Bộ GD&ĐT lần đầu công bố điểm sàn lĩnh vực pháp luật

Trường học cần làm gì để bảo vệ năng lực suy nghĩ độc lập của con người trước sức mạnh của AI?

Giảng dạy đại học, tôi thấy một số sinh viên không thể tự tin trả lời những vấn đề khá đơn giản bởi thói quen xử lý tất cả các dạng bài tập hay câu hỏi của giảng viên bằng AI.

Như khi tôi trình chiếu một đoạn quảng cáo nổi tiếng và hỏi về cảm nhận cá nhân, ngay lập tức một số em thao tác trên máy nhờ các "trợ lý AI" phân tích những tầng ý nghĩa của quảng cáo. Dù cảm nhận, cảm xúc cá nhân là dạng câu hỏi vốn không phân định đúng - sai và rất cần góc nhìn đa chiều từ người học.

Khi sinh viên có thể nhận được câu trả lời trọn vẹn chỉ sau vài giây nhờ công cụ AI hỗ trợ, quá trình vật lộn với vấn đề, tìm kiếm dữ liệu, suy đoán hay phản biện..., vốn là cốt lõi của tư duy, đã bị rút ngắn, thậm chí bị bỏ qua.

Và không chỉ có sinh viên. Gần đây tại hội thảo có chủ đề "Khi sinh viên dùng AI: Phát hiện, đánh giá và xử lý ra sao", một học giả đã chia sẻ câu chuyện về học viên cao học lập bảng hỏi nghiên cứu trông có vẻ rất chỉn chu, mạch lạc. Tuy nhiên khi được hỏi, học viên này lại không thể lý giải vì sao mình chọn cách tiếp cận đó, cũng không đủ khả năng phản biện những câu hỏi mở rộng từ chính đề tài của mình.

Đây là hậu quả của quá trình sử dụng AI tạo ra sản phẩm nghiên cứu một cách thụ động. Một giáo sư nói vui rằng sinh viên bây giờ đã có thể nộp bài luận dựa trên nền tảng học thuật "cao siêu" nào đó... mà chính ông nghiên cứu mấy chục năm cũng chưa từng nghe qua. Nhưng khi kiểm chứng lại phát hiện các lý thuyết trên hoàn toàn không có thật, tài liệu tham khảo bị AI ngụy tạo.

Không thể phủ nhận được sức mạnh của AI với câu trả lời có cấu trúc rõ ràng, trình bày hợp logic, thậm chí mang dáng dấp của những công trình học thuật được nghiên cứu kỹ lưỡng. Và chính điều này khiến người học mất cảnh giác, tin rằng cỗ máy AI biết tư duy, biết suy nghĩ nghiêm túc dựa trên bộ dữ liệu khổng lồ do con người cung cấp.

Tuy nhiên trên thực tế, nội dung do AI tạo ra có khả năng che giấu các sai lệch rất tinh vi. Hiện tượng đó được các nhà khoa học gọi là "AI hallucination" (tạm dịch: ảo giác AI) - hệ thống tạo ra thông tin sai lệch, không có thật nhưng được diễn giải rất hợp lý và thuyết phục.

Tuy vậy, theo tôi, hiện tượng ảo giác AI không hẳn là tín hiệu đáng sợ, mà ngược lại nó phơi bày một giới hạn quan trọng: AI vẫn chưa thay thế được năng lực tư duy phản biện của con người.

Khi người học đối diện với các "sai lệch tinh vi" từ AI, họ buộc phải quay lại với chính năng lực tư duy của mình để kiểm chứng câu trả lời, đọc sâu và tìm ra đáp án. Ở góc nhìn này, AI có thể trở thành loại công cụ buộc con người phải tỉnh táo hơn khi tiếp cận tri thức.

Việc cấm sử dụng AI trong môi trường giáo dục có thể là bất khả thi. Do đó, để tránh khỏi hiện tượng lười tư duy, bị ảo giác AI dẫn dắt hoặc đánh mất khả năng phân biệt giữa tri thức thật và tri thức AI ngụy tạo, rất cần các cơ chế chính sách đồng bộ từ trường đại học.

Thay vì đánh giá sản phẩm cuối cùng, thứ AI có thể dễ dàng hỗ trợ tạo ra, cần chuyển sang đánh giá quá trình, yêu cầu người học giải thích lập luận, bảo vệ quan điểm. Như trường Nanyang Technological University tại Singapore ra thông báo không khuyến khích phụ thuộc vào các công cụ phát hiện AI, bởi độ chính xác còn nhiều hạn chế. Trường này nhấn mạnh việc đào tạo sinh viên sử dụng AI một cách có trách nhiệm và hiểu rõ giới hạn của nó.

