách xử lý chính thức từ cơ quan chức năng.
Theo bà Hương, trong giao dịch kim cương thứ cấp, giấy kiểm định có vai trò rất quan trọng. Giấy này là cơ sở để người mua xác nhận chất lượng, tham chiếu giá trị và định giá lại viên kim cương. Trên thực tế, nhiều giao dịch mua bán lại kim cương dựa đáng kể vào giấy kiểm định, đặc biệt là các thông tin về carat, màu sắc, độ sạch, giác cắt và mã số định danh của viên đá.
Tuy nhiên, vụ việc lần này cho thấy giấy kiểm định là điều kiện cần, nhưng chưa chắc là điều kiện đủ. Khi xuất hiện nghi vấn về việc một số viên kim cương có thể bị làm mới hồ sơ, thay đổi mã số hoặc không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp, người mua sẽ không chỉ nhìn vào giấy kiểm định mà còn quan tâm nhiều hơn đến hóa đơn, lịch sử giao dịch, nguồn gốc sở hữu và tính pháp lý của viên kim cương.
Do đó, với câu hỏi khách mua kim cương có chứng nhận P-Lab nhưng không mua trực tiếp từ PNJ thì có thể bán lại cho PNJ hay không, việc này nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào quá trình kiểm tra từng trường hợp cụ thể, bao gồm đối chiếu mã số kiểm định, tình trạng viên đá, chứng từ giao dịch và chính sách xử lý chính thức của PNJ sau khi có kết luận từ cơ quan chức năng.
Điều lo ngại lớn nhất là niềm tin của thị trường
Bà Thu Hương bổ sung, điểm đáng chú ý hơn là tác động đến niềm tin thị trường. Sau vụ việc, các sản phẩm gắn với chứng nhận P-Lab/PNJ-Lab có thể gặp khó khăn hơn trong giao dịch thứ cấp, nhất là với những viên không có đầy đủ hóa đơn và hồ sơ nguồn gốc.
Trước đây, giấy kiểm định có thể giúp người bán tạo niềm tin ban đầu với người mua; nhưng hiện nay, niềm tin đó có thể bị suy giảm, khiến người mua thận trọng hơn, yêu cầu kiểm định chéo nhiều hơn hoặc đòi mức chiết khấu cao hơn để bù đắp rủi ro.
Về phía PNJ, dù cần chờ kết luận chính thức, vụ việc này rõ ràng tạo ra áp lực đáng kể về mặt thương hiệu và niềm tin. Với ngành kim cương, uy tín của đơn vị kiểm định và hệ thống bán lẻ đóng vai trò rất lớn trong quyết định mua bán. “Vì vậy, cách PNJ phối hợp với cơ quan chức năng, rà soát quy trình kiểm định và đưa ra phương án bảo vệ quyền lợi khách hàng sẽ là yếu tố then chốt để khôi phục niềm tin thị trường”, bà Thu Hương nói.
Riêng với các viên kim cương có dấu hiệu liên quan đến vụ việc đang bị điều tra, đặc biệt là trường hợp bị nghi ngờ xóa mã số quốc tế, làm lại hồ sơ hoặc không có chứng từ nguồn gốc hợp pháp, rủi ro sẽ lớn hơn rất nhiều. Khi đó, vấn đề không chỉ là thanh khoản hay giá bán, mà còn là rủi ro pháp lý. Việc bán lại trong nước hay đưa ra nước ngoài đều có thể gặp rào cản nếu viên đá bị yêu cầu xác minh nguồn gốc hoặc bị nghi liên quan đến hàng hóa nhập lậu.
Do đó, chuyên gia khuyến cáo trong giai đoạn này, khách hàng chưa nên vội khẳng định viên kim cương có chứng nhận P-Lab chắc chắn bán được hay không bán được. Việc cần làm trước mắt là khách hàng cần giữ đầy đủ hồ sơ mua bán, giấy kiểm định, chứng từ thanh toán và thông tin người bán; đồng thời thận trọng với các giao dịch thứ cấp cho đến khi có kết luận rõ ràng hơn.
