“Chúng tôi sẽ giữ quyền kiểm soát và có lẽ sẽ tiếp quản eo biển (Hormuz). Chúng tôi sẽ trở thành người bảo vệ eo biển. Có thể gọi chúng tôi là “thiên thần hộ mệnh bảo vệ eo biển”. Và chúng tôi cần được trả thù lao cho việc đó”, Tổng thống Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News ngày 13/7.
Việc kiểm soát eo biển Hormuz – tuyến vận tải huyết mạch đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu – đã trở thành một trong những mặt trận chính của cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran.
“Chúng tôi sẽ bảo vệ eo biển. Và chúng tôi sẽ được trả tiền cho việc bảo vệ nó – một khoản tiền rất lớn. Chúng tôi sẽ được hoàn trả, bởi các quốc gia khác đều rất giàu có. Họ đứng về phía chúng tôi và không thể kỳ vọng chúng tôi làm điều đó miễn phí”, ông Trump nói thêm.
“Chúng tôi đã có một thỏa thuận. Mọi chuyện đã hoàn tất, nhưng rồi họ phá vỡ nó. Họ lúc nào cũng phá vỡ các thỏa thuận. Chúng tôi đã có tới 10 thỏa thuận với họ, vì vậy chúng tôi sẽ đáp trả họ thật mạnh”, Tổng thống Mỹ cảnh báo Iran.
Tổng thống Trump cho rằng Iran đang bị tấn công rất mạnh trong cuộc xung đột với Mỹ. Ông khẳng định hải quân, không quân và năng lực tên lửa của Iran đã “gần như bị xóa sổ”, đồng thời liệt kê một số lãnh đạo cấp cao của Iran mà ông nói đã thiệt mạng.
Ông cũng cho biết quân đội Mỹ vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Iran sau khi ông tuyên bố lệnh ngừng bắn với Tehran đã “chấm dứt” vào cuối tuần vừa qua.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố cách duy nhất để khôi phục hoạt động vận tải biển bình thường qua eo biển Hormuz là Mỹ phải chấm dứt các hoạt động can thiệp quân sự tại khu vực này.
IRGC cũng cảnh báo “sự can thiệp kéo dài có thể dẫn đến những sự cố nghiêm trọng hơn đối với ngành dầu khí toàn cầu”.
Vào ngày 12-13/7, lực lượng Mỹ và Iran đã liên tiếp tiến hành các đợt tấn công trả đũa lẫn nhau bằng tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn. Tehran tuyên bố đã tập kích các cơ sở quân sự của Mỹ trên khắp khu vực Vùng Vịnh, đồng thời tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz, khiến giá dầu tiếp tục tăng.
Khi Mỹ và Israel tấn công vào ngày 28/2, Iran cảm thấy “không còn gì để mất” và đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với tất cả các phương tiện ngoại trừ phương tiện của chính họ, gây ra sự gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu lớn nhất trong lịch sử.
Đáp lại, Mỹ triển khai lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran vào tháng 4. Cuối cùng, chi phí của việc phong tỏa Hormuz đã tăng cao đến mức cả hai bên đều đồng ý với thỏa thuận.
Iran hiện tập trung vào Hormuz nhiều hơn là vấn đề hạt nhân. Tehran tin rằng Washington đã chấp nhận quyền làm giàu uranium của Iran và việc pha loãng các kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao hiện có ở trong nước.
Vấn đề hạt nhân từng là nguồn gốc tranh chấp lớn nhất giữa Iran và Mỹ trong gần 25 năm, là nguyên nhân dẫn đến các lệnh trừng phạt quốc tế lớn đối với Iran, và là lý do chính được tuyên bố cho cuộc chiến của ông Trump.
Dù vậy, các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran đã bị gạt xuống thành các cuộc thảo luận tiếp theo trong thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt xung đột.
Iran đã từ chối thậm chí là bắt đầu các cuộc đàm phán hạt nhân cho đến khi Mỹ chấp nhận quyền quản lý hoàn toàn eo biển Hormuz của họ.
