Theo tiến sĩ – bác sĩ chuyên khoa 2 Kiều Xuân Thy, Điều hành Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3, trong các đợt nắng nóng kéo dài, một số cơ sở y tế ghi nhận xu hướng gia tăng các trường hợp mất nước, rối loạn điện giải, ngất, tụt huyết áp, các đợt cấp của bệnh tim mạch và thận. Điều này phản ánh tác động rộng của nhiệt độ môi trường lên nhiều hệ cơ quan trong cơ thể.
Bác sĩ Xuân Thy cho biết, mất nước kéo dài làm tăng độ cô đặc của máu, đồng thời gây biến động huyết áp và rối loạn điện giải. Những thay đổi này tạo áp lực lên hệ tim mạch và có thể làm mất ổn định tình trạng bệnh ở người có sẵn yếu tố nguy cơ.
Giai đoạn đầu, người bệnh có thể thấy mệt nhanh, khát nước, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc giảm khả năng tập trung. Những biểu hiện này dễ bị bỏ qua vì tương tự tình trạng mệt mỏi thông thường.
Khi tình trạng mất nước và rối loạn điện giải trở nên rõ rệt hơn, cơ thể bước vào giai đoạn kiệt sức do nhiệt. Lúc này có thể xuất hiện vã mồ hôi nhiều, buồn nôn, chuột rút, choáng váng và tiểu ít.
Theo bác sĩ Xuân Thy, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính là nhóm dễ bị ảnh hưởng do khả năng điều hòa thân nhiệt kém hoặc dự trữ sinh lý hạn chế. Ở những người mắc tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, rung nhĩ hoặc tiểu đường, môi trường nắng nóng có thể góp phần làm tăng nguy cơ biến cố mạch máu não.
“Cần lưu ý rằng người trẻ khỏe vẫn có thể gặp biến chứng nếu làm việc hoặc tập luyện cường độ cao trong điều kiện nắng gắt, đặc biệt khi không bổ sung nước đầy đủ. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp sốc nhiệt nặng xảy ra ở nhóm này do đánh giá thấp nguy cơ và thiếu biện pháp phòng ngừa phù hợp”, bác sĩ Xuân Thy nói thêm.
Từ đó, theo bác sĩ, khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng hoặc nghi ngờ bệnh lý do nhiệt, cần nhanh chóng đưa ra khỏi môi trường nóng, đặt ở nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo và tiến hành làm mát bằng khăn ướt hoặc nước mát, tập trung vào vùng cổ, nách và bẹn.
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nước nhỏ. Trong trường hợp có dấu hiệu nặng như lơ mơ, mất ý thức, co giật hoặc không thể uống nước, cần chuyển đến cơ sở y tế ngay.
Một số sai lầm thường gặp cần tránh như cho uống nước quá nhanh khi người bệnh đang buồn nôn hoặc giảm ý thức hoặc trì hoãn xử trí vì cho rằng chỉ là mệt thông thường. Những yếu tố này có thể làm tình trạng chuyển nặng nhanh hơn.
“Mọi người nên uống nước đều trong ngày, không đợi đến khi khát; khi ra nhiều mồ hôi có thể bổ sung thêm điện giải phù hợp. Nên ăn thực phẩm dễ tiêu, tăng rau xanh và trái cây để bổ sung nước và vi chất; hạn chế rượu bia, chất kích thích vì dễ làm mất nước”, bác sĩ Xuân Thy khuyên.
Ngày 6/5, tại phòng bệnh thường Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Nhi đồng 1, bé có thể ăn uống bình thường, các vết thương và xây xát trên cơ thể đang dần lành. Trái với vẻ hoảng loạn và đau đớn những ngày đầu nhập viện, hiện bé đã bớt khóc bớt sợ hãi, biết vui cười khi được y bác sĩ tặng đồ chơi.
Bé vui vẻ với bác sĩ khi được khám bệnh, ngoan ngoãn vỗ tay theo yêu cầu. Em tự tay kéo công tắc mở chiếc xe máy xúc, thích thú chơi đồ chơi đập lắc, ôm ấp vịt bông và dùng tay quăng bóng đùa nghịch ngay trên giường bệnh.
