Đáng chú ý, khác với các giai đoạn sàng lọc công nghệ thông thường, dòng tiền lần này không đổ dồn về một vài “kẻ thắng cuộc”. Vốn đầu tư đang tỏa ra khắp hệ sinh thái, nâng đỡ cả những cách tiếp cận lượng tử mới mẻ vẫn còn ở giai đoạn đầu chu kỳ phát triển.
Ngày 17-2, công ty nghiên cứu vi tính lượng tử Infleqtion (Mỹ) chính thức giao dịch trên sàn chứng khoán New York thông qua một thương vụ mua lại với mục đích đặc biệt (SPAC) trị giá khoảng 1,8 tỉ USD, huy động thêm hơn 540 triệu USD. Một tháng sau, Horizon Quantum (Singapore) lên sàn Nasdaq qua thương vụ SPAC tương tự, thu về khoảng 120 triệu USD.
Đến cuối tháng 3, đến lượt Xanadu Quantum Technologies (Canada) – công ty từng công bố thương vụ SPAC trị giá 3,6 tỉ USD hồi tháng 11-2025 – chính thức giao dịch trên sàn Nasdaq.
Theo Reuters, cùng thời điểm, IQM Quantum Computers (Phần Lan) công bố nhận khoản tài trợ vốn 50 triệu euro (57,6 triệu USD) từ các quỹ do Tập đoàn BlackRock quản lý, ngay trước thềm thương vụ niêm yết kép tại Mỹ và Helsinki với định giá khởi điểm 1,8 tỉ USD.
Làn sóng đầu tư trên cho thấy khi cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) còn chưa hết nóng, giới đầu tư đã bắt đầu tìm đến những công nghệ “tương lai” hơn nữa.
Ông Velu Sinha – chuyên gia tại công ty tư vấn Bain & Company (Mỹ) – nhận định với CNBC ngày 30-3: “Câu chuyện đã chuyển từ một dự án khoa học sang vấn đề thương mại, và các công ty đang tận dụng đúng cửa sổ thời cơ này”.
Theo ước tính của Bain, quy mô thị trường máy tính lượng tử khi trưởng thành hoàn toàn có thể đạt 100 – 250 tỉ USD – đủ lớn để thuyết phục dòng vốn “kiên nhẫn” bỏ qua những biến động ngắn hạn.
Cơn sốt trên thị trường vốn không phải vô cớ. Trong 18 tháng qua, công nghệ máy tính lượng tử đã chứng kiến hàng loạt đột phá kỹ thuật, đặc biệt ở mảng sửa lỗi lượng tử – rào cản vốn được xem là gai góc nhất của ngành.
Tháng 4-2024, Microsoft và Quantinuum (Mỹ) công bố chạy thành công hơn 14.000 thí nghiệm liên tiếp không lỗi, tạo ra 4 qubit logic đáng tin cậy từ chỉ 30 qubit vật lý. Thành tựu này được giới chuyên môn mô tả là “những qubit logic đáng tin cậy nhất từng được ghi nhận”. Ông Ilyas Khan, Giám đốc sản phẩm Quantinuum, khẳng định kỹ thuật này “đã rút ngắn lộ trình ít nhất hai năm”.
Cuối năm 2024, chip Willow của Google trở thành hệ thống đầu tiên chứng minh nguyên lý “sửa lỗi dưới ngưỡng”: càng tăng số qubit vật lý thì tỉ lệ lỗi của qubit logic càng giảm thay vì tăng lên như trước. Đến tháng 11-2025, IBM công bố chip Loon, khẳng định thiết kế này đã vạch ra con đường để có máy tính lượng tử đưa vào thực tiễn vào năm 2029.
Những tiến bộ kỹ thuật đó đang bắt đầu thẩm thấu vào ứng dụng thực tế. Tháng 9-2025, Ngân hàng HSBC công bố kết quả thử nghiệm dùng máy tính lượng tử IBM Heron để dự đoán xác suất khớp lệnh trong giao dịch trái phiếu doanh nghiệp châu Âu. Kết quả cho thấy cho độ chính xác cải thiện đến 34% so với phương pháp cổ điển.
Trong lĩnh vực y dược, theo phân tích của McKinsey, máy tính lượng tử có thể mô phỏng cấu trúc phân tử ở cấp độ mà siêu máy tính cổ điển chỉ có thể tính gần đúng, hứa hẹn rút ngắn quy trình sàng lọc thuốc từ nhiều năm xuống còn vài tháng.
