‘Khát khô cổ vì bữa cơm có bốn bát nước chấm’

Một buổi chiều ở Hà Nội, tôi dừng đèn đỏ phía sau một chiếc xe máy chở hai mẹ con. Đứa bé ngồi sau vừa uống hết hộp sữa, vô tư thả tay để chiếc vỏ rơi xuống đường. Người mẹ vẫn lái xe đi tiếp như không có chuyện gì xảy ra. Tôi nhìn theo chiếc hộp sữa nằm chỏng chơ giữa dòng xe cộ và chợt nghĩ: có lẽ bài học về bảo vệ môi trường ở trường học đã bị bỏ quên ngay trên đường về nhà.

Tôi cũng không ít lần bắt gặp cảnh cửa kính ôtô hạ xuống rồi một chiếc lon nước hay túi nilon bị ném thẳng ra ngoài. Điều khiến tôi khó chịu là nhiều người sở hữu những chiếc xe đắt tiền, ăn mặc lịch sự, nói chuyện văn minh, nhưng lại sẵn sàng biến đường phố thành nơi chứa rác của riêng mình. Chiếc xe thì sạch bóng, còn mặt đường phía sau lại thêm một vệt bẩn.

Có lần, tôi ngồi ở một công viên nhỏ và thấy một người đàn ông đứng cạnh bụi cây hút thuốc. Hút xong, anh ta tiện tay búng tàn và ném đầu lọc xuống thảm cỏ rồi bỏ đi. Hành động diễn ra tự nhiên đến mức tôi có cảm giác nhiều người đã quen với suy nghĩ: chỉ cần nơi mình đứng sạch là đủ, phần bẩn đã có người khác dọn.

Chúng ta đang nói rất nhiều về "thành phố thông minh", về "sống xanh", về ý thức công dân, nhưng lại chưa hình thành được thói quen giữ rác lại cho đến khi tìm thấy thùng đựng. Sự tiện lợi cá nhân đang bị đẩy lên quá mức. Không ít người mặc nhiên xem việc quét dọn là trách nhiệm của công nhân vệ sinh môi trường, còn việc của mình chỉ là sử dụng rồi xả bỏ. Nhưng họ quên rằng chính họ cũng đang trả giá cho sự tùy tiện ấy bằng tiền thuế, bằng môi trường sống ô nhiễm và bằng bầu không khí mà con cái họ hít thở mỗi ngày.

>> Bãi rác chình ình trước cổng khu dân cư văn hóa

Tôi cho rằng, những lời kêu gọi chung chung về "nâng cao ý thức" giờ đây không còn đủ mạnh. Đã đến lúc cần những biện pháp quyết liệt hơn. Nếu hệ thống camera giao thông và camera đô thị được dùng để phạt nguội hành vi xả rác, nhiều người chắc chắn sẽ cân nhắc trước khi tiện tay ném một vỏ lon hay túi rác ra đường. Một mức phạt đủ sức răn đe đôi khi hiệu quả hơn hàng trăm khẩu hiệu tuyên truyền.

Quan trọng hơn cả vẫn là giáo dục từ gia đình. Trẻ con không học ý thức từ những bài giảng lý thuyết mà từ hành động của người lớn mỗi ngày. Cha mẹ không thể yêu cầu con giữ gìn môi trường nếu chính mình vẫn vô tư xả rác qua cửa xe.

Tôi cũng nghĩ rằng sự im lặng của cộng đồng đang vô tình khiến những hành vi xấu được chấp nhận như chuyện bình thường. Chúng ta ngại nhắc nhở vì sợ phiền phức, ngại va chạm. Nhưng nếu ai cũng im lặng, những đứa trẻ sẽ lớn lên với suy nghĩ rằng xả rác nơi công cộng là điều hoàn toàn bình thường.

Một đô thị văn minh không chỉ được đo bằng những tòa nhà cao tầng hay những con đường rộng lớn, mà là cách con người cư xử với không gian chung. Chỉ cần mỗi người bớt đi một chút tùy tiện, đường phố có lẽ đã khác rất nhiều.

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi là nữ, độc thân, năm nay 27 tuổi. Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi làm việc ở Việt Nam 3 năm với mức lương 10-14 triệu đồng một tháng (mới tốt nghiệp 10 triệu đồng và tăng dần lên 14 triệu đồng).

Vì yêu thích văn hóa Nhật, tôi quyết định sang Nhật vào năm 25 tuổi. Hiện tôi đang làm việc ở Nhật diện visa kỹ sư, trình độ tiếng Nhật N2. Mức lương hiện tại ở Nhật sau khi trừ các chi phí sinh hoạt, quần áo, mỹ phẩm, thỉnh thoảng du lịch trải nghiệm... thì tôi để dành được khoảng 25-30 triệu đồng một tháng.

Gần đây, mỗi lần gọi điện về nhà, ba mẹ tôi không thúc ép nhưng thường xuyên bày tỏ mong muốn tôi về Việt Nam. Gia đình tôi đang sinh sống tại TP HCM, tôi có đứa em gái đang học đại học, ba mẹ đều đang có việc làm.

