Nhóm cường kích A-10 thuộc Phi đoàn 107 không quân Mỹ ngày 8/4 xuất phát từ căn cứ Lakenheath ở Anh, với sự hỗ trợ từ hai máy bay tiếp dầu KC-135. Phi đội này đáp xuống Anh từ cuối tháng 3 và dự kiến tới Trung Đông hôm 3/4, nhưng phải quay đầu về sân bay Lakenheath do vấn đề lịch trình và thủ tục ngoại giao đối với máy bay tiếp dầu.
Ảnh chụp từ bên ngoài căn cứ Lakenheath cho thấy các chiến đấu cơ Mỹ mang theo thùng dầu phụ dưới bụng, thùng chứa hàng MXU-648 dưới hai cánh, cùng một cụm chỉ thị mục tiêu và chiếu xạ laser AN/AAQ-28 Litening bên cánh phải.
Đợt chuyển quân diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump thông báo Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn trong hai tuần để thảo luận.
Toàn bộ cường kích A-10 Mỹ ở Lakenheath đã rời đi, căn cứ hiện chỉ còn số ít tiêm kích tàng hình F-22 và chiến đấu cơ hạng nặng F-15E. Theo biên tập viên Kai Greet của chuyên trang quân sự Aviationist, những phi cơ này dường như gặp sự cố kỹ thuật và không thể xuất phát cùng các đơn vị khác.
“Các tiêm kích F-22 ở Lakenheath có thể quay về Mỹ thay vì đến Trung Đông. Điều này phản ánh những thay đổi trên chiến trường khi phòng không Iran ngày càng bị vô hiệu hóa. Iran dường như đang dùng tên lửa phòng không với đầu dò hồng ngoại thay vì radar, do đó tính năng tàng hình của F-22 không còn phát huy tác dụng mạnh mẽ”, Greet cho hay.
Tổng cộng gần 50 máy bay Mỹ đồn trú tại Lakenheath đã được triển khai tới Trung Đông, trong đó có các phi đội F-35 và F-15.
Chiến đấu cơ hạng nặng F-15E bị Iran bắn rơi hôm 5/3 thuộc biên chế Phi đoàn tiêm kích số 494 đóng quân tại căn cứ Anh và đã triển khai tới Trung Đông từ đầu chiến sự. Một cường kích A-10 cũng bị bắn rơi sau đó vài giờ khi yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ phi công Mỹ.
A-10 là cường kích do hãng Fairchild Republic phát triển từ đầu thập niên 1960 để thay thế dòng A-1 Skyraider, sản xuất hàng loạt từ năm 1972 và biên chế vào không quân Mỹ năm 1977.
Đây là máy bay được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh, ưu tiên khả năng tấn công xe tăng, thiết giáp và lực lượng mặt đất đối phương, khiến chúng được mệnh danh là “sát thủ diệt tăng”. Những chiếc A-10 cũng có thể đóng vai trò trạm kiểm soát không lưu tiền phương, điều phối các chiến đấu cơ khác tấn công mục tiêu mặt đất.
Điểm mạnh của A-10 là độ bền và khả năng sống sót cao. Phi công được bảo vệ bởi phần thân dạng bồn tắm làm bằng titan, có thể chịu được đạn pháo 23 mm. Động cơ máy bay được bố trí trên cánh đuôi ngang và trong cánh đuôi đứng, giúp chúng không hút các mảnh vụn từ đường băng dã chiến và hạn chế một phần tín hiệu nhiệt trước đầu dò hồng ngoại của tên lửa vác vai.
Dù vậy, A-10 cũng tồn tại một số điểm yếu như tốc độ chậm, khả năng cơ động kém, thiếu các hệ thống gây nhiễu và chỉ thị mục tiêu tiên tiến. Điều này khiến chúng chỉ có thể phát huy tối đa ưu thế khi không quân Mỹ đã làm chủ hoàn toàn bầu trời, không còn mối đe dọa từ tiêm kích và các tổ hợp tên lửa phòng không đối phương.
Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 12/5 công bố một phần nội dung cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Marco Rubio và người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị hồi cuối hồi tháng 4, trong đó hai bên đã thảo luận vấn đề tàu thuyền đi lại ở eo biển Hormuz.
"Hai lãnh đạo nhất trí rằng không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí để đi qua các tuyến hàng hải quốc tế như eo biển Hormuz", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho hay.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ không bác bỏ thông tin trên, cho biết Bắc Kinh hy vọng các bên có thể hợp tác để khôi phục hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển. "Duy trì an toàn, ổn định trong khu vực và bảo đảm quyền đi lại không bị cản trở phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế", phát ngôn viên đại sứ quán Trung Quốc cho hay.
Kể từ sau cuộc điện đàm ngày 30/4, Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra thông cáo nào về nội dung trao đổi, khác với quy cách thông thường. Trong khi đó, Bộ ngoại giao Trung Quốc cho biết hai ngoại trưởng đã thảo luận về ổn định quan hệ song phương, vấn đề Đài Loan và kỳ vọng mở rộng hợp tác.
Thông tin được công bố trước cuộc gặp quan trọng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cuối tuần này, trong đó tình hình tại eo biển Hormuz dự kiến là một trong những nội dung nghị sự.
Reuters nhận định đây là dấu hiệu hai nước đang tìm điểm đồng thuận trong nỗ lực thuyết phục Iran không áp đặt kiểm soát lên tuyến hàng hải chiến lược ở Trung Đông.
Trung Quốc vẫn duy trì quan hệ với Iran và là khách hàng lớn với ngành xuất khẩu dầu của quốc gia này.
Trong cuộc gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuần trước, ông Vương Nghị nhấn mạnh cộng đồng quốc tế mong muốn khôi phục lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, đồng thời tái khẳng định Bắc Kinh ủng hộ Tehran bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa phần lớn kể từ khi chiến sự giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát ngày 28/2, gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu.
Tàu thuyền vẫn chịu cản trở khi tìm cách đi qua eo biển này, dù Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn từ tháng 4. Tehran thông qua luật thu phí tàu thuyền qua lại trên eo biển chiến lược, trong khi Washington áp đặt phong tỏa với các cảng biển đối phương.
Tổng thống Trump từng đề cập khả năng Mỹ tự áp phí với tàu thuyền đi qua eo biển hoặc hợp tác với Iran để thu khoản phí này, nhưng Nhà Trắng sau đó cho biết ông muốn tuyến hàng hải được mở cửa hoàn toàn, không hạn chế.
Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chuyên trách Chống tham nhũng (SAPO) ngày 11/5 cho hay đã phát hiện "nhóm có tổ chức đã rửa 460 triệu hryvnia (gần 10,5 triệu USD) thông qua một dự án xây dựng hạng sang gần Kiev".
NABU nói thêm rằng một trong những thành viên "từng là người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine". Mặc dù tuyên bố của cơ quan chống tham nhũng không nêu đích danh, nguồn tin trong cơ quan thực thi pháp luật nói với Kyiv Independent người đó là cựu chánh văn phòng Andriy Yermak.
"Cuộc điều tra khẩn cấp đang được tiến hành", NABU cho hay.
Số tiền 460 triệu hryvnia được chuyển vào dự án trong nhiều năm bằng cách sử dụng mạng lưới các công ty ma, giao dịch tiền mặt và tài liệu tài chính giả mạo, theo NABU và SAPO.
Hai cơ quan này cáo buộc nhóm đã lên kế hoạch xây dựng 4 biệt thự riêng, mỗi biệt thự rộng khoảng 1.000 m2, cùng với một khu phức hợp chăm sóc sức khỏe chung có spa và hồ bơi. Chi phí ước tính của mỗi biệt thự là hàng triệu USD.
Từng là trợ lý thân cận nhất của Tổng thống Volodymyr Zelensky và là một trong những quan chức quyền lực hàng đầu ở Ukraine, Yermak đã từ chức vào tháng 11/2025 sau khi bị lực lượng chống tham nhũng khám xét nhà riêng.
