“Chúng tôi sẽ cấp phép cho các bạn tự sản xuất tên lửa Patriot. Điều đó khá tuyệt. Bằng cách này, các bạn không thể phàn nàn rằng chúng tôi không cung cấp đủ”, Tổng thống Donald Trump nói trong cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 8/7.
“Đó là vũ khí phòng thủ, điều mà tôi thích hơn vũ khí tấn công”, ông Trump nói thêm.
Ông Zelensky đã nhiều lần kêu gọi cung cấp các tên lửa đánh chặn do Mỹ sản xuất cho Ukraine. Đây là loại vũ khí duy nhất trong kho vũ khí của Ukraine có khả năng bắn hạ các tên lửa đạn đạo, vốn có vận tốc cao và đường bay bổ nhào thẳng đứng khiến chúng rất khó bị đánh chặn.
Ông Trump nói rằng có thể gây áp lực lên các công ty để sản xuất tên lửa Patriot. “Chúng tôi có quyền lực rất lớn đối với các công ty, những công ty sản xuất tên lửa Patriot”, ông nói.
Lockheed Martin là nhà thầu chính cung cấp tên lửa đánh chặn cho hệ thống Patriot.
Tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn của Ukraine đã được thể hiện một cách rõ rệt khi Nga liên tiếp phát động các cuộc tấn công quy mô lớn vào thủ đô Kiev và các thành phố của Ukraine trong thời gian qua.
Nguồn cung cấp tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 đã cạn kiệt, khiến các đơn vị phòng không Ukraine bất lực trong việc bảo vệ Kiev trước những loại đạn dược nhanh nhất và nguy hiểm nhất của Nga.
Ông Zelensky cho biết Ukraine đã có bí quyết để sản xuất vũ khí và nếu nhận được giấy phép từ Mỹ để chế tạo các hệ thống Patriot thì “năng lực sản xuất của chúng tôi sẽ không chỉ đủ để bảo vệ Ukraine mà còn để hỗ trợ các đối tác cần đến chúng”.
Tổng thống Trump cho biết ông dự định sẽ thảo luận với Tổng thống Nga Vladimir Putin vào cuối ngày 8/7.
Theo Tổng thống Trump, hai nhà lãnh đạo Nga và Ukraine sẽ sớm gặp nhau.
“Ông Putin sẽ gặp và ông Zelensky cũng sẽ gặp, và điều gì đó tích cực sẽ xảy ra. Tôi hy vọng điều đó sẽ sớm xảy ra”, ông Trump cho biết.
Tổng thống Mỹ nói thêm rằng một giải pháp giữa hai nước sẽ cứu sống nhiều người và cho phép Ukraine tái thiết sau chiến dịch quân sự của Nga.
“Ukraine có một tương lai tươi sáng”, ông Trump nói.
Ông Trump nhận định các cuộc tấn công gần đây của Ukraine vào lãnh thổ Nga thể hiện sự leo thang trong cuộc chiến, nhưng điều này có thể tạo điều kiện để xung đột chấm dứt.
“Đó là sự leo thang, nhưng sự leo thang này có thể giúp dẫn đến việc chấm dứt xung đột”, ông Trump nói, khi phát biểu bên cạnh Tổng thống Ukraine bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO.
Bình luận của ông Trump lặp lại nhận xét của Ngoại trưởng Marco Rubio trước đó về khả năng ngày càng tăng của Ukraine trong việc tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga.
“Tôi nghĩ đó là một trong những động lực thay đổi cuộc chiến này trong vài tháng qua, và Nga đang gặp khó khăn hơn trong việc bảo vệ không phận của chính họ”, ông Rubio nói.
“Chúng ta hy vọng rằng điều đó sẽ tạo ra không gian để đàm phán chấm dứt cuộc chiến này”, nhà ngoại giao Mỹ nhấn mạnh.
Trang The Kyiv Independent đưa tin lực lượng Nga tiến hành một cuộc tấn công kết hợp tên lửa và máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn vào thủ đô Kyiv của Ukraine vào rạng sáng 24.5, khiến ít nhất 5 người bị thương.
