Cả ba loại đậu này có chung một số đặc điểm như giàu protein thực vật, chất xơ và các hợp chất chống ô xy hóa. Dù vậy, mỗi loại đậu lại có thành phần dinh dưỡng và một số tác động đến sinh hóa cơ thể riêng, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Xét tổng thể, đậu đen, đậu đỏ và đậu xanh đều là những thực phẩm giàu dinh dưỡng. Hàm lượng protein của cả ba tương đối tương đương, khoảng 22 – 24 g/100 g.
Tuy nhiên, đậu đỏ và đậu xanh thường chứa nhiều chất xơ hơn, trong khi đậu đen lại nổi bật nhờ hàm lượng các hợp chất chống ô xy hóa.
Về khoáng chất, mỗi loại có một lợi thế riêng: Đậu đỏ giàu kali và magiê, đậu xanh cung cấp nhiều sắt, còn đậu đen chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi cho chuyển hóa. Điều này cho thấy không có loại nào vượt trội hoàn toàn.
Các loại đậu thường được đưa vào chế độ ăn giảm cân nhờ khả năng tạo cảm giác no lâu. Chất xơ giúp làm chậm tiêu hóa, ổn định đường huyết và hạn chế cảm giác đói.
Trong khi đó, protein thực vật giúp duy trì khối cơ – yếu tố quan trọng trong quá trình giảm cân lành mạnh.
Đậu đen chứa nhiều polyphenol và flavonoid – các chất có khả năng trung hòa gốc tự do và giảm viêm. Nhờ đó, loại đậu này có thể góp phần giảm nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Với hàm lượng chất xơ cao, đậu đỏ giúp làm chậm hấp thu đường vào máu, giữ đường huyết ổn định và hạn chế cảm giác đói. Đồng thời, chất xơ còn giúp giảm cholesterol LDL, góp phần bảo vệ tim mạch.
Đậu xanh không chỉ cung cấp protein và chất xơ mà còn giàu vitamin, khoáng chất. Điểm nổi bật là dễ tiêu hóa hơn nhiều loại đậu khác, giúp hạn chế đầy hơi, khó chịu đường ruột.
Khi đặt 3 loại đậu cạnh nhau, có thể thấy mỗi loại đều có thế mạnh riêng: Đậu đỏ phù hợp với mục tiêu giảm cân, đậu xanh thích hợp cho chế độ ăn bền vững, còn đậu đen hỗ trợ chuyển hóa và chống viêm.
Thay vì chọn một loại “tốt nhất”, các chuyên gia khuyến nghị nên linh hoạt kết hợp cả ba trong khẩu phần ăn để tối ưu lợi ích sức khỏe, theo EatingWell.
Sức Khỏe
Chấm dứt hợp đồng lao động, gây khó khăn cho người nhiễm HIV sẽ bị xử phạt 10-20 triệu đồng

Theo quy định tại Nghị định 90, nhiều hành vi kỳ thị trong giáo dục, lao động và đời sống xã hội sẽ bị xử phạt với các mức tiền khác nhau, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Cụ thể, mức xử phạt từ 500.000 đến 1.000.000 đồng, áp dụng với các hành vi như yêu cầu học sinh, sinh viên phải xét nghiệm HIV hoặc xuất trình kết quả xét nghiệm.
Cản trở người học tham gia hoạt động của cơ sở giáo dục vì lý do liên quan đến HIV. Từ chối tiếp nhận đối tượng bảo trợ xã hội hoặc từ chối mai táng, hỏa táng người đã mất vì lý do HIV/AIDS.
Mức xử phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng, áp dụng với các hành vi như yêu cầu xét nghiệm HIV đối với người lao động trước tuyển dụng (trừ một số nghề đặc thù theo quy định), từ chối tuyển dụng vì người lao động nhiễm HIV, hoặc từ chối tiếp nhận học sinh, sinh viên vì lý do này.
