Kể từ khi Mỹ – Iran ký thỏa thuận ghi nhớ hôm 18/6, dòng dầu khí bắt đầu dần được vận chuyển khỏi vịnh Ba Tư sau nhiều tháng bị đình trệ. Tuy nhiên, sau ba tuần, eo biển chỉ được mở lại một phần, với lưu lượng đạt khoảng một phần ba so với bình thường.
Theo ông Andy Lipow, Chủ tịch Lipow Oil Associates, khoảng 200 triệu thùng dầu đã đi qua eo biển Hormuz giai đoạn này, tương đương hai ngày tiêu thụ của thế giới. Trong khi, chi phí vận tải tăng mạnh. Việc thuê một tàu vận chuyển dầu từ bên trong eo biển đến châu Á tốn tới 8-10 triệu USD, tức gần gấp đôi chi phí thuê tàu không đi qua tuyến này để đến châu Á (khoảng 4-5 triệu USD).
Thậm chí, tuần này, dòng dầu khí còn thắt lại, với ít nhất 3 tàu đi qua eo Hormuz thành công nhưng cũng có ít nhất 4 tàu chở dầu và khí đốt đã quay đầu, không đi qua Hormuz trong 3 ngày qua, theo Reuters.
Chúng gồm 3 tàu do QatarEnergy quản lý, vốn định đến cảng Ras Laffan (Qatar) để nhận khí hóa lỏng (LNG). Cùng với đó, một tàu treo cờ Ấn Độ, chở 2 triệu thùng dầu thô Kuwait, đã quay đầu ngoài khơi mũi Oman hôm 8/7.
Động thái diễn ra sau khi một tàu chở LNG của Qatar và một tàu chở dầu treo cờ Saudi Arabia bị hư hại hôm 6/7, với thông tin cho rằng Iran đã phóng tên lửa vào tàu thuyền trên tuyến này. Diễn biến cũng khiến các cơ quan quản lý hàng hải nâng mức cảnh báo rủi ro đối với tàu quá cảnh qua Hormuz lên mức “nghiêm trọng”.
Trong khi, lượng tàu rỗng chờ nhận hàng ở cảng Ras Laffan ngày càng nhiều. Theo bà Laura Page, Giám đốc phân tích thị trường LNG của Kpler, ảnh vệ tinh ngày 7/7 cho thấy có 14 tàu LNG đang neo tại đây nhưng chỉ một tàu bốc hàng.
Theo công ty phân tích Vortexa, hiện có hơn 50 tàu rỗng do QatarEnergy và ADNOC quản lý đang neo đậu quanh khu vực vịnh Ba Tư, Ấn Độ và eo biển Malacca. Một số tàu đã tắt tín hiệu AIS liên tục hơn 10 ngày.
Ông Jorge León, Trưởng bộ phận phân tích địa chính trị của Rystad Energy, đánh giá lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz “về cơ bản đã dừng lại”. “Điều này phản ánh rõ hơn mức độ lo ngại của thị trường về rủi ro hiện nay so với bất kỳ tuyên bố nào từ Washington hay Tehran”, ông nói.
Hôm 7/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với dầu Iran, yêu cầu các khách hàng chỉ còn 10 ngày để tiếp nhận số dầu này trước khi giao dịch bị cấm trở lại. Công ty lọc hóa dầu Mangalore của Ấn Độ đã hủy hợp đồng thuê một tàu để nhận dầu từ Iraq, theo nguồn tin của Reuters.
Một ngày sau, tức 8/7, ông Trump thông báo “kết thúc” ngừng bắn với Iran. Theo ông Jorge León, “phép thử thực sự” sẽ diễn ra sau lễ an táng Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cuối tuần này, khi Mỹ và Iran cho thấy liệu hai bên vẫn còn sẵn sàng tìm kiếm một lối thoát thông qua ngoại giao hay không.
Lúc này, dòng dầu và LNG qua eo biển Hormuz bị đe dọa đang tác động đến nhiều thị trường. Dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) của Mỹ đã giảm mạnh kể từ xung đột Iran bùng phát, hiện chỉ còn 319,5 triệu thùng, giảm 23% so với trước chiến sự và xuống mức thấp nhất kể từ 1983.
Quan trọng hơn, tồn kho dầu thương mại cũng ở mức đáng lo ngại. Lượng dầu lưu trữ tại Cushing (Oklahoma) – trung tâm kết nối hệ thống đường ống dẫn dầu của Mỹ – vẫn thấp hơn ngưỡng vận hành an toàn.