Trong ngắn hạn, rủi ro lớn nhất không chỉ nằm ở giá trị viên đá, mà nằm ở niềm tin của người mua đối với hồ sơ nguồn gốc và chứng nhận đi kèm.
Trước những thông tin về vụ việc sai phạm của một lãnh đạo công ty thành viên liên quan đến đường dây buôn lậu kim cương, chiều muộn 3/7, bà Cao Thị Ngọc Dung – Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (mã chứng khoán: PNJ) – đã gửi tâm thư đến cổ đông, khách hàng và nhà đầu tư. Trong thư, bà gửi lời xin lỗi, đồng thời nêu nguồn kim cương của doanh nghiệp này hiện nay đến từ nhập khẩu chính ngạch. Doanh nghiệp sẽ mua lại sản phẩm theo cam kết với khách hàng.
Theo kết quả điều tra, từ năm 2024 đến nay, đường dây này đã thực hiện trót lọt 141 chuyến vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương các loại vào Việt Nam tiêu thụ với tổng doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng.
Cơ quan công an xác định người đứng đầu khâu “hợp thức hóa” cho số kim cương lậu là ông Đặng Ngọc Thảo (sinh năm 1974, trú tại TPHCM), nguyên Tổng giám đốc Công ty P-Lab. P-Lab là công ty con của Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ).
Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, ông Đặng Ngọc Thảo đã câu kết với các nghi phạm, mua kim cương bị sai thông số so với giấy kiểm định GIA được nhập lậu với giá rẻ.
Sau đó bằng kiến thức chuyên môn của mình, ông Thảo mài mã số GIA được khắc trên viên kim cương và làm mới theo mã số của Công ty P-Lab, cấp cho viên kim cương giấy chứng nhận kiểm định mới của Công ty P-Lab để bán cho khách hàng kiếm lời.
Phía P-Lab và PNJ đã có thông tin phản hồi về sự vụ, nhấn mạnh đây là vụ việc thuộc trách nhiệm pháp lý của cá nhân. Hai bên cho biết đang phối hợp điều tra và cam kết đảm bảo quyền lợi khách hàng.
Một công ty đấu giá vừa phát đi thông báo về việc tổ chức bán đấu giá tài sản của Chi cục Quản lý thị trường TP Hà Nội. Đợt này, cơ quan chức năng đấu giá 23 lô tài sản, cách thức đấu giá theo từng lô.
Các lô tài sản đấu giá này là hàng hóa bị cơ quan chức năng tịch thu và ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính chủ yếu trong tháng 5 và tháng 6. Tài sản đấu giá chủ yếu là quần áo, giày dép; đồ gia dụng, xe đạp điện...
Trong đó, đáng chú ý là lô tài sản gồm 42 điện thoại i16 Pro Max, dung lượng bộ nhớ trong 12GB, kèm phụ kiện gồm củ sạc, dây sạc và tai nghe. Toàn bộ sản phẩm được xác định chưa qua sử dụng, trên nhãn ghi "Made in China", có đầy đủ thông tin về số IMEI.
Giá khởi điểm lô tài sản này là 21 triệu đồng, bước giá 210.000 đồng. Như vậy, bình quân mỗi chiếc có giá 500.000 đồng.
Theo thông báo, phiên đấu giá sẽ diễn ra ngày 10/7 theo hình thức trực tuyến trên trang thông tin đấu giá trực tuyến, áp dụng phương thức trả giá lên và đấu giá theo từng lô tài sản.
Trước đó, hồi tháng 3, Chi cục Quản lý thị trường TP Hà Nội cũng đưa ra đấu giá hai lô điện thoại đã qua sử dụng do nước ngoài sản xuất, gồm tổng cộng 73 chiếc iPhone.
Lô thứ nhất gồm 18 chiếc, chủ yếu là iPhone 12 Pro Max cùng các mẫu iPhone 12 Pro, iPhone 12, iPhone 12 mini và iPhone 11. Giá khởi điểm của lô tài sản là 71 triệu đồng, bước giá 710.000 đồng, tương đương bình quân khoảng 3,9 triệu đồng mỗi chiếc.