Bệnh nhi nhập viện cuối tuần trước trong tình trạng suy hô hấp phải hỗ trợ hô hấp và truyền huyết tương, cơ thể nhiều vết bầm tím, trầy xước. Bác sĩ chẩn đoán đa chấn thương gồm dập lách, dập gan, đứt tụy, tổn thương thận cấp; xương cẳng tay trái gãy, thiếu máu mạn và rối loạn đông máu.
Hiện sức khỏe bé đã ổn định, không còn cần hồi sức, đáp ứng điều trị nội khoa tốt và dự kiến chưa cần phẫu thuật.
Mẹ bé là Nguyễn Thị Thanh Trúc (34 tuổi) và nhân tình Danh Chơn (30 tuổi) đã bị bắt hôm 5/5 để điều tra hành vi cố ý gây thương tích. Cả hai âm tính với ma túy, khai nhiều lần dùng cây tre đánh bé. Ngày 2/5, Chơn thừa nhận đánh do bé quấy khóc, còn Trúc trong lúc tức giận đã vụt trúng đầu con khiến chảy máu nhưng không đưa đi cấp cứu. Người dân phát hiện bé lơ mơ, toàn thân bầm tím, đầu rách sâu nên trình báo.
Công an TP HCM đang tiếp tục củng cố hồ sơ, xử lý vụ việc.
Nếu luyện tập đúng cách, cơ thể sẽ săn chắc hơn mà không làm mất khối cơ quan trọng, theo trang sức khỏe Health.
Nghiên cứu trên tạp chí Advances in Nutrition vào năm 2017 cho thấy việc giảm cân quá nhanh dễ khiến cơ bắp suy giảm. Tình trạng này làm giảm sức mạnh và ảnh hưởng khả năng vận động. Vì vậy, theo bà Amy Kwan, chuyên gia vật lý trị liệu tại Mỹ, chế độ ăn uống cần đi cùng tập luyện đều đặn để vừa đốt mỡ vừa duy trì cơ nạc.
Tập kháng lực đóng vai trò quan trọng trong quá trình tăng cơ và giảm mỡ. Các bài tập như squat, deadlift, chống đẩy, plank hoặc nâng tạ giúp cơ bắp hoạt động mạnh hơn, từ đó hỗ trợ cơ thể tiêu hao năng lượng hiệu quả.
Việc duy trì tập luyện thường xuyên rất cần thiết. Chỉ cần nghỉ tập vài ngày, khối cơ nạc cũng có thể giảm đáng kể.
Ngoài tập kháng lực, cơ thể vẫn cần vận động cardio để hỗ trợ đốt mỡ. Đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi lội hoặc yoga đều phù hợp. Người mới tập nên bắt đầu từ cường độ nhẹ để cơ thể thích nghi dần và hạn chế chấn thương.
Một cách tập đơn giản là chọn vài động tác rồi thực hiện liên tục theo vòng. Mỗi động tác thực hiện khoảng 10 lần, nghỉ ngắn giữa các bài và lặp lại 3 hiệp. Khi đã quen, có thể tăng lên 5 hiệp và giảm thời gian nghỉ.
Protein giữ vai trò quan trọng trong quá trình giảm mỡ và xây dựng cơ bắp. Chế độ ăn giàu protein giúp cơ thể no lâu hơn, đồng thời hạn chế mất cơ khi giảm calo.
Nguồn protein phù hợp gồm trứng, cá, thịt nạc, sữa, đậu, hải sản và các loại hạt. Cá béo như cá hồi, cá mòi hoặc cá trích còn cung cấp chất béo tốt cho tim mạch.
Bên cạnh protein, bữa ăn hằng ngày cần có rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, dầu ô liu và quả bơ để bổ sung chất xơ cùng vitamin cần thiết.
Ngủ đủ giấc cũng rất quan trọng vì cơ bắp phục hồi và phát triển trong lúc nghỉ ngơi. Căng thẳng kéo dài làm tăng hormone stress, từ đó ảnh hưởng quá trình tăng cơ.
