Liên quan vụ buôn lậu 28.000 viên kim cương, sau khi một nguyên lãnh đạo công ty con vướng sai phạm, nhiều khách hàng của PNJ đã đến cửa hàng để bán lại. Ghi nhận của phóng viên báo Dân trí cho thấy tại các cửa hàng ở TPHCM, hoạt động mua bán vẫn diễn ra bình thường theo chính sách công khai.
Dù thế, một câu hỏi được thị trường quan tâm là nếu khách mua kim cương có chứng nhận P-Lab nhưng không mua từ các cửa hàng của PNJ thì đến các cửa hàng này bán lại có được không. Về vấn đề này, đại diện PNJ cho biết cần hiểu theo hai khía cạnh khác nhau.
Thứ nhất, kim cương PNJ là sản phẩm do doanh nghiệp này phân phối, có hóa đơn của công ty và được áp dụng đầy đủ các chính sách hậu mãi, chăm sóc khách hàng cũng như chính sách thu mua lại theo quy định của công ty.
Thứ hai, P-Lab là một đơn vị cung cấp dịch vụ kiểm định phục vụ nhu cầu của nhiều doanh nghiệp kinh doanh kim cương, khách hàng cá nhân; tương tự như các tổ chức kiểm định khác trong nước và quốc tế. Chứng nhận của P-Lab chỉ phản ánh kết quả thử nghiệm, đánh giá các đặc tính của viên kim cương tại thời điểm thực hiện dịch vụ.
Do đó, theo đại diện này, chính sách thu mua lại của PNJ chỉ áp dụng cho khách đã mua kim cương được phân phối từ hệ thống bán lẻ thuộc doanh nghiệp.
Chuyên gia: Điểm quan trọng nhất hiện nay không phải là viên kim cương đó có bán lại được hay không
Ở góc độ chuyên gia, bà Nguyễn Thị Thu Hương, cố vấn tài chính cao cấp của một doanh nghiệp, cho rằng với trường hợp khách hàng đang sở hữu kim cương có chứng nhận P-Lab/PNJ-Lab, điểm quan trọng nhất ở thời điểm hiện tại không phải là vội kết luận viên kim cương đó có bán lại được hay không, mà cần chờ cách xử lý chính thức từ cơ quan chức năng.
Theo bà Hương, trong giao dịch kim cương thứ cấp, giấy kiểm định có vai trò rất quan trọng. Giấy này là cơ sở để người mua xác nhận chất lượng, tham chiếu giá trị và định giá lại viên kim cương. Trên thực tế, nhiều giao dịch mua bán lại kim cương dựa đáng kể vào giấy kiểm định, đặc biệt là các thông tin về carat, màu sắc, độ sạch, giác cắt và mã số định danh của viên đá.
Tuy nhiên, vụ việc lần này cho thấy giấy kiểm định là điều kiện cần, nhưng chưa chắc là điều kiện đủ. Khi xuất hiện nghi vấn về việc một số viên kim cương có thể bị làm mới hồ sơ, thay đổi mã số hoặc không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp, người mua sẽ không chỉ nhìn vào giấy kiểm định mà còn quan tâm nhiều hơn đến hóa đơn, lịch sử giao dịch, nguồn gốc sở hữu và tính pháp lý của viên kim cương.
Do đó, với câu hỏi khách mua kim cương có chứng nhận P-Lab nhưng không mua trực tiếp từ PNJ thì có thể bán lại cho PNJ hay không, việc này nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào quá trình kiểm tra từng trường hợp cụ thể, bao gồm đối chiếu mã số kiểm định, tình trạng viên đá, chứng từ giao dịch và chính sách xử lý chính thức của PNJ sau khi có kết luận từ cơ quan chức năng.
Điều lo ngại lớn nhất là niềm tin của thị trường
Bà Thu Hương bổ sung, điểm đáng chú ý hơn là tác động đến niềm tin thị trường. Sau vụ việc, các sản phẩm gắn với chứng nhận P-Lab/PNJ-Lab có thể gặp khó khăn hơn trong giao dịch thứ cấp, nhất là với những viên không có đầy đủ hóa đơn và hồ sơ nguồn gốc.