Các phóng viên tại hiện trường cho biết họ nghe thấy nhiều tiếng tên lửa tấn công vào khoảng 1 giờ, và sau đó một đợt nữa vào lúc 3 giờ (giờ địa phương).
Cảnh báo không kích đã được ban hành cho tất cả các tỉnh trên cả nước, khi Không quân Ukraine cho hay hàng chục tên lửa đang bay về phía thủ đô vào khoảng 0 giờ 30.
Ngay sau đó, Không quân Ukraine cảnh báo về khả năng Nga phóng tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik nhắm vào Ukraine lúc 0 giờ 55, dù chưa rõ liệu vũ khí này có được sử dụng trong cuộc tấn công hay không.
Ông Tymur Tkachenko, người đứng đầu chính quyền quân sự thành phố Kyiv, cho biết thiệt hại được ghi nhận tại nhiều nơi, bao gồm các quận Obolonskyi, Shevchenkivskyi, Holosiivskyi, Solomianskyi, Desnianskyi, Darnytskyi, Dniprovskyi và Podil. Các quan chức cho biết ít nhất 5 người bị thương.
Tại các khu vực khác của Ukraine, những tiếng nổ cũng được nghe thấy ở các thành phố Cherkasy (tỉnh Cherkasy) và Kropyvnytskyi (tỉnh Kirovohrad), cũng như ở tỉnh Khmelnytskyi.
Cuộc tấn công mới nhất diễn ra vài giờ sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn hơn trên khắp đất nước, bao gồm cả khả năng sử dụng tên lửa tầm trung Oreshnik.
"Chúng ta đang thấy những dấu hiệu chuẩn bị cho một cuộc tấn công phối hợp vào lãnh thổ Ukraine, bao gồm cả Kyiv, liên quan nhiều loại vũ khí khác nhau. Các loại vũ khí tầm trung có thể được sử dụng trong một cuộc tấn công đó", ông Zelensky nói, đồng thời cảnh báo người dân phải luôn cảnh giác.
Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv trước đó cũng đưa ra cảnh báo tương tự "về một cuộc không kích đáng kể". Cảnh báo của đại sứ quán không nêu rõ loại vũ khí nào có thể được sử dụng.
Nga chưa bình luận về vụ tấn công trên. Trước đó, Điện Kremlin ngày 22.5 cáo buộc Ukraine tấn công bằng UAV trúng Ký túc xá Cao đẳng Starobilsk thuộc Đại học Sư phạm Luhansk tại vùng Luhansk gây thương vong, đồng thời tuyên bố sẽ đáp trả.
Hãng TASS ngày 23.5 cho hay số người thiệt mạng trong cuộc không kích tại ký túc xá tăng lên 21, sau khi lực lượng cứu hộ đưa ra thi thể của tất cả nạn nhân trong đống đổ nát. Bên cạnh đó còn có 42 người bị thương.
Quân đội Ukraine đã bác bỏ cáo buộc của Nga về việc tấn công ký túc xá, và cho rằng mục tiêu là một đơn vị UAV tinh nhuệ của Nga trong khu vực. Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine viết trên Facebook rằng họ đã tấn công một trong những trụ sở của đơn vị UAV Rubicon. Quân đội Ukraine nhấn mạnh rằng họ luôn tuân thủ luật nhân đạo quốc tế, theo Reuters.
Trong cuộc họp báo ngày 5/5, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine được đề nghị bình luận về thông tin lực lượng Iran có cá heo tự sát. "Tôi chưa từng nghe về chuyện cá heo tự sát. Nó giống cá mập bắn tia laser phải không?", tướng Caine đáp, dường như ám chỉ một cách mỉa mai về loạt phim hài có chủ đề điệp viên hồi đầu những năm 2000.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói rằng "không thể xác nhận hay phủ nhận" liệu Mỹ có cá heo tự sát hay không, song khẳng định Iran không sở hữu loại vũ khí này.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Báo Wall Street Journal hôm 30/4 dẫn lời các quan chức Iran giấu tên cho biết nước này có thể triển khai những vũ khí chưa từng tham chiến trước đó để tấn công tàu chiến Mỹ, từ tàu ngầm cho đến cá heo mang thủy lôi. Điều này làm dấy lên các cuộc thảo luận về khả năng triển khai cá heo làm vũ khí tự sát.