Khi còn ở Việt Nam, tôi chỉ phụ một khoản tiền chợ và đảm nhiệm việc nấu nướng cho cả nhà. Từ khi sang Nhật tôi cũng không gửi tiền về nhà hàng tháng, chỉ thỉnh thoảng gửi về đồ dùng, thực phẩm chức năng cho cả nhà dùng, đôi khi lì xì ba mẹ dịp sinh nhật.

Ba mẹ tôi có bốn căn nhà là tài sản ba mẹ gây dựng được, một căn đang ở và ba căn nhà cho thuê, tổng thu nhập từ tiền thuê nhà khoảng 20 triệu đồng một tháng.

Năm ngoái, sau khi bà ngoại tôi mất, mẹ tôi có chia sẻ là mẹ nhận được 3 tỷ đồng thừa kế. Mẹ bày tỏ mong muốn tôi trở về Việt Nam vì lo tôi ở bên này vất vả, áp lực. Mẹ nói nếu tôi thích Nhật thì đi trải nghiệm tầm 3 năm thôi rồi về tìm công việc gần nhà, làm việc gì nhẹ nhàng thôi cũng được.

Tôi vốn thích nấu ăn, mẹ động viên tôi về rồi sau này nếu thích thì mẹ cho tiền mở tiệm. Ba mẹ tôi không hối thúc tôi lập gia đình, vì ba mẹ hiểu tôi từng chia tay một mối tình sâu đậm, mất nhiều thời gian để vượt qua và hiện tại chưa có duyên đến với ai.

Trước đây tôi nói với gia đình là tôi đi Nhật trải nghiệm, học hỏi một thời gian. Bây giờ ở Nhật được hai năm, hiện tôi đang khá thích cuộc sống ở đây. Công việc áp lực nhưng tôi học hỏi được rất nhiều điều, có thêm nhiều trải nghiệm, còn để dành được nhiều hơn hẳn.

Tính cách tôi hướng nội, làm việc tỉ mỉ, hay chú ý tiểu tiết nên lại cảm thấy thích hợp với văn hóa làm việc cũng như cuộc sống ở Nhật hơn là ở Việt Nam. Tôi cảm thấy chuyên môn của tôi làm việc ở Nhật tốt hơn và có cơ hội phát triển bản thân hơn, không như trước đây tôi làm ở Việt Nam tuy cũng từng làm qua công ty lớn nhưng cách làm việc toàn là kiểu đối phó, đồng nghiệp thì toàn tìm cách dìm hàng lẫn nhau.

Với visa kỹ sư, tôi có thể lựa chọn ở Nhật lâu dài nếu muốn. Tôi cũng có vài dự định ở Nhật, ví dụ như học thêm các chứng chỉ chuyên môn trong công việc, học tiếng Nhật lên N1, lấy bằng lái xe hơi. Tôi muốn phấn đấu vì sau này tôi cũng sẽ tự gây dựng được tài sản, nhà cửa giống ba mẹ tôi, và nếu còn được may mắn, cuộc sống dư dả không có biến động gì thì tôi sẽ mở bếp ăn từ thiện.

Tôi đang nghĩ mỗi năm về nhà ăn Tết một lần chứ nếu nói về Việt Nam hẳn thì tôi đang rất băn khoăn. Tôi cũng có lúc nhớ nhà, cũng muốn ở gần ba mẹ và em gái, lúc rảnh thì đi cà phê với bạn bè.

Tuy nhìn chung tôi vẫn thích Nhật nhưng ở đâu cũng có mặt trái của nó. Đôi lúc stress, áp lực chỉ dám khóc một mình vì dù sao chính tôi đã nhất quyết lựa chọn con đường này. Gần đây do phải liên tục tăng ca, tôi toàn ăn uống qua loa cho qua bữa, dẫn đến mắc chứng thiếu máu, tôi cũng không dám chia sẻ với ai. Về sự nghiệp lâu dài, ở Nhật ổn về thu nhập nhưng khá khó để thăng tiến lên cấp quản lý.

Nếu về Việt Nam thì tôi ước tính mức lương tôi ở tầm 15-20 đồng một tháng, dựa vào các mối quan hệ cũ, cộng thêm tiếng Nhật, tôi nghĩ sẽ không quá khó để tìm việc khi quay về và cũng có hy vọng thăng tiến hơn. Tôi chỉ mới có dự định phát triển ở môi trường doanh nghiệp, chưa có ý định kinh doanh lúc này vì cảm thấy bản thân còn nhiều thứ phải học hỏi.

Tôi nghe ba mẹ nói muốn tôi về thì tôi thương ba mẹ, và cũng hiểu rằng bản thân tôi nên đưa ra quyết định sớm để xác định hướng đi và lên kế hoạch cho tương lai. Mong các cô chú, anh chị, bạn độc giả cho tôi lời khuyên. Tôi xin cảm ơn.

