Buổi sáng cuối tháng 6, anh Nguyễn Thương, 36 tuổi, len lỏi giữa rừng dừa nước rậm rạp dọc sông Kinh, gần biển Mỹ Khê, thu những túi mật treo trên cuống cây. Sau khi lấy mật, anh cầm chiếc búa đầu cao su gõ chậm, đều dọc cuống dừa. Mỗi nhịp búa làm cuống rung nhẹ nhưng không bị dập. “Đây là công đoạn ‘massage’, giúp cuống tiết mật nhiều và lâu hơn”, anh nói.
Thương lớn lên bên rừng dừa nước rộng khoảng 12 ha. Trước đây, người dân chủ yếu cắt lá lợp nhà, lấy quả ăn nên loại cây này chưa mang lại nhiều giá trị kinh tế.
Tốt nghiệp ngành điện công nghiệp, khoảng 10 năm trước anh sang Nhật Bản làm thực tập sinh. Qua những người bạn nước ngoài, Thương lần đầu biết mật dừa nước được sử dụng để sản xuất đồ uống và nhiều sản phẩm chế biến.
Sau ba năm trở về, anh từng học nghề nuôi rắn ở miền Tây nhưng thất bại, số tiền tích góp gần như cạn kiệt. Thương sau đó làm công nhân tại Khu công nghiệp VSIP Quảng Ngãi, đồng thời tìm hướng phát triển kinh tế tại quê nhà.
Hơn 4 năm trước, trong một lần chèo xuồng trên sông Kinh, nhìn những buồng dừa nước trĩu quả, anh nhớ lại các sản phẩm từng thấy ở Nhật và bắt đầu tìm hiểu cách khai thác mật.
Ban ngày đi làm, chiều tối Thương chèo ghe vào rừng thử nghiệm. Tài liệu chủ yếu bằng tiếng Anh, trong khi ở địa phương chưa có người làm để anh học hỏi. Có hôm anh ở lại giữa rừng đến nửa đêm.
Qua nhiều lần thử, Thương nhận thấy nếu chỉ chặt buồng quả, cuống dừa tiết rất ít mật và dừng sau một đến hai ngày. Muốn kéo dài thời gian khai thác, cuống phải được tác động đều đặn trước khi cắt.
Không ít người cho rằng việc dùng búa gõ vào cuống dừa là vô ích. Tuy nhiên, sau hai năm thử nghiệm, Thương nghỉ việc để tập trung sản xuất, dù khi đó hai con còn nhỏ và thu nhập chưa ổn định.
Bí quyết từ nhịp búa
Dừa nước, tên khoa học Nypa fruticans, thuộc họ Cau nhưng có thân nằm dưới bùn, chỉ lá và cuống hoa vươn lên mặt nước. Trên mỗi cụm hoa có hoa cái hình cầu ở đỉnh, các nhánh hoa đực mọc phía dưới. Sau thụ phấn, phần hoa cái phát triển thành buồng quả.
Theo Thương, khi buồng dừa khoảng ba tháng tuổi, anh bắt đầu dùng búa cao su gõ dọc cuống mỗi ngày, liên tục trong một tháng. Búa do anh tự chế, tạo lực vừa đủ tác động vào mô nhưng không làm cuống tổn thương.
Sau giai đoạn “massage”, buồng quả được cắt bỏ, vết cắt bọc túi nylon để hứng mật. Hàng ngày, người làm phải cắt một lớp mỏng ở đầu cuống để giữ bề mặt thông thoáng, giúp mật tiếp tục chảy.
Mỗi cây có thể cho khoảng 0,7-1 lít mật một ngày, kéo dài gần một tháng. Mật tươi có vị ngọt thanh, hơi lợ, có thể uống trực tiếp sau xử lý hoặc cô đặc để bảo quản lâu hơn. Trung bình 8 lít mật tươi tạo được một lít mật cô đặc.
Từ nguyên liệu này, Thương phát triển sản phẩm mật tươi và cô đặc mang thương hiệu NipaHome. “Nipa” nghĩa là dừa nước, còn “Home” là nhà, thể hiện cuộc sống của gia đình gắn với khu rừng, anh giải thích.
Hiện cơ sở khai thác khoảng 4.000 lít mật tươi trong mỗi vụ kéo dài nửa năm, sản xuất được khoảng 500 lít mật cô đặc. Với giá khoảng 500.000 đồng một lít, cơ sở đạt doanh thu hàng chục triệu đồng mỗi tháng.
Kết hợp khai thác mật với du lịch
Ngoài bán sản phẩm, Thương liên kết Hợp tác xã Nông nghiệp và Du lịch cộng đồng Mỹ Khê, nơi khoảng 50 người dân tham gia phục vụ khách.