Theo Viện Dầu khí Mỹ, tồn kho dầu thô nước này giảm 400.000 thùng tuần qua. Tồn kho tại Cushing (Oklahoma) – điểm giao nhận dầu WTI, giảm nhẹ 100.000 thùng. Tồn kho giảm rõ hơn ở nhóm sản phẩm lọc, với xăng giảm 2,9 triệu thùng và nhiên liệu chưng cất (dầu diesel, dầu sưởi) giảm 1,8 triệu thùng.
ING lưu ý cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga đang gia tăng, khiến xuất khẩu dầu diesel của Nga suy giảm. Diễn biến này làm nguồn cung các sản phẩm dầu tinh chế trên thị trường toàn cầu thêm thắt chặt.
Giá khí đốt tại châu Âu cũng tăng mạnh sau những diễn biến mới ở vịnh Ba Tư. Giá chuẩn TTF xấp xỉ 49 euro/MWh, gần mức cao nhất một tháng. Lượng LNG nhập khẩu vào khối cũng giảm, do nhiều khách hàng châu Á chuyển sang mua trên thị trường giao ngay để bù đắp gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.
“Xung đột tại Trung Đông tái leo thang càng làm gia tăng lo ngại về tình trạng thiếu hụt nguồn cung khi châu Âu ngày càng tiến gần tới mùa sưởi ấm”, nhóm chuyên gia ING, cảnh báo.
Tuy nhiên, các nhà phân tích thị trường chưa dự báo giá dầu sẽ quay trở lại mốc trên 100 USD mỗi thùng, bởi cho rằng thị trường năng lượng toàn cầu có khả năng chống chịu tốt hơn so với lo ngại ban đầu. Giá dầu Brent hiện giao dịch quanh 78 USD mỗi thùng, phản ánh việc eo biển Hormuz kém thông suốt hơn nhưng dầu vẫn tiếp tục được vận chuyển, theo CNN.
Ông Tamas Varga, chuyên gia phân tích của PVM Oil Associates, lưu ý thị trường đã thích ứng khá tốt. Theo ông, thị trường từng lo việc eo biển Hormuz bị phong tỏa có thể khiến nguồn cung dầu toàn cầu giảm khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày.
Tuy nhiên, các nước vùng Vịnh đã tận dụng những tuyến xuất khẩu thay thế và các chuyến vận chuyển bí mật để giảm mức thiếu hụt thực tế xuống còn khoảng 12,2 triệu thùng mỗi ngày. Đồng thời, việc các nước ngoài vùng Vịnh tăng sản lượng, Mỹ xả kho dự trữ và miễn trừ trừng phạt với dầu Nga và Iran, đã bổ sung thêm khoảng 9,1 triệu thùng mỗi ngày cho nguồn cung toàn cầu.
“Điều đó nghĩa là mức thiếu hụt thực tế chỉ còn khoảng 3,1 triệu thùng mỗi ngày, thấp hơn rất nhiều so với mức dự báo ban đầu”, ông nêu.
Đáng chú ý, khác với các giai đoạn sàng lọc công nghệ thông thường, dòng tiền lần này không đổ dồn về một vài "kẻ thắng cuộc". Vốn đầu tư đang tỏa ra khắp hệ sinh thái, nâng đỡ cả những cách tiếp cận lượng tử mới mẻ vẫn còn ở giai đoạn đầu chu kỳ phát triển.
Ngày 17-2, công ty nghiên cứu vi tính lượng tử Infleqtion (Mỹ) chính thức giao dịch trên sàn chứng khoán New York thông qua một thương vụ mua lại với mục đích đặc biệt (SPAC) trị giá khoảng 1,8 tỉ USD, huy động thêm hơn 540 triệu USD. Một tháng sau, Horizon Quantum (Singapore) lên sàn Nasdaq qua thương vụ SPAC tương tự, thu về khoảng 120 triệu USD.
Đến cuối tháng 3, đến lượt Xanadu Quantum Technologies (Canada) - công ty từng công bố thương vụ SPAC trị giá 3,6 tỉ USD hồi tháng 11-2025 - chính thức giao dịch trên sàn Nasdaq.
Theo Reuters, cùng thời điểm, IQM Quantum Computers (Phần Lan) công bố nhận khoản tài trợ vốn 50 triệu euro (57,6 triệu USD) từ các quỹ do Tập đoàn BlackRock quản lý, ngay trước thềm thương vụ niêm yết kép tại Mỹ và Helsinki với định giá khởi điểm 1,8 tỉ USD.
Làn sóng đầu tư trên cho thấy khi cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) còn chưa hết nóng, giới đầu tư đã bắt đầu tìm đến những công nghệ "tương lai" hơn nữa.