Nghị định cũng xử phạt các hành vi mang tính phân biệt đối xử trong quá trình học tập và điều trị như tách biệt, hạn chế người nhiễm HIV tham gia hoạt động.
Phân biệt trong chăm sóc, điều trị hoặc bố trí công việc không phù hợp với sức khỏe, chuyên môn của người lao động nhiễm HIV. Ngoài ra, hành vi cha mẹ hoặc người giám hộ bỏ rơi người nhiễm HIV cũng thuộc diện bị xử phạt.
Mức phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng, nghị định xử lý các hành vi xâm phạm trực tiếp quyền học tập và việc làm của người nhiễm HIV.
Cụ thể, chấm dứt hợp đồng lao động, gây khó khăn trong công việc, ép chuyển việc trái ý muốn, từ chối nâng lương, đề bạt hoặc không đảm bảo quyền lợi hợp pháp đều bị xử phạt nặng nếu xuất phát từ lý do nhiễm HIV.
Trong lĩnh vực giáo dục, việc kỷ luật hoặc buộc thôi học học sinh, sinh viên vì nhiễm HIV cũng bị xử phạt ở mức này. Đồng thời, việc sử dụng hình ảnh, thông điệp truyền thông mang tính kỳ thị người nhiễm HIV và gia đình họ cũng bị xử lý.
Nghị định cũng quy định nhiều biện pháp khắc phục hậu quả. Các tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị buộc tiếp nhận lại người bị từ chối, xin lỗi trực tiếp người bị phân biệt đối xử, khôi phục quyền lợi hợp pháp cho người lao động, hủy bỏ quyết định kỷ luật hoặc buộc thôi học.
Trong trường hợp liên quan đến truyền thông, nội dung vi phạm phải bị loại bỏ hoặc tiêu hủy.
Bên cạnh đó, nghị định quy định xử phạt các hành vi vi phạm khác trong phòng, chống HIV/AIDS. Cụ thể, hành vi cản trở người lao động tham gia các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS bị phạt từ 3 triệu đến 5 triệu đồng.
Các hành vi nghiêm trọng như đe dọa truyền HIV cho người khác hoặc lợi dụng hoạt động phòng, chống HIV/AIDS để trục lợi sẽ bị phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng. Trường hợp trục lợi, người vi phạm còn phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được.
Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15-5.

Từ năm ba tuổi, anh có biểu hiện vàng da, được chẩn đoán viêm gan do nhiễm Cytomegalovirus (CMV) - loại virus thuộc họ Herpes, có khả năng lây nhiễm ở mọi lứa tuổi qua dịch cơ thể như nước bọt, nước tiểu, máu, sữa mẹ. Dù tuân thủ điều trị, tình trạng vàng da chỉ thuyên giảm tạm thời rồi tái diễn. Suốt 12 năm tuổi thơ, anh phải điều trị liên tục cả nội lẫn ngoại trú tại bệnh viện nhi.
Sang tuổi trưởng thành, chàng trai tiếp tục đến nhiều bệnh viện đầu ngành có chuyên khoa gan mật tại TP HCM, nhận chẩn đoán "viêm gan tắc mật chưa rõ nguyên nhân". Từ năm 2020, anh liên tục nhập viện vì vàng da, suy gan cấp và thiếu máu nặng đến mức phải truyền máu nhiều lần.
Ngày 8/4, TS.BS Lê Hữu Phước, Phó Khoa Viêm gan, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết hồ sơ ghi nhận khi điều trị tại bệnh viện nhi, các chuyên gia đã nghi ngờ khả năng bệnh nhân mắc Wilson - căn bệnh di truyền hiếm gặp về rối loạn chuyển hóa đồng. Tuy nhiên, lúc bấy giờ, tất cả kết quả cận lâm sàng như phân tích gene, xét nghiệm máu đều không đáp ứng đủ tiêu chuẩn chẩn đoán. Rào cản lớn nhất là bệnh nhân không có đột biến gen ATP7B - "tiêu chuẩn vàng" để xác định bệnh, mọi hướng điều trị sau đó rẽ sang ngả khác.
