“Tôi từng nghĩ vắc xin HPV chỉ dành cho người trẻ nên dù biết HPV có thể gây nhiều bệnh nguy hiểm, tôi cũng không nghĩ đến việc tiêm cho bản thân”, chị T.V. (38 tuổi, TP HCM), chia sẻ.
Là mẹ của một bé gái chuẩn bị vào cấp hai, chị thường quan tâm đến các chương trình tiêm chủng cho con nhưng chưa bao giờ nghĩ bản thân cũng cần tiêm vắc xin HPV. Suốt nhiều năm, chị luôn nghĩ sau tuổi 26 sẽ không còn cơ hội tiêm vắc xin này.
Chỉ đến khi công ty tổ chức buổi chia sẻ về chăm sóc sức khỏe và một đồng nghiệp nhắc đến việc phụ nữ đến 45 tuổi vẫn có thể tiêm vắc xin HPV, chị mới chủ động tìm hiểu thêm. Sau khi được bác sĩ tư vấn, chị mới biết mình vẫn nằm trong độ tuổi được chỉ định tiêm.
“Lúc đó tôi khá bất ngờ. Tôi tiếc vì đã chần chừ nhiều năm chỉ vì một hiểu lầm đơn giản. Nếu tìm hiểu kỹ hơn từ sớm, có lẽ tôi đã chủ động bảo vệ sức khỏe của mình trước đó”, chị nói.
Không riêng chị T.V., nhiều người vẫn mang theo những quan niệm chưa chính xác về vắc xin HPV, từ độ tuổi, đối tượng tiêm đến hiệu quả bảo vệ. Chỉ khi được nhân viên y tế giải đáp, họ mới có cái nhìn đầy đủ hơn về việc chủ động phòng ngừa các bệnh liên quan đến HPV.
Ở một trường hợp khác, chị K.T. (40 tuổi, Bình Dương), chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ, lại mang một suy nghĩ khác. Sau khi kết hôn và có hai con, phần lớn thời gian chị chỉ quan tâm đến lịch tiêm chủng của các con mà gần như không nghĩ đến việc tiêm vắc xin cho bản thân.
Tuy nhiên, khi đến Long Châu tìm hiểu về các chương trình tiêm chủng cho gia đình, chị được tư vấn rằng việc đã kết hôn không đồng nghĩa với việc không còn nguy cơ phơi nhiễm HPV.
“Điều khiến tôi thay đổi suy nghĩ là khi được giải thích cụ thể về HPV và những bệnh lý liên quan. Trước đó tôi chưa từng biết vi rút này có thể ảnh hưởng đến nhiều người như vậy”, chị K.T. chia sẻ.
Sau buổi tư vấn, chị quyết định đăng ký tiêm và đồng thời chủ động tìm hiểu thêm các thông tin chính thống về phòng ngừa HPV.
“Tôi luôn cho rằng HPV chỉ là mối quan tâm của những người trẻ hoặc chưa lập gia đình. Sau khi kết hôn và có con, tôi nghĩ việc tiêm vắc xin không còn cần thiết nữa”, chị nói.
Ở góc độ khác, anh V.N. (32 tuổi, Đồng Nai), kỹ sư cơ khí tại một doanh nghiệp sản xuất, thừa nhận bản thân chưa từng nghĩ vắc xin HPV có liên quan đến mình. Chuẩn bị kết hôn vào cuối năm nay, anh chủ động tìm hiểu và tiêm một số vắc xin theo khuyến cáo nhưng vẫn bỏ qua HPV vì cho rằng đây là loại dành riêng cho phụ nữ.
“Từ trước đến nay, tôi chỉ nghe HPV gắn với ung thư cổ tử cung nên mặc định đây là vấn đề của phụ nữ. Thậm chí tôi không biết nam giới cũng có thể tiêm vắc xin HPV”, anh kể.
Trong một lần đến cơ sở tiêm chủng để tiêm vắc xin khác, anh được nhân viên y tế giới thiệu thêm về vắc xin ngừa HPV và giải đáp những thắc mắc liên quan. Chia sẻ với bác sĩ, anh cho biết bản thân bất ngờ khi biết nam giới cũng có thể nhiễm HPV và gặp các bệnh lý liên quan đến vi rút này.
Sau khi được giải thích kỹ, anh quyết định đi tiêm để chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân, đồng thời giảm nguy cơ lây truyền HPV cho bạn đời và chuẩn bị tốt hơn cho kế hoạch xây dựng gia đình.
