Nằm cách trung tâm hành chính phường Pleiku vài phút chạy xe, Plei (làng) Ơp như mở ra một không gian khác hẳn. Nơi tiếng cồng chiêng ngân lên, nơi mái nhà rông cao vút giữa trời xanh, nơi giọt nước và những câu chuyện về tượng nhà mồ được người dân Jrai kể bằng chính nhịp sống thường ngày với du khách gần xa mỗi lần ghé đến.
Đó là Plei Ơp – làng trong phố, một điểm đến mà chắc hẳn nhiều du khách khi muốn hiểu về đại ngàn Tây Nguyên, về cộng đồng người Jrai một trong số nhiều dân tộc anh em đang làm giàu cho đời sống văn hóa của vùng đất này muốn tìm đến trải nghiệm. Một nét văn hóa Tây Nguyên sống động của đời thực chứ không còn là những câu chuyện kể qua sách vở.
Cuối tháng 4 vừa qua, làng Ơp tổ chức lễ phục dựng cúng mừng nhà rông mới, chúng tôi đã có dịp sống hòa mình vào nhịp sống văn hóa của người Jrai. Nghi lễ cúng mừng nhà rông với những lễ vật như heo, gà, rượu cần được bày trang trọng dưới cây nêu trước nhà rông. Già làng và các bậc cao niên thực hiện những nghi lễ truyền thống như thông báo nhà rông đã hoàn thành, nghi thức mời thần linh, vẩy nước thiêng với mong ước cầu bình yên, ấm no cho làng.
“Dù ở gần đây, nhưng đây là lần đầu tiên tôi tới làng trong dịp lễ. Được xem trực tiếp nghi lễ truyền thống, sau đó hòa nhịp cùng người dân trong tiếng cồng chiêng ngân vang, thưởng thức rượu cần và các món ăn mà người làng làm đãi khách, thú vị và ấn tượng nhiều hơn so với việc nghe kể”, chị Hoàng Mai, một người dân ở phường Pleiku lần đầu tới với làng Ơp nói.
Ông Nguyễn Ngọc Thông, Phó Chủ tịch UBND phường Pleiku, cho hay, cộng đồng người Jrai ở Plei Ơp khoảng 220 hộ dân, sinh sống qua nhiều thế hệ. Cùng với thời gian, họ giữ lại gần như trọn vẹn những gì làm nên bản sắc riêng của mình: đó là không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên (di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO công nhận), nhà rông truyền thống, bến nước (giọt nước) gắn với đời sống tâm linh; cùng những nghề thủ công và món ăn mang đậm hơi thở núi rừng.
“Chính vì thế khi đặt chân tới làng Ơp, du khách không phải xem một “sân khấu tái hiện văn hóa” mà đang bước vào và hòa nhịp cùng không gian sống, nhịp sinh hoạt thường nhật của người dân”, ông Thông nói.
Là một trong những làng văn hóa du lịch cộng đồng ở Gia Lai, điều khiến Plei Ơp khác biệt đó là cách chính quyền phường Pleiku lựa chọn phát triện. Thay vì chọn đầu tư hạ tầng hay những nội dung khác, chính quyền ở đây chọn bắt đầu từ con người. Ngay từ buổi đầu xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, chính quyền phường hỗ trợ xây dựng các câu lạc bộ thực hình cồng chiêng, các lớp tập huấn kỹ năng du lịch được mở ngay tại làng, để những người Jrai trở thành hướng dẫn viên kể câu chuyện của làng mình tới với du khách gần xa.
Từ nền tảng đó, những sản phẩm du lịch đặc trưng dần hình thành như tour tham quan không gian cồng chiêng và nhà rông, trải nghiệm dệt thổ cẩm, học đan lát, thưởng thức ẩm thực bản địa cùng người dân.
Theo ông Thông, đến nay làng Ơp đã xây dựng được những sản phẩm hoàn thiện phục vụ du khách như tour tham quan và trải nghiệm nghề dệt, nghề đan lát, đêm hội cồng chiêng; đặc biệt là tour theo chân các cô gái Jrai ra bến nước, nơi du khách vừa nghe kể chuyện về biểu tượng giọt nước trong đời sống văn hóa của người dân, nghe kể chuyện về tượng nhà mồ và tự gùi nước về làng như một người con của làng.