Các hãng dược lớn như Roche, Boehringer Ingelheim và Moderna đã hợp tác với các công ty lượng tử như IBM hoặc PsiQuantum để thăm dò mô phỏng phân tử, phản ứng hóa học và các bài toán liên quan đến phát triển thuốc, bao gồm cả các ứng dụng cho bệnh Alzheimer và mRNA.
Dù mới ở giai đoạn nghiên cứu, McKinsey cho rằng các bước thử nghiệm này đang định hình “điểm khởi đầu” của ngành dược lượng tử trong thập niên tới.
Tuy vậy máy tính lượng tử vẫn còn một chặng đường dài phía trước. Ông Sinha cảnh báo ngưỡng để chứng minh “lợi thế lượng tử thương mại” đầu tiên là khoảng 100 qubit logic – mức mà toàn ngành dự kiến chỉ đạt được trong giai đoạn 2028 – 2029.
“Để có tác động quy mô lớn như khám phá thuốc mới hay tối ưu logistics toàn cầu, chúng ta cần 1.000 đến 10.000 qubit logic, nhiều khả năng phải đến giữa thập niên 2030”, ông Sinha chỉ ra.
Phản ứng thị trường cũng cho thấy tiềm năng ngành vẫn còn phải “chứng minh bản thân”. Hầu hết cổ phiếu các công ty lượng tử đều biến động mạnh sau khi mới niêm yết, có mã giảm hai con số chỉ vài tuần sau ngày lên sàn.
Ông Marc Einstein, Giám đốc nghiên cứu tại Counterpoint Research, cho rằng viễn cảnh mỗi gia đình sở hữu một máy tính lượng tử trên bàn làm việc “có lẽ còn cách xa nhiều thập niên”. Trong bối cảnh đó, mô hình lượng tử dưới dạng dịch vụ (Quantum-as-a-Service) có thể là bước đầu tiên để người dùng “chạm” đến công nghệ này.
Mô hình này tương tự cách hầu hết người dùng AI hiện nay không tự vận hành các trung tâm dữ liệu tại nhà. Thay vào đó, các tập đoàn lớn sở hữu hạ tầng lượng tử và cho doanh nghiệp, nhà nghiên cứu khác truy cập từ xa.
Cuộc đua máy tính lượng tử, vì thế, chưa phải là cuộc đua tốc độ, mà là cuộc đua bền bỉ. Những diễn biến nóng đầu năm 2026 chỉ là vạch khởi đầu của một hành trình rất dài phía trước.
Ngày 26-5, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) phối hợp các đối tác quốc tế tổ chức workshop "Đô thị thông minh: Nơi dữ liệu và quản trị giao thoa", quy tụ khoảng 50 đại biểu đến từ cơ quan quản lý nhà nước, giới học thuật, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp.
Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Nguyễn Kỳ - Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - cho rằng TP.HCM đang đứng trước bước ngoặt phát triển mới sau quá trình mở rộng địa giới và liên kết vùng, với quy mô khoảng 14 triệu dân và diện tích hơn 6.772km².
Theo ông Kỳ, cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh, thành phố hiện phải đối mặt với áp lực lớn về dân số, hạ tầng và quản trị đô thị.
Thời gian qua, TP.HCM đã triển khai nhiều chương trình thúc đẩy chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, đồng thời triển khai cơ chế thử nghiệm (sandbox), phát triển "bản sao số" để hỗ trợ giải các bài toán như ùn tắc giao thông hay ngập đô thị,...
Tuy nhiên theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, nhiều bài toán lớn vẫn chưa có lời giải rõ ràng.
Trong khuôn khổ sự kiện, đại diện sở cũng "đặt hàng" giới chuyên gia các vấn đề như khả năng tích hợp và làm sạch dữ liệu quy mô lớn sau quá trình sáp nhập; cơ chế quản trị dữ liệu bảo đảm an toàn thông tin; cũng như cách phổ cập AI và các ứng dụng đô thị thông minh tới đông đảo người dân.
PGS.TS Trịnh Tú Anh - Viện trưởng Viện Đô thị thông minh và Quản lý (ISCM), Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) - nhấn mạnh khái niệm "smart city" hiện nay không nên chỉ xoay quanh công nghệ, mà cần lấy con người và cộng đồng làm trung tâm.