Ngay cả những đại học hàng đầu thế giới như University of Sydney (Úc) cũng phải điều chỉnh cách đánh giá theo mô hình "tiếp cận 2 chiều". Một mặt cho phép sinh viên sử dụng AI trong các bài tập mở, mặt khác vẫn duy trì các hình thức đánh giá trực tiếp, có kiểm soát như thi tại lớp hoặc kiểm tra vấn đáp, không dùng công cụ hỗ trợ, để đảm bảo năng lực thật của người học.

Cách tiếp cận này phản ánh quan điểm rõ ràng: AI có thể hỗ trợ quá trình học, nhưng không thể thay thế việc kiểm chứng năng lực cá nhân.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Điểm thi tốt nghiệp THPT 2026 được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố sáng 1/7. Tuyên Quang có gần 17.600 thí sinh thi môn Toán, với 154 điểm 10.

Trong đó, 328 thí sinh, thuộc dải số báo danh từ 080163xx tới 080166xx (08 là mã tỉnh) có điểm Toán cao vượt trội, điểm trung bình nhóm này lên tới 9,58. Cụ thể, 299/328 học sinh đạt từ 9 điểm Toán trở lên, 147 em giành điểm 10.

Bên cạnh đó, điểm trung bình nhiều môn khác của 328 học sinh nói trên đều cao, như Vật lý 8,3, Hóa học 8,9, Sinh học 8,7, Lịch sử 9,3...

Thông tin gây xôn xao trên mạng xã hội, cho rằng nhóm học sinh nói trên đều đến từ trường THPT chuyên Tuyên Quang, kèm nghi ngờ có bất thường. So với dữ liệu của Bộ và công bố của các trường THPT chuyên nổi tiếng, điểm trung bình Toán 9,58 là số 1 cả nước.

Chẳng hạn, học sinh chuyên Sư phạm Hà Nội đạt 8,3 điểm; chuyên Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) là 8,51; còn điểm trung bình Toán ở chuyên Phan Bội Châu (Nghệ An) và Lê Hồng Phong (Ninh Bình) lần lượt là 8,22 và 8,45.

Trả lời VnExpress sáng 3/7, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Tuyên Quang cho biết 328 em này là học sinh trường THPT chuyên Tuyên Quang. Địa phương cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xác minh về điểm số nói trên.

Đánh giá cá nhân, ông cho biết lứa học sinh năm nay vốn được học trong môi trường chuyên từ THCS. Trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hồi đầu năm, các em cũng đạt tới 59 giải - cao kỷ lục, có em vào vòng chọn đội tuyển thi quốc tế.

Ngoài ra, từ đầu năm học, Sở giao chỉ tiêu chất lượng cho các trường, nên quá trình ôn luyện diễn ra rốt ráo. Trường, Sở tổ chức thi thử tới 8-9 lần, giúp học sinh quen với đề. Những lần thi thử, dù đề khó, điểm các em vẫn "rất cao", trong khi đề Toán năm nay được đánh giá dễ hơn các năm.

"Khâu chấm thi chắc chắn không vấn đề gì", vị này khẳng định.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra hai ngày 11-12/6 với khoảng 1,2 triệu thí sinh, đông kỷ lục. Điểm trung bình của Tuyên Quang là 5,7, đứng thứ 18/34 tỉnh, thành.

Trường THPT chuyên Tuyên Quang thành lập năm 1989, hiện mỗi năm tuyển khoảng 400-500 học sinh.

Tin Gốc: Vnexpress

Lễ công bố và trao quyết định bổ nhiệm diễn ra vào chiều nay (2.7), với sự tham dự của đại diện lãnh đạo Thành ủy, UBND, HĐND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Huế, đại diện lãnh đạo các sở ngành và đông đảo cán bộ, viên chức thuộc Đại học Huế.

Sự kiện đánh dấu bước kiện toàn đồng bộ đội ngũ lãnh đạo tại các trường đại học thành viên và đơn vị trực thuộc, quyết tâm phát triển Đại học Huế thành Đại học Quốc gia theo các nghị quyết, chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Tại buổi lễ, GS-TS Nguyễn Vũ Quốc Huy, quyền Giám đốc Đại học Huế, đã trao quyết định bổ nhiệm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các trường đại học thành viên và trưởng đơn vị trực thuộc.

Theo đó, ở Trường đại học Khoa học, Ban giám đốc Đại học Huế đã quyết định bổ nhiệm PGS-TS Võ Thanh Tùng tiếp tục giữ chức hiệu trưởng; bổ nhiệm 3 phó hiệu trưởng, gồm: TS Bùi Quang Vũ, PGS-TS Trần Ngọc Tuyền và TS Phan Tuấn Anh.

