Các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã ghi lại khoảnh khắc ấn tượng khi trái đất khuất dần sau đường chân trời của mặt trăng hay còn gọi là “cảnh trái đất lặn”, trong hành trình trở về ngày 7.4 sau chuyến bay lịch sử bay vòng quanh vệ tinh tự nhiên này, theo AFP.
NASA đã công bố bức ảnh cho thấy trái đất xanh mỏng manh dần lặn xuống phía sau rìa gồ ghề của mặt trăng – một hình ảnh được xem là sự tri ân đối với bức “Earthrise” nổi tiếng do phi hành gia Bill Anders chụp trong sứ mệnh Apollo 8 năm 1968.
Cách đây 57 năm, bức ảnh “Earthrise” đã góp phần thay đổi nhận thức của con người về trái đất khi nhìn từ không gian. Phiên bản hiện đại tiếp tục làm nổi bật sự tương phản giữa hành tinh xanh và bề mặt khắc nghiệt của mặt trăng, ngăn cách bởi khoảng không đen sâu thẳm.
“Đây là bức ảnh đầu tiên chụp từ phía xa của mặt trăng”, Nhà Trắng cho biết.
Phi hành đoàn Artemis 2 gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi hành gia Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada). Họ đã thực hiện sứ mệnh bay vòng quanh mặt trăng trong khuôn khổ chương trình Artemis 2, nhằm mở đường cho kế hoạch đưa con người trở lại mặt trăng vào năm 2028.
Sau khi hoàn thành chuyến bay và thiết lập kỷ lục mới về khoảng cách xa nhất so với trái đất (khoảng 406.771 km, vượt Apollo 13 hơn 6.000 km), tàu Orion đang trên hành trình quay về và dự kiến hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi California.
Trong suốt chuyến đi, phi hành đoàn mô tả chi tiết bề mặt mặt trăng, quan sát hiện tượng nhật thực và thậm chí chứng kiến các tia lóe sáng do va chạm thiên thạch. “Có lẽ con người chưa tiến hóa để nhìn thấy những gì chúng ta đang thấy. Thật khó diễn tả, nó thật kỳ diệu”, phi hành gia Victor Glover nói.
Đây cũng là sứ mệnh mang tính biểu tượng về đa dạng, theo South China Morning Post. Theo đó, ông Glover là người da màu đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng, trong khi bà Koch là người phụ nữ đầu tiên, còn ông Hansen là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên tham gia hành trình này.
Phi hành đoàn cũng nhận được cuộc gọi chúc mừng từ Giám đốc NASA Jared Isaacman và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Trump gọi nhóm phi hành đoàn là “những người tiên phong thời hiện đại” với “lòng dũng cảm phi thường”.
Trước khi rời quỹ đạo mặt trăng, các phi hành gia đã đề xuất đặt tên cho 2 miệng núi lửa chưa được đặt tên. Một trong số đó được đề xuất mang tên “Carroll” theo tên người vợ quá cố của chỉ huy Wiseman. “Đó là một điểm sáng trên mặt trăng, và chúng tôi muốn gọi nó là Carroll”, ông Hansen xúc động nói.
Bộ Tư pháp thông báo quỹ bồi thường sẽ do một ủy ban gồm 5 thành viên điều hành, và Tổng thống Trump có quyền sa thải bất kỳ thành viên nào trong số đó. Quỹ sẽ bắt đầu xử lý các đơn yêu cầu cho đến ngày 15.12.2028, tức một tháng trước khi nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump kết thúc.
Việc thành lập quỹ bồi thường đánh dấu một động thái chưa từng có tiền lệ cho phép chính quyền Tổng thống Trump trả tiền cho những người ủng hộ từ một cơ quan chính phủ do ông kiểm soát và vận hành bằng tiền thuế dân, theo Đài CNN hôm 19.5.