Đáng chú ý, theo Thông tư 13/2026/TT-BYT của Bộ Y tế, bệnh do vi rút HPV được xếp vào nhóm B – nhóm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, đồng thời thuộc danh mục bệnh phải sử dụng vắc xin trong tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình Tiêm chủng mở rộng.
Đây là nhóm bệnh có khả năng lây truyền nhanh, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, do đó cần được chủ động phòng ngừa. Theo kế hoạch, chương trình sẽ ưu tiên triển khai cho trẻ em gái học lớp 6 tại trường học và trẻ em gái 12 tuổi không đi học tại cộng đồng.
ThS.BS Lê Thanh Khôi – Phó Giám đốc y khoa, trực thuộc Hội đồng y khoa Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu cho biết, HPV có rất nhiều chủng, lây qua đường tình dục, tiếp xúc da hoặc niêm mạc… Bất cứ độ tuổi, giới tính nào cũng có thể nhiễm HPV.
Trong đó, phụ nữ dễ bị ảnh hưởng vì các tuýp HPV nguy cơ cao (như tuýp 16, 18 gây ung thư cổ tử cung). Ở cả 2 giới, HPV còn có thể gây các bệnh khác như ung thư hậu môn, vòm họng, sùi mào gà…
Ngày 7.4, thông tin từ Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí cho biết, đơn vị triển khai ca cấy ghép đa tạng cho 7 người, xuất phát từ nghĩa cử cao đẹp của một thanh niên 26 tuổi, trú tại P.Uông Bí (Quảng Ninh) hiến tạng.
Trước đó, ngày 4.4, nam thanh niên không may gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng. Dù được các y, bác sĩ nỗ lực cứu chữa, nhưng do chấn thương quá nặng, anh không qua khỏi.
Sau 3 lần hội chẩn xác định chết não, gia đình đã đưa ra quyết định đầy dũng cảm: đồng ý hiến tặng mô, tạng của anh để cứu người.
Từ nghĩa cử của gia đình thanh niên hiến tạng, 7 bệnh nhân đã được trao cơ hội. Cụ thể, trái tim, 2 lá gan, 2 giác mạc và 2 quả thận của anh đã được lấy để ghép cho các bệnh nhân đang trong tình trạng nguy kịch.
Trong đó, 2 quả thận được ghép trực tiếp tại Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí cho 2 bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối. Một trong 2 người nhận là nam thanh niên 19 tuổi.
Các tạng còn lại nhanh chóng được vận chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Bệnh viện Mắt T.Ư (Hà Nội) để ghép trong "thời gian vàng" cho các ca bệnh.
Bà Nguyễn Thị Nhinh, mẹ bệnh nhân 19 tuổi được ghép thận, xúc động chia sẻ: "Gia đình chúng tôi vô cùng biết ơn. Từ nghĩa cử của gia đình thanh niên hiến tạng, con tôi đã có thêm cơ hội sống. Trước khi vào phòng mổ, con nói sẽ sống tốt, sống có ích để xứng đáng với món quà vô giá này".
Ca ghép đa tạng được thực hiện từ 14 giờ 30 ngày 6.4 với sự phối hợp của các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, đánh dấu một nỗ lực chuyên môn cao, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ tinh thần sẻ chia.
Sự ra đi của một người, nhưng từ quyết định hiến tạng đã mở ra hy vọng cho nhiều cuộc đời khác. Nghĩa cử ấy không chỉ cứu sống con người, mà còn thắp lên niềm tin về lòng nhân ái, về giá trị "cho đi là còn mãi" trong cuộc sống.
PGS.TS.BS Nguyễn Bách, Trưởng khoa Nội thận - Lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất, giải thích thận có nhiệm vụ đào thải độc chất, trong đó có muối (natri). Khi cơ thể nạp quá nhiều natri, thận phải tăng cường hoạt động để lọc và đào thải lượng muối dư thừa. Một cơ quan phải làm việc quá sức trong thời gian dài sẽ dần suy giảm chức năng, nên ăn mặn được xem là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ suy thận. Ngoài ra, chế độ ăn nhiều muối còn làm tăng huyết áp, từ đó tiếp tục gây tổn thương cho thận.
