Tờ Bangkok Post ngày 9.4 đưa tin Không quân Hoàng gia Thái Lan (RTAF) vừa bác bỏ những lo ngại trong nước sau khi nhiều máy bay quân sự Mỹ sử dụng Sân bay quốc tế Krabi tại tỉnh Krabi phía nam Thái Lan.
Nhấn mạnh mối quan hệ an ninh giữa Thái Lan và Mỹ, RTAF cho biết các chuyến bay này là thường lệ và không liên quan đến cuộc xung đột ở Trung Đông hay khả năng Mỹ lập căn cứ quân sự.
Lời giải thích được đưa ra sau khi người dân bày tỏ nghi ngờ về nhiều vụ cất cánh và hạ cánh của máy bay Mỹ, bao gồm máy bay vận tải C-130, máy bay MV-22 Osprey và trực thăng H-60 Seahawk, diễn ra hằng ngày, cả ngày lẫn đêm.
Một số người suy đoán rằng Mỹ đang khảo sát các địa điểm tiềm năng để xây dựng một căn cứ quân sự trên bờ biển Andaman của Thái Lan hoặc thiết lập một địa điểm nghỉ ngơi cho binh lính trở về từ các chiến dịch ở Trung Đông.
Ông Chakkrit Thammavichai, phát ngôn viên RTAF, cho biết hoạt động này không có gì bất thường và chỉ thu hút sự chú ý vì đây là lần đầu tiên các máy bay này sử dụng sân bay Krabi.
Các hoạt động tương tự trước đây đã diễn ra tại sân bay U-Tapao và Phuket. Ông Chakkrit cho biết RTAF đã đưa ra lời giải thích chính thức về việc này.
Theo ông, các chuyến bay này là một phần của các hoạt động quân sự của Mỹ liên quan việc luân chuyển quân và sơ tán y tế, bao gồm việc chuyển những người cần điều trị từ các tàu trên biển đến các bệnh viện trên đất liền.
Ông khẳng định các nhiệm vụ này nằm trong sự hợp tác an ninh lâu dài giữa Thái Lan và Mỹ, không liên quan đến cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.
Người phát ngôn cho biết tất cả các đề nghị đều tuân theo quy trình, bao gồm việc cấp phép ngoại giao thông qua các kênh thích hợp, mà không có bất kỳ điều khoản đặc biệt nào.
Sân bay Krabi được các quan chức Mỹ lựa chọn lần này do tình trạng quá tải tại các sân bay khác thường được sử dụng cho các hoạt động tương tự.
“Việc hạ cánh của máy bay nước ngoài tại Thái Lan đều phải thông qua quy trình của Bộ Ngoại giao trong mọi trường hợp, được xem xét cẩn thận về tính phù hợp. Không vi phạm bất kỳ quy định hoặc thỏa thuận nào. Mọi việc đều được thực hiện theo đúng thủ tục”, ông Chakkrit cho biết.
Trong thông cáo chính thức, RTAF nhắc lại rằng việc cho phép máy bay quân sự Mỹ hoạt động tại đây được thực hiện với các điều kiện tương tự áp dụng cho tất cả các quốc gia. RTAF cho biết các hoạt động này không liên quan đến các xung đột khu vực và sẽ không dẫn đến việc Thái Lan can thiệp vào bất kỳ tranh chấp nào.
Theo Đài NBC News, rạng sáng 10-5 (giờ địa phương), tàu du lịch đang ghi nhận các ca nhiễm vi rút Hanta đã tiến vào vùng biển ngoài khơi đảo Tenerife (Tây Ban Nha), chuẩn bị triển khai quy trình hồi hương hành khách.
Khoảng 5h30, con tàu MV Hondius xuất hiện từ xa khu vực cảng Granadilla, nơi lều y tế đã được dựng suốt đêm để sẵn sàng tiếp nhận hành khách.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xác nhận tàu ghi nhận sáu ca nhiễm vi rút Hanta và hai ca nghi nhiễm. Giới chức xác nhận đã có ba trường hợp tử vong, trong đó hai người qua đời ngay trên tàu.
Bà Maria Van Kerkhove, phụ trách bộ phận chuẩn bị ứng phó đại dịch của WHO, cho biết các hành khách chưa có triệu chứng sẽ được đưa vào bờ bằng thuyền nhỏ.
Tại đây họ phải trải qua quy trình kiểm tra y tế nghiêm ngặt trước khi lên các chuyến bay hồi hương.