Hiện có rất ít giới hạn về đối tượng có thể nộp đơn yêu cầu bồi thường từ quỹ này. Ông Trump từ lâu luôn nói rằng các đồng minh của mình đã trở thành nạn nhân của những đòn tấn công chính trị từ hệ thống tư pháp, như vụ điều tra thông đồng với Nga hoặc gần 1.600 người bị truy tố trong vụ tấn công Điện Capitol hôm 6.1.2021.
Quỹ mới được thành lập sau khi ông Trump rút đơn kiện đòi bồi thường 10 tỉ USD vì cho rằng Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) không bảo vệ được nhà lãnh đạo và Tập đoàn Trump trước tình trạng bị rò rỉ thông tin về hồ sơ khai thuế.
Tuy nhiên, quỹ mới - gắn với con số biểu tượng 1776 năm lập quốc của Mỹ - được dự báo sẽ lập tức đối mặt nguy cơ kiện tụng của phe Dân chủ và các tổ chức giám sát chính phủ.
Phe Dân chủ và các tổ chức giám sát cho rằng việc lập quỹ bồi thường bằng tiền thuế dân là hành vi tham nhũng, và tổng thống có thể làm giàu cho các đồng minh dựa trên những cáo buộc vô căn cứ vốn cho rằng chính quyền Tổng thống Joe Biden tiến hành truy tố các đối tượng dựa trên động cơ chính trị.
NBC News cuối tuần trước dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ cho biết đây là lần đầu cơ sở quân sự nước này bị máy bay cánh bằng có người lái của đối phương tấn công trong suốt nhiều năm qua. Chưa rõ làm cách nào tiêm kích F-5 Iran vượt qua lưới phòng không đa tầng Mỹ triển khai để bảo vệ căn cứ Buehring, trong đó có tổ hợp tên lửa tầm xa Patriot.
"Sự việc dường như diễn ra trong điều kiện rất đặc biệt. Phi công Iran có thể đã tận dụng thời điểm lưới phòng không Mỹ bị quá tải vì các trận tập kích tên lửa và máy bay không người lái (UAV) trong những ngày đầu xung đột", biên tập viên Stefano D'Urso của chuyên trang hàng không quân sự Aviationist nêu quan điểm hôm 27/4.
3 quan chức Mỹ, hai trợ lý tại quốc hội và một nguồn tin am hiểu tình hình thực địa cũng tiết lộ rằng các căn cứ và khí tài được Washington triển khai ở Trung Đông hứng chịu thiệt hại nặng nề hơn nhiều so với những gì được công khai. Các quan chức thêm rằng Lầu Năm Góc đến nay chưa tiết lộ mức độ thiệt hại cụ thể với quốc hội Mỹ.
"Chúng tôi không thảo luận những đánh giá thiệt hại trong chiến đấu để bảo đảm bí mật tác chiến. Lực lượng Mỹ vẫn hoàn toàn sẵn sàng chiến đấu và tiếp tục thực nhiệm nhiệm vụ với mức độ hiệu quả như trước", một phát ngôn viên Lầu Năm Góc cho hay.
Tiêm kích hạng nhẹ F-5 được tập đoàn Northrop phát triển và đưa vào biên chế không quân Mỹ từ năm 1964, với tổng cộng hơn 2.600 chiếc được xuất xưởng trong giai đoạn 1959-1987.
Iran tiếp nhận tổng cộng 127 chiếc F-5A/B trước năm 1972, số máy bay này sau đó bị loại biên hoặc bán cho quốc gia khác. Trước khi Cách mạng Hồi giáo diễn ra năm 1979, không quân Iran sở hữu 181 chiếc thuộc phiên bản cải tiến F-5E/F và trinh sát cơ RF-5A. Tính đến năm 2024, lực lượng này còn vận hành ít nhất 35 tiêm kích F-5E và 15 chiếc F-5F.
