Tại Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị TP.HCM, hàng chục màn hình lớn liên tục hiển thị hình ảnh từ nhiều giao lộ và tuyến đường trên địa bàn thành phố. Phía trước màn hình cỡ lớn, những phương tiện có dấu hiệu vi phạm được hệ thống đánh dấu để phục vụ quá trình kiểm tra và đối chiếu sau đó.
Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, mỗi phương tiện không chỉ xuất hiện trong một khung hình đơn lẻ mà được ghi lại ở nhiều thời điểm khác nhau. Từ lúc tiếp cận giao lộ, thực hiện hành vi vi phạm cho đến khi rời khỏi khu vực, toàn bộ quá trình đều được lưu trữ để phục vụ việc xác minh.
Trên màn hình trung tâm, hình ảnh từ giao lộ Điện Biên Phủ – Lê Quý Đôn xuất hiện với lưu lượng xe máy khá đông. Một người đàn ông mặc áo khoác màu cam dừng sát vạch chờ, nhưng khi đèn tín hiệu đã chuyển màu đỏ vẫn tiếp tục di chuyển theo phương tiện phía trước.
Ít phút sau, tại giao lộ Điện Biên Phủ – Pasteur, một tài xế xe công nghệ tiếp tục bị hệ thống ghi nhận khi vượt đèn đỏ giữa thời điểm nhiều phương tiện đang lưu thông qua nút giao.
Ở một số vị trí khác như Trương Định, Bà Huyện Thanh Quan hay Đinh Tiên Hoàng, nhiều trường hợp đi vào đường cấm hoặc rẽ trái khi đèn đỏ cũng lần lượt xuất hiện trên màn hình giám sát. Những hành vi này chỉ diễn ra trong vài giây nhưng đều được hệ thống lưu lại để phục vụ công tác xử lý.
Đại diện Phòng CSGT (PC08) Công an TP.HCM cho biết đây là những lỗi phổ biến của người điều khiển xe máy tại khu vực trung tâm thành phố. Không ít trường hợp vẫn giữ tâm lý tranh thủ vài giây cuối của đèn vàng hoặc cố chạy theo phương tiện phía trước khi tín hiệu đã chuyển sang màu đỏ.
Một số người khác lựa chọn đi vào đường cấm hoặc đi ngược chiều để rút ngắn quãng đường di chuyển. Tuy nhiên, những hành vi vốn diễn ra rất nhanh này hiện đều có thể được hệ thống ghi nhận.
Theo PC08, hệ thống camera trí tuệ nhân tạo (AI) hiện có khả năng hỗ trợ phát hiện nhiều hành vi như không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông, đi không đúng phần đường hoặc làn đường quy định, đi vào đường cấm và đi ngược chiều. Tuy nhiên, dữ liệu do hệ thống ghi nhận chưa đồng nghĩa với việc phương tiện sẽ lập tức bị xử phạt. Sau khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, hình ảnh và video sẽ được chuyển về bộ phận chuyên trách để kiểm tra lại.
Tại khu vực xử lý dữ liệu, các cán bộ liên tục xem lại từng đoạn video được hệ thống ghi nhận. Một phương tiện vượt đèn đỏ, đi sai làn hay đi ngược chiều đều phải được xác định cụ thể về thời gian, địa điểm và hành vi trước khi đưa vào xử lý.
Có những trường hợp cán bộ phải tua đi tua lại nhiều lần để xác định chính xác thời điểm đèn tín hiệu thay đổi hoặc vị trí phương tiện khi thực hiện hành vi vi phạm. Những dữ liệu chưa đủ rõ, hình ảnh bị che khuất hoặc chưa xác định được chính xác hành vi đều không được sử dụng.
“Chỉ những trường hợp đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hình ảnh, thời gian, địa điểm và hành vi vi phạm mới được sử dụng làm căn cứ xử lý. Điều này nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch trong quá trình xử lý”, đại diện PC08 thông tin.