Theo bác sĩ Bách, không chỉ cầu thận mà toàn bộ hệ thống lọc của thận đều phải "gồng mình" khi lượng natri cơ thể tăng cao. Lượng máu đến thận nhiều hơn để phục vụ quá trình lọc, các ống thận cũng hoạt động nhiều hơn nhằm đào thải muối. Tình trạng này kéo dài nhiều năm, cầu thận sẽ tăng hoạt động, phì đại, sau đó xơ hóa và cuối cùng dẫn đến suy giảm chức năng.
Hại thận theo cách rất âm thầm
PGS Bách nhấn mạnh ăn mặn không gây tổn thương thận ngay sau một vài bữa ăn. Điều nguy hiểm nằm ở việc duy trì thói quen này trong nhiều năm. Ông ví quá trình đó giống như một người liên tục bắt cơ thể làm việc quá sức, dẫn đến trước mắt vẫn có thể đáp ứng, nhưng về lâu dài sẽ kiệt quệ.
Để dễ hình dung, bác sĩ so sánh với một trận bóng đá có 11 cầu thủ. Một cầu thủ bị thẻ đỏ ngay từ đầu trận, 10 cầu thủ còn lại vẫn có thể thi đấu nhưng phải gắng sức suốt hơn 80 phút và sẽ nhanh chóng xuống sức. Ngược lại, còn vài phút cuối trận mới thiếu người thì cả đội vẫn có thể gánh vác. Thận cũng vậy, làm việc quá tải trong thời gian ngắn thường không gây hậu quả đáng kể, nhưng nếu ngày nào cũng phải "gánh" lượng muối dư thừa thì nguy cơ suy giảm chức năng là điều khó tránh khỏi.
Nhiều người không nhận ra mình đang ăn quá mặn vì vị giác thay đổi theo thời gian. Trẻ sơ sinh bú sữa mẹ vốn đã quen với vị rất nhạt, nhưng khi lớn lên, thức ăn được nêm nếm ngày càng đậm đà khiến khẩu vị tăng dần.
"Ăn riết rồi thành quen, thiếu muối lại thấy không ngon", ông nói và cho rằng ăn mặn có điểm giống thuốc lá hay cà phê ở chỗ rất dễ hình thành thói quen và khó từ bỏ.
Giảm muối giúp giảm nguy cơ tim mạch
Ngoài tác động lên thận, lượng muối dư thừa còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tim mạch thông qua việc làm tăng huyết áp. Theo bác sĩ Bách, nhiều nghiên cứu cho thấy chỉ cần giảm lượng muối trong khẩu phần ăn, huyết áp có thể giảm khoảng 10-20 mmHg mà không cần dùng thuốc. Đây là mức giảm rất đáng kể, góp phần giảm nguy cơ biến chứng tim mạch cũng như bảo vệ chức năng thận.
Gánh nặng bệnh thận tại Việt Nam cũng đang gia tăng. Một số khảo sát cho thấy khoảng 12,8% người trưởng thành Việt Nam mắc bệnh thận mạn, tương đương gần 8,7 triệu người, nhưng đa số không biết mình mắc bệnh do bệnh tiến triển âm thầm. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn, phải lọc máu hoặc ghép thận.
PGS Bách cho biết bệnh thận mạn hiện nay ngày càng phổ biến do nhiều nguyên nhân như già hóa dân số, đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì và lối sống thiếu lành mạnh. Ăn nhiều muối chỉ là một yếu tố trong số đó, nhưng là yếu tố rất phổ biến vì xuất hiện hằng ngày trong bữa ăn. Không chỉ muối trong gia vị, nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm bảo quản hoặc giàu đạm cũng làm tăng gánh nặng cho thận.
Không có dấu hiệu cảnh báo sớm
Tổn thương thận do ăn mặn diễn tiến âm thầm nên hầu như không có dấu hiệu cảnh báo sớm. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể. Một trong những dấu hiệu dễ gặp hơn là huyết áp tăng, song nhiều người chủ quan, cho rằng do căng thẳng, thức khuya hoặc mệt mỏi nên không đi kiểm tra.
Để phòng bệnh, PGS Bách khuyến cáo mỗi người nên khám sức khỏe định kỳ hằng năm, trong đó cần thực hiện xét nghiệm nước tiểu vì đây là phương pháp đơn giản nhưng có giá trị sàng lọc cao. Người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì, có chế độ ăn nhiều muối hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh thận cần được theo dõi sát hơn.