Theo bà Tú Anh, nhiều mô hình đô thị thông minh trước đây quá tập trung vào công nghệ, trong khi vai trò của cộng đồng và người dân lại khá mờ nhạt. Điều này khiến không ít giải pháp dù hiện đại nhưng chưa tạo được đồng thuận xã hội, hoặc chưa giải quyết đúng nhu cầu thực tế.
Dẫn ví dụ tại Việt Nam, bà cho biết nhiều người vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ, đặc biệt là người lớn tuổi. "Nếu muốn người dân tham gia chuyển đổi số, chúng ta phải đầu tư rất lớn cho giáo dục và nâng cao nhận thức công nghệ", phó giáo sư nhấn mạnh
Dẫn kinh nghiệm từ Hàn Quốc và Singapore, bà cho rằng các quốc gia này thành công không chỉ nhờ nguồn lực tài chính mà còn nhờ chiến lược phát triển nguồn nhân lực, lộ trình chính sách rõ ràng và cam kết xuyên suốt giữa các nhiệm kỳ.
Đặc biệt tại Singapore, việc phát triển đô thị luôn đi cùng nỗ lực cân bằng giữa hạ tầng và chất lượng sống của cư dân. "Không phải ai cũng muốn sống giữa những tòa nhà cao tầng dày đặc. Người dân vẫn cần cây xanh, môi trường mở và chất lượng sống", bà chia sẻ.
Viện trưởng ISCM nhấn mạnh mỗi đô thị cần xây dựng "bản sắc đô thị" riêng, thay vì sao chép mô hình từ nơi khác. "Danh tính đô thị phải xuất phát từ chính vấn đề và nhu cầu của thành phố đó", bà nói.
Cũng tại hội thảo, ông Đinh Công Khải - Phó giám đốc UEH - nhận định dữ liệu đang trở thành nền tảng quan trọng trong vận hành đô thị. Tuy nhiên giá trị của dữ liệu không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở cách dữ liệu được quản trị, chia sẻ và sử dụng có trách nhiệm.
Theo ông Khải, các vấn đề về chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối giữa các hệ thống, quyền riêng tư và niềm tin đang trở thành thách thức lớn trong quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam.
"Điều này đòi hỏi sự phối hợp liên tục giữa chính quyền, doanh nghiệp, giới học thuật và các tổ chức quốc tế để cùng giải quyết các bài toán đô thị", ông Khải nhấn mạnh.
Công ty Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott) trao thưởng cho anh Bùi Văn Mạnh tại trụ sở ở Hà Nội. Đây là khách hàng trúng giải Jackpot 1 của kỳ quay số mở thưởng hôm 26/5 trị giá hơn 83 tỷ đồng.
Anh Mạnh cho biết mua vé trúng thưởng qua hình thức máy tự chọn. Sinh năm 1981, anh hiện sinh sống tại khu phố 7, phường Chánh Phú Hòa, TP HCM (thuộc tỉnh Bình Dương cũ).
Khách hàng này biết tin trúng thưởng khi đang lau dọn nhà cùng vợ. Hôm nay, anh cũng dẫn vợ đi nhận giải cùng. Anh Mạnh nói quyết định công khai danh tính vì từ lâu anh mong muốn nếu trúng giải sẽ không đeo mặt nạ khi nhận.
Anh Mạnh kể thường xuyên chơi Vietlot từ khi có loại hình xổ số điện toán này. Trước đây, anh từng trúng giải phụ nhiều lần, trong đó có hai lần được giải 40 triệu đồng.
Sau khi nộp thuế thu nhập cá nhân 10%, anh nhận về khoảng 75 tỷ đồng. Anh trích 1 tỷ đồng để làm từ thiện. Số tiền còn lại, anh sẽ bàn bạc cùng vợ để chi tiêu phù hợp. Anh Mạnh đang kinh doanh tự do, còn vợ bán tạp hóa tại nhà.
Theo lãnh đạo Vietlott, anh Mạnh là khách hàng trúng Jackpot tiền tỷ thứ 9 công khai danh tính trong 10 năm qua. Đây cũng là người nhận giải có trị giá cao nhất từ kinh Vietlott kinh doanh từ năm 2016 đến nay.
Theo thống kê của Vietlott, 533 khách hàng đã trúng các giải thưởng Jackpot tiền tỷ của hai sản phẩm Mega, Power với tổng giá trị gần 12.180 tỷ đồng. Sau 10 năm, 847 khách hàng đã trúng các giải thưởng từ 1 tỷ đồng trở lên với 6 loại hình xổ số của Vietlott. Tổng số tiền trả thưởng cho nhóm khách hàng này khoảng 13.152 tỷ đồng.
