Ngày 13/7, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (IPSS) phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) công bố kết quả nghiên cứu “Hàm ý chính sách dựa trên bằng chứng cho quá trình chuyển dịch năng lượng công bằng ở Việt Nam”.
Nhóm nghiên cứu đã lượng hóa tác động và sự đánh đổi của chính sách chuyển đổi xanh lên kinh tế và xã hội. Cụ thể, GS Finn Tarp, Trường đại học Copenhagen (Đan Mạch) – đơn vị hỗ trợ học thuật, cho biết nếu chính phủ áp thuế carbon ở mức 15 USD lên mỗi tấn CO2, lượng phát thải của nền kinh tế sẽ giảm 2,9%.
Theo nhóm nghiên cứu, mức thuế 15 USD nói trên đủ lớn để doanh nghiệp e ngại các hoạt động gây ô nhiễm. Bên cạnh đó, mức này nằm trong khoảng khuyến nghị của Ngân hàng Thế giới (World Bank) trong báo cáo Việt Nam 2045.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng khuyến cáo GDP có thể giảm 0,8% nếu không có biện pháp bù đắp phù hợp. Trong đó, xuất – nhập khẩu giảm khoảng 0,9%, đầu tư giảm 1,3%, thuế gián thu cũng giảm 1%. Khoản tăng duy nhất trong kịch bản áp thuế carbon là thu chính phủ, ở mức 0,41%.
Định giá carbon tác động mạnh nhất lên các ngành sử dụng nhiên liệu hóa thạch, gồm điện than. Trong khi đó, đây là nguồn điện chiếm tỷ trọng lớn. Điều này cũng dẫn tới thu nhập hộ gia đình bị ảnh hưởng, chủ yếu do hóa đơn điện tăng. “Các hộ thu nhập cao thường sử dụng điện nhiều hơn. Tức, đây cũng là cách để chúng ta đánh thuế lên người giàu hơn”, ông Tarp nói.
TS Võ Trí Thành, nguyên Phó viện trưởng IPSS, lưu ý rằng GDP trong số liệu nghiên cứu trên chưa được hạch toán xanh, tức tính toán yếu tố suy giảm tài nguyên, thiệt hại môi trường. Tức là, nếu hạch toán đầy đủ yếu tố môi trường, thuế carbon thực tế giúp GDP tăng trưởng tích cực và bền vững hơn. Ông khẳng định thuế carbon là công cụ mang tính thị trường cao và huy động nguồn lực hiệu quả nhất.
Để giảm tác động tiêu cực lên nền kinh tế trong quá trình chuyển đổi xanh, các chuyên gia khuyến nghị việc phân bổ nguồn thu carbon cần hướng đến nhóm thu nhập thấp. Khi phân bổ đúng đối tượng, các hộ nghèo ở nông thôn có thể tăng thu nhập, giúp quá trình chuyển đổi công bằng hơn giữa các nhóm dân cư. Chuyên gia Đan Mạch lưu ý chỉ 30% nguồn thu từ thuế carbon có thể bù đắp thu nhập cho 50% hộ gia đình có thu nhập thấp nhất.
PGS. TS Vũ Sỹ Cường, Phó trưởng Bộ môn Phân tích chính sách tài chính, Học viện Tài chính, lưu ý cơ chế phân bổ nguồn thu cần cân đối giữa các bên. Ông lấy ví dụ trong chuyển đổi xe điện, doanh nghiệp sản xuất xe điện đang là đối tượng được hưởng ưu đãi nhiều nhất, với việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt. Trong khi đó, một cấu thành quan trọng trong công cuộc điện hóa là lưới điện truyền tải, nhưng địa phương “hầu như không được lợi”
Cụ thể, TS Nguyễn Ngọc Hưng, Trưởng phòng Kinh tế Năng lượng thuộc Viện Năng lượng, cho biết miền Trung là khu vực nhiều nắng, gió, phù hợp để phát triển điện tái tạo, cung ứng cho khu vực miền Bắc vốn có nhu cầu cao. Tuy nhiên, các địa phương thu được rất ít tiền thuế đất cho hoạt động xây móng, cột, hành lang an toàn lưới điện, trong khi việc dành nguồn lực cho truyền tải điện lại ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế khác tại địa phương.
