Patrick Taylor, thanh niên 18 tuổi vừa tốt nghiệp trung học ở ngoại ô Ottawa, là một trong 8 tân binh của quân đội Canada tham gia lễ tuyên thệ trung thành với đất nước và nhà vua hồi tháng 4.
“Hiện nay có rất nhiều cuộc xung đột, tôi muốn giúp đỡ mọi người và đứng về phía chính nghĩa”, Taylor nói sau buổi lễ.
Sự kiện phản ánh một phần chuyển biến lớn trong xã hội Canada. Khi thế giới ngày càng bất ổn, người Canada nhận thức rõ rằng đất nước cần nền quốc phòng mạnh mẽ hơn. 8 tân binh, trong đó có Taylor, nằm trong số thanh niên Canada góp phần tăng 13% lượng người nhập ngũ trong năm qua, tỷ lệ cao nhất trong nhiều thập kỷ.
Sự quan tâm ngày càng lớn với quân đội Canada xuất phát từ tâm lý “sẵn sàng đối đầu”, vốn đến từ những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump như đề xuất biến Canada thành bang thứ 51 và áp thuế nặng nề đối với nhiều sản phẩm từ nước này.
Thêm nhiều người nhập ngũ cũng bổ sung cho kế hoạch tăng ngân sách quốc phòng hàng chục tỷ USD của Thủ tướng Mark Carney nhằm đáp ứng mục tiêu của NATO, sau nhiều thập kỷ Canada tụt hậu trong liên minh.
Thủ tướng Carney đã công bố chiến lược toàn diện để tái vũ trang quân đội Canada, trong đó có bổ sung tàu ngầm, khu trục hạm, tiêm kích và một kho đạn cấp quốc gia. Ông còn đưa ra ưu đãi tốt hơn cho các binh sĩ bằng phương án tăng lương thêm 20%, cam kết cung cấp nhà ở và dịch vụ xã hội tốt hơn cho họ.
Trong cuộc thăm dò được Politico thực hiện vào tháng 2, 63% người được hỏi đồng ý Canada cần chi nhiều hơn cho quốc phòng vào thời điểm hiện tại, trong khi 22% phản đối. 2/3 trong số này cho rằng cách tiếp cận trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đã làm tăng nguy cơ xung đột toàn cầu.
Bộ trưởng Quốc phòng David McGuinty, người phụ trách kế hoạch cải tổ quân đội của Thủ tướng Carney, khẳng định người dân Canada “không hiếu chiến”, thay vào đó là cởi mở hơn để ứng phó với thực trạng mới.
“Một quốc gia như Canada có thể giúp họ tiến xa đến mức nhất định, nhưng không thể ngăn được tên lửa siêu vượt âm”, ông nói.
Tuy nhiên, Canada cũng phải chấp nhận đánh đổi nhiều điều, như cắt giảm ngân sách cho lĩnh vực khác khi tăng chi tiêu quốc phòng. Viện trợ nước ngoài và mạng lưới an sinh xã hội nằm trong danh sách những hoạt động nguy cơ bị ảnh hưởng.
Canada từng tham gia liên minh quân sự do Mỹ dẫn đầu trong chiến dịch nhắm vào nhóm khủng bố al-Qaeda ở Afghanistan sau vụ tấn công ngày 11/9/2001. Trong hơn một thập kỷ tiếp theo, 158 binh sĩ Canada đã thiệt mạng trên chiến trường, thương vong lớn nhất mà quân đội nước này hứng chịu kể từ sau Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953.
Bất chấp loạt biến động trên thế giới như xung đột tại Syria và Libya, Nga sáp nhập bán đảo Crimea, Anh rời Liên minh châu Âu (EU), đại dịch Covid-19, người Canada từng tin rằng họ được bảo vệ bởi ba đại dương xung quanh và đồng minh thân thiện ở phía nam là Mỹ.
Tuy nhiên, thực tế giờ đã khác. “Mọi người đều hiểu rằng vị trí của Canada không còn giúp bảo vệ chúng ta như trước nữa”, Bộ trưởng McGuinty nói trong cuộc phỏng vấn vào tháng 3.
