Trong hơn 4 năm qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã cố gắng bảo vệ người dân Nga khỏi những hậu quả của xung đột Ukraine. Nhưng giờ đây, người dân tại Crimea, bán đảo du lịch nổi tiếng với những bãi biển cát trắng, đang phần nào nếm trải sức nóng từ cuộc chiến.
Ukraine đã biến bán đảo ở biển Đen thành mặt trận mới với hàng loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) mỗi ngày vào các cơ sở điện và nhiên liệu trọng yếu của Crimea. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky mô tả đây là “các lệnh trừng phạt tầm xa” đối với Nga.
Người dân ở Crimea, bán đảo mà Nga sáp nhập năm 2014, đang liên tục đối mặt với lệnh báo động phòng không, tình trạng mất điện liên miên và xăng dầu khan hiếm. Lãnh đạo Crimea Sergey Aksyonov hôm 12/6 thông báo thỏa thuận với hai nhà cung cấp xăng dầu lớn là ATAN và TES để quy định giá bán lẻ nhiên liệu từ 13/6.
Theo thỏa thuận này, giá xăng A95 được quy định ở mức 86 ruble/lít (0,95 USD), còn dầu diesel là 85 ruble. Trong cuộc họp với các bộ trưởng tại Điện Kremlin hôm 28/6, Tổng thống Putin thừa nhận chiến dịch tập kích của Ukraine đã gây ra tình trạng “thiếu hụt nhiên liệu nhất định” trong ngắn hạn ở nhiều vùng tại Nga, thêm rằng chính phủ đang giải quyết vấn đề này.
Người dân Crimea cho biết các dịch vụ cơ bản như trường mầm non, thu gom rác và các cây rút tiền đã ngừng hoạt động. Tại Yalta, thành phố trên bờ biển phía đông nam Crimea, Viktoria Spivakova cho biết cô đã nghỉ việc để ở nhà chăm con vì lớp học mầm non bị hủy bỏ. Do xăng khan hiếm, cô cũng không thể đưa con đến điểm trông trẻ khẩn cấp.
Chính quyền Crimea tuần trước ban bố tình trạng khẩn cấp cấp vùng tại Cộng hòa Crimea và thành phố Sevastopol để “giải quyết nhanh chóng các nhiệm vụ liên quan đến đảm bảo vận hành ổn định của tất cả lĩnh vực”. Ông Aksyonov hôm 25/6 thừa nhận bán đảo đang trải qua “giai đoạn đầy thách thức” và “tình hình nhiên liệu” là bài toán nan giải nhất.
Tại Sevastopol, Maksim Tikhomirov, cư dân 46 tuổi, cho biết tình trạng mất điện đã diễn ra nhiều ngày qua. Tình trạng khẩn cấp đã buộc các cửa hàng phải đóng cửa lúc 20h mỗi ngày, nhưng hầu hết đã đóng cửa hoàn toàn vì hàng đông lạnh và hàng bảo quản lạnh bị hư hỏng do không có điện.
“Riêng tại Sevastopol, tình hình rất khó khăn. Hầu hết các cửa hàng đều không hoạt động. Không thể rút tiền mặt. Giao thông công cộng hoạt động hạn chế”, ông nói.
Bị ảnh hưởng nặng nề nhất là ngành du lịch của Crimea. Bán đảo này đã thu hút khoảng 7 triệu du khách vào năm ngoái, mang lại 60 triệu USD doanh thu theo số liệu công bố chính thức.
Với việc trạm xăng đóng cửa và các phương tiện như tàu, phà hoạt động hạn chế, hiệp hội các nhà điều hành tour du lịch Nga cho biết lượng đặt phòng ở Crimea đã giảm khoảng 50% trong những tuần đầu tiên của mùa hè và có thể còn giảm sâu hơn.
Đối với những du khách đã đến Crimea, họ phải tìm trong các nhóm trò chuyện và bản đồ trực tuyến thông tin về trạm xăng có thể còn mở cửa hoặc nơi có thể mua nhiên liệu.