Lô thứ hai gồm 55 chiếc, chủ yếu là iPhone 14 Plus, iPhone 14 Pro Max, cùng một số mẫu đời mới hơn như iPhone 15 Pro Max và iPhone 16 Pro Max. Theo danh sách, các thiết bị có dung lượng từ 128GB đến 512GB, đều đã qua sử dụng và có đầy đủ thông tin về số máy, số seri, IMEI.
Hay hồi đầu năm, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Bắc Ninh cũng đưa ra đấu giá lô gồm 40 chiếc iPhone 14 Pro Max đang được lưu giữ tại kho tang vật của Đội Quản lý thị trường số 3. Lô tài sản có giá khởi điểm 244 triệu đồng, tiền đặt trước 40 triệu đồng, tương đương bình quân khoảng 6,1 triệu đồng mỗi chiếc.
Liên quan đến sự vụ 28.000 viên kim cương lậu có liên quan đến nguyên lãnh đạo P-Lab (công ty con của PNJ), phía PNJ đã có loạt thông tin đến khách hàng, cổ đông, nhà đầu tư. Công ty khẳng định sự vụ liên quan đến trách nhiệm cá nhân, đồng thời chia sẻ kim cương công ty nhập khẩu chính ngạch, hợp pháp và kim cương mua lại từ khách hàng theo chương trình thu mua của công ty.
Hoạt động kinh doanh nhập kim cương đầu vào và lượng tiêu thụ đầu ra của PNJ tiếp tục được quan tâm.
Là công ty trang sức lớn với chuỗi cửa hàng phủ sóng, PNJ hàng năm thu về hàng chục nghìn tỷ đồng doanh thu. 5 năm gần nhất, doanh thu công ty dao động 33.000-38.000 tỷ đồng/năm.
Theo ước tính của Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, các sản phẩm liên quan đến kim cương hiện chiếm 33% doanh thu trang sức của PNJ bao gồm cả kim cương rời và trang sức kim cương. Như vậy, nguồn thu từ kim cương của công ty ước tính lên đến 12.000 tỷ đồng mỗi năm.
Về đầu vào, báo cáo thường niên của PNJ có ghi chi tiết lượng tiêu thụ kim cương hàng năm của công ty, cho thấy xu hướng tăng mạnh qua các năm. Năm 2020, PNJ sử dụng 52.137 carat kim cương nguyên liệu, con số này tăng lên 74.805 carat vào năm 2021 và đạt mức kỷ lục 146.298 carat trong năm 2022.
Riêng năm 2023, doanh nghiệp không tách riêng số lượng kim cương nguyên liệu sử dụng hàng năm mà gộp chung với các nguyên liệu đá quý trong tổng nguyên vật liệu đầu vào, đạt hơn 2,47 triệu carat.
Năm 2024, số liệu ghi nhận lượng kim cương sử dụng ở mức 107.970 carat.
Năm 2025, lượng kim cương sử dụng làm nguyên liệu chế tác trang sức mà gộp cùng đá quý và đá thường đạt hơn 914.100 carat.
Báo cáo không thể hiện giá thu mua và nơi mua đầu vào. Dù thế, trong chia sẻ mới đây liên quan đến lùm xùm P-Lab, Chủ tịch HĐQT PNJ cho biết kim cương của PNJ được nhập khẩu từ Thái Lan và Hong Kong (Trung Quốc).
Ở diễn biến khác, số liệu mới nhất của Cục Hải quan (Bộ Tài chính) về việc nhập khẩu kim cương của Việt Nam cũng có những điểm gây chú ý.
Theo thống kê của cục, năm 2025 Việt Nam nhập khẩu 241,2 triệu USD kim cương. Quy đổi ra tiền Việt Nam, tổng kim cương nhập năm qua của toàn nước cũng chỉ đạt trên 6.200 tỷ đồng. Tính riêng hai thị trường Hong Kong (Trung Quốc) và Thái Lan, tổng nhập khẩu toàn Việt Nam vào khoảng 10,7 triệu USD, tương đương 275 tỷ đồng.
Con số nhập khẩu của cả nước từ Cục Hải quan so với doanh thu của một đơn vị kinh doanh như trên có sự chênh lệch lớn gây chú ý. Về vấn đề này, đại diện PNJ nêu không có bình luận.