Tin đồn Tehran sở hữu cá heo tự sát đã được đề cập trong hơn một thập kỷ qua, bắt nguồn từ thông tin cho rằng Iran mua cá heo được hải quân Liên Xô huấn luyện để tấn công tàu và người nhái.
Quân đội Mỹ từ lâu cũng sử dụng động vật có vú sống ở biển cho những nhiệm vụ như phát hiện thủy lôi hay thợ lặn đối phương. Theo cây viết Kelsey Baker của Business Insider, cá heo cực kỳ thông minh và có hệ thống định vị thủy âm nội tại rất nhạy cảm, nên đủ sức thực hiện hiệu quả vai trò "cảm biến sống".
Mỹ đã huấn luyện cá heo để thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, trong đó có tìm kiếm thủy lôi và bảo vệ cảng, và triển khai loài vật này từ cuối những năm 1950. Trong chiến tranh Iran - Iraq hồi những năm 1980, một số cá heo đã được triển khai từ căn cứ Mỹ ở Bahrain để bảo vệ các tàu hải quân.
Hải quân Mỹ hồi năm 2022 từng xem xét hủy bỏ chương trình Các hệ thống Động vật có vú biển, ngừng sử dụng cá heo cũng như sư tử biển để hỗ trợ tìm kiếm, vô hiệu hóa thủy lôi. Lực lượng này muốn tập trung nhiều hơn vào những cảm biến tiên tiến và phương tiện dưới nước.
Tuy nhiên, những công nghệ này được xác định là chưa vượt trội hơn năng lực của cá heo. Chương trình cá heo vẫn được hải quân Mỹ duy trì cho đến ngày nay, tập trung vào phát hiện mối đe dọa và được giám sát bởi Bộ phận Trinh sát và Ngăn chặn thuộc Trung tâm Tác chiến Thông tin Hải quân Thái Bình Dương.
Kể từ khi Alberta gia nhập liên bang Canada năm 1905, tâm lý bất mãn đối với các nhà lãnh đạo chính trị ở miền đông, cụ thể là ở Ontario và Quebec, đã nhiều lần thúc đẩy các phong trào ly khai bên lề trong suốt thế kỷ qua.
Đến thập niên 1980, sự phẫn nộ đối với chính quyền liên bang tại Ottawa tăng mạnh sau khi thủ tướng lúc đó là ông Pierre Trudeau triển khai kế hoạch mở rộng quyền kiểm soát đối với ngành dầu mỏ và Alberta đặc biệt bị ảnh hưởng. Và năm 2015, con trai ông Pierre Trudeau là ông Justin Trudeau đắc cử thủ tướng với chương trình nghị sự chú trọng ứng phó biến đổi khí hậu, và một lần nữa vấp phải phản đối từ nhiều người dân ở Alberta.
Trước việc nhóm ly khai tiến gần hơn bao giờ hết đến ngưỡng kích hoạt trưng cầu dân ý, cựu Phó thủ hiến Alberta Thomas Lukaszuk, người dẫn đầu phong trào "Alberta mãi là Canada" gọi những gì diễn ra là một dạng "phản quốc".
Ông Lukaszuk cho rằng phong trào ly khai gần đây được tiếp sức bởi Thủ hiến theo đường lối cánh hữu Danielle Smith, người muốn xích gần quan hệ với đảng Cộng hòa của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Theo ông, sự ủng hộ ngầm từ Washington, bao gồm một số cuộc gặp giữa phe ly khai với Bộ Ngoại giao Mỹ, cũng góp phần đẩy mạnh phong trào này trong vài tháng qua.
Hồi tháng 1, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng có phát ngôn "gây bão" khi nói rằng Alberta và Mỹ sẽ là "những đối tác tự nhiên".
Về khả năng Alberta ly khai khỏi Canada có thể được đưa ra bỏ phiếu trên toàn tỉnh bang sớm nhất là vào tháng 10 năm nay, nhưng cần tiến hành các bước xác thực về chữ ký kiến nghị.