Hiện tại, Vietlott có hơn 6.100 điểm bán hàng tại 34 tỉnh, thành phố. Công ty đồng thời duy trì hệ thống bán vé qua điện thoại với hơn 4 triệu tài khoản dự thưởng. Doanh nghiệp này cũng đóng góp cho ngân sách các địa phương gần 16.000 tỷ đồng từ 2016 đến nay.
Thời gian sắp tới, công ty dự kiến ra mắt thêm kênh bán xổ số qua Internet. Vietlott là doanh nghiệp nhà nước do Bộ Tài chính đại diện sở hữu 100% vốn.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của Công ty cổ phần FPT (FPT), đại diện từ một công ty chứng khoán lớn gây chú ý khi đặt câu hỏi "Tại sao FPT vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận 19% nhưng giá cổ phiếu lại giảm liên tục?". Việc nhà đầu tư nước ngoài bán ròng kéo dài cũng là lý do chính dẫn đến tình trạng này.
Đồng thời, vị này cũng đề xuất ban lãnh đạo nên có hành động cụ thể để đồng hành và hỗ trợ giá cổ phiếu. Ví dụ ở những phiên thị trường gặp khó, con trai của Chủ tịch Hoà Phát hoặc CEO của Masan đăng ký mua vào cổ phiếu của doanh nghiệp.
Một cách khác được gợi ý là FPT có dòng nguồn vốn mạnh có thể xem xét mua cổ phiếu quỹ.
Trả lời vấn đề này, ông Nguyễn Thế Phương - Phó Tổng giám đốc FPT - cho biết trong thời gian qua giá cổ phiếu FPT giảm khá nhiều. Tuy nhiên điều này nằm trong bối cảnh chung khi các nhà đầu tư thế giới điều chỉnh mặt bằng giá ngành dịch vụ công nghệ thông tin. Điển hình như cổ phiếu của công ty lớn như Infosys cũng giảm khoảng 40%, tương đương mức giảm của FPT, do giới đầu tư lo ngại về ảnh hưởng của AI.
Trong bối cảnh đó, lãnh đạo FPT đã nỗ lực tập trung đảm bảo tăng trưởng bền vững và công ăn việc làm cho nhân viên. Thực tế quý 1-2026, nhân sự khối global IT service của FPT Software vẫn tăng, chứng minh nhu cầu thế giới về IT vẫn hiện hữu. Ông Phương cho biết đây được xem là hành động cốt lõi nhất của lãnh đạo công ty. Ngoài ra, tập đoàn cũng nỗ lực truyền thông để nhà đầu tư hiểu rõ hơn về định hướng tương lai của FPT.
"Về việc mua cổ phiếu quỹ hay ban lãnh đạo đăng ký mua vào, công ty sẽ xem xét và cân nhắc trong thời gian tới dựa trên cơ sở đảm bảo lợi ích cổ đông và bối cảnh kinh tế thuận lợi", Phó Tổng giám đốc FPT trả lời.
Mã FPT kết thúc phiên giao dịch 24-4 ở mức 73.400 đồng/cổ phiếu, giảm gần 45% so với mức đỉnh 133.400 đồng/cổ phiếu hồi tháng 1-2026. Điều này khiến khoản vốn rót vào cổ phiếu FPT của nhiều nhà đầu tư giảm giá trị nhanh chóng.
Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 1-2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap ghi nhận khoản tạm lỗ khi đầu tư vào FPT. Tại ngày 31-3-2026, Vietcap ghi nhận giá mua đối với cổ phiếu FPT gần 659 tỉ đồng, còn giá thị trị trường là 465,5 tỉ đồng. Như vậy khoản đầu tư này tạm lỗ 193,5 tỉ đồng, tương đương hơn 29%.
Một trường hợp khác là tại đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, ông Đoàn Hồng Việt - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Thế giới số (DGW) - thừa nhận năm 2025 bộ phận đầu tư tài chính đã quyết định đầu tư vào FPT và phải ghi nhận khoản lỗ tương đối. Đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp đã hoàn thành việc trích lập dự phòng.
Ông Việt cho biết thời gian tới doanh nghiệp sẽ quản lý chặt chẽ hơn, định hướng chuyển sang đầu tư vào các sản phẩm cấu trúc và sản phẩm có thu nhập cố định.