Hiện tại, trên thị trường, kim cương trên thị trường có nhiều mức giá, thấp nhất là từ 35 triệu đồng, cao nhất thì lên đến hàng nghìn tỷ đồng, thậm chí hàng tỷ USD. Giá kim cương được quyết định chủ yếu bởi tiêu chuẩn 4Cs gồm Carat (trọng lượng), Cut (giác cắt), Color (nước màu) và Clarity (độ tinh khiết).
Chỉ trong vòng một tháng, hơn 407 tỷ USD tài sản của Elon Musk gần như "bốc hơi". Nguyên nhân không đến từ việc vị tỷ phú bán cổ phần hay doanh nghiệp gặp khủng hoảng mà chủ yếu do cổ phiếu SpaceX điều chỉnh mạnh sau giai đoạn "tăng nóng" hậu IPO.
Theo dữ liệu của Bloomberg, giá trị tài sản ròng của Musk hiện còn khoảng 913 tỷ USD, giảm hơn 407 tỷ USD so với mức đỉnh hơn 1.320 tỷ USD trước đó. Dù vậy, ông vẫn là người giàu nhất thế giới với khối tài sản lớn hơn tổng tài sản cộng lại của Larry Page, Sergey Brin và Jeff Bezos.
Cổ phiếu SpaceX từng đạt mức cao nhất 225 USD vào ngày 16/6 nhưng đến cuối tuần qua chỉ còn khoảng 145 USD, tương đương giảm hơn 35% chỉ trong một tháng. Đợt điều chỉnh diễn ra khi sự hưng phấn của nhà đầu tư sau IPO dần hạ nhiệt, kéo theo giá trị tài sản của Musk biến động mạnh do phần lớn tài sản của ông gắn với cổ phần tại các doanh nghiệp mình sở hữu.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây chủ yếu là mức sụt giảm trên sổ sách, phản ánh biến động giá cổ phiếu chứ chưa phải khoản lỗ hiện thực hóa. Giá trị tài sản của Musk hoàn toàn có thể phục hồi nếu cổ phiếu SpaceX lấy lại đà tăng.
Dù thế, giới phân tích vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về triển vọng của SpaceX. Theo dữ liệu tổng hợp của Benzinga, mức giá mục tiêu đồng thuận hiện vào khoảng 237 USD/cổ phiếu, cao hơn đáng kể so với thị giá hiện nay.
Một số tổ chức vẫn giữ quan điểm tích cực. Deutsche Bank đặt mục tiêu 255 USD/cổ phiếu, Macquarie dự báo 250 USD, còn Clear Street đưa ra mức 217 USD.
Ở chiều ngược lại, Morgan Stanley cảnh báo SpaceX có thể phải huy động tới 672 tỷ USD để hiện thực hóa các kế hoạch phát triển và cho rằng công ty khó tạo ra dòng tiền tự do dương trước năm 2035. Nhà đầu tư bán khống Jim Chanos cũng chỉ trích sự thiếu nhất quán trong đánh giá của Morgan Stanley khi vừa đưa ra cảnh báo về nhu cầu vốn rất lớn nhưng vẫn duy trì khuyến nghị mua cổ phiếu.
Dù vậy, không phải mọi nhà đầu tư đều bi quan. Nhiều tổ chức cho rằng đợt điều chỉnh hiện nay chủ yếu phản ánh quá trình thị trường định giá lại cổ phiếu sau IPO, trong khi triển vọng dài hạn vẫn phụ thuộc vào khả năng SpaceX hiện thực hóa các dự án đầu tư quy mô lớn trong lĩnh vực hàng không vũ trụ và hạ tầng AI. Nếu doanh nghiệp chứng minh được tốc độ tăng trưởng như kỳ vọng, áp lực lên giá cổ phiếu có thể chỉ mang tính ngắn hạn.
Sau giai đoạn hưng phấn hậu đưa cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), thị trường đang chuyển sang đánh giá SpaceX dựa trên hiệu quả kinh doanh và khả năng hiện thực hóa các kế hoạch đầu tư. Điều đó đồng nghĩa, tài sản của Elon Musk trong thời gian tới sẽ tiếp tục biến động cùng niềm tin của thị trường vào triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp.