Các chuyên gia đồng thuận rằng thuế carbon cần đi kèm với các công cụ khác, tránh ảnh hưởng tiêu cực tới tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn. Ví dụ, nghiên cứu của IPSS cũng chỉ ra việc tiết kiệm và sử dụng hiệu quả năng lượng 10% giúp GDP Việt Nam tăng thêm 1%, là phương án “win-win” cho tăng trưởng kinh tế, giảm phát thải và thu nhập hộ gia đình.
Trường hợp chính phủ muốn bảo hộ một ngành sản xuất nội địa, nhà điều hành có thể sử dụng công cụ trợ cấp khác. Ông Tarp lấy ví dụ về nhà máy xi măng tại quê nhà Đan Mạch – nơi ông và bạn bè làm công việc lau sàn, bốc xếp thời sinh viên. Dù nhiều người bạn của ông mất sớm vì ung thư, chính quyền vẫn miễn trừ thuế carbon cho các nhà máy này, do lo ngại doanh nghiệp dịch chuyển sản xuất ô nhiễm sang địa phương khác. Ông nhấn mạnh quyết định nào cũng kèm sự đánh đổi nhất định, buộc nhà hoạch định chính sách tính toán kỹ lưỡng.
Bên cạnh thuế, sàn giao dịch carbon (ETS) cũng là một công cụ định giá carbon. Cuối tháng trước, Việt Nam đã vận hành thí điểm sàn này, với 92 doanh nghiệp nhiệt điện, sắt thép, xi măng tham gia. Trong đó, tổng hạn ngạch khí nhà kính, tức lượng xả thải được phép của nhóm doanh nghiệp trên, ở mức 511 triệu tấn CO2e trong 2025-2026, buộc họ xoay xở cách giảm thải.
Theo báo cáo Việt Nam 2045 – Tăng trưởng xanh hơn do World Bank công bố năm ngoái, lượng khí thải nhà kính trên mỗi đơn vị GDP của Việt Nam cao hơn 45,6% mức của nhóm nước có thu nhập trung bình. Các ngành điện, công nghiệp và nông nghiệp là những nguồn phát thải chính. Nỗ lực tiết kiệm năng lượng, đẩy nhanh quá trình khử carbon trong các ngành công nghiệp, tạo bể chứa hấp thụ carbon có thể giúp cắt giảm 74% khí nhà kính vào năm 2050.
Gần đây, Bitcoin (BTC) liên tục dao động quanh mức giá được xem là hấp dẫn để mua vào dài hạn, mang lại lợi nhuận cao, theo ông Thomas Perfumo, Kinh tế trưởng của sàn giao dịch tiền số Kraken.
Ngưỡng này là đường trung bình động đơn giản 200 tuần (200-week Simple Moving Average - SMA), phản ánh mức giá trung bình của Bitcoin trong 200 tuần gần nhất. Chỉ báo này giúp nhà đầu tư nhận diện xu hướng dài hạn của thị trường, đồng thời giảm bớt tác động của biến động giá trong ngắn hạn. SMA 200 tuần hiện tại của BTC được xác định là 62.358 USD.
Trong hai tuần qua, Bitcoin đã hai lần giảm xuống dưới đường SMA 200 tuần nhưng đều nhanh chóng phục hồi và đóng cửa tuần ở trên ngưỡng này. Sáng nay, BTC giao dịch dưới 63.000 USD một đơn vị, giảm khoảng 2,4% so với hôm qua. Song, thị giá đã cải thiện hơn 5% so với thời điểm thủng mốc tâm lý quan trọng 60.000 USD cách đây 2 tuần.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Theo ông Perfumo, đây là tín hiệu đáng chú ý vì kể từ giữa năm 2017, Bitcoin chỉ đóng cửa dưới đường SMA 200 tuần trong khoảng 10% số phiên giao dịch. Chuyên gia nhận định những thời điểm này thường là cơ hội mua hấp dẫn.