Ngày càng nhiều thanh niên Canada nhập ngũ còn đến từ yếu tố khác, đó là chi phí thực phẩm, nhiên liệu và nhu yếu phẩm tăng cao, dẫn đến khủng hoảng về khả năng chi trả sinh hoạt phí. Sở hữu nhà đã trở thành giấc mơ xa vời với nhiều thanh niên Canada, trong khi họ còn nỗi lo thanh toán khoản nợ khổng lồ sau khi tốt nghiệp đại học.
“Thanh niên quan tâm nhiều hơn đến quân đội đi kèm với sự suy giảm nghiêm trọng của nền kinh tế. Họ không còn lựa chọn nào ngoài nhập ngũ”, nghị sĩ đảng Bảo thủ Cheryl Gallant cho biết.
Tuy nhiên, Bộ trưởng McGuinty không đồng ý với quan điểm này, khẳng định những tân binh mà ông gặp “đều là người yêu nước, tin tưởng vào chủ quyền, an ninh cả Canada và những gì mà quốc gia đại diện”.
Khi được hỏi liệu tuyên bố về “sáp nhập Canada” mà ông Trump đưa ra có phải là yếu tố thúc đẩy tăng lượng tân binh hay không, tướng Erick Simoneau, lãnh đạo Bộ tư lệnh Quân lực của quân đội Canada, cho rằng nguyên nhân bắt nguồn từ “nền kinh tế, mối quan hệ với đối tác phía nam và khoản trợ cấp tuyển dụng cho những ngành nghề trọng yếu”.
Hannah Hawker, 23 tuổi, người muốn trở thành lính quân y, quyết định nhập ngũ vì mục tiêu không để tụt hậu và mong muốn bảo vệ đất nước. Cô cho rằng điều này sẽ mang lại những cơ hội tốt nhất cho bản thân trong hiện tại và tương lai.
“Khả năng sở hữu nhà riêng, hưởng chế độ thai sản, tích lũy lương hưu là những điều rất quan trọng mà tôi không thấy ở một số nghề nghiệp khác. Theo đuổi nghề điều dưỡng ở bên ngoài đồng nghĩa với gánh khoản nợ khổng lồ khi tốt nghiệp”, Hawker nói.
Động thái cứng rắn hơn có thể mang lại một số lợi ích thực sự cho Canada. Khi biên chế nhiều binh sĩ và khí tài hơn, Canada có thể tăng cường khả năng tự vệ và hợp tác chặt chẽ với các đồng minh NATO tại châu Âu.
Trong một sự kiện hồi tháng 4, Bộ trưởng McGuinty thừa nhận quan hệ giữa Canada và Mỹ có thể liên quan tới mức tăng tân binh kỷ lục. “Đã có rất nhiều thay đổi trong hai năm qua. Mọi người đều biết rằng quan hệ của Canada với đối tác phía nam đã khác trước”, ông nói.
Thủ tướng Carney ước tính đáp ứng mục tiêu ngân sách quốc phòng ở mức 5% GDP theo yêu cầu của NATO sẽ khiến Canada tiêu tốn 150 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035. Sau các cuộc thảo luận, chính phủ của ông quyết định cắt giảm 15% viện trợ nước ngoài, phương án dễ dàng hơn so với đình chỉ hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân được triển khai từ đầu những năm 1970.
Tiến sĩ Hayley Wickenheiser, nhà vận động phát triển quốc tế, cho rằng Canada có khả năng thực hiện được cùng lúc các mục tiêu về viện trợ nước ngoài và tăng cường sức mạnh quân sự, chứ không chỉ có giải pháp chọn một trong hai.
“Quân đội Canada cần được nâng cấp, điều đó rất quan trọng. Tuy nhiên, nếu chúng ta chăm sóc người dân, đảm bảo sức khỏe và cuộc sống tốt ở những nơi nguy hiểm trên thế giới, nguy cơ bùng phát xung đột cũng sẽ giảm đi”, bà cho hay.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/5 được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đón tiếp với nghi thức cao nhất dành cho nguyên thủ quốc gia tại Quảng trường Thiên An Môn, với 21 loạt đại bác chào mừng. Tổng thống Trump sau đó bắt tay cùng Chủ tịch Trung Quốc trên thảm đỏ trước Đại lễ đường Nhân dân, khi hai lãnh đạo chuẩn bị bước vào hội đàm song phương.