Tin Gốc: Vnexpress

Nuôi thú cưng, đặc biệt là chó, từ lâu đã là sở thích và nhu cầu tinh thần chính đáng của nhiều người. Bản thân tôi hoàn toàn tôn trọng điều đó. Thế nhưng, tại các đô thị lớn, việc nuôi chó thiếu ý thức đang vô tình trở thành một vấn nạn, bào mòn sự bình yên và an toàn của không gian chung mỗi ngày.

Nhiều người thường chỉ chú ý khi sự việc đã đi quá xa như có tai nạn hay người bị chó cắn. Thế nhưng trên thực tế, vấn nạn chó thả rông không rọ mõm hay phóng uế bừa bãi đang âm thầm gây ra những hệ lụy dai dẳng về cả an sinh lẫn an toàn đô thị.

Từ việc ô nhiễm tiếng ồn, mất vệ sinh môi trường cho đến tâm lý bất an của người dân tại các khu dân cư và không gian công cộng, sự ức chế tích tụ lâu ngày rất dễ bùng phát thành những xung đột cộng đồng không đáng có.

Tôi đã từng chứng kiến nhiều người rơi vào bế tắc, bất lực chịu đựng hoặc chọn cách đối đầu gay gắt với chủ nuôi nhưng không hiệu quả. Để giải quyết triệt để vấn đề này, điều quan trọng nhất là người dân cần nắm rõ quyền lợi của mình và biết đến những công cụ công nghệ tiện lợi có sẵn.

Thực tế, quy định pháp luật hiện hành rất rõ ràng: Mọi hộ nuôi chó đều có trách nhiệm đăng ký quản lý với chính quyền địa phương, và khi đưa vật nuôi ra nơi công cộng bắt buộc phải có xích giữ, đeo rọ mõm.

Đối với những người nuôi chó văn minh luôn giữ vật nuôi an toàn trong khuôn viên nhà và xích dắt cẩn thận họ hầu như không gây ảnh hưởng đến ai. Sự bức xúc của cộng đồng thực chất chỉ nhắm vào nhóm nuôi chó thả rông, những người vừa vi phạm nghiêm trọng lỗi hành vi (để vật nuôi phóng uế, không rọ mõm) vừa hoàn toàn nằm ngoài tầm quản lý của địa phương.

Để xử lý triệt để, giải pháp hiệu quả và khả thi nhất chính là tận dụng thiết bị công nghệ làm bằng chứng. Ngay tại khu phố, thay vì ngồi canh chừng để bắt quả tang việc phóng uế bừa bãi trước cửa nhà, người dân có thể linh hoạt dùng công nghệ làm bằng chứng.

Nếu vô tình bắt gặp, chúng ta có thể dùng ngay điện thoại thông minh để ghi hình trực tiếp. Còn để xử lý những trường hợp chủ nuôi cố tình dắt chó đi phóng uế vào ban đêm hoặc lúc vắng người, việc lắp một chiếc camera giám sát tự động 24/7 sẽ là giải pháp tối ưu giúp lưu trữ và trích xuất chứng cứ chính xác.

Còn tại các không gian mở rộng lớn như công viên, bờ kè, vỉa hè, bất kỳ người dân nào cũng có thể chủ động dùng điện thoại thông minh ghi lại hình ảnh vi phạm quy định đeo rọ mõm của cả chủ lẫn vật nuôi.

Hiện nay, nhiều người dân vẫn chưa biết đến các ứng dụng hoặc Cổng thông tin Tổng đài 1022 hiện đã có mặt tại các tỉnh thành. Đây là những kênh công nghệ rất thuận tiện, cho phép người dân gửi hình ảnh, video phản ánh vi phạm một cách nhanh chóng, bảo mật thông tin cá nhân mà không phải mất thời gian đi lại hay trực tiếp ra mặt đối đầu.

Đáng chú ý, hiệu quả của giải pháp này sẽ tăng lên gấp bội nếu có sự đồng lòng, chung tay của cả cộng đồng thay vì chỉ phụ thuộc vào một vài cá nhân đơn lẻ. Khi chỉ có một vài người phản ánh, những chủ nuôi thiếu ý thức thường có tâm lý chủ quan, coi đó chỉ là phản ứng đơn lẻ và không chịu thay đổi.

Nhưng nếu ở đâu, từ con hẻm ra đến công viên, bờ kè, họ cũng bắt gặp ánh mắt giám sát của đám đông và những chiếc điện thoại sẵn sàng ghi hình vi phạm, áp lực tâm lý từ cộng đồng sẽ buộc họ phải tự điều chỉnh hành vi.

Đồng thời, việc một địa điểm nhận được nhiều phản ánh đồng loạt từ người dân sẽ tạo thành một "điểm nóng" dữ liệu trên hệ thống, thôi thúc cơ quan chức năng phải nhanh chóng vào cuộc xử lý dứt điểm.

Khi việc sử dụng công nghệ để phản ánh trở thành một thói quen văn minh và phổ biến, nó sẽ tạo ra một lá chắn giám sát tự động của số đông. Đây không chỉ là câu chuyện giải quyết vấn nạn chó thả rông, mà chính là bước đi căn cơ để trả lại sự văn minh, an toàn cho không gian sống đô thị.

Tin Gốc: Vnexpress