Ông Thông cho rằng, thay đổi lớn nhất trong hành trình phát triển du lịch văn hóa cộng đồng của Plei Ơp nằm ở vai trò của người dân. Trước đây, làm du lịch là việc của chính quyền, còn bà con phần lớn đứng ngoài quan sát. Bây giờ, du lịch cộng đồng ở Plei Ơp đã khác, từng hộ gia đình chủ động tham gia, cộng đồng cùng nhau giữ gìn và phát triển những giá trị văn hóa thuộc về mình. Mỗi người dân, đang kể câu chuyện về văn hóa Jrai bằng chính nhịp sống thường nhật của mình. Và đó cũng là cách làm du lịch bền vững mà Plei Ơp đang chọn và phát triển.
Chính vì thế không dừng lại ở tham quan, làng Ơp đang phục dựng những nghi lễ quan trọng theo hướng để du khách trực tiếp tham gia, trải nghiệm như lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai, lễ cúng mừng nhà rông mới. Để từ đây văn hóa Jrai được kể với du khách một cách gần gũi và sinh động hơn.
Mới đây, mạng xã hội rần rần trước loạt ảnh team qua đường bắt gặp Negav và Uyển Ân xuất hiện cùng nhau trên phố. Trong khoảnh khắc bị ghi lại, Negav diện nguyên cây đen cá tính còn Uyển Ân mặc áo tím phối quần jeans đơn giản. Điều khiến netizen "đứng ngồi không yên" chính là việc cả hai thoải mái nắm tay, "xà nẹo", trò chuyện vô cùng tự nhiên giữa đường phố đông người.
Cùng thời điểm, NEGAV cũng vừa thay đổi ảnh đại diện ở tài khoản phụ thành hình vẽ chibi một cặp đôi ôm nhau thắm thiết. Nhiều ý kiến cho rằng nam rapper đang ẩn ý về chuyện tình cảm của mình. Một khán giả hài hước bình luận: "Sói hoang cô độc nay đã có người yêu áo sọc".
Ngay sau khi loạt ảnh lan truyền, cư dân mạng lập tức bắt đầu xâu chuỗi lại hàng loạt hint đáng ngờ trước đó. Nhiều người còn phải thốt lên rằng Negav và Uyển Ân đã phát lộ nhiều điểm đáng ngờ suốt thời gian dài nhưng không ai nhận ra.
Một trong những chi tiết bị đào lại nhiều nhất chính là những clip đu trend chung của cả hai trên TikTok. Negav và Uyển Ân từng nhiều lần quay video cùng nhau với vibe vô cùng thoải mái, vui vẻ.
Trước đó, NEGAV và Uyển Ân từng hợp tác trong bộ phim điện ảnh Bộ tứ báo thủ của Trấn Thành với vai diễn một cặp vợ chồng. Dù không có quá nhiều thời lượng xuất hiện cùng nhau, cả hai vẫn để lại ấn tượng với người xem nhờ "phản ứng hoá học" tự nhiên. Sau bộ phim, NEGAV và Uyển Ân tiếp tục giữ liên lạc, thường xuyên xuất hiện cùng Pháp Kiều và hội bạn thân trong nhiều buổi gặp gỡ đời thường.
Trước đó trong một buổi livestream, NEGAV than đói bụng với Pháp Kiều. Đáp lại, Pháp Kiều liền hỏi đàn anh có muốn ăn "bánh dé" không. Ngay khi nghe xong, NEGAV bật cười đầy ngượng ngùng vì "bánh dé" đọc lái thành "bé Dánh", biệt danh của Uyển Ân.
Đáng chú ý, NEGAV và Uyển Ân nhiều lần gọi nhau bằng cách xưng hô "vợ - chồng", cùng quay trend TikTok và thường xyên tương tác qua lại trên mạng xã hội. Tuy nhiên ở thời điểm đó, phần lớn khán giả chỉ cho rằng cả hai đang đùa vui với thân phận nhân vật trong phim. Chỉ đến khi đoạn clip dạo phố được lan truyền, cư dân mạng mới bắt đầu "đào lại" loạt chi tiết trước đây và đặt nghi vấn về mối quan hệ của cả hai.
Không dừng lại ở đó, mới đây, NEGAV còn đăng tải khoảnh khắc đi ăn cùng Uyển Ân và Pháp Kiều. Dưới phần bình luận, Pháp Kiều tiếp tục để lại câu nói gây chú ý: "Nhìn em bén quá, bén đòng". Netizen nhanh chóng phát hiện "bén đòng" đọc ngược lại thành "bóng đèn", được hiểu là người chen vào giữa một cặp đôi đang hẹn hò.
Sau khi loạt ảnh nắm tay bị lan truyền, cư dân mạng mới đồng loạt vỡ lẽ rằng hàng loạt hint trước đó dường như không hề ngẫu nhiên. Từ cách tương tác, ánh mắt, những màn trêu đùa cho đến việc liên tục xuất hiện cạnh nhau, tất cả đều khiến nghi vấn "phim giả tình thật" của NEGAV và Uyển Ân bùng nổ khắp MXH.