Thực tế cho thấy không ít trường hợp khi đến làm việc vẫn cho rằng bản thân không vượt đèn đỏ hoặc không đi sai làn. Tuy nhiên, sau khi được xem lại toàn bộ hình ảnh và clip ghi nhận, phần lớn đều công nhận hành vi vi phạm.
Những màn hình tại trung tâm điều hành giao thông TP.HCM không còn là câu chuyện riêng của thành phố này. Việc ứng dụng AI trong giám sát giao thông đang được triển khai tại nhiều địa phương nhằm hỗ trợ lực lượng chức năng phát hiện và xử lý vi phạm.
Theo báo cáo của Cục CSGT (C08) Bộ Công an, trong 5 tháng đầu năm, hệ thống AI của C08 phát hiện và xử lý 943 trường hợp vi phạm. Tại Hà Nội, hệ thống AI cũng ghi nhận và xử lý hơn 12.600 trường hợp.
Những con số này cho thấy việc ứng dụng công nghệ trong giám sát giao thông đang dần trở thành xu hướng tại các đô thị lớn, nơi lưu lượng phương tiện ngày càng gia tăng và việc phát hiện vi phạm không còn phụ thuộc hoàn toàn vào lực lượng tuần tra trực tiếp.
Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình, Cục trưởng C08, cho rằng nếu trước đây việc xử lý chủ yếu dựa vào lực lượng tuần tra trực tiếp thì hiện nay nhiều hành vi vi phạm đã được ghi nhận bằng chứng cứ điện tử. Theo ông, việc ứng dụng khoa học, công nghệ giúp phát hiện vi phạm khách quan, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý.
Ngoài hệ thống camera tại trung tâm điều hành, lực lượng CSGT TP.HCM cũng trực tiếp ghi hình tại nhiều tuyến đường có tình hình giao thông phức tạp. Theo Đội CSGT Hàng Xanh, các tuyến Quang Trung, Nguyễn Oanh hay Phạm Văn Đồng vẫn thường xuyên ghi nhận tình trạng xe máy đi trên vỉa hè, đi ngược chiều hoặc đi vào đường cấm. Đây cũng là những hành vi xuất hiện khá phổ biến trong quá trình ghi hình xử lý.
Trong khi đó, khu vực sân bay Tân Sơn Nhất cũng thường xuyên ghi nhận các trường hợp xe máy đi vào khu vực có biển cấm tại giao lộ Đỗ Tấn Phong – Hoàng Văn Thụ hoặc dừng, đỗ không đúng quy định.
Anh P.T.M (34 tuổi, ở P.Gò Vấp) cho biết từng nhận được thông báo phạt nguội sau khi điều khiển xe máy chạy trên vỉa hè đường Nguyễn Oanh vào giờ cao điểm. Thời điểm đó, dòng phương tiện phía dưới ùn ứ kéo dài trong khi nhiều xe máy phía trước liên tục chạy lên vỉa hè. “Tôi thấy nhiều người chạy nên cũng chạy theo. Mình chỉ nghĩ đi vài chục mét rồi xuống lại lòng đường thì chắc không sao vì lúc đó hoàn toàn không thấy CSGT làm nhiệm vụ”, anh M. kể.
Vài tuần sau, khi kiểm tra thông tin phương tiện, anh mới biết hành vi của mình đã bị ghi hình và xử lý. Kể từ đó, mỗi khi gặp tình trạng ùn tắc, anh dừng chờ thay vì tiếp tục điều khiển xe lên vỉa hè.
Theo lực lượng chức năng, ngoài dữ liệu từ camera và thiết bị ghi hình, những đoạn clip do người dân cung cấp sau khi được xác minh vẫn có thể trở thành căn cứ xử lý vi phạm.
