Các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã ghi lại khoảnh khắc ấn tượng khi trái đất khuất dần sau đường chân trời của mặt trăng hay còn gọi là “cảnh trái đất lặn”, trong hành trình trở về ngày 7.4 sau chuyến bay lịch sử bay vòng quanh vệ tinh tự nhiên này, theo AFP.
NASA đã công bố bức ảnh cho thấy trái đất xanh mỏng manh dần lặn xuống phía sau rìa gồ ghề của mặt trăng – một hình ảnh được xem là sự tri ân đối với bức “Earthrise” nổi tiếng do phi hành gia Bill Anders chụp trong sứ mệnh Apollo 8 năm 1968.
Cách đây 57 năm, bức ảnh “Earthrise” đã góp phần thay đổi nhận thức của con người về trái đất khi nhìn từ không gian. Phiên bản hiện đại tiếp tục làm nổi bật sự tương phản giữa hành tinh xanh và bề mặt khắc nghiệt của mặt trăng, ngăn cách bởi khoảng không đen sâu thẳm.
“Đây là bức ảnh đầu tiên chụp từ phía xa của mặt trăng”, Nhà Trắng cho biết.
Phi hành đoàn Artemis 2 gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi hành gia Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada). Họ đã thực hiện sứ mệnh bay vòng quanh mặt trăng trong khuôn khổ chương trình Artemis 2, nhằm mở đường cho kế hoạch đưa con người trở lại mặt trăng vào năm 2028.
Sau khi hoàn thành chuyến bay và thiết lập kỷ lục mới về khoảng cách xa nhất so với trái đất (khoảng 406.771 km, vượt Apollo 13 hơn 6.000 km), tàu Orion đang trên hành trình quay về và dự kiến hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi California.
Trong suốt chuyến đi, phi hành đoàn mô tả chi tiết bề mặt mặt trăng, quan sát hiện tượng nhật thực và thậm chí chứng kiến các tia lóe sáng do va chạm thiên thạch. “Có lẽ con người chưa tiến hóa để nhìn thấy những gì chúng ta đang thấy. Thật khó diễn tả, nó thật kỳ diệu”, phi hành gia Victor Glover nói.
Đây cũng là sứ mệnh mang tính biểu tượng về đa dạng, theo South China Morning Post. Theo đó, ông Glover là người da màu đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng, trong khi bà Koch là người phụ nữ đầu tiên, còn ông Hansen là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên tham gia hành trình này.
Phi hành đoàn cũng nhận được cuộc gọi chúc mừng từ Giám đốc NASA Jared Isaacman và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Trump gọi nhóm phi hành đoàn là “những người tiên phong thời hiện đại” với “lòng dũng cảm phi thường”.
Trước khi rời quỹ đạo mặt trăng, các phi hành gia đã đề xuất đặt tên cho 2 miệng núi lửa chưa được đặt tên. Một trong số đó được đề xuất mang tên “Carroll” theo tên người vợ quá cố của chỉ huy Wiseman. “Đó là một điểm sáng trên mặt trăng, và chúng tôi muốn gọi nó là Carroll”, ông Hansen xúc động nói.
"Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã ra lệnh rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức. Chúng tôi dự kiến hoàn tất quá trình này trong 6-12 tháng tới", phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell thông báo ngày 1/5.
Theo ông Parnell, quyết định được đưa ra sau khi Bộ Quốc phòng Mỹ rà soát toàn diện về cách bố trí lực lượng tại châu Âu, cân nhắc các yêu cầu chiến lược của khu vực cũng như tình hình thực địa.
Số liệu từ Trung tâm Dữ liệu Nhân lực Quốc phòng Mỹ (DMDC) thuộc Lầu Năm Góc hồi tháng 12/2025 cho thấy Mỹ hiện có 36.436 quân nhân đồn trú tại Đức, cao nhất trong số các quốc gia ở châu Âu. Con số này tại Italy và Tây Ban Nha lần lượt là 12.662 và 3.814.
Đức đóng vai trò trung tâm với hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực. Đây là nơi đặt tổng hành dinh của Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM) thuộc quân đội Mỹ, cũng như một trong những trung tâm điều trị y tế hàng đầu của nước này, cùng nhiều cơ sở bảo dưỡng và kho vũ khí cho không quân Mỹ.
Động thái diễn ra không lâu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai chỉ trích Thủ tướng Đức Friedrich Merz về xung đột Trung Đông. Lãnh đạo Đức ngày 27/4 cho rằng Mỹ không có chiến lược rõ ràng và đang bị Iran "làm cho bẽ mặt". Ông chủ Nhà Trắng sau đó tuyên bố Mỹ đang xem xét phương án giảm số lượng binh sĩ đồn trú tại Đức và sẽ sớm ra quyết định cuối cùng.
Ngoài Đức, Tổng thống Trump còn cảnh báo Mỹ có thể giảm số lượng binh sĩ đồn trú tại Italy và Tây Ban Nha, những quốc gia bị ông chỉ trích vì không tham gia nỗ lực "loại bỏ mối đe dọa hạt nhân Iran".
Mỹ dường như đang quyết tâm gây sức ép với những đồng minh không ủng hộ nước này trong xung đột với Iran, cũng như không tham gia nỗ lực gỡ phong tỏa và tuần tra tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải biển huyết mạch của thế giới đang bị Tehran khóa chặt.
Reuters tuần trước dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên cho biết Lầu Năm Góc đã nghiên cứu phương án trừng phạt những đồng minh NATO bị coi là "thiếu hợp tác với Washington" trong chiến dịch Iran.