Cơ thể có tỷ lệ cơ nạc cao giúp cải thiện sức mạnh, độ bền và khả năng vận động. Quá trình này còn hỗ trợ kiểm soát đường huyết, huyết áp và cholesterol tốt hơn.
Việc duy trì cơ bắp cũng giúp giảm nguy cơ té ngã, hỗ trợ khớp linh hoạt hơn và cải thiện sức khỏe tim mạch. Chất lượng giấc ngủ và tinh thần cũng được cải thiện khi cơ thể vận động thường xuyên.
Để theo dõi hiệu quả tập luyện, nên chú ý số đo vòng eo và vùng bụng thay vì chỉ nhìn vào cân nặng. Cơ thể vẫn có thể săn chắc hơn dù cân nặng thay đổi không nhiều.
Người có bệnh nền hoặc chưa từng tập luyện nên tham khảo bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi bắt đầu chương trình giảm mỡ tăng cơ.
Không phải loại mỡ nào trong cơ thể cũng giống nhau. Mỡ dưới da thường ít gây hại hơn, trong khi mỡ nội tạng lại có khả năng tiết ra nhiều chất gây viêm. Tình trạng viêm mức độ thấp nhưng kéo dài sẽ làm tăng quá trình phân hủy protein cơ, đồng thời làm giảm khả năng tái tạo và phục hồi của cơ bắp, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Các chuyên gia cho rằng viêm mạn tính là một trong những cơ chế quan trọng nhất giải thích vì sao người béo bụng dễ bị mất cơ. Ngoài ra, tình trạng viêm kéo dài còn khiến cơ thể dễ mệt mỏi, giảm sức bền và làm người bệnh ngại vận động, từ đó càng đẩy nhanh quá trình suy giảm cơ.
Cơ bắp là nơi sử dụng phần lớn lượng đường glucose trong cơ thể. Tuy nhiên, ở người nhiều mỡ bụng, lượng mỡ nội tạng dư thừa có thể làm tăng nguy cơ kháng insulin.
Khi xảy ra kháng insulin, các tế bào cơ trở nên kém nhạy với hoóc môn insulin, khiến glucose và các a xít amin khó đi vào cơ hơn. Đây đều là những chất cần thiết để duy trì và phát triển cơ bắp.
Hậu quả là quá trình tổng hợp protein cơ bị suy giảm, trong khi quá trình phân hủy cơ lại tăng lên. Điều này giải thích vì sao nhiều người béo bụng dù ăn khá nhiều nhưng vẫn cảm thấy cơ thể yếu đi hoặc khối cơ giảm dần theo thời gian.
Ngoài tích tụ quanh các cơ quan nội tạng, mỡ còn có thể tích tụ trong mô cơ. Hiện tượng này được gọi là tích mỡ trong cơ. Khi lượng mỡ xen vào giữa các sợi cơ tăng lên, chất lượng của cơ bắp sẽ giảm. Dù khối lượng cơ có thể chưa giảm nhiều nhưng sức mạnh và khả năng hoạt động của cơ đã suy yếu.
Người bị tích mỡ trong cơ thường dễ mỏi khi vận động, phục hồi chậm sau tập luyện và dễ bị kháng insulin. Cụ thể, một nghiên cứu đăng trên chuyên san Exercise and Sport Sciences Reviews cho thấy tích tụ nhiều mỡ trong cơ có thể làm giảm sức mạnh cơ, suy giảm khả năng vận động và tăng nguy cơ tàn tật ở người lớn tuổi. Đây cũng là dấu hiệu quan trọng của quá trình lão hóa cơ và suy giảm chức năng thể chất.
Tích tụ nhiều mỡ thường đi kèm với các thay đổi nội tiết. Ở nam giới, lượng mỡ bụng cao có thể liên quan đến suy giảm testosterone, hoóc môn rất quan trọng giúp duy trì khối lượng và sức mạnh cơ bắp. Khi testosterone giảm, quá trình tổng hợp cơ cũng suy yếu, theo Verywell Health.