Theo PC08 Công an TP.HCM, việc xử lý vi phạm đối với xe máy hiện vẫn gặp nhiều khó khăn hơn so với ô tô do chưa có cơ chế quản lý tương tự hoạt động đăng kiểm. Bên cạnh đó, tình trạng mua bán, cho tặng phương tiện qua nhiều đời chủ nhưng không thực hiện thủ tục sang tên vẫn còn khá phổ biến. Nhiều phương tiện được camera ghi nhận vi phạm nhưng người đứng tên đăng ký không còn sử dụng hoặc địa chỉ liên hệ đã thay đổi.
CSGT đánh giá đây là một trong những nguyên nhân khiến việc xử lý vi phạm đối với xe máy vẫn gặp nhiều khó khăn hơn so với ô tô và tỷ lệ chấp hành cũng thấp hơn.
Dù vậy, từ dữ liệu thực tế, đại diện PC08 đánh giá sau thời gian triển khai hệ thống camera AI tại nhiều giao lộ, ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông đang từng bước thay đổi. Nếu trước đây nhiều người vẫn nghĩ chỉ cần tranh thủ vài giây vượt đèn đỏ, lấn làn hoặc đi ngược chiều sẽ không bị phát hiện thì nay khả năng bị ghi nhận gần như luôn hiện hữu. Việc phát hiện vi phạm không còn phụ thuộc vào việc trên đường có lực lượng CSGT hay không. (còn tiếp)
Chiều tối nay 2.6, thông tin từ Đồn biên phòng Hải An (Ban chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Trị) cho biết đơn vị vừa phối hợp với các lực lượng kiểm lâm, công an và chính quyền địa phương khống chế, dập tắt thành công một đám cháy rừng lớn xảy ra tại địa bàn thôn Đông Tân An (xã Mỹ Thủy).
Vụ việc xảy ra vào 13 giờ 38 phút chiều nay 2.6. Thời điểm đó, ngọn lửa bất ngờ bùng phát tại khu vực rừng trồng thuộc thôn Đông Tân An, lan rộng khoảng 3,15 ha. Toàn bộ diện tích đất rừng xảy ra hỏa hoạn do UBND xã Mỹ Thủy quản lý, đang được người dân địa phương canh tác trồng cây keo.
Sau khi nhận được thông tin, Đồn biên phòng Hải An huy động 15 cán bộ, chiến sĩ lập tức đến hiện trường, phối hợp cùng 67 người thuộc các lực lượng chức năng khác và người dân địa phương tạo đường băng cản lửa, khoanh vùng dập lửa.
Thời điểm xảy ra vụ việc, trên địa bàn nắng nóng gay gắt kèm gió thổi mạnh khiến công tác chữa cháy gặp rất nhiều khó khăn. Sau gần 2 giờ đồng hồ, đám cháy được dập tắt hoàn toàn.
Trước đó, vào ngày 1.6, cũng tại xã Mỹ Thủy, Đồn biên phòng Hải An đã huy động cán bộ, chiến sĩ phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng tham gia chữa cháy rừng liên tiếp tại khu vực thôn Thuận Đầu và thôn Thâm Khê.
Hiện tại, lực lượng chức năng đang tiến hành điều tra nguyên nhân, đồng thời thống kê mức độ thiệt hại của các vụ cháy rừng.
Ngày 14/6, PGS.TS Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, El Nino đã chính thức hình thành và đang phát triển với tốc độ khá nhanh.
El Nino là một kiểu khí hậu tự nhiên liên quan đến sự ấm lên của bề mặt đại dương ở vùng trung tâm và phía đông Thái Bình Dương hoặc các vùng biển nhiệt đới. Hiện tượng này gây ảnh hưởng và làm thay đổi mô hình thời tiết toàn cầu, gây ra các biến đổi lớn về nhiệt độ, mưa và gió. Nó thường xảy ra chu kỳ từ 2 đến 7 năm một lần và kéo dài khoảng 9 đến 12 tháng.
Tên gọi El Nino được ngư dân Peru sử dụng từ thế kỷ XIX để miêu tả một dòng hải lưu ấm ven bờ. Theo thời gian, tên gọi El Nino trở thành thuật ngữ dùng để chỉ toàn bộ hiện tượng khí hậu phức tạp liên quan đến sự ấm lên bất thường của nước biển và các tác động của nó đến thời tiết toàn cầu.