Trung tâm Y tế Đại học Nebraska thông tin 17 công dân Mỹ còn lại trên tàu sẽ được đưa về nước và theo dõi tại Đơn vị cách ly quốc gia ở Omaha - cơ sở chuyên biệt xử lý các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Chính phủ Tây Ban Nha, Anh và Pháp cũng đã hoàn tất kế hoạch tiếp nhận công dân từ con tàu để tiến hành cách ly hoặc điều trị riêng biệt.
Theo đơn vị vận hành tàu Oceanwide Expeditions, tàu Hondius - thuộc sở hữu Hà Lan - cùng một số thủy thủ và hành lý sẽ tiếp tục hành trình kéo dài năm ngày về cảng Rotterdam (Hà Lan).
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Mónica García cho biết thi thể các nạn nhân sẽ được giữ lại trên tàu để đưa về Hà Lan, nơi con tàu sẽ được khử khuẩn toàn diện.
Các quan chức y tế khẳng định nguy cơ lây nhiễm đối với cộng đồng quốc tế cũng như cư dân đảo Tenerife là rất thấp.
Trong thông điệp gửi người dân Tenerife ngày 9-5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus trấn an rằng tình hình hiện tại không tương đương một đại dịch toàn cầu.
"Nỗi đau từ năm 2020 vẫn còn đó, nhưng đây không phải là một đại dịch COVID-19 thứ hai. Nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng hiện nay vẫn ở mức thấp", ông nói.
Vi rút Hanta lây sang người chủ yếu qua tiếp xúc với loài gặm nhấm, đặc biệt là nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chúng.
WHO nhận định ca bệnh đầu tiên có khả năng liên quan đến việc tiếp xúc với loài gặm nhấm trong hoạt động ngắm chim.
Trong các chủng vi rút Hanta, chỉ chủng Andes - được xác định liên quan đến ổ dịch trên tàu Hondius - có khả năng lây từ người sang người, song thường chỉ xảy ra khi tiếp xúc rất gần.
40 năm sau thảm họa hạt nhân nghiêm trọng nhất lịch sử, Chernobyl vẫn chịu ô nhiễm phóng xạ nặng nề, với gần một nửa lượng caesium-137 từ lò phản ứng số 4 năm 1986 còn tồn tại, cùng các chất nguy hại như plutonium, tritium và americium.
Tuy nhiên việc vắng bóng con người tại đây đã vô tình tạo điều kiện cho hệ sinh thái phục hồi theo hướng đáng chú ý.
Theo báo Guardian, vùng cấm Chernobyl rộng 2.800km² cùng khu bảo tồn Polessky lân cận tại Belarus đã trở thành một trong những "khu bảo tồn ngoài ý muốn" lớn nhất châu Âu.
Theo nhà khoa học Jim Smith (Đại học Portsmouth), số lượng sói hiện cao gấp 7 lần trước thảm họa, trong khi các loài như nai sừng tấm, hươu và thỏ cũng tăng mạnh.
"Đây là minh chứng mạnh mẽ cho thấy tác động tương đối của tai nạn hạt nhân tồi tệ nhất thế giới thực tế không lớn bằng tác động tàn phá từ sự định cư của con người", ông Smith nhận định.
Kết luận tương tự cũng được đưa ra tại các "vùng đất không người" khác như Fukushima (Nhật Bản) - nơi heo rừng, khỉ Nhật Bản và gấu mèo xuất hiện nhiều hơn sau đợt sơ tán năm 2011.
Căng thẳng Bắc - Nam và sự vắng bóng con người tại khu phi quân sự bán đảo Triều Tiên đã biến nơi đây thành nơi trú ngụ của 38% các loài có nguy cơ tuyệt chủng của Hàn Quốc.
Tuy vậy, ảnh hưởng lâu dài của phóng xạ đến động vật hoang dã vẫn là chủ đề gây tranh cãi.
Nhiều báo cáo khoa học ghi nhận tổn thương di truyền lâu dài ở một số loài động vật có vú, chim và thực vật, đặc biệt là ở những khu vực có mức độ ô nhiễm cao nhất.
Ông Gennady Laptev thuộc Trung tâm Thủy văn Ukraine cho biết vẫn chưa thấy bằng chứng trực quan về đột biến, nhưng rất khó để khẳng định chắc chắn rằng hệ sinh thái đã tốt hơn trước.
"Đây là một câu hỏi phức tạp. Theo quan điểm của tôi, nếu động vật hoang dã dồi dào, nghĩa là chúng vẫn ổn", ông nói.
Những gì diễn ra tại Chernobyl đã mở ra cuộc tranh luận toàn cầu về năng lượng hạt nhân.
Tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm cách nới lỏng quy định để thúc đẩy xây dựng nhà máy điện hạt nhân.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng cho rằng việc từ bỏ điện hạt nhân là "sai lầm chiến lược", khiến châu Âu phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu.
Ngược lại, các tổ chức môi trường như Greenpeace Ukraine cảnh báo rủi ro tai nạn hạt nhân vẫn hiện hữu và chi phí cao khiến nguồn năng lượng này kém cạnh tranh.
Ông Shaun Burnie - đại diện tổ chức - nhận định tương lai năng lượng nên thuộc về các nguồn tái tạo, thay vì một ngành công nghiệp vẫn chưa thể chứng minh tính an toàn và hiệu quả lâu dài.
"Sau hơn tám thập kỷ nhận trợ cấp khổng lồ và trải qua nhiều thảm họa hạt nhân, điện hạt nhân hiện chỉ sản xuất chưa đầy 10% điện năng và 4% năng lượng toàn cầu. Đó không phải là một bảng thành tích đáng tự hào.
Thứ mà nó vẫn làm rất tốt là mục đích thiết kế ban đầu - sản xuất plutonium cho vũ khí hạt nhân", ông nói thêm.
Bloomberg hôm nay dẫn báo cáo của Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) cho biết chiến dịch phản công hạn chế hồi đầu năm đánh dấu những bước tiến về lãnh thổ đầu tiên của Ukraine kể từ năm 2023. "Hoạt động này hưởng lợi từ việc năng lực quân sự đối phương bị suy giảm đáng kể, dù chỉ là ngắn hạn, sau khi thiết bị thu phát Starlink ngừng hoạt động", báo cáo có đoạn.
DIA cho biết diện tích mà Ukraine tái chiếm nằm ở trong và xung quanh tỉnh Dnipropetrovsk, nhưng không nêu cụ thể thời điểm chiến dịch diễn ra.
Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky hồi tháng 2 tuyên bố lực lượng nước này đã tái chiếm 8 khu dân cư và giành lại 400 km2 lãnh thổ tính từ cuối tháng 1. Bước tiến được ghi nhận gần khu dân cư Oleksandrivka, tại giao điểm giữa tỉnh Dnipropetrovsk, Donetsk và Zaporizhzhia.
Để so sánh, quân đội Nga hồi năm ngoái giành thêm lãnh thổ rộng 5.600 km2, theo dữ liệu được tổng hợp bởi Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ. Con số này lần lượt là gần 600 km2 và 3.985 km2 trong năm 2023-2024.
Theo DIA và Bộ tư lệnh Lực lượng Mỹ tại châu Âu (EUCOM), quân đội Nga đã "sử dụng trái phép" hệ thống Internet vệ tinh Starlink để điều phối hoạt động tác chiến tại những khu vực mà hệ thống liên lạc kém ổn định hoặc dễ bị gây nhiễu.
Các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) trang bị đài thu phát Starlink nhằm vào hàng loạt mục tiêu giá trị cao của Ukraine đã thúc đẩy nước này phối hợp với hãng vận hành SpaceX nhằm hạn chế đối phương sử dụng mạng lưới Internet vệ tinh.
Công ty SpaceX bắt đầu yêu cầu xác thực thiết bị đầu cuối Starlink từ ngày 4/2. Chỉ những thiết bị được phê duyệt và nằm trong "danh sách trắng" của Bộ Quốc phòng Ukraine mới có thể tiếp tục hoạt động trên lãnh thổ nước này.
Lực lượng Nga dường như cũng hứng chịu thêm tổn thất về năng lực liên lạc sau khi siết chặt kiểm soát đối với ứng dụng nhắn tin Telegram. Động thái được cho là khiến các binh sĩ Nga phẫn nộ, do nhiều đơn vị sử dụng Telegram để trao đổi thông tin chiến trường.
Dù vậy, DIA cho biết tính đến tháng 3, lực lượng Nga vẫn duy trì ưu thế tổng thể trước quân đội Ukraine "trên hầu hết chức năng tác chiến".
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Serhiy Beskrestnov, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, hồi tháng 2 nhận định bị chặn truy cập Starlink là "thảm họa" đối với quân đội Nga, khiến hệ thống chỉ huy sụp đổ và chiến dịch xung kích ở nhiều khu vực phải ngừng lại.
Dịch vụ Starlink chưa từng được cung cấp cho quân đội Nga, nhưng thông tin cho thấy binh sĩ nước này sở hữu bộ thu phát và sử dụng để truy cập Internet đã bắt đầu xuất hiện từ năm 2024.