Theo chuyên gia ngôn ngữ cơ thể Judi James, ông Trump là người chủ động tiến tới bắt tay trước, dù ông Tập là chủ nhà. Bà nhận thấy lãnh đạo Mỹ đã "có nụ cười gượng gạo" trong quá trình này, có thể vì ông là bên nóng lòng tạo thiện chí trước khi cuộc họp bắt đầu.
"Ông Trump là người khởi phát, chủ động chìa tay ra trước, lòng bàn tay ngửa lên khi hai lãnh đạo còn cách nhau vài bước chân. Người chủ động bắt tay muốn thể hiện vị thế áp đảo trước đối tác, nên thông thường người chủ động là phía chủ nhà", James nói.
Hai lãnh đạo bắt tay khoảng 10 giây, với hai bàn tay siết chặt. Trong thời gian này, ông Trump đã dùng tay trái vỗ nhẹ 5 lần vào tay ông Tập. Theo James, những cử chỉ này dường như nhằm phát đi tín hiệu ông mong muốn củng cố quan hệ giữa hai bên.
"Khi hai người bắt tay, ông Trump vỗ lên bàn tay ông Tập, lượt đầu là hai cái. Ở lượt thứ hai, ông lặp lại hành động này ba lần, trong đó lần đầu tiên kéo dài hơn những lần trước. Chuỗi hành động này thể hiện mong muốn tạo không khí gắn bó", James phân tích.
Chuyên gia ngôn ngữ cơ thể Lillian Glass cũng cho rằng những hành vi của ông Trump khi bắt tay ông Tập phản ánh thái độ "nghiêm túc đặc biệt". Bà phân tích rằng Tổng thống Trump có phần nghiêng người nhiều hơn về phía ông Tập, thể hiện mong muốn tạo ấn tượng thân thiện và sẵn sàng trao đổi cởi mở.
Glass nhận xét biểu cảm khuôn mặt của ông Trump cũng khác với hình ảnh quen thuộc. Đôi mắt ông nheo lại cùng đôi môi mím chặt, cho thấy trạng thái tập trung kiểm soát cảm xúc và thận trọng, điều ít khi xuất hiện ở ông Trump trong các sự kiện đối ngoại. Theo bà, việc ông Trump cười không thoải mái ở sự kiện công khai cho thấy ông nhìn nhận cuộc gặp này rất quan trọng.
Glass cũng phân tích cho rằng cái bắt tay mạnh mẽ giữa hai lãnh đạo, cùng việc ông Tập nhìn thẳng vào ông Trump, là tín hiệu tích cực, trong khi vẻ mặt nghiêm nghị của Tổng thống Mỹ cho thấy ông xem đây là một cuộc tiếp xúc mang sức nặng đặc biệt.
"Có khoảnh khắc hai người bắt tay khá mạnh. Ông Tập nhìn thẳng vào mắt của ông Trump. Đây là tín hiệu tốt. Tuy nhiên, ông Tập toát ra phong thái thoải mái hơn, còn ông Trump thể hiện thái độ nghiêm túc và không cười nhiều", Glass nói.
James cũng nhận thấy rằng Tổng thống Mỹ để lộ ánh mắt dò xét mạnh mẽ khi trò chuyện với ông Tập, thay vì phong thái thoải mái và thích đùa giỡn thường thấy. Khi hai lãnh đạo đến chào hỏi đoàn thiếu nhi cầm cờ Mỹ và Trung Quốc, bầu không khí có phần cởi mở hơn rõ rệt. Ông Trump mỉm cười, vỗ tay đáp lại và có những cử chỉ thân thiện với ông Tập.
Trước khi cuộc hội đàm bắt đầu, ông Trump tỏ ra hào hứng, ca ngợi nghi thức đón tiếp trọng thể mà ông nhận được là một vinh dự hiếm ai từng được chứng kiến. "Thật vinh dự khi được ở cùng ngài, thật vinh dự khi là bạn của ngài. Mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết", ông Trump nói với ông Tập.
Theo Judi James, ông Trump thể hiện thái độ nghiêm nghị trở lại khi bước vào phòng họp, dù phía Trung Quốc bố trí bàn ghế với chủ đích "tạo cảm giác tương đối gần gũi" hơn so với các cuộc họp khác tại Bắc Kinh.