"Trong lịch sử, những nhà đầu tư mua Bitcoin dưới SMA 200 tuần đạt mức lợi nhuận trung vị hơn 113% sau một năm và khoảng 313% sau hai năm", ông Perfumo cho biết
Ông cũng giải thích, lợi nhuận trung vị (median return) là mức lợi nhuận nằm chính giữa nếu xếp tất cả khoản đầu tư đã mua Bitcoin dưới đường SMA 200 tuần từ thấp đến cao. Điều đó đồng nghĩa với việc một nửa số khoản đầu tư đạt lợi nhuận cao hơn 113%, trong khi nửa còn lại đạt lợi nhuận thấp hơn. Chỉ số này khác với lợi nhuận trung bình (average return) vì không bị "bóp méo" bởi một vài trường hợp có mức sinh lời quá lớn.
Không chỉ mang lại mức sinh lời cao, việc mua Bitcoin dưới đường SMA 200 tuần cũng cho thấy rủi ro nắm giữ tương đối thấp. Nghiên cứu của sàn giao dịch này chỉ ra rằng những người mua tích lũy dưới SMA 200 tuần có thời gian trung vị để hòa vốn chỉ là 2 ngày, trong khi mức giảm sâu nhất trung vị trong vòng 1 năm sau đó chỉ khoảng 9%.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng hiệu suất trong quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai. Dù vậy, dữ liệu lịch sử cho thấy ở vùng giá này, Bitcoin thường mang lại giá trị hấp dẫn đối với nhà đầu tư dài hạn.
BTC đang giảm giá khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5-3,75%, đúng như dự báo, nhưng cập nhật triển vọng với lạm phát cao hơn và tốc độ cắt giảm lãi suất chậm hơn. Một số quan chức Fed thậm chí còn để ngỏ khả năng tiếp tục nâng lãi suất nếu cần. Đây là cuộc họp đầu tiên dưới thời Chủ tịch mới Kevin Warsh. Fed theo lập trường "diều hâu" hơn, đồng nghĩa điều kiện tài chính sẽ bị siết chặt, làm giảm thanh khoản - yếu tố thường bất lợi cho các tài sản rủi ro như tiền số.
Các chuyên gia cho rằng BTC nhiều khả năng sẽ tiếp tục đi ngang cho đến khi xuất hiện chất xúc tác mới. "Chúng tôi kỳ vọng Bitcoin sẽ dao động trong vùng 60.000-70.000 USD trong vài tuần tới nếu không có sự kiện đủ lớn để thay đổi xu hướng", ông Gerry O'Shea, Giám đốc nghiên cứu thị trường toàn cầu tại Hashdex, nhận định.
Song, diễn biến giá hiện tại được đánh giá là giai đoạn tích lũy (consolidation) hơn là bán tháo hoảng loạn (capitulation). Bitcoin vẫn giữ được vùng giá quanh 63.000-64.000 USD, cho thấy áp lực bán có thể đã suy yếu. Dù vậy, bên mua vẫn tỏ ra thận trọng khi chính sách tiền tệ cứng rắn hơn của Fed đang hạn chế dư địa tăng giá.
Ngày 27-6, Chính phủ ban hành Nghị định số 245 quy định gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất năm 2026.
Bộ Tài chính tính toán, với dự báo tốc độ tăng thu ngân sách khoảng 10%, tổng số thuế và tiền thuê đất được gia hạn theo nghị định dự kiến khoảng 125.000 tỉ đồng.
Theo Nghị định, đối tượng được áp dụng gồm doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh hoạt động trong 43 nhóm ngành, lĩnh vực như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; sản xuất, chế biến thực phẩm; sản xuất giấy; đồ uống; mô tô, xe máy; hoạt động xuất bản...
Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ cũng thuộc diện được hưởng chính sách này.
Đối với thuế giá trị gia tăng, thời gian gia hạn tối đa là 5 tháng. Thuế thu nhập cá nhân của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cũng được gia hạn tối đa 5 tháng.
Cụ thể, thuế giá trị gia tăng của kỳ tính thuế tháng 5 được nộp chậm nhất vào ngày 20-11 thay vì 20-6. Các kỳ tính thuế tháng 6, 7, 8 và 9 cũng được lùi thời hạn nộp, muộn nhất là ngày 21-12.
Đối với doanh nghiệp kê khai thuế theo quý, thuế giá trị gia tăng của quý 2 được gia hạn đến ngày 2-11, còn quý 3 đến ngày 30-12.
Nghị định lưu ý quy định gia hạn không áp dụng đối với thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu.
Về thuế thu nhập doanh nghiệp, số thuế tạm nộp quý 2 được lùi 3 tháng, tối đa là đến ngày 2-11. Thuế tạm nộp quý 3 được nộp chậm nhất vào ngày 30-12.
Đối với tiền thuê đất, 50% số tiền thuê đất phải nộp kỳ đầu năm 2026 được gia hạn thêm 5 tháng, thời hạn nộp được chậm đến ngày 2-11 thay vì ngày 30-5.
Nghị định cũng quy định trường hợp doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh hoạt động ở nhiều ngành nghề khác nhau, trong đó có ngành nghề thuộc diện được gia hạn, thì được gia hạn toàn bộ số thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân theo quy định.
Để được gia hạn, người nộp thuế gửi giấy đề nghị gia hạn đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp theo quy định của nghị định.
Tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung, hơn 200 lãnh đạo doanh nghiệp, gồm Samsung Electronics, SK Group, Hyundai Motor Group và LG Group, đến Việt Nam từ ngày 21 đến 24-4.
Theo chuyên gia, sự hiện diện này phát đi tín hiệu rằng Việt Nam đang nổi lên như đối tác công nghệ cao quan trọng trong "chuỗi cung ứng cốt lõi" của Hàn Quốc.
Theo Chosun Daily, phái đoàn quy tụ nhiều "ông lớn" hàng đầu như Chủ tịch SK Group Chey Tae Won, Chủ tịch Samsung Electronics Lee Jae Yong, Chủ tịch Hyundai Motor Group Chung Eui Sun, Chủ tịch LG Group Koo Kwang Mo, Chủ tịch HD Hyundai Chung Ki Sun và Chủ tịch Hyosung Cho Hyun Joon.
Đây đều là các doanh nghiệp lớn không chỉ ở Hàn Quốc, mà còn là những cái tên đi đầu trong làn sóng đầu tư của Seoul ra các nước, trong đó có Việt Nam.
Riêng Samsung, tính đến cuối năm 2024, tổng vốn đầu tư tại Việt Nam đạt khoảng 23,2 tỉ USD, tiếp tục là nhà đầu tư FDI lớn nhất. Tập đoàn này đã xây dựng 6 nhà máy và 1 trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D) tại Việt Nam.
Trong khi đó LG Electronics cùng các công ty liên kết như LG Display và LG Innotek đang vận hành cụm sản xuất lớn tại Hải Phòng, đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm sản xuất toàn cầu của tập đoàn.
SK Group cũng đang mở rộng đầu tư vào hạ tầng năng lượng, bao gồm các dự án kho cảng LNG và nhà máy điện khí.
Nhận định với Tuổi Trẻ Online, TS Kwak Sungil, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Chính sách kinh tế quốc tế Hàn Quốc (KIEP), cho rằng sự hiện diện của các tập đoàn hàng đầu trong phái đoàn lần này không chỉ mở ra cơ hội mới cho Việt Nam mà còn đánh dấu một bước ngoặt trong hợp tác kinh tế song phương.