Ông Yermak hiện nằm trong danh sách điều tra về đường dây tham nhũng trị giá 100 triệu USD liên quan tới tập đoàn điện hạt nhân quốc gia Energoatom. Cuộc điều tra tại Energoatom, bắt đầu từ năm ngoái, là vụ án tham nhũng lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông Zelensky.
9 nghi phạm đã bị khởi tố trong vụ án Energoatom, trong đó có thân tín của ông Zelensky là Timur Mindich, cựu phó thủ tướng Oleksiy Chernyshov, cựu bộ trưởng năng lượng và tư pháp Herman Halushchenko.
Một nguồn tin thực thi pháp luật nói với Kyiv Independent rằng các nghi phạm trong vụ Energoatom bị cáo buộc chuyển tiền cho Chernyshov để xây dựng các biệt thự hạng sang gần Kiev. Nguồn tin thêm rằng một trong những căn biệt thự đó được tài trợ từ nguồn tiền tham nhũng tại Energoatom và được dành riêng cho ông Yermak.
Khi được hỏi về các biệt thự xa hoa, Yermak trả lời tờ Ukrainska Pravda rằng ông "không sở hữu bất kỳ ngôi nhà nào. Tôi chỉ có một căn hộ và một chiếc ôtô như mọi người đã thấy".
Tổng thống Zelensky chưa bình luận về các cáo buộc nhắm vào ông Yermak. Trong khi đó, Dmytro Lytvyn, cố vấn của ông Zelensky, nói rằng "còn quá sớm để đánh giá về quy trình tố tụng đang diễn ra".
Sau khi ông Yermak từ chức, Tổng thống Zelensky đã bổ nhiệm cựu giám đốc tình báo Kyrylo Budanov vào vị trí thay thế.
Sự biến động của thị trường dầu mỏ từ cuộc xung đột tại Iran từng là đòn bẩy giúp bà Fan Hongwei và ông Chen Jianhua đưa Tập đoàn Hengli trở thành một trong những doanh nghiệp về năng lượng lớn nhất Trung Quốc.
Tuy nhiên khối tài sản khổng lồ này đang sụt giảm nhanh chóng sau khi Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ áp lệnh trừng phạt đối với Công ty Lọc hóa dầu Hengli, theo Hãng tin Bloomberg.
Mỹ cáo buộc doanh nghiệp này có mối quan hệ mật thiết với nguồn cung từ Iran, đồng thời khẳng định đây là một trong những khách hàng lớn nhất tiêu thụ dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của nước này.
Theo chỉ số tỉ phú Bloomberg, lệnh trừng phạt đã khiến khối tài sản của hai vợ chồng "bốc hơi" khoảng 1,4 tỉ USD trong ngày 27-4, sau khi cổ phiếu Công ty Lọc hóa dầu Hengli giảm 10%.
Hiện tài sản của bà Fan được ước tính ở mức 7,7 tỉ USD, trong khi ông Chen sở hữu khoảng 7,3 tỉ USD.
Mức sụt giảm này đã xóa đi khoảng một nửa phần tăng trưởng tài sản ròng mà họ đạt được từ đầu năm đến nay.
Động thái của Mỹ nhằm vào Tập đoàn Hengli đã làm gia tăng căng thẳng trước thềm cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, dự kiến diễn ra vào tháng tới.
Trong hai tháng qua, Trung Quốc phần nào giảm thiểu tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhờ nguồn cung dầu từ Iran.
Ông Harry Yu từ Công ty dịch vụ tín thác Fung Yu nhận định: "Đối với nhiều gia đình công nghiệp tư nhân, những tình huống như vậy cho thấy hoạt động kinh doanh, nguồn vốn và yếu tố địa chính trị thường gắn bó chặt chẽ với nhau".
"Trong bối cảnh hiện nay, các gia đình phải vừa duy trì quan hệ thương mại và quy mô hoạt động, vừa quản lý các rủi ro địa chính trị ngày càng gia tăng", ông nói thêm.
Trong một hồ sơ gửi sàn giao dịch ngày 27-4, Công ty Lọc hóa dầu Hengli phủ nhận mọi quan hệ thương mại với Iran.