"Lực lượng Mỹ đã giải cứu thành công thành viên phi hành đoàn mất tích của chiếc tiêm kích bị bắn rơi trên bầu trời Iran. Toàn bộ lực lượng tham gia chiến dịch đều đã trở về an toàn", một quan chức Mỹ giấu tên nói với Washington Post. Các hãng tin Mỹ khác như Fox, CNN, New York Times cũng đăng tải thông tin tương tự.
Hai thành viên tổ bay trên chiếc F-15E Strike Eagle đã phóng ghế thoát hiểm khi tiêm kích bị bắn hạ tại Iran ngày 3/4. Trong khi phi công được giải cứu nhanh chóng, sĩ quan điều khiển vũ khí, hay còn gọi là phi công buồng sau, đã mất tích. Sự việc khiến Mỹ kích hoạt chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Theo NY Times, chiến dịch giải cứu huy động hàng trăm lính đặc nhiệm, hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác. Các máy bay cường kích Mỹ liên tục dội bom và xả súng vào các đoàn xe của Iran nhằm ngăn họ tiếp cận khu vực phi công đang ẩn náu.
Một cuộc đấu súng đã nổ ra khi lực lượng Mỹ áp sát vị trí phi công, hai cựu quan chức quân đội cấp cao nắm rõ chiến dịch cho biết. Để phối hợp với lực lượng cứu hộ, phi công này được trang bị thiết bị phát tín hiệu định vị và hệ thống liên lạc bảo mật.
Các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã ghi lại khoảnh khắc ấn tượng khi trái đất khuất dần sau đường chân trời của mặt trăng hay còn gọi là "cảnh trái đất lặn", trong hành trình trở về ngày 7.4 sau chuyến bay lịch sử bay vòng quanh vệ tinh tự nhiên này, theo AFP.
NASA đã công bố bức ảnh cho thấy trái đất xanh mỏng manh dần lặn xuống phía sau rìa gồ ghề của mặt trăng - một hình ảnh được xem là sự tri ân đối với bức "Earthrise" nổi tiếng do phi hành gia Bill Anders chụp trong sứ mệnh Apollo 8 năm 1968.
Cách đây 57 năm, bức ảnh "Earthrise" đã góp phần thay đổi nhận thức của con người về trái đất khi nhìn từ không gian. Phiên bản hiện đại tiếp tục làm nổi bật sự tương phản giữa hành tinh xanh và bề mặt khắc nghiệt của mặt trăng, ngăn cách bởi khoảng không đen sâu thẳm.
"Đây là bức ảnh đầu tiên chụp từ phía xa của mặt trăng", Nhà Trắng cho biết.
Phi hành đoàn Artemis 2 gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi hành gia Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada). Họ đã thực hiện sứ mệnh bay vòng quanh mặt trăng trong khuôn khổ chương trình Artemis 2, nhằm mở đường cho kế hoạch đưa con người trở lại mặt trăng vào năm 2028.
Sau khi hoàn thành chuyến bay và thiết lập kỷ lục mới về khoảng cách xa nhất so với trái đất (khoảng 406.771 km, vượt Apollo 13 hơn 6.000 km), tàu Orion đang trên hành trình quay về và dự kiến hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi California.
Trong suốt chuyến đi, phi hành đoàn mô tả chi tiết bề mặt mặt trăng, quan sát hiện tượng nhật thực và thậm chí chứng kiến các tia lóe sáng do va chạm thiên thạch. "Có lẽ con người chưa tiến hóa để nhìn thấy những gì chúng ta đang thấy. Thật khó diễn tả, nó thật kỳ diệu", phi hành gia Victor Glover nói.
Đây cũng là sứ mệnh mang tính biểu tượng về đa dạng, theo South China Morning Post. Theo đó, ông Glover là người da màu đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng, trong khi bà Koch là người phụ nữ đầu tiên, còn ông Hansen là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên tham gia hành trình này.