Thiết kế F-5 cũng được Iran ứng dụng để phát triển những mẫu chiến đấu cơ nội địa gồm Saeqeh và Azarakhsh.
Biến thể F-5E được trang bị hai pháo cỡ nòng 20 mm, cùng 7 giá treo vũ khí với tải trọng tối đa 3.200 kg, có thể lắp bom thông thường, rocket, tên lửa đối không AIM-9 và thùng dầu phụ. Phiên bản này có bán kính chiến đấu khoảng 220 km khi mang hai tên lửa AIM-9 và lượng vũ khí không quá 2.400 kg.
D'Urso đánh giá tiêm kích F-5 khó có khả năng sống sót trong môi trường tác chiến hiện đại, song vẫn có thể gây khó khăn cho phòng không đối phương. Cuộc tấn công căn cứ Buehring diễn ra cùng giai đoạn với một số sự kiện như hai oanh tạc cơ Su-24 Iran bị Qatar bắn hạ gần căn cứ Al Udeid và Ras Laffan, cùng vụ chiến đấu cơ Kuwait bắn nhầm ba tiêm kích F-15E của Mỹ.
Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) đánh giá chiến dịch trả đũa quy mô lớn của Iran nhằm vào hạ tầng quân sự Mỹ tại vùng Vịnh đã gây thiệt hại ít nhất 5 tỷ USD, với hơn 100 mục tiêu trúng đòn tại 11 căn cứ.
Trong số này có máy bay cảnh báo sớm E-3G bị phá hủy và nhiều phi cơ tiếp dầu hư hỏng ở căn cứ Prince Sultan tại Arab Saudi.
Các mục tiêu khác gồm trụ sở Bộ tư lệnh Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain, một đường băng trong căn cứ Al Udeid tại Qatar, nhiều nhà chứa máy bay và nhà kho thuộc căn cứ Ali Al Salem ở Kuwait, một kho đạn tại căn cứ Erbil ở Iraq, cùng kho nhiên liệu, nhà chứa máy bay và doanh trại ở căn cứ Al Dhafra của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với tờ New York Post được đăng hôm 7.5, Tổng thống Trump nói rằng ông sẽ không trả mức giá vé hơn 1.000 USD (hơn 26 triệu đồng) cho trận đấu đầu tiên của đội tuyển Mỹ tại World Cup 2026, sẽ diễn ra trong tháng tới.
"Tôi không biết con số đó. Tôi chắc chắn muốn có mặt ở đó, nhưng thành thật mà nói, tôi cũng sẽ không trả mức giá như thế", ông Trump nói.
Nhà lãnh đạo Mỹ dường như lo ngại rằng những người dân nước này có thu nhập thấp, một lượng cử tri quan trọng đối với ông, sẽ không đủ khả năng xem các trận World Cup.
"Nếu người dân ở Queens và Brooklyn và tất cả những người yêu mến Donald Trump không thể đến xem, tôi sẽ thất vọng... Tôi muốn những người đã bỏ phiếu cho tôi có thể đến đó", ông Trump nói.
Chủ tịch FIFA Gianni Infantino hôm 5.5 cho hay buộc phải tận dụng luật pháp Mỹ cho phép bán lại vé với giá cao hơn hàng ngàn USD so với giá gốc.
Ông Infantino nói rằng FIFA đã nhận được hơn 500 triệu yêu cầu mua vé cho World Cup 2026, so với chưa đến 50 triệu yêu cầu cho cả 2 kỳ World Cup 2018 và 2022. Lãnh đạo FIFA nói thêm rằng 25% số vé vòng bảng có giá dưới 300 USD.
Các hội nhóm người hâm mộ đã so sánh giá vé cho World Cup mùa hè năm nay với World Cup Qatar 2022. Vé đắt nhất cho trận chung kết World Cup năm 2022 có giá khoảng 1.600 USD theo giá gốc, trong khi giá vé năm 2026 là khoảng 11.000 USD.