Ông Velu Sinha - chuyên gia tại công ty tư vấn Bain & Company (Mỹ) - nhận định với CNBC ngày 30-3: "Câu chuyện đã chuyển từ một dự án khoa học sang vấn đề thương mại, và các công ty đang tận dụng đúng cửa sổ thời cơ này".
Theo ước tính của Bain, quy mô thị trường máy tính lượng tử khi trưởng thành hoàn toàn có thể đạt 100 - 250 tỉ USD - đủ lớn để thuyết phục dòng vốn "kiên nhẫn" bỏ qua những biến động ngắn hạn.
Cơn sốt trên thị trường vốn không phải vô cớ. Trong 18 tháng qua, công nghệ máy tính lượng tử đã chứng kiến hàng loạt đột phá kỹ thuật, đặc biệt ở mảng sửa lỗi lượng tử - rào cản vốn được xem là gai góc nhất của ngành.
Tháng 4-2024, Microsoft và Quantinuum (Mỹ) công bố chạy thành công hơn 14.000 thí nghiệm liên tiếp không lỗi, tạo ra 4 qubit logic đáng tin cậy từ chỉ 30 qubit vật lý. Thành tựu này được giới chuyên môn mô tả là "những qubit logic đáng tin cậy nhất từng được ghi nhận". Ông Ilyas Khan, Giám đốc sản phẩm Quantinuum, khẳng định kỹ thuật này "đã rút ngắn lộ trình ít nhất hai năm".
Cuối năm 2024, chip Willow của Google trở thành hệ thống đầu tiên chứng minh nguyên lý "sửa lỗi dưới ngưỡng": càng tăng số qubit vật lý thì tỉ lệ lỗi của qubit logic càng giảm thay vì tăng lên như trước. Đến tháng 11-2025, IBM công bố chip Loon, khẳng định thiết kế này đã vạch ra con đường để có máy tính lượng tử đưa vào thực tiễn vào năm 2029.
Những tiến bộ kỹ thuật đó đang bắt đầu thẩm thấu vào ứng dụng thực tế. Tháng 9-2025, Ngân hàng HSBC công bố kết quả thử nghiệm dùng máy tính lượng tử IBM Heron để dự đoán xác suất khớp lệnh trong giao dịch trái phiếu doanh nghiệp châu Âu. Kết quả cho thấy cho độ chính xác cải thiện đến 34% so với phương pháp cổ điển.
Trong lĩnh vực y dược, theo phân tích của McKinsey, máy tính lượng tử có thể mô phỏng cấu trúc phân tử ở cấp độ mà siêu máy tính cổ điển chỉ có thể tính gần đúng, hứa hẹn rút ngắn quy trình sàng lọc thuốc từ nhiều năm xuống còn vài tháng.
Các hãng dược lớn như Roche, Boehringer Ingelheim và Moderna đã hợp tác với các công ty lượng tử như IBM hoặc PsiQuantum để thăm dò mô phỏng phân tử, phản ứng hóa học và các bài toán liên quan đến phát triển thuốc, bao gồm cả các ứng dụng cho bệnh Alzheimer và mRNA.
Dù mới ở giai đoạn nghiên cứu, McKinsey cho rằng các bước thử nghiệm này đang định hình "điểm khởi đầu" của ngành dược lượng tử trong thập niên tới.
Tuy vậy máy tính lượng tử vẫn còn một chặng đường dài phía trước. Ông Sinha cảnh báo ngưỡng để chứng minh "lợi thế lượng tử thương mại" đầu tiên là khoảng 100 qubit logic - mức mà toàn ngành dự kiến chỉ đạt được trong giai đoạn 2028 - 2029.
"Để có tác động quy mô lớn như khám phá thuốc mới hay tối ưu logistics toàn cầu, chúng ta cần 1.000 đến 10.000 qubit logic, nhiều khả năng phải đến giữa thập niên 2030", ông Sinha chỉ ra.
Phản ứng thị trường cũng cho thấy tiềm năng ngành vẫn còn phải "chứng minh bản thân". Hầu hết cổ phiếu các công ty lượng tử đều biến động mạnh sau khi mới niêm yết, có mã giảm hai con số chỉ vài tuần sau ngày lên sàn.
Ông Marc Einstein, Giám đốc nghiên cứu tại Counterpoint Research, cho rằng viễn cảnh mỗi gia đình sở hữu một máy tính lượng tử trên bàn làm việc "có lẽ còn cách xa nhiều thập niên". Trong bối cảnh đó, mô hình lượng tử dưới dạng dịch vụ (Quantum-as-a-Service) có thể là bước đầu tiên để người dùng "chạm" đến công nghệ này.