Anna Ivanova, du khách 32 tuổi đến từ Moskva, đã tìm thấy một người bán xăng trên chợ đen với giá 500 ruble (khoảng 6,42 USD) một lít, cao gấp gần 6 lần so với mức giá quy định.
“Không xảy ra tình trạng hoảng loạn, nhưng chắc chắn số lượng du khách đến bán đảo đã ít hơn so với cùng kỳ năm ngoái”, cô nói.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 25/6 tuyên bố mở chiến dịch tập kích trong 40 ngày nhằm gây sức ép để Nga chấm dứt chiến sự. Crimea được coi là mặt trận trọng điểm của Ukraine trong chiến dịch tấn công tầm trung và tầm xa này.
Ông Putin hôm 28/6 thông báo nhiệm vụ cấp thiết hiện nay là tăng cường năng lực phòng không và đảm bảo nguồn cung nhiên liệu, đặc biệt cho bán đảo Crimea.
Tuy nhiên, ông cũng cho rằng các cuộc tấn công của Ukraine là một phần của chiến dịch thông tin nhằm làm suy giảm tinh thần của nước Nga. Ông cho hay Ukraine đã đề nghị hai nước ngừng tấn công sâu vào lãnh thổ nhau và giới hạn giao tranh ở 4 tỉnh Nga tuyên bố sáp nhập.
“Đã có những đề xuất mới, trong đó có hai bên ngừng các cuộc tập kích tầm xa. Rõ ràng đề xuất được đưa ra vì các đòn phản công của chúng ta mạnh mẽ hơn, gây tác động lớn hơn và thẳng thắn mà nói là mang tính hủy diệt cao hơn”, Tổng thống Nga nói.
Sevastopol, thành phố lớn nhất Crimea, đang phải hạn chế cung cấp điện nhằm tránh gây quá tải hệ thống, sau khi Ukraine liên tiếp tập kích vào hạ tầng năng lượng. Thị trưởng Mikhail Razvozhayev ngày 24/6 lên án những đòn tập kích của Ukraine nhắm vào hạ tầng năng lượng trên bán đảo là “hiểm ác”, nhằm mục tiêu “gieo rắc hoảng loạn”
Chính quyền Sevastopol bác bỏ những tin đồn rằng một số quan chức đã rời khỏi bán đảo và đưa gia đình họ về Nga. “Hãy giữ vững tinh thần và chỉ tin tưởng vào các nguồn thông tin chính thức”, Oleg Kryuchkov, cố vấn của Thống đốc Crimea, cho biết.
Konstantin Kosachyov, phó chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga, cảnh báo người dân về những đòn “chiến tranh tâm lý” của đối phương. “Không thể phủ nhận là đang có những khó khăn tạm thời. Nhưng cuộc sống vẫn tiếp diễn và bầu cử vẫn sẽ được tổ chức, bất chấp mọi biến động của tình hình”, ông nói.
Boris Mikitchenko, cư dân 38 tuổi ở Sevastopol, thừa nhận “sự lo lắng liên tục có thể khiến mọi người kiệt sức”, song khẳng định “Sevastopol hiện vẫn trụ vững” trước khó khăn.
Ngọn lửa lan nhanh, nuốt chửng các gian phòng cầu nguyện bằng gỗ tại điện Reikado - Nguồn: AP
Điện Reikado (đảo Miyajima, tỉnh Hiroshima) - thuộc chùa Daisho-in nằm gần đỉnh núi Misen ở Tây Nam Nhật Bản - là một địa điểm Phật giáo nổi tiếng, nơi lưu giữ "ngọn lửa vĩnh cửu" mà giới tu hành khẳng định đã duy trì liên tục hơn 1.200 năm.
Tuy nhiên công trình này đã bị thiêu rụi hoàn toàn vào ngày 20-5, báo Japan Times dẫn thông tin từ cảnh sát địa phương.
Chùa Daisho-in cho biết ngọn lửa linh thiêng đã được cứu kịp thời và chuyển đến nơi an toàn, cũng như không ghi nhận thương vong.