Trước đây, giấy kiểm định có thể giúp người bán tạo niềm tin ban đầu với người mua; nhưng hiện nay, niềm tin đó có thể bị suy giảm, khiến người mua thận trọng hơn, yêu cầu kiểm định chéo nhiều hơn hoặc đòi mức chiết khấu cao hơn để bù đắp rủi ro.
Về phía PNJ, dù cần chờ kết luận chính thức, vụ việc này rõ ràng tạo ra áp lực đáng kể về mặt thương hiệu và niềm tin. Với ngành kim cương, uy tín của đơn vị kiểm định và hệ thống bán lẻ đóng vai trò rất lớn trong quyết định mua bán. “Vì vậy, cách PNJ phối hợp với cơ quan chức năng, rà soát quy trình kiểm định và đưa ra phương án bảo vệ quyền lợi khách hàng sẽ là yếu tố then chốt để khôi phục niềm tin thị trường”, bà Thu Hương nói.
Riêng với các viên kim cương có dấu hiệu liên quan đến vụ việc đang bị điều tra, đặc biệt là trường hợp bị nghi ngờ xóa mã số quốc tế, làm lại hồ sơ hoặc không có chứng từ nguồn gốc hợp pháp, rủi ro sẽ lớn hơn rất nhiều. Khi đó, vấn đề không chỉ là thanh khoản hay giá bán, mà còn là rủi ro pháp lý. Việc bán lại trong nước hay đưa ra nước ngoài đều có thể gặp rào cản nếu viên đá bị yêu cầu xác minh nguồn gốc hoặc bị nghi liên quan đến hàng hóa nhập lậu.
Do đó, chuyên gia khuyến cáo trong giai đoạn này, khách hàng chưa nên vội khẳng định viên kim cương có chứng nhận P-Lab chắc chắn bán được hay không bán được. Việc cần làm trước mắt là khách hàng cần giữ đầy đủ hồ sơ mua bán, giấy kiểm định, chứng từ thanh toán và thông tin người bán; đồng thời thận trọng với các giao dịch thứ cấp cho đến khi có kết luận rõ ràng hơn.
Trong ngắn hạn, rủi ro lớn nhất không chỉ nằm ở giá trị viên đá, mà nằm ở niềm tin của người mua đối với hồ sơ nguồn gốc và chứng nhận đi kèm.
Trước những thông tin về vụ việc sai phạm của một lãnh đạo công ty thành viên liên quan đến đường dây buôn lậu kim cương, chiều muộn 3/7, bà Cao Thị Ngọc Dung – Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (mã chứng khoán: PNJ) – đã gửi tâm thư đến cổ đông, khách hàng và nhà đầu tư. Trong thư, bà gửi lời xin lỗi, đồng thời nêu nguồn kim cương của doanh nghiệp này hiện nay đến từ nhập khẩu chính ngạch. Doanh nghiệp sẽ mua lại sản phẩm theo cam kết với khách hàng.
Theo kết quả điều tra, từ năm 2024 đến nay, đường dây này đã thực hiện trót lọt 141 chuyến vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương các loại vào Việt Nam tiêu thụ với tổng doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng.
Cơ quan công an xác định người đứng đầu khâu “hợp thức hóa” cho số kim cương lậu là ông Đặng Ngọc Thảo (sinh năm 1974, trú tại TPHCM), nguyên Tổng giám đốc Công ty P-Lab. P-Lab là công ty con của Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ).
Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, ông Đặng Ngọc Thảo đã câu kết với các nghi phạm, mua kim cương bị sai thông số so với giấy kiểm định GIA được nhập lậu với giá rẻ.
Sau đó bằng kiến thức chuyên môn của mình, ông Thảo mài mã số GIA được khắc trên viên kim cương và làm mới theo mã số của Công ty P-Lab, cấp cho viên kim cương giấy chứng nhận kiểm định mới của Công ty P-Lab để bán cho khách hàng kiếm lời.
Phía P-Lab và PNJ đã có thông tin phản hồi về sự vụ, nhấn mạnh đây là vụ việc thuộc trách nhiệm pháp lý của cá nhân. Hai bên cho biết đang phối hợp điều tra và cam kết đảm bảo quyền lợi khách hàng.
Tin Gốc: Dân Trí