"Ông Trump thể hiện dáng vẻ của một người quyền lực, điềm tĩnh và nghiêm túc. Ông ngồi hơi chúi người về phía trước và giấu hai tay dưới bàn", bà nhận định, cho rằng hình ảnh này thể hiện tâm thế sẵn sàng bước vào cuộc đấu trí.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết trong hội đàm, hai lãnh đạo đã trao đổi quan điểm về các vấn đề quốc tế và khu vực quan trọng, bao gồm tình hình ở Trung Đông, cuộc khủng hoảng Ukraine và vấn đề Triều Tiên.
Hai bên nhất trí thiết lập "mối quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng" nhằm định hướng cho quan hệ song phương trong ba năm tới và xa hơn nữa. Đây là lần đầu tiên cụm từ "ổn định chiến lược mang tính xây dựng" được sử dụng cho quan hệ Mỹ - Trung.
PLA Daily, cơ quan ngôn luận của quân đội Trung Quốc, hôm 9/7 cho biết sự việc xảy ra trong buổi huấn luyện nhảy dù của một lữ đoàn không quân vào ngày 28/5. Trung úy Vương Duệ, chỉ huy một đơn vị thuộc lữ đoàn, khi đó thực hiện cú nhảy dù thứ 16 trong sự nghiệp từ độ cao 800 m.
Ngay trước khi bung dù, Vương va phải hạ sĩ Trần Tư Kiệt, khiến anh bị lộn ngược người. Sau khi xác định lại phương hướng, Vương nhận ra dù của hai người đã bị mắc vào nhau, một trong những tình huống khẩn cấp nguy hiểm nhất trong hoạt động nhảy dù.
Trong tình huống như vậy, thông thường hai binh sĩ sẽ phối hợp với nhau để gỡ dù ra. Tuy nhiên, Trần khi đó dường như bất tỉnh và không phản hồi dù Vương liên tục lay gọi.
Hình ảnh được công bố cho thấy dù của Trần vẫn chưa bung hết và quấn vào dù của Vương. Trung úy Vương cố với lấy dây bung dù dự phòng, song bị vướng vào mớ dây dù quanh người. Nếu giật tay cầm quá mạnh, anh có thể làm nó bị hỏng mà không mở được dù dự phòng.
Nếu không thể gỡ được dù, cả hai người sẽ rơi tự do từ độ cao 800 m xuống đất chỉ trong vài giây. Trong tình thế nguy hiểm, Vương co người lại và cố gắng dùng chân đạp dù của mình ra xa.
Sau cú đạp đầu tiên không thành công, Vương chỉnh lại góc độ và đạp tiếp. Trong lần đạp thứ hai, chân anh đã chạm được vào mép dù. Đến cú đạp cuối cùng, anh thoát được khỏi tấm vải dù lẫn dây dù đang quấn chặt thân mình. Vương nhìn thấy được dù dự phòng và bung nó thành công.
Do bị tán dù che khuất tầm nhìn, Vương không biết hạ sĩ Trần đang ở đâu và chỉ cố gắng túm lấy những sợi dây dù gần đó để kéo đồng đội về phía mình. Quân nhân này khi đó nghĩ rằng "chỉ cần mình không buông tay thì Trần sẽ tiếp đất an toàn".
Vương biết việc cả hai người với tổng trọng lượng gần 150 kg cùng đáp xuống đất bằng một chiếc dù nguy hiểm đến mức nào, song cũng hiểu rằng Trần sẽ không có cơ hội sống sót nếu không được anh giữ lại.
Dù vậy, cho đến tận lúc tiếp đất, Vương không biết rằng dù chính của mình cũng đã bung ra hoàn toàn sau khi dù dự phòng được mở, giúp hai người có thể tiếp đất an toàn. Vương đáp vào bụi cây rồi lăn xuống con mương gần đó, còn Trần thì rơi xuống bãi cỏ bên cạnh.
Khi Vương được tìm thấy, nửa cơ thể của anh đang chìm trong nước mương, quân phục ngụy trang bị rách nhiều chỗ, mặt và tay bê bết máu. Chân của anh vẫn bị dây dù quấn quanh.
Các bác sĩ xác định anh bị gãy từ xương sườn số 5 đến số 10 cũng như vai phải, đồng thời chịu nhiều tổn thương phần mềm trên cơ thể.