Cơ quan cứu hỏa nhận định nguyên nhân có thể xuất phát từ chính ngọn lửa nói trên, song vụ việc vẫn đang được tiếp tục điều tra.
Đây là lần thứ hai trong vài thập niên gần đây điện Reikado bị hỏa hoạn tàn phá. Trước đó điện đã được xây dựng lại sau vụ cháy năm 2005, bắt nguồn từ một tai nạn trong quá trình dọn dẹp sau bão.
Theo tờ New York Times, các đền chùa tại Nhật Bản vốn dễ bị hỏa hoạn do phần lớn được xây dựng bằng gỗ và sử dụng vật liệu truyền thống như mái tranh hoặc vỏ cây.
Nhiều vụ cháy tương tự đã xảy ra trong thời gian gần đây, trong đó có vụ tại chùa Daihoji ở miền Bắc Nhật Bản khiến 13 công trình bị hư hại, nguyên nhân bắt nguồn từ khu bếp.
Tháng 4 vừa qua, đền Atago tại thành phố cảng Niigata cũng bị thiêu rụi trong một vụ cháy xảy ra vào đêm khuya.
Ông Tetsuya Kotaki, quan chức phòng cháy chữa cháy thuộc Sở cứu hỏa Hatsukaichi - đơn vị trực tiếp xử lý sự cố tại điện Reikado - cho biết lực lượng chức năng nhận được cuộc gọi báo cháy lúc 8h32 ngày 20-5 từ đại diện chùa Daisho-in.
"Đội cứu hỏa phải kéo vòi từ chân núi lên. Dù chùa có bể chứa nước phục vụ phòng cháy, lượng nước này đã nhanh chóng cạn kiệt", ông nói.
Một túp lều gần đó cũng bị thiêu cháy, với tổng diện tích thiệt hại khoảng 30m². Ngọn lửa sau đó lan sang khu rừng lân cận trên đảo, nhưng đã được khống chế vào khoảng sau 10h30.
"Ngọn lửa vĩnh cửu" được cho là do đại sư Kukai - vị cao tăng sáng lập phái Chân Ngôn tông vào thế kỷ IX - thắp lên. Nước đun sôi trong ấm sắt đặt trên ngọn lửa này được tin là có khả năng chữa bệnh và mang lại may mắn.
"Mỹ yêu cầu Iran không chế tạo bom nguyên tử. Đây chẳng phải điều mới mẻ gì và chúng tôi cũng có thể tuyên bố bằng văn bản rằng Iran không có ý định chế tạo bom. Tuy nhiên, chúng tôi không từ bỏ quyền làm giàu uranium và phía bên kia sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận quyền này", Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm nay cho hay.
Tuyên bố được đưa ra khi các nhà đàm phán Iran và Mỹ dự kiến gặp nhau tại Thụy Sĩ cuối ngày 21/6 để đàm phán. Phó tổng thống Mỹ JD Vance, người cũng tham dự đối thoại, cho biết ưu tiên hàng đầu của ông là thiết lập cấu trúc đàm phán, đạt tiến triển về vấn đề hạt nhân cũng như lệnh ngừng bắn ở Lebanon.
Sự kiện tại Thụy Sĩ được kỳ vọng sẽ mở màn cho giai đoạn thương lượng kéo dài 60 ngày nhằm thảo luận về các vấn đề còn tồn đọng trong thỏa thuận ban đầu, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran. Theo một quan chức Mỹ, văn kiện cuối cùng sẽ đưa đến chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran, trong đó kho uranium làm giàu cao bị phá hủy và loại bỏ. Tuy nhiên, quan chức cấp cao Iran nói rằng Tehran sẽ được phép pha loãng uranium làm giàu cao trong nước.
Iran ngày 21/6 cảnh báo nước này sẽ không tham gia đàm phán về thỏa thuận cuối cùng với Mỹ nếu cuộc chiến tại Lebanon chưa chấm dứt.
"Nếu các điều khoản không được thực thi, đặc biệt là điều 1 (chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon), thì việc bước vào giai đoạn đàm phán cho thỏa thuận cuối cùng là không thể", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei đăng trên mạng xã hội X.