Email nội bộ của Lầu Năm Góc cho thấy sự thất vọng trước việc một số đồng minh từ chối cho Mỹ quyền tiếp cận, sử dụng căn cứ và bay qua không phận, vốn được coi là mức hợp tác tối thiểu trong NATO. Email này liệt kê các phương án đáp trả của Mỹ, trong đó có đề cập đình chỉ tư cách thành viên của những quốc gia "thiếu hợp tác" khỏi NATO, trong đó có Tây Ban Nha.
Tính đến ngày 4/5, lực lượng Mỹ và đồng minh vẫn tiếp tục nỗ lực tìm kiếm cứu nạn hai binh sĩ lục quân mất tích ở vùng biển ngoài khơi phía nam Morocco. Các quân nhân nằm trong đội hình tham gia cuộc diễn tập thường niên African Lion, song vụ mất tích được cho là không liên quan hoạt động huấn luyện.
CBS News dẫn báo cáo sơ bộ cho thấy một người đã rơi xuống nước trong lúc nhóm quân nhân Mỹ đi bộ đường dài để ngắm hoàng hôn. Một quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên trước đó nói rằng các binh sĩ xuất hiện lần cuối gần vách đá ven biển, cạnh thao trường Cap Draa.
Khi người đầu tiên rơi xuống nước, các quân nhân còn lại đã cố gắng giải cứu bằng cách dùng thắt lưng để tạo thành "chuỗi người", nhưng không thành công. Một lính Mỹ nhảy xuống để cứu đồng đội, người không biết bơi, song lập tức bị sóng đánh trúng.
Cả hai đều không thể về bờ, nên một người nữa tiếp tục nhảy xuống. Quân nhân này không cứu được hai đồng đội và tự quay trở lại.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin này.
Nhiều máy bay, phi cơ không người lái, thợ lặn và tàu thuyền đã quần thảo dọc bờ biển phía nam Morocco trong 3 ngày qua để tìm kiếm quân nhân mất tích.
Africa Lion là cuộc diễn tập thường niên có quy mô lớn nhất của Bộ tư lệnh châu Phi (AFRICOM) thuộc quân đội Mỹ. Hoạt động này có sự tham gia của hàng nghìn binh sĩ đến từ Mỹ, các quốc gia đối tác ở châu Phi và đồng minh NATO nhằm huấn luyện về chiến tranh hiện đại ở trên bộ, trên biển, trên không, trên vũ trụ và không gian mạng.
Năm nay là lần thứ 22 cuộc diễn tập này được tổ chức. Sự kiện diễn ra từ ngày 27/4 đến 8/5 trên lãnh thổ 4 nước gồm Morocco, Ghana, Senegal và Tunisia.
Phần lớn hoạt động diễn tập diễn ra tại Morocco với khoảng 5.000 quân nhân đến từ hơn 40 quốc gia. Nội dung huấn luyện bao trùm nhiều lĩnh vực, từ tác chiến quy mô lớn đến ứng phó khủng hoảng và hỗ trợ nhân đạo.
Hoạt động năm nay cũng có những nội dung như tác chiến đặc biệt, phòng thủ an ninh mạng, tình báo và xử lý vật liệu nổ. Lực lượng các nước tham gia đã hiệp đồng trên không, trên bộ và trên biển, cũng như ứng dụng công nghệ cảm biến và chia sẻ thông tin theo thời gian thực.
Virus bị nghi ngờ gây ra ổ dịch trên tàu du lịch là virus hanta (tiếng Anh là hantavirus). Reuters hôm nay 4.5 dẫn thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết virus hanta chủ yếu lây truyền qua các loài gặm nhấm, đặc biệt là chuột. Trong những trường hợp hiếm hoi, virus này có thể lây từ người sang người.
Trong đa số trường hợp, người bị nhiễm do hít phải virus phát tán trong không khí từ phân, nước tiểu hoặc nước bọt của chuột, như những khu vực có ổ chuột.
Theo Tạp chí The Lancet, tên gọi "virus hanta" bắt nguồn từ khu vực sông Hantan ở Hàn Quốc, nơi virus được xác định lần đầu vào thập niên 1970.
Virus hanta là một họ virus gây ra hai dạng bệnh chính, thứ nhất chủ yếu ảnh hưởng phổi và dạng còn lại tấn công thận.
Dạng bệnh đầu tiên gây chú ý nhiều nhất vì có tỷ lệ tử vong cao, khoảng 40%.
Hội chứng phổi Hantavirus (HPS) thường được phát hiện ở Bắc và Nam Mỹ. Theo chính phủ Canada, mỗi năm thế giới lại ghi nhận khoảng 200 ca bệnh này.
Kết quả giám định pháp y xác nhận nghệ sĩ dương cầm hòa nhạc Betsy Arakawa, vợ của cố diễn viên gạo cội người Mỹ Gene Hackman, tử vong vì HPS ở bang New Mexico hồi năm ngoái.
Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết người bị nhiễm virus hatan thường xuất hiện những triệu chứng giống cúm, như mệt mỏi, sốt, trong giai đoạn từ 1 đến 8 tuần kể từ khi phơi nhiễm.
Từ 4 đến 10 ngày sau, những triệu chứng khác bao gồm ho, khó thở, tích tụ dịch trong phổi.
CDC cũng cảnh báo khó chẩn đoán ra bệnh trong 72 giờ đầu kể từ khi nhiễm virus, và các triệu chứng có thể bị tưởng nhầm là cúm.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với virus hanta. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ như yêu cầu người bệnh nghỉ ngơi, truyền dịch. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể cần được thở máy.
Các chuyên gia khuyến cáo có thể giảm tối thiểu nguy cơ mắc bệnh bằng cách hạn chế tiếp xúc với loài gặm nhấm. Tránh hút bụi hoặc quét phân chuột khô vì có thể làm virus phát tán vào không khí.