Vào cuối tuần hoặc các dịp có sự kiện, anh chèo thuyền đưa du khách len lỏi qua rừng dừa nước ven sông Kinh, dòng sông dài khoảng 7 km nối Cửa Đại với cảng Sa Kỳ. Khách được xem cách gõ búa, cắt cuống và hứng mật, sau đó nếm thử sản phẩm tại chỗ.
Khi thuyền cập bụi dừa, Thương dùng búa gõ đều lên cuống hoa rồi mở túi hứng cho khách quan sát dòng mật trong chảy ra. Hoạt động này vừa tạo trải nghiệm mới, vừa giúp giới thiệu cách khai thác và chất lượng sản phẩm.
Thương dự định mở rộng vùng khai thác bằng cách liên kết với các hộ dân quanh rừng dừa Mỹ Khê, đồng thời đầu tư thiết bị để tăng sản lượng, kiểm soát chất lượng và phát triển thêm các sản phẩm chế biến.
Ông Lê Văn Tài, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh Quảng Ngãi, đánh giá mô hình đã khai thác hiệu quả nguồn nguyên liệu dừa nước tại địa phương và có khả năng mở rộng.
Trung tâm đang trình Sở Công Thương thẩm định phương án hỗ trợ cơ sở đầu tư dây chuyền sản xuất mật dừa nước cô đặc từ nguồn kinh phí khuyến công địa phương. “Việc hỗ trợ máy móc nhằm khuyến khích cơ sở ứng dụng công nghệ, nâng năng suất, chất lượng và tạo sản phẩm đặc trưng cho địa phương”, ông Tài nói.
Ngày 29.6, lãnh đạo UBND tỉnh Cà Mau cho biết qua kiểm tra đã xác định việc bơm cát phục vụ thi công dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Cà Mau đã làm nước mặn xâm nhập hệ thống kênh nội đồng.
Sự việc ảnh hưởng hơn 90 hộ dân với diện tích trên 85 ha, chủ yếu nuôi thủy sản nước ngọt, sản xuất lúa, rau màu và cây ăn trái. Kết quả quan trắc cho thấy độ mặn dao động từ 7,66‰ đến 15,13‰, không phù hợp với vùng sản xuất nước ngọt.
Để xử lý, UBND tỉnh Cà Mau đã thành lập tổ công tác, đồng thời triển khai phương án rửa mặn bằng 3 trạm bơm có công suất khoảng 1.700 m³/giờ/trạm. Kinh phí thực hiện dự kiến gần 2,9 tỉ đồng do chủ đầu tư và đơn vị thi công bố trí.
Hiện tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo các sở, ngành và địa phương xác định đầy đủ mức độ thiệt hại để làm cơ sở hỗ trợ, bồi thường, giúp người dân sớm phục hồi sản xuất.
Như Báo Thanh Niên thông tin, dự án mở rộng Cảng hàng không Cà Mau được triển khai trên địa bàn tiếp giáp khu dân cư và khu sản xuất nông nghiệp tại khóm 3, khóm 4 thuộc phường Tân Thành (tỉnh Cà Mau). Trong quá trình thi công, nhiều hộ dân phản ánh việc bơm cát vào công trình khiến nước mặn xâm nhập khu vực sản xuất, ảnh hưởng trực tiếp đến cây trồng và vật nuôi. Trong giai đoạn khô hạn, nguồn nước kênh rạch bị nhiễm mặn khiến người dân không thể lấy nước phục vụ sản xuất và nuôi cá. Ghi nhận có 83 hộ bị cá chết, thiệt hại chưa thể thống kê đầy đủ nhưng đã tác động lớn đến sinh kế của người dân.
Liên quan đến vụ việc nêu trên, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cũng đã yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND phường Tân Thành cùng các đơn vị liên quan nghiêm túc rút kinh nghiệm trong việc tiếp nhận, xử lý phản ánh của người dân do để xảy ra tình trạng chậm trễ.
Sau nhiều ngày nghị án, ngày 14.7, TAND TP.HCM cơ sở 1 đã tuyên án đối với 2 bị cáo trong vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản gần 430 tỉ đồng tại Công ty cổ phần tư vấn đầu tư Sao Vàng (gọi tắt là Công ty Sao Vàng).
Theo đó, bị cáo Huỳnh Thị Ngân Trang (43 tuổi, nguyên là Tổng giám đốc Công ty Sao Vàng, xét xử vắng mặt) bị tuyên phạt tù chung thân về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Bị cáo Phạm Thu Hà (43 tuổi, nguyên Phó tổng giám đốc, giám đốc, thủ quỹ Công ty Sao Vàng) bị tuyên phạt 16 năm tù. Cả hai bị cáo còn phải liên đới bồi thường khoảng 237 tỉ đồng cho 407/444 bị hại trong vụ án.