Bước ngoặt đến vào tháng 5/2023, quá trình điều trị tại Khoa Viêm gan, các bác sĩ đặc biệt chú ý đến chi tiết bệnh nhân từng có một người anh và một người chị ruột qua đời năm 6 tuổi và 8 tuổi vì chứng vàng da kéo dài. Dựa trên y văn thế giới ghi nhận vẫn có dưới 1% bệnh nhân Wilson không mang đột biến gene ATP7B, cộng với yếu tố tiền sử gia đình, các bác sĩ mạnh dạn đưa ra nghi ngờ bệnh Wilson thể hiếm và quyết định điều trị thử.
Quá trình theo dõi hai năm cho thấy các bất thường như vàng da hay thiếu máu đều cải thiện rõ. Tái khám ngày 7/4, sức khỏe bệnh nhân đã ổn định, trở lại sinh hoạt bình thường. Vì Wilson là một bệnh lý di truyền nên bệnh nhân vẫn tiếp tục được theo dõi, kiểm soát các triệu chứng và điều trị suốt đời.
BS.CK2 Phạm Thanh Việt, Phó giám đốc phụ trách quản lý điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy, nhận định sự kiên trì không nản lòng trước ca khó, liên tục đặt lại vấn đề để xâu chuỗi thông tin toàn diện đã giúp tìm ra "lời giải" cho căn bệnh ẩn nấp suốt nhiều năm. Đây là ca thứ 2 mắc Wilson thể hiếm (không phát hiện đột biến gene ATP7B) được Khoa Viêm gan điều trị thành công, trong tổng số hơn 500 bệnh nhân Wilson mà đơn vị tiếp nhận tron 10 năm qua.
Wilson (phát hiện năm 1912) là bệnh di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường, do đột biến gene ATP7B gây ra rối loạn chuyển hóa đồng. Nếu cả cha và mẹ mang gene bệnh, tỷ lệ con sinh ra mắc bệnh là 25%. Đây là căn bệnh hiếm và khó chẩn đoán, nhưng nếu được phát hiện kịp thời, quá trình điều trị sẽ nhẹ nhàng, ít tốn kém. Ngược lại, nếu bỏ sót, hầu hết bệnh nhân sẽ tử vong ở tuổi đời rất trẻ.
Người dân, đặc biệt là người trẻ tuổi, cần đi khám ngay nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường như tăng men gan kéo dài, vàng da không rõ nguyên nhân, thiếu máu hoặc các triệu chứng thần kinh, tâm thần không rõ nguyên nhân.
Lê Phương
Nguồn: https://vnexpress.net/chang-trai-20-nam-di-tim-ten-benh-la-5060186.html
Sức Khỏe
Mở rộng phạm vi bảo hiểm y tế: Thêm nhiều thuốc, dịch vụ được quỹ chi trả

Đây là một trong những nội dung trọng tâm tại Kế hoạch hành động thực hiện chỉ thị số 52-CT/TW ngày 3-10-2025 của Ban Bí thư về thực hiện bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân trong giai đoạn mới, vừa được Phó thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký ban hành.
Kế hoạch hành động nhằm hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2026 đạt trên 95,5% dân số tham gia BHYT và tiến tới bao phủ BHYT toàn dân vào năm 2030, nâng cao quyền lợi người tham gia, giảm tỉ lệ chi tiền túi khi khám chữa bệnh và tăng khả năng tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến.
Theo kế hoạch hành động, BHYT sẽ từng bước tăng tỉ lệ và mức thanh toán đối với nhiều dịch vụ y tế thiết yếu, đặc biệt là các hoạt động dự phòng và phát hiện sớm bệnh tật. Một số nội dung mới đáng chú ý gồm mở rộng chi trả cho dịch vụ phòng bệnh, khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc theo yêu cầu chuyên môn, tư vấn dinh dưỡng và quản lý bệnh mạn tính.