Với Trường đại học Kinh tế, đơn vị quản lý tiếp tục tín nhiệm, bổ nhiệm PGS-TS Trương Tấn Quân giữ chức hiệu trưởng; cùng 3 phó hiệu trưởng, gồm: TS Phan Khoa Cương, PGS-TS Bùi Đức Tính và PGS-TS Phan Thanh Hoàn.

Với Trường đại học Luật, PGS-TS Đoàn Đức Lương tiếp tục được Đại học Huế tín nhiệm, bổ nhiệm giữ chức hiệu trưởng; cùng 2 phó hiệu trưởng, gồm: TS Nguyễn Hồng Sơn và TS Nguyễn Sơn Hà.

Ở Trường đại học Ngoại ngữ, PGS-TS Phạm Thị Hồng Nhung được bổ nhiệm giữ hiệu trưởng; PGS-TS Nguyễn Văn Huy và PGS-TS Nguyễn Hồ Hoàng Thủy giữ chức phó hiệu trưởng.

Trường đại học Nông Lâm có tân hiệu trưởng là GS-TS Lê Đình Phùng; cùng 1 phó hiệu trưởng là PGS-TS Nguyễn Hữu Văn.

Về phía Trường đại học Sư phạm, TS Lê Hồ Sơn tiếp tục được tin tưởng, bổ nhiệm giữ chức hiệu trưởng; cùng 2 phó hiệu trưởng là PGS-TS Nguyễn Thành Nhân và PGS-TS Nguyễn Thanh Hùng.

Với Trường đại học Y – Dược, GS-TS Nguyễn Vũ Quốc Huy, quyền Giám đốc Đại học Huế tiếp tục giữ chức hiệu trưởng; cùng 4 phó hiệu trưởng, gồm: PGS-TS Hoàng Bùi Bảo; PGS-TS Nguyễn Khoa Hùng, PGS-TS Nguyễn Minh Tâm và TS Đặng Phước Hải.

Đại học Huế cũng bổ nhiệm TS Phan Lê Chung giữ chức Phó hiệu trường Trường đại học Nghệ thuật; bổ nhiệm PGS-TS Nguyễn Hoàng Sơn tiếp tục giữ chức Viện trưởng Viện Đào tạo mở và công nghệ thông tin; GS-TS Nguyễn Vũ Quốc Huy, quyền Giám đốc Đại học Huế, giữ thêm chức quyền Giám đốc Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh.

Các quyết định bổ nhiệm có hiệu lực từ ngày 1.7, trong thời hạn 5 năm.

Phát biểu tại buổi lễ, GS-TS Nguyễn Vũ Quốc Huy đã thay mặt Ban giám đốc Đại học Huế trao gửi nhiệm vụ đến các hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, lãnh đạo các đơn vị thuộc, trực thuộc vừa được bổ nhiệm.

GS-TS Nguyễn Vũ Quốc Huy nhấn mạnh, sự ổn định, đoàn kết và thống nhất của tập thể lãnh đạo là một yếu tố cốt lõi cho sự phát triển bền vững của Đại học Huế. Đó là yếu tố quyết định để duy trì định hướng chiến lược, tránh đứt gãy, khơi dậy sức mạnh nội sinh và hoàn thành tốt các nhiệm vụ trọng đại, đặc biệt là phấn đấu phát triển Đại học Huế trở thành Đại học Quốc gia.

Để hiện thực hóa sứ mạng này, đại diện Ban lãnh đạo Đại học Huế đề nghị lãnh đạo các trường đại học và đơn vị trực thuộc cần tập trung triển khai mạnh mẽ 4 định hướng chiến lược "A - B - C - D".

Cụ thể, A (Academic excellence) - khẳng định sự ưu tú trong học thuật; B (Business excellence) - tối ưu hóa hiệu quả trong quản trị đại học; C (Community reputation) - nâng cao uy tín và phụng sự cộng đồng và D (Digital transformation and innovation) - bứt phá trong chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Theo GS-TS Nguyễn Vũ Quốc Huy, sức mạnh của Đại học Huế nằm ở sự đồng lòng, trí tuệ tập thể và khát vọng cống hiến, môi trường làm việc dân chủ, minh bạch, nơi mọi tài năng được trân trọng và mọi đóng góp được ghi nhận tương xứng.

Quyền Giám đốc Đại học Huế cũng đề nghị các tân lãnh đạo trên cương vị mới hãy là những người lĩnh ấn tiên phong, giữ vững nguyên tắc đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, đem hết tâm sức và trí tuệ cùng khơi thông tối đa các nguồn lực nội tại để từng trường, viện thành viên, đơn vị trực thuộc trở thành mỗi một cực đổi mới, sáng tạo mạnh mẽ và bền vững.

Tin Gốc: Thanh Niên