Theo số liệu quan trắc, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm Thái Bình Dương đã cao hơn mức trung bình khoảng 0,5 độ C trong tháng 5 và tăng lên khoảng 0,7 độ C vào đầu tháng 6. Đây là ngưỡng để xác định El Nino xuất hiện.
Ông Khiêm cho biết, quá trình chuyển từ trạng thái trung tính sang El Nino năm nay diễn ra nhanh hơn thông thường.
Điều này cho thấy vùng biển trung tâm Thái Bình Dương đang ấm lên mạnh, tạo điều kiện để El Nino tiếp tục gia tăng cường độ trong thời gian tới.
Các mô hình dự báo cho thấy El Nino gần như chắc chắn sẽ duy trì từ tháng 6/2026, tiếp tục mạnh lên trong những tháng cuối năm và có thể kéo dài sang đầu năm 2027.
Đáng chú ý, xác suất xuất hiện một đợt El Nino rất mạnh hiện ở mức 60-65% và nếu kịch bản này xảy ra, cường độ có thể tương đương đợt El Nino 2015-2016 và nằm trong nhóm mạnh nhất kể từ năm 1950.
Nguy cơ nắng nóng, hạn hán gia tăng
Theo cơ quan khí tượng, El Nino thường khiến nhiệt độ tăng cao, lượng mưa giảm và số đợt không khí lạnh ít hơn bình thường. Dự báo trong những tháng cuối năm 2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 1,5 độ C.
Riêng giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12, nhiệt độ có nơi cao hơn từ 1 đến 2 độ C. Do đó, nắng nóng tại Bắc Bộ và Trung Bộ được dự báo xuất hiện nhiều hơn trung bình nhiều năm.
Một số khu vực thậm chí có thể ghi nhận các mức nhiệt vượt kỷ lục đã từng được ghi nhận. Bên cạnh đó, lượng mưa tại nhiều nơi có khả năng thiếu hụt từ 25% đến 50%, rõ rệt nhất ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.
Điều này làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất, đồng thời khiến tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long diễn biến phức tạp hơn trong mùa khô tới.
Mặc dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông thường có xu hướng giảm trong các năm El Nino, các chuyên gia cảnh báo không thể chủ quan với nguy cơ thiên tai.
"Ít bão hơn không có nghĩa là không có bão mạnh. Trong các năm El Nino vẫn có thể xuất hiện những cơn bão cường độ lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng khi đổ bộ vào đất liền", ông Khiêm nhận định.
Bài học từ đợt El Nino 2015-2016
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đợt El Nino giai đoạn 2015-2016 là một trong những sự kiện mạnh nhất kể từ năm 1950, có cường độ tương đương các đợt El Nino đặc biệt mạnh vào các năm 1982-1983 và 1997-1998.
Tác động rõ nét nhất là tình trạng nắng nóng kéo dài và gay gắt trên diện rộng. Năm 2015, nhiều địa phương ở Trung Bộ trải qua những đợt nắng nóng kỷ lục. Tại Bắc Trung Bộ, nắng nóng kéo dài tới 39 ngày liên tiếp; Trung Trung Bộ là 36 ngày và Nam Trung Bộ là 32 ngày. Nhiệt độ cao nhất năm 2015 được ghi nhận tại trạm Con Cuông (Nghệ An), lên tới 42,7 độ C vào ngày 30/5.
Cùng thời điểm đó, lượng mưa suy giảm kéo dài khiến nhiều hệ thống sông ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thiếu nước nghiêm trọng. Xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm, lấn sâu vào nội đồng, ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân. Hoạt động của bão trên Biển Đông cũng giảm đáng kể.
Trong năm 2015 chỉ xuất hiện 5 cơn bão và 2 áp thấp nhiệt đới, bằng khoảng một nửa mức trung bình nhiều năm. Chỉ có 2 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam và cường độ không quá mạnh.