Theo ông, trong bối cảnh chi phí lao động tại Việt Nam tăng lên và môi trường kinh tế toàn cầu biến động, các doanh nghiệp Hàn Quốc không còn xem Việt Nam đơn thuần là trung tâm gia công.
"Thay vào đó, có thể thấy rõ cam kết tích hợp Việt Nam vào chuỗi cung ứng cốt lõi của Hàn Quốc, với vai trò là một đối tác công nghệ cao quan trọng", ông Kwak nhấn mạnh.
Phân tích cụ thể, ông cho rằng Samsung Electronics đang hướng tới nâng cấp các cơ sở sản xuất và tìm kiếm đối tác nội địa nhằm chuyển dịch sang các lĩnh vực giá trị cao hơn, bao gồm cả bán dẫn.
"Việt Nam vốn đã là mắt xích quan trọng trong chiến lược toàn cầu của Samsung, nhưng họ không dừng lại ở việc duy trì hiện trạng. Mục tiêu là tiến lên sản xuất giá trị cao, phù hợp với định hướng phát triển mới của Việt Nam", ông nói.
Với SK Group, chiến lược tập trung vào LNG, điện và hóa dầu cho thấy tập đoàn này đang góp phần xây dựng nền tảng công nghiệp, tương tự cách Hàn Quốc đã phát triển trong giai đoạn 1980 - 1990.
Trong khi đó Hyundai Motor Group được cho là đang tìm cách tái định vị tại Việt Nam, khi đối mặt với áp lực cạnh tranh từ các hãng xe Nhật Bản và các nhà sản xuất xe điện trong nước.
Theo ông Kwak, Hyundai đang đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu và xây dựng mạng lưới hiệu quả hơn tại ASEAN như Indonesia và Thái Lan, trong đó Việt Nam đóng vai trò là điểm kết nối chiến lược.
Đối với LG Electronics, Việt Nam không chỉ là cứ điểm sản xuất mà còn được định vị như một trung tâm toàn diện, bao gồm R&D và thị trường tiêu thụ. Bước đi tiếp theo có thể là mở rộng hệ sinh thái nội địa thông qua việc tăng cường hợp tác với doanh nghiệp Việt.
"Các tập đoàn lớn này có bề dày kinh nghiệm trong việc nội địa hóa công nghệ thông qua đầu tư trực tiếp nước ngoài. Điều này khiến họ trở thành những đối tác không thể thiếu đối với Việt Nam trong quá trình phát triển các ngành công nghệ cao", ông Kwak nêu.
Theo Korea Herald, các ngân hàng hàng đầu Hàn Quốc cũng đang đẩy mạnh hiện diện tại Việt Nam, với lãnh đạo của 5 ngân hàng lớn cùng tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung trong chuyến thăm cấp nhà nước tuần này, bao gồm đại diện của KB Kookmin Bank, Shinhan Bank, Hana Bank, Woori Bank và NH NongHyup Bank.
Hiện Việt Nam là thị trường nước ngoài lớn thứ hai của các tổ chức tài chính Hàn Quốc, chỉ sau Mỹ, với khoảng 20 chi nhánh và văn phòng đang hoạt động. Các ngân hàng Hàn Quốc đã mở rộng mạnh sang nhiều mảng như ngân hàng bán lẻ, môi giới và bảo hiểm, tận dụng nhu cầu tài chính ngày càng tăng của nền kinh tế.
Trong số này Shinhan Bank dẫn đầu về quy mô hoạt động với 55 điểm giao dịch tại Việt Nam, đồng thời đóng góp gần một nửa lợi nhuận ở nước ngoài của ngân hàng trong năm 2025. Woori Bank cũng tăng trưởng nhanh, với mạng lưới 18 chi nhánh và 10 phòng giao dịch, ghi nhận lợi nhuận hơn 50 triệu USD trong năm qua, tăng 12%.