Theo cáo trạng, Công ty Sao Vàng có trụ sở trên đường Ba Cu, phường Vũng Tàu (TP.HCM). Mục đích thành lập công ty để kinh doanh nữ trang và làm đại lý (môi giới) cho các sàn chứng khoán SME của Công ty TNHH chứng khoán Hồng Hối và sàn vàng Phú Gia.
Trang là người sáng lập, quản lý, điều hành thực tế hoạt động của Công ty Sao Vàng, Công ty cổ phần dịch vụ đầu tư SVS, Công ty cổ phần quản lý quỹ Sao Vàng (Công ty Savacap) và các công ty con khác.
Từ năm 2012 đến năm 2017, Trang đã kêu gọi các khách hàng ký kết các hợp đồng hợp tác đầu tư với các công ty nói trên với mức lợi nhuận cao (khoảng 22% đến 30%/năm) mà không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh, cam kết bảo toàn vốn và trả lợi nhuận đầy đủ, thậm chí trả lợi nhuận trước cho khách hàng.
Cũng trong giai đoạn này, Công ty Sao Vàng đầu tư vào các dự án, mua cổ phần đều thua lỗ, không có doanh thu nhưng Trang vẫn duy trì trả lợi nhuận cho khách hàng, lấy tiền của người này trả cho người kia.
Đến tháng 12.2016, Công ty Sao Vàng và Công ty SVS chấm dứt các hoạt động đầu tư các dự án nhưng vẫn tiếp tục huy động vốn khách hàng hợp tác đầu tư.
Tháng 6.2017, mặc dù Công ty Sao Vàng hết khả năng chi trả nhưng Trang vẫn tiếp tục lừa dối khách hàng, thông qua các nhân viên bộ phận dịch vụ, bộ phận khách hàng kêu gọi, lôi kéo khách hàng gửi tiền vào để chiếm đoạt, sử dụng chi trả cho các khách hàng trước đó.
Bằng cách thủ đoạn như trên, Huỳnh Thị Ngân Trang đã chiếm đoạt của 444 khách hàng có đơn tố giác với tổng số tiền gần 430 tỉ đồng.
Hiện Trang đang bỏ trốn, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (nay là Công an TP.HCM) đã ra quyết định truy nã.
Đối với Phạm Thu Hà, trong thời gian từ năm 2010 đến năm 2016, Hà là cổ đông Công ty Sao Vàng, giữ các chức vụ giám đốc, phó tổng giám đốc, thủ quỹ, trưởng phòng hành chính nhân sự Công ty Sao Vàng, Giám đốc chi nhánh Công ty Sao Vàng tại TP.HCM.
Hà đã tham gia xuyên suốt trong quá trình hoạt động của các doanh nghiệp, hỗ trợ, giúp sức Trang trong việc điều hành hoạt động Công ty Sao Vàng, ký hợp đồng hợp tác đầu tư với khách hàng và giúp chuyển tiền khách hàng đầu tư ra khỏi Công ty Sao Vàng đến cá nhân Trang.
Hà biết rõ các dự án Công ty Sao Vàng đầu tư góp vốn thành lập trong giai đoạn năm 2012 đến năm 2014 không có doanh thu, lợi nhuận; các hồ sơ chuyển nhượng vốn góp, chứng từ góp vốn cổ đông do Hà lập khống để hợp thức hóa về mặt pháp lý cho Công ty Sao Vàng và các công ty thành viên của công ty này, nhưng Hà vẫn giúp Trang thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc ký hợp đồng hợp tác đầu tư với 444 khách hàng.
Trong đó, Hà trực tiếp trong việc ký hợp đồng với 67 khách hàng, chiếm đoạt số tiền gần 24 tỉ đồng.
Ngày 6/7, lãnh đạo UBND xã Vĩnh Lộc (tỉnh Cà Mau) cho biết mới đây người dân phát hiện một bé trai 23 ngày tuổi, nặng khoảng 3,9kg bị bỏ rơi trước cổng nhà một hộ dân ở ấp Cầu Đỏ.
Bên cạnh bé trai có một giỏ đồ, bên trong có một số vật dụng như quần áo, tã, sữa,… Ngoài ra còn có một lá thư viết tay với nội dung: "Em nhờ anh chị nuôi dùm em bé, thành thật biết ơn", ghi kèm ngày tháng năm sinh của bé trai.
Sau khi nhận tin báo của người dân, lực lượng chức năng địa phương đã lập biên bản sự việc, tạm thời giao bé trai cho một hộ dân chăm sóc.
Lãnh đạo UBND xã Vĩnh Lộc cho hay, trước mắt xã đã thông báo tìm người thân của bé trong thời gian 7 ngày.
"Sau thời gian thông báo tìm người thân, nếu không có ai đến nhận, xã sẽ thực hiện các thủ tục tiếp theo đúng quy định", lãnh đạo xã Vĩnh Lộc thông tin với phóng viên Dân trí.