Phi hành đoàn cũng nhận được cuộc gọi chúc mừng từ Giám đốc NASA Jared Isaacman và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Trump gọi nhóm phi hành đoàn là "những người tiên phong thời hiện đại" với "lòng dũng cảm phi thường".
Trước khi rời quỹ đạo mặt trăng, các phi hành gia đã đề xuất đặt tên cho 2 miệng núi lửa chưa được đặt tên. Một trong số đó được đề xuất mang tên "Carroll" theo tên người vợ quá cố của chỉ huy Wiseman. "Đó là một điểm sáng trên mặt trăng, và chúng tôi muốn gọi nó là Carroll", ông Hansen xúc động nói.
NASA cho biết sẽ đệ trình các đề xuất này lên Liên minh Thiên văn quốc tế để xem xét chính thức.
"Mỹ sẽ giáng một đòn rất mạnh vào Iran (hải quân, không quân, radar, phòng không và tất cả các hình thức phòng thủ khác, cùng với hầu hết khả năng tấn công của nước này, đều đã bị phá hủy), vào tối nay.
Vào một thời điểm nào đó trong tương lai không xa, chúng ta sẽ chiếm đảo Kharg và các điểm cơ sở hạ tầng dầu mỏ khác, và nắm quyền kiểm soát hoàn toàn thị trường dầu khí của họ, giống như chúng ta đã làm với Venezuela, điều này đang mang lại lợi ích to lớn cho cả Venezuela và Mỹ", ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.
Đảo Kharg ở vịnh Ba Tư là huyết mạch kinh tế của Iran, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này.
Mỹ và Iran tiếp tục tấn công lẫn nhau trong ngày 11-6, ngày thứ hai liên tiếp, làm leo thang căng thẳng và làm suy yếu triển vọng chấm dứt chiến tranh nhanh chóng.
Sau hơn ba tháng chiến tranh, Iran vẫn đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu khí quan trọng, và vẫn giữ nguyên kho dự trữ uranium làm giàu.
Trả lời phỏng vấn kênh Fox News sau bài đăng trên mạng xã hội, lãnh đạo Mỹ khoe Mỹ đã thả số bom trị giá 250 triệu USD xuống Iran đêm qua, cho rằng Washington vẫn chưa tấn công Tehran đủ mạnh. "Họ thực sự đang khuất phục. Họ chỉ chưa biết điều đó mà thôi", ông nói.
Ông Trump không giải thích kế hoạch chiếm đảo Kharg, nhưng việc này sẽ cần phải triển khai bộ binh Mỹ. "Tôi không muốn đưa quân bộ binh vào" nhưng "nếu muốn, chúng ta có thể đưa một nhóm nhỏ binh lính đến và chiếm toàn bộ khu vực", ông nói.
Dù vậy, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết Washington vẫn đang đàm phán với Iran để đạt được một thỏa thuận. Các nguồn tin Iran và các quan chức phương Tây cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran về một thỏa thuận hòa bình sơ bộ đã được đẩy mạnh.
Sau tuyên bố của ông Trump, Nhà Trắng không trả lời ngay lập tức câu hỏi về việc liệu thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 4-2026 có còn hiệu lực hay không, theo Hãng tin AFP.
Theo một tuyên bố trên kênh Telegram, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các cuộc tấn công mới của Mỹ nhằm vào Iran "đã khiến thỏa thuận ngừng bắn trở nên vô hiệu".
Tương tự, Bộ Ngoại giao Iran cũng đổ trách nhiệm cho Mỹ khiến thỏa thuận ngừng bắn trở nên "gần như vô nghĩa".
"Các cuộc tấn công bất hợp pháp và tội ác của Mỹ trong những giờ gần đây không chỉ là sự vi phạm trắng trợn Hiến chương Liên hợp quốc và các quy tắc cơ bản của luật pháp quốc tế về tôn trọng chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, mà còn khiến thỏa thuận ngừng bắn gần như vô nghĩa", tuyên bố viết.