Mô hình này tương tự cách hầu hết người dùng AI hiện nay không tự vận hành các trung tâm dữ liệu tại nhà. Thay vào đó, các tập đoàn lớn sở hữu hạ tầng lượng tử và cho doanh nghiệp, nhà nghiên cứu khác truy cập từ xa.
Cuộc đua máy tính lượng tử, vì thế, chưa phải là cuộc đua tốc độ, mà là cuộc đua bền bỉ. Những diễn biến nóng đầu năm 2026 chỉ là vạch khởi đầu của một hành trình rất dài phía trước.
Theo Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), lúc 13h50 ngày 24/6, công suất tiêu thụ điện toàn quốc đạt khoảng 58.456 MW, cao nhất từ đầu năm. Riêng miền Bắc ghi nhận mức sử dụng điện kỷ lục khi nền nhiệt nhiều nơi lên tới 35-38 độ C, có nơi trên 38 độ C.
Cụ thể, lúc 22h15 ngày 24/6, công suất tiêu thụ của khu vực phía Bắc đạt 30.209 MW, lần đầu vượt mốc 30.000 MW. Mức này tăng 14,2% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn 7,2% so với mức đỉnh của 2025. Sản lượng điện tiêu thụ trong ngày đạt khoảng 630 triệu kWh, chiếm hơn một nửa tổng sản lượng toàn quốc.
Để đáp ứng nhu cầu điện tăng mạnh tại miền Bắc, NSMO phải phối hợp với Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) và Công ty Truyền tải điện 1 vận hành các tuyến đường dây liên kết giữa các miền, đồng thời tăng truyền tải công suất từ miền Trung và Nam ra Bắc.
Hiện, hệ thống liên kết Bắc - Nam gồm 4 mạch đường dây 500kV, trong đó hai mạch đầu tiên được đưa vào vận hành từ những năm 1994 và 2005. Còn đường dây 500kV mạch 3 Quảng Trạch - Phố Nối (mạch kép) được hoàn thành, đóng điện trong năm 2024.
Trước đó, EVNNPT ước tính trong những ngày cao điểm nắng nóng, 4 mạch đường dây 500 kV Bắc - Nam cung cấp gần 20% sản lượng điện cho miền Bắc.
Theo đơn vị này, các đường dây 500 kV đang vận hành với công suất lớn, đóng vai trò điều hòa nguồn điện giữa các vùng khi nhu cầu sử dụng điện tại miền Bắc tăng mạnh. Họ cũng tăng cường theo dõi, kiểm tra thiết bị và bố trí lực lượng trực vận hành nhằm bảo đảm hệ thống truyền tải an toàn, liên tục.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự tính trong ngày 25/6, khu vực Bắc Bộ tiếp tục duy trì mức nhiệt 37 - 40°C, có nơi trên 40°C. Nắng nóng tại khu vực từ Thanh Hóa đến TP Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đăk Lăk còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.
Nhiệt độ cao kéo dài kết hợp độ ẩm thấp khiến nhu cầu sử dụng điện tiếp tục tăng. NSMO dự báo công suất tiêu thụ điện lớn nhất tại miền Bắc trong ngày 25/6 có thể tăng thêm 1.000-1.500 MW so với ngày trước, lên khoảng 31.000-32.000 MW. Nếu xảy ra, đây sẽ là mức cao nhất từ trước đến nay, vượt kỷ lục 30.209 MW ghi nhận lúc 22h15 ngày 24/6.
Để đảm bảo cung ứng, ngoài phương án kéo điện ra Bắc, ngành này triển khai nhiều giải pháp kỹ thuật như tăng cường làm mát máy biến áp, nâng khả năng truyền tải của thiết bị và tối ưu phương thức vận hành lưới điện.
NSMO cũng huy động linh hoạt khoảng 350 nhà máy thủy điện nhỏ với tổng công suất khoảng 3.300 MW trong các giờ cao điểm nhằm bổ sung nguồn điện cho hệ thống.
Theo đơn vị này, các tổng công ty điện lực tại miền Bắc cũng đẩy mạnh chương trình tiết kiệm điện, điều chỉnh nhu cầu sử dụng và khuyến nghị người dân hạn chế dùng các thiết bị công suất lớn trong khung giờ cao điểm buổi tối.
NSMO dẫn kinh nghiệm quốc tế cho biết các hệ thống điện trên thế giới cũng chịu áp lực lớn trong các đợt nắng nóng cực đoan. Tại Pháp, đợt nắng nóng ngày 23-24/6 khiến nhu cầu công suất tăng thêm khoảng 12 GW so với điều kiện thời tiết thông thường, đồng thời gây mất điện cho hơn 100.000 khách hàng tại một số thời điểm...