Lưu ý uống nhiều nước, nên khởi đầu ngày mới với cốc nước 300 ml, ngay từ lúc ngủ dậy, giúp thanh lọc cơ thể. Ăn uống lành mạnh, hạn chế ăn mặn. Tăng cường vận động thể lực. Tránh chất kích thích, không hút thuốc lá, hạn chế bia rượu.
Theo bác sĩ, không có mẹo hay thực phẩm nào có thể thay thế việc giảm muối. Muốn thay đổi khẩu vị, cần giảm từ từ để vị giác thích nghi, tương tự quá trình cai thuốc lá hoặc cà phê. "Ăn mặn chỉ mang lại cảm giác ngon miệng nhất thời. Khi nhận ra đây là thói quen không có lợi, mỗi người nên chủ động tiết chế để bảo vệ thận và tim mạch", ông nói.
Thông tin nêu trên thể hiện trong dự thảo nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân thủ đô, đang được UBND TP.Hà Nội tổ chức lấy ý kiến.
Nội dung dự thảo thể hiện, nhóm đối tượng dự kiến thuộc diện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần là người dân đang sinh sống trên địa bàn Hà Nội (cả thường trú và tạm trú từ 12 tháng trở lên) thuộc nhóm đối tượng không có quan hệ lao động, hiện chưa có các quy định hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe định kỳ (trừ các nhóm đối tượng thuộc lực lượng vũ trang, cán bộ thuộc diện Thành ủy Hà Nội quản lý).
Về mức hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc với trẻ em dưới 6 tuổi thì nội dung khám thực hiện theo Quyết định số 1284/QĐ-BYT ngày 7.5.2026 của Bộ Y tế.
Đối tượng từ đủ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi thực hiện theo Công văn số 3401/BYT-KCB ngày 12.5.2026 của Bộ Y tế. Trẻ được khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng theo Thông tư số 32/2023/TT-BYT.
Với người từ đủ 18 tuổi trở lên thì được khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng và cận lâm sàng theo Thông tư số 32/2023/TT-BYT.
Về khám sàng lọc, Hà Nội đề xuất sẽ thực hiện theo Quyết định số 3765/QĐ-BYT ngày 21.6.2018 của Bộ Y tế. Theo đó, thành phố sẽ hỗ trợ khám sàng lọc các bệnh: đái tháo đường típ 2; hen phế quản, tăng huyết áp; phổi tắc nghẽn mạn tính; ung thư vú; ung thư cổ tử cung; ung thư khoang miệng; ung thư đại trực tràng; ung thư tiền liệt tuyến; rối loạn trầm cảm; rối loạn lo âu; rối loạn tâm thần do rượu.
Thành phố sẽ hỗ trợ chi phí khám bệnh và các xét nghiệm cận lâm sàng bằng mức giá thuộc danh mục do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh do ngân sách nhà nước thanh toán do cấp có thẩm quyền quy định đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn thành phố.
Hà Nội dự kiến tổng kinh phí hỗ trợ công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho 100% người dân trên địa bàn thủ đô và kinh phí dự kiến khám sức khỏe định kỳ khoảng 1.840 tỉ đồng.
Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng nghị quyết là phù hợp với tình hình thực tế phát sinh góp phần an sinh xã hội, thể hiện sự nhân văn của thành phố. Trong đó, việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là mục tiêu, là động lực, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, giữ vị trí ưu tiên trong các chiến lược, chính sách phát triển.
Đây cũng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và mọi người dân; phù hợp với khả năng cân đối ngân sách; giảm bớt gánh nặng chi phí y tế cho người dân trên địa bàn Hà Nội.
Việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần trên địa bàn Hà Nội được kỳ vọng sẽ giúp người dân kịp thời phát hiện các triệu chứng trước khi trở nên trầm trọng hoặc có nhiều biến chứng, dẫn đến việc khó khăn trong điều trị.
Ngoài đề xuất quy định cơ chế hỗ trợ công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần cho người dân trên địa bàn, UBND TP.Hà Nội cũng đề xuất thêm nhiều quy định khác nhằm hỗ trợ an sinh xã hội.
Theo đó, Hà Nội đề xuất có quy định chính sách hỗ trợ từ ngân sách thành phố để chi trả cho các chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế; quy định giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện để làm cơ sở thực hiện việc hỗ trợ thanh toán; quy định các dịch vụ, giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa, ứng dụng công nghệ số…