Tuy nhiên, hiện tại, mọi suy đoán vẫn chỉ xuất phát từ phía cộng đồng mạng khi cả NEGAV lẫn Uyển Ân đều chưa lên tiếng xác nhận về mối quan hệ tình cảm.
Liên danh gồm Công ty CP Đô thị Du lịch Cần Giờ cùng các đối tác Cần Giờ - An Hưng - Điền Thịnh - Lâm Viên vừa gửi văn bản đến UBND Tp.HCM và Sở Tài chính về việc tiếp thu, điều chỉnh hồ sơ báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án tuyến vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu.
Theo phương án cập nhật, tổng chiều dài toàn tuyến vẫn giữ nguyên khoảng 14,06km. Điểm đầu kết nối với đường Biển Đông trong Khu đô thị biển Cần Giờ, điểm cuối nối vào tuyến quy hoạch Sao Mai - Bến Đình, khu vực Vũng Tàu cũ.
Tuy nhiên, nhiều hạng mục kỹ thuật được điều chỉnh đáng kể nhằm tối ưu hóa phương án thi công và khai thác.
Trong đó, phần hầm vượt biển được đề xuất kéo dài từ 3,1km lên khoảng 3,85km. Riêng đoạn hầm dìm tăng từ 2,1km lên khoảng 3km. Theo hồ sơ điều chỉnh, hệ thống hầm gồm đoạn hầm dìm dài 3km, hầm kín dài 430m và hầm hở khoảng 420m.
Không chỉ phần hầm, chiều dài cầu vượt biển cũng tăng thêm khoảng 200m, nâng tổng chiều dài lên hơn 8km. Trong đó, phía Cần Giờ dài hơn 5km, phía Vũng Tàu gần 3km.
Ngược lại, chiều dài đường dẫn hai đầu tuyến được rút ngắn đáng kể, từ gần 3km xuống còn khoảng 1,9km. Phía Cần Giờ dài khoảng 739m, còn phía Vũng Tàu hơn 1,1km.
Theo thiết kế sơ bộ, dự án được đầu tư với quy mô 6 làn xe cơ giới. Phần hầm vượt biển rộng 30,2m với hai ống hầm, mỗi ống rộng 15,1m. Cầu vượt biển rộng 26,25m, còn đường dẫn rộng 34,5m. Tổng diện tích đất sử dụng của dự án khoảng 169,26ha.
Một trong những điểm đáng chú ý trong hồ sơ điều chỉnh lần này là đề xuất xây dựng hai đảo nhân tạo trên tuyến vượt biển nối Cần Giờ với Vũng Tàu.
Theo doanh nghiệp, phương án này được đưa vào hồ sơ điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chung TP Vũng Tàu (cũ) đến năm 2035 nhằm phục vụ thi công cầu, hầm và bố trí các hạng mục hạ tầng kỹ thuật vận hành.
Phạm vi điều chỉnh quy hoạch trải dài trên địa bàn các phường Tam Thắng, Rạch Dừa và khu vực Vũng Tàu hiện hữu. Đồ án cũng bổ sung kết nối tuyến vượt biển với trục Sao Mai - Bến Đình, đồng thời điều chỉnh hướng tuyến đường sắt hàng hóa và vị trí ga phục vụ khu công nghiệp Sao Mai - Bến Đình.
Theo đơn vị tư vấn, hai đảo nhân tạo sẽ đóng vai trò là các điểm trung gian kỹ thuật trên tuyến. Các đảo này có thể giúp rút ngắn khẩu độ cầu hoặc chiều dài hầm dìm, đồng thời bố trí các hạng mục như trạm kỹ thuật, hệ thống thông gió, cứu hộ cứu nạn và bảo trì công trình.
Ngoài ra, hệ thống đảo nhân tạo còn được kỳ vọng góp phần giảm tác động của sóng, dòng chảy và bùn cát tại khu vực cửa biển, từ đó nâng cao độ an toàn và tuổi thọ công trình trong điều kiện hải văn phức tạp. Vị trí cụ thể cũng như quy mô của các đảo sẽ được xác định ở giai đoạn lập dự án chi tiết.
Theo đề xuất của nhà đầu tư, tổng mức đầu tư dự án hiện khoảng 93.016 tỷ đồng, tăng nhẹ so với phương án trước đây. Trong đó, chi phí lãi vay trong thời gian xây dựng hơn 9.262 tỷ đồng.