Chính phủ cũng đặt mục tiêu xây dựng cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho người tham gia BHYT khi sử dụng dịch vụ y tế, nhất là hộ nghèo, cận nghèo, người hưởng chính sách xã hội. Một số chương trình hỗ trợ giảm chi phí cùng chi trả sẽ được nghiên cứu triển khai thí điểm trong thời gian tới.
Kế hoạch cũng yêu cầu rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến danh mục thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT theo hướng phù hợp với thực tiễn điều trị và khả năng cân đối của quỹ BHYT.
Theo bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm tế (Bộ Y tế), thuốc hiện vẫn chiếm tỉ trọng lớn nhất trong tổng chi khám chữa bệnh BHYT. Năm 2023, con số này tăng lên 45,841 nghìn tỉ đồng, tương đương 32,82%. Đến năm 2024, chi phí thuốc tiếp tục tăng lên 50,784 nghìn tỉ đồng, dù tỉ trọng giảm còn 31,22%.
Hiện việc thanh toán thuốc BHYT được thực hiện theo danh mục quy định tại thông tư số 20/2022, gồm 1.037 hoạt chất thuốc hóa dược và sinh phẩm, chia thành 27 nhóm lớn cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu phục vụ chẩn đoán, điều trị.
Tuy nhiên, phần lớn danh mục thuốc BHYT hiện nay vẫn được xây dựng trên nền tảng danh mục từ 2018. Trong khi đó, khoa học dược phẩm phát triển rất nhanh với nhiều thuốc phát minh mới trong điều trị ung thư, bệnh hiếm và bệnh mạn tính có hiệu quả điều trị cao nhưng chi phí lớn.
Để đáp ứng nhu cầu điều trị thực tế, Bộ Y tế đang hoàn thiện dự thảo sửa đổi thông tư 20/2022 theo hướng mở rộng danh mục thuốc được BHYT chi trả, bổ sung 84 thuốc hóa dược và sinh phẩm mới, trong đó có nhiều thuốc điều trị đặc hiệu chi phí cao nhưng mang lại hiệu quả vượt trội.
"Có 30 thuốc điều trị ung thư dự kiến được bổ sung, chiếm khoảng 35,7% tổng số thuốc mới. Đây chủ yếu là các thuốc điều trị đích, thuốc miễn dịch và kháng thể đơn dòng thế hệ mới. Ngoài ra, dự thảo còn bổ sung 24 thuốc điều trị bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, bệnh hô hấp và rối loạn tâm thần, đồng thời đưa thêm 18 thuốc điều trị bệnh hiếm vào danh mục chi trả", bà Trang nêu.
TS.BS Đặng Huy Quốc Thịnh, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cho biết việc mở rộng phạm vi chi trả cho các thuốc điều trị ung thư thế hệ mới được xem là một tín hiệu rất tích cực đối với cả bệnh nhân lẫn bác sĩ điều trị.
Theo bác sĩ Thịnh, trước đây nhiều loại thuốc điều trị ung thư chi phí cao chưa được BHYT chi trả nên có trường hợp bệnh nhân buộc phải từ bỏ điều trị hoặc tìm đến những loại thuốc trôi nổi, không rõ nguồn gốc tại một số phòng khám tư nhân.
Thực tế này tiềm ẩn nhiều rủi ro vì bệnh nhân khó kiểm chứng được thuốc thật hay giả. Gần đây truyền thông quốc tế cũng đã đưa tin về việc phát hiện các đường dây sản xuất thuốc giả, trong đó có cả thuốc điều trị ung thư. Vì vậy, khi BHYT hỗ trợ chi trả cho thuốc chính thống, người bệnh sẽ yên tâm điều trị tại bệnh viện hơn, đồng thời giảm nguy cơ sử dụng thuốc kém chất lượng.
Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui đó TS Thịnh cũng nhấn mạnh trách nhiệm của đội ngũ bác sĩ trong việc sử dụng thuốc đúng chỉ định và theo dõi sát hiệu quả điều trị. Các loại thuốc này có chi phí rất cao nên cần được chỉ định đúng đối tượng, đánh giá thường xuyên và ngưng sử dụng khi không còn hiệu quả, nhằm tránh lãng phí nguồn quỹ BHYT.
Theo bác sĩ Nguyễn Duy Anh - chuyên khoa ung bướu, điều trị ung thư hiện nay là điều trị đa mô thức, kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, liệu pháp sinh học và thuốc điều trị đích. Những tiến bộ này giúp kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân nhưng cũng khiến chi phí điều trị tăng mạnh.
Bên cạnh bổ sung thuốc mới, dự thảo thông tư cũng đề xuất sửa đổi điều kiện và tỉ lệ thanh toán đối với 52 thuốc đã có trong danh mục hiện hành nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị và giảm mức đồng chi trả cho người bệnh.
Bà Trang cũng cho hay dự kiến trong quý 2 năm nay, Bộ Y tế sẽ ban hành danh mục này. Dù BHYT chỉ chi trả một phần, việc đưa các thuốc điều trị ung thư thế hệ mới vào danh mục vẫn mang ý nghĩa rất lớn đối với người bệnh.
"Đây là nhóm thuốc có hiệu quả điều trị cao nhưng rất đắt đỏ. Việc BHYT hỗ trợ ở mức đồng chi trả 30-70% cũng giúp giảm đáng kể áp lực tài chính và tăng khả năng tiếp cận điều trị", bà Trang nói.
Nếu trước đây khám sức khỏe định kỳ không được BHYT chi trả thì từ ngày 1-7-2026, người dân trên cả nước sẽ chính thức được quỹ BHYT chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí theo lộ trình và khả năng cân đối của quỹ. Quy định này nằm trong Luật Phòng bệnh, được Quốc hội biểu quyết thông qua tháng 12-2025.
Việc khám định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa, ung thư... Qua đó tăng khả năng điều trị hiệu quả, giảm thiểu biến chứng và chi phí điều trị về lâu dài. Đây được xem là giải pháp bền vững nhằm giảm gánh nặng chi phí y tế cho cả người dân và hệ thống BHYT.
Chia sẻ về việc chuẩn bị khám sức khỏe miễn phí cho người dân, TS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế - cho biết đến nay bộ đã xây dựng các hướng dẫn chuyên môn để bảo đảm việc thực hiện thống nhất trên toàn quốc.
Dự kiến kinh phí để tổ chức triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân được xác định nhiều nguồn, trong đó có BHYT.
"Các địa phương sẽ xây dựng chương trình cụ thể trên tinh thần thăm khám cho người dân ngay tại cơ sở y tế gần nhất, đó là trạm y tế. Hiện nay các trạm y tế đủ điều kiện triển khai việc này.
Trường hợp không đủ điều kiện, trạm sẽ được hỗ trợ về mặt chuyên môn và nhân lực để triển khai việc khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân ngay tại tuyến y tế ban đầu", TS Đức chia sẻ.
Cũng theo ông Đức, đối tượng cần được ưu tiên nhất khám sức khỏe định kỳ hiện nay là nhóm chưa tham gia BHYT. Cả nước còn khoảng 5% dân số chưa tham gia, tương đương hơn 5 triệu người chưa có thẻ BHYT, trong đó có người chưa bao giờ được đi khám sức khỏe.
Vì vậy đây là nhóm ưu tiên nhất khi bắt đầu triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người dân. Những đối tượng khác như gia đình chính sách, người có công cũng sẽ được ưu tiên.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