Iran hôm 20/6 thông báo đóng eo biển Hormuz do Israel tiếp tục tấn công vào miền nam Lebanon, vi phạm thỏa thuận giữa Mỹ và Iran. Kể từ tối 20/6, không ghi nhận đợt không kích mới nhằm vào Lebanon. Theo ông Baqaei, kể từ thời điểm đó, "sự ngừng bắn mong manh đã được thiết lập".
"Israel tiếp tục vi phạm cam kết của mình tại Lebanon và đây sẽ là chủ đề chính trong cuộc đàm phán hôm nay", ông Baqaei cho hay, thêm rằng các bên trung gian Pakistan và Qatar cũng sẽ tham gia đối thoại. "Cuộc gặp sẽ diễn ra theo hình thức tiếp xúc riêng với bên trung gian vào buổi sáng, sau đó là cuộc họp 4 bên vào buổi chiều, nghĩa là phái đoàn 4 nước sẽ cùng có mặt trong một căn phòng".
Theo ông, Iran sẽ tiếp tục thúc đẩy vấn đề giải phóng tài sản bị phong tỏa. "Vấn đề cho phép Iran tiếp cận tài sản bị đóng băng hoặc bị hạn chế, cũng như nội dung liên quan đến cấp giấy phép cần thiết cho hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, cũng sẽ nằm trong chương trình nghị sự", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh.
Tehran chưa từng công bố giá trị tài sản bị phong tỏa, nhưng theo ước tính của truyền thông, con số này vượt 100 tỷ USD, phần lớn bị đóng băng từ sau khi Cách mạng Hồi giáo năm 1979 lật đổ chế độ quân chủ do Mỹ hậu thuẫn tại Iran.
Đài NHK ngày 28-4 đưa tin tổ chức Nihon Hidankyo (Nhật Bản) đã khai mạc triển lãm tại trụ sở Liên hợp quốc tại thành phố New York (Mỹ) nhằm truyền tải những kinh hoàng của vũ khí hạt nhân. Cuộc triển lãm diễn ra bên lề hội nghị rà soát Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí hạt nhân (NPT).
Xuất hiện mỗi 5 năm 1 lần tại các hội nghị rà soát NPT, đây là lần thứ 5 triển lãm nói trên được tổ chức.
Tổ chức Nihon Hidankyo, hay Liên đoàn các Tổ chức Nạn nhân Bom nguyên tử và Bom hydro Nhật Bản, đã đoạt giải Nobel Hòa bình năm 2024.
Ông Hamasumi Jiro, tổng thư ký của tổ chức, chia sẻ rằng họ hy vọng thế giới sẽ không bao giờ phải trải qua những nỗi đau và gian khổ mà họ đã gánh chịu.
Triển lãm trưng bày hơn 50 hiện vật, bao gồm thủy tinh nóng chảy do sức nóng của vụ nổ và nhiều tấm ảnh. Một trong những tấm ảnh cho thấy một cậu bé tại một lò hỏa táng được cho là ở thành phố Nagasaki đang cõng thi thể không còn sự sống của em trai mình trên lưng ngay sau vụ ném bom nguyên tử.
Một sinh viên đại học đến từ Thụy Sĩ xúc động khi chứng kiến sự tàn phá và hậu quả lâu dài của vũ khí hạt nhân. Anh tin điều quan trọng là phải hướng sự chú ý về phía các nạn nhân.
Trong khi đó, một khách tham quan từ Pháp hy vọng hội nghị NPT sẽ tập trung vào việc làm thế nào để chấm dứt sử dụng vũ khí hạt nhân.
Phát biểu tại hội nghị NPT ngày 27-4, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhận định triển lãm là "một hồi chuông cảnh tỉnh nhắc nhở chúng ta về cái giá của chiến tranh hạt nhân". Ông khẳng định thông điệp của Nihon Hidankyo gửi đến thế giới vào lúc này là vô cùng cấp bách và kịp thời.