Nguồn vốn chủ sở hữu dự kiến khoảng 14.000 tỷ đồng, còn lại hơn 79.000 tỷ đồng là vốn vay thương mại. Dự án được đề xuất triển khai theo hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao). Nhà đầu tư sẽ tự thu xếp toàn bộ nguồn vốn, bao gồm cả chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đổi lại, Nhà nước thanh toán bằng quỹ đất kết hợp ngân sách tương ứng với giá trị công trình.
Theo lộ trình dự kiến, quý II/2026 sẽ hoàn tất phê duyệt chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi, lựa chọn nhà đầu tư và ký hợp đồng BT. Dự án dự kiến khởi công trong quý III/2026 và hoàn thành vào quý III/2029.
Hiện nay, kết nối giao thông giữa Cần Giờ và khu vực Long Sơn - Vũng Tàu còn phụ thuộc vào Quốc lộ 51 hoặc phà, thời gian di chuyển khoảng 90 - 120 phút.
Ngày 15/5, thông tin từ Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp tỉnh Quảng Ngãi cho biết, kết quả quan trắc môi trường tại Nhà máy Wood Pellets của Công ty CP Năng lượng Sáng tạo Á Châu (xã Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) ghi nhận thông số khí thải Carbon monoxit (CO) vượt quy chuẩn cho phép.
Điều đáng chú ý là kết quả này khác với số liệu quan trắc do chính doanh nghiệp thực hiện trước đó. Theo UBND xã Bình Sơn, trong các báo cáo doanh nghiệp gửi cơ quan chức năng, các chỉ số môi trường đều nằm trong giới hạn cho phép.
Tuy nhiên, trước những phản ánh kéo dài của người dân về tình trạng ô nhiễm quanh khu vực nhà máy, địa phương cho rằng cần có một đợt quan trắc độc lập để đánh giá khách quan mức độ tác động môi trường.
Theo kết quả phân tích của Trung tâm Kỹ thuật quan trắc môi trường (EMC), mẫu khí thải được lấy tại ống khói sau hệ thống xử lý bụi của hệ thống sấy số 3, trong thời điểm nhà máy vận hành khoảng 75-80% công suất.
Cụ thể, mẫu lấy vào buổi sáng ghi nhận nồng độ CO ở mức 1.142 mg/Nm3/800, vượt 1,43 lần quy chuẩn cho phép. Mẫu lấy vào buổi chiều đạt 850 mg/Nm3/800, vượt khoảng 1,06 lần. Các chỉ số khác như bụi tổng, SO2 và NOx đều nằm trong ngưỡng quy định.
Theo cơ quan chuyên môn, CO chủ yếu phát sinh từ quá trình đốt, sấy nguyên liệu gỗ trong điều kiện cháy chưa hoàn toàn. Việc thông số này vượt chuẩn cho thấy hệ thống đốt, sấy của nhà máy có thể vận hành chưa ổn định hoặc hiệu quả cháy chưa bảo đảm.
Cơ quan chuyên môn cũng lưu ý kết quả trên được đo tại nguồn phát thải của nhà máy, không phải chất lượng không khí tại khu dân cư xung quanh. Riêng các cột khói trắng phát ra từ ống xả được xác định chủ yếu là hơi nước và hiện chưa có quy chuẩn riêng đối với loại phát thải này.
Trước đó, nhiều hộ dân tại thôn Trung An, xã Bình Sơn liên tục phản ánh tình trạng khói bụi, mùi khét và tiếng ồn phát sinh kéo dài nhiều năm qua.
Theo người dân, nhà máy vận hành gần như liên tục, hoạt động mạnh vào ban đêm và rạng sáng. Mỗi khi chạy công suất lớn, các ống xả xuất hiện những cột khói trắng kéo dài hàng chục mét kèm mùi khó chịu.
Người dân cho biết, chỉ đứng cách khu vực nhà máy vài trăm mét cũng có thể dễ dàng quan sát các luồng khí phát ra từ khu sản xuất, đặc biệt vào cuối chiều.
Trao đổi với PV trước đó, đại diện Công ty CP Năng lượng Sáng tạo Á Châu cho rằng hiện tượng mà người dân nhìn thấy chủ yếu là hơi nước phát sinh trong quá trình sấy dăm gỗ.
"Các nhà máy viên nén gỗ sấy và đẩy ra hơi nước sinh ra trong quá trình sấy dăm. Khi trời nắng, nhiệt độ cao thì hơi nước sẽ khó nhìn thấy, nhưng thời tiết ẩm thì hơi nước ngưng tụ thành từng đám lớn khiến người dân lo ngại ô nhiễm", đại diện doanh nghiệp cho biết.
Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, UBND xã Bình Sơn ghi nhận tại khu vực các ống xả xuất hiện những vệt khói trắng kéo dài thoát ra môi trường.