Trần tỉnh lại khi đang được đưa đến bệnh viện, với đốt sống lưng bị xẹp. Lữ đoàn chưa xác định được nguyên nhân khiến quân nhân này bất tỉnh khi nhảy dù.
Nhờ hành động cứu mạng đồng đội, Vương đã được trao thưởng vào đầu tháng 6. Anh xuất viện vào cuối tháng đó và đã quay về đơn vị, song chưa thể tham gia huấn luyện trở lại.
Theo kết quả phân tích sự cố, Vương đã nhận biết được tình huống khẩn cấp, tự giải thoát mình khỏi chiếc dù khi bị vướng, mở được dù dự phòng và giữ lấy đồng đội trong quá trình tiếp đất.
"Thành thật mà nói, tôi không có thời gian để sợ hãi khi xử lý tình huống khẩn cấp đó", Vương kể lại. "Phải đến khi nằm trên xe cứu thương và thả lỏng người thì tôi mới bắt đầu cảm thấy sợ. Song tôi nghĩ rằng nếu được lựa chọn lần nữa, tôi vẫn sẽ làm như vậy".
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/5 thông báo Abu-Bilal al-Minuki, phó chỉ huy tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng toàn cầu, đã bị tiêu diệt trong một chiến dịch do lực lượng Mỹ và Nigeria tiến hành.
“Tối nay, theo chỉ thị của tôi, lực lượng Mỹ dũng cảm và lực lượng vũ trang Nigeria đã thực hiện hoàn hảo một nhiệm vụ được lên kế hoạch tỉ mỉ và vô cùng phức tạp nhằm loại bỏ tên khủng bố hoạt động mạnh nhất thế giới khỏi chiến trường”, ông Trump thông báo.
“Abu-Bilal al-Minuki, phó chỉ huy toàn cầu của IS, tưởng rằng hắn có thể trốn ở châu Phi, nhưng hắn không hề biết rằng chúng tôi có nguồn tin luôn cập nhật cho chúng tôi về những gì hắn đang làm. Hắn sẽ không còn khủng bố người dân châu Phi, hay giúp lên kế hoạch các hoạt động nhắm vào người Mỹ nữa”, ông Trump cho biết thêm.
Tổng thống Trump tuyên bố, với việc loại bỏ Abu-Bilal al-Minuki, “hoạt động toàn cầu của IS đã bị suy yếu đáng kể”. Ông cũng cảm ơn chính phủ Nigeria vì sự hợp tác trong chiến dịch này.
Vào tháng 12 năm ngoái, Tổng thống Trump đã ra lệnh không kích nhằm vào các tay súng IS ở Nigeria mà ông cáo buộc đang bức hại người theo đạo Cơ đốc tại quốc gia này.
“Tôi đã từng cảnh báo những kẻ khủng bố này rằng nếu chúng không chấm dứt việc bức hại người Cơ đốc, chúng sẽ phải trả giá đắt”, ông Trump tuyên bố, đồng thời cho biết Bộ Quốc phòng Mỹ “đã thực hiện nhiều đòn đánh hoàn hảo, theo cách mà chỉ Mỹ mới có thể làm được”.
Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ (AFRICOM) cho biết cuộc không kích được tiến hành nhằm vào IS tại bang Sokoto, Tây Bắc Nigeria theo đề nghị của chính phủ nước này.
Bộ Ngoại giao Nigeria xác nhận hợp tác với Mỹ trong các cuộc không kích nhằm vào “các mục tiêu khủng bố” và tái khẳng định cam kết của nước này trong việc bảo vệ quyền của mọi công dân, “không phân biệt đức tin hay sắc tộc”.
Daniel Bwala, cố vấn đặc biệt của Tổng thống Nigeria, nói rằng: “Mỹ và Nigeria đang cùng chung quan điểm trong cuộc chiến chống khủng bố”.
Trước đó, vào tháng 11, Tổng thống Trump đã kêu gọi Bộ trưởng Quốc phòng (Bộ trưởng Chiến tranh) Mỹ Pete Hegseth “chuẩn bị cho khả năng hành động” và cảnh báo Mỹ sẽ tiến vào Nigeria “với hỏa lực áp đảo” để bảo vệ cộng đồng Cơ đốc giáo tại quốc gia đông dân nhất châu Phi này.