Theo ông Mai Văn Khiêm, El Nino thường khiến lượng mưa giảm trên phạm vi cả nước song điều đó không đồng nghĩa nguy cơ mưa lớn biến mất. Thực tế cho thấy, trong các năm El Nino vẫn có thể xuất hiện những đợt mưa cực đoan với lượng mưa kỷ lục trong thời gian ngắn.
Điển hình là trận mưa lịch sử tại Quảng Ninh vào cuối tháng 7/2015 gây ngập lụt nghiêm trọng trên diện rộng. Trước đó, cuối tháng 9/2009, hoàn lưu bão Ketsana cũng gây ra đợt lũ lớn, lũ lịch sử tại các tỉnh Quảng Nam và Quảng Ngãi.
Vì vậy, bên cạnh nguy cơ nắng nóng, hạn hán và thiếu nước, các địa phương vẫn cần chủ động phương án ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể xảy ra trong thời gian El Nino hoạt động mạnh.
Ngày 24-4, lãnh đạo UBND xã Phú Tân (tỉnh An Giang) cho biết địa phương đã triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ tài sản công tại các trụ sở dôi dư, sau khi xảy ra tình trạng các đối tượng lẻn vào cắt trộm dây điện đem bán phế liệu.
Theo đó, các trụ sở đã được thay mới hệ thống khóa, đồng thời tổ chức lực lượng kiểm tra, tuần tra định kỳ 2-3 lần mỗi tuần. Tuy nhiên do số lượng trụ sở dôi dư lớn, phân tán trên nhiều địa bàn nên không thể bố trí lực lượng túc trực thường xuyên.
Những tài sản có giá trị như bàn ghế, thiết bị đã được thu gom về các điểm tập trung để quản lý, trong khi các hạng mục cố định như hệ thống dây điện rất khó bảo vệ tuyệt đối.
Lãnh đạo UBND xã Phú Tân nhận định, các nghi phạm trộm cắp chủ yếu nhắm vào dây điện để bán phế liệu. Trong đó có trường hợp liên quan đến người nghiện ma túy nên hành vi khá liều lĩnh, manh động.
Trước thực trạng này, địa phương tiếp tục tăng cường tuần tra, đồng thời phối hợp với lực lượng cơ sở và người dân xung quanh để giám sát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm.
"Chúng tôi đã giao một số trụ sở cho Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý, số còn lại do địa phương trực tiếp quản lý. Thời gian tới sẽ tiếp tục rà soát, chấn chỉnh và tăng cường phối hợp với các lực lượng liên quan để hạn chế thấp nhất tình trạng mất cắp", lãnh đạo xã Phú Tân thông tin.
Liên quan vấn đề này, ông Phan Văn Cường - Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh An Giang - cho hay việc quản lý nhà, đất công dôi dư sau sáp nhập được thực hiện theo nguyên tắc tiếp nhận cụ thể từng trường hợp và xử lý theo phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Những tài sản đã bàn giao cho trung tâm sẽ được quản lý theo quy trình.
Đối với các tài sản đã tiếp nhận, trung tâm sẽ tham mưu UBND tỉnh phê duyệt phương án quản lý, sử dụng hoặc xử lý. Trên cơ sở đó, các biện pháp bảo vệ được triển khai, trong đó có đề xuất cấp kinh phí thuê lực lượng bảo vệ đối với những khu nhà, công trình còn tài sản.
"Chúng tôi sẽ giao các đơn vị liên quan rà soát từng trường hợp cụ thể, từ đó báo cáo và đề xuất hướng xử lý phù hợp nhằm hạn chế thất thoát, hư hỏng tài sản công", ông Cường nói.
Theo thống kê, từ tháng 10-2025 đến nay, chủ tịch UBND tỉnh An Giang đã ban hành 17 quyết định giao 434 cơ sở nhà, đất dôi dư cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý, khai thác theo quy định pháp luật.