Theo nghị quyết mới ban hành, việc phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh phải bảo đảm tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi, lành mạnh, công bằng; thúc đẩy đổi mới, sáng tạo; tăng tính chủ động của chính quyền địa phương; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Tiếp tục đổi mới toàn diện, nâng cao hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông; bảo đảm công khai, minh bạch, tối ưu hóa quy trình, thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính; nâng cao năng suất lao động, hiệu lực, hiệu quả quản lý, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản trị hành chính.
Theo đó, trong phạm vi quản lý của Bộ Công an, sẽ thực hiện phân quyền và cắt giảm đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ. Cắt giảm đơn giản hóa thủ tục kinh doanh sản phẩm, dịch vụ phân tích, tổng hợp dữ liệu, lĩnh vực phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ...
Cùng đó là cắt giảm, đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh liên quan tới lĩnh vực vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; an ninh trật tự; sản phẩm, dịch vụ phân tích, tổng hợp dữ liệu.
Với phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, sẽ phân quyền thủ tục trong lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp, lĩnh vực xuất nhập khẩu. Cắt giảm đơn giản hóa thủ tục lĩnh vực dầu khí, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, xuất nhập khẩu, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, kinh doanh thuốc lá, bán hàng đa cấp, quản lý cạnh tranh...
Với Bộ Khoa học và Công nghệ, sẽ thực hiện phân quyền thủ tục trong lĩnh vực công nghệ thông tin, điện tử. Cắt giảm đơn giản hóa thủ tục trong lĩnh vực tần số vô tuyến điện; sở hữu trí tuệ, công nghệ thông tin, điện tử, tiêu chuẩn đo lường chất lượng...
Với Bộ Nội vụ, sẽ cắt giảm đơn giản hóa thủ tục trong lĩnh vực lưu trữ, quản lý lao động ngoài nước, an toàn vệ sinh lao động, lao động tiền lương. Cùng đó, phân công thẩm quyền cấp, gia hạn, cấp lại, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động kiểm định kỹ thuật an toàn lao động...
Trong lĩnh vực của Bộ Quốc phòng sẽ cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh với lĩnh vực kinh doanh sản phẩm, dịch vụ mật mã dân sự. Cắt giảm thủ tục với cơ sở kinh doanh tàu bay không người lái, phương tiện bay khác và lĩnh vực mật mã dân sự.
Trong lĩnh vực của Bộ Tư pháp, thực hiện cắt giảm đơn giản hóa thủ tục về đấu giá tài sản, bồi thường nhà nước. Cắt giảm điều kiện kinh doanh lĩnh vực thừa hành viên, xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thừa phát lại...
Với Bộ Tài chính, sẽ cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục và điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực hải quan như điều kiện đại lý làm thủ tục hải quan, nhân viên làm thủ tục hải quan; các quy định liên quan đến hoạt động kế toán...
Với Bộ Xây dựng, sẽ cắt giảm thủ tục hành chính lĩnh vực kiến trúc, đường bộ. Đơn giản hóa thủ tục trong lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn, hoạt động xây dựng. Cắt giảm điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy, xây dựng, đường bộ, kiến trúc, nhà ở...
Với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sẽ thực hiện cắt giảm thủ tục trong lĩnh vực báo chí, xuất bản, in và phát hành, phát thanh và truyền hình, karaoke, vũ trường. Đơn giản hóa thủ tục trong lĩnh vực báo chí, phát thanh truyền hình, du lịch, phát hành xuất bản...
Với Bộ Y tế, cắt giảm thủ tục trong lĩnh vực bảo trợ xã hội. Đơn giản hóa thủ tục lĩnh vực kinh doanh hóa chất, chế phẩm diệt công trùng, diệt khuẩn trong gia dụng, y tế. Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh lĩnh vực cai nghiện thuốc lá, kinh doanh hóa chất, chế phẩm diệt công trùng, diệt khuẩn trong gia dụng, y tế...
Với Bộ Giáo dục và Đào tạo, sẽ cắt giảm đơn giản hóa thủ tục hoạt động giáo dục phổ thông, hoạt động của trường chuyên biệt, hoạt động liên kết đào tạo, kiểm định chất lượng giáo dục, kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp.
Theo nghị quyết, người đứng đầu các bộ chịu trách nhiệm về tính khả thi về nội dung phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, điều kiện kinh doanh. Thực hiện hướng dẫn thi hành và tính khả thi các nội dung phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.
