Để tránh nguy cơ bị chấn thương lưng khi tập gym, người tập cần lưu ý những điều sau:
Nhiều người tin rằng muốn cơ bắp phát triển nhanh thì phải nâng tạ thật nặng. Tuy nhiên, tập với mức tạ vượt quá khả năng kiểm soát của cơ thể sẽ dễ tập sai kỹ thuật, khiến người tập cong lưng hay khom người khi tập. Đây đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ chấn thương, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Theo Hiệp hội Y học Thể thao Mỹ (American College of Sports Medicine), tập sức mạnh hiệu quả không nằm ở việc nâng mức tạ tối đa, mà ở việc chọn mức tạ phù hợp, tập đúng kỹ thuật và duy trì đều đặn
Muốn bảo vệ cột sống thì không chỉ cần tập cơ lưng mà còn cả các cơ cốt lõi như cơ bụng, cơ lưng sâu, cơ hoành và các cơ vùng hông. Những nhóm cơ này phối hợp với nhau để giữ thân người ổn định khi nâng tạ, cúi người hoặc thực hiện các động tác phức tạp.
Tăng cường sức mạnh cho các cơ nâng đỡ cột sống này có thể giúp giảm nguy cơ chấn thương lưng, đặc biệt là trong lúc tập luyện hay làm việc nặng. Các bài tập có thể mang lại tác động này là plank, ngồi xổm, deadlift và một số bài tập khác.
Trong tập gym, kỹ thuật còn quan trọng hơn cả khối lượng tạ nâng được. Chính việc tập đúng kỹ thuật sẽ giúp hạn chế nguy cơ chấn thương, đặc biệt là các bài tập như ngồi xổm hay deadlift. Chỉ cần thực hiện sai tư thế, áp lực lên cột sống và các đĩa đệm sẽ tăng.
Tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ) khuyến cáo người tập gym nên thực hiện các động tác một cách chậm rãi và có kiểm soát. Khi thực hiện động tác quá nhanh hoặc mất kiểm soát, nguy cơ chấn thương không chỉ tăng lên mà hiệu quả của bài tập cũng giảm.
Bỏ qua khởi động, lao vào tập ngay là một trong những nguyên nhân phổ biến làm tăng nguy cơ chấn thương. Khi cơ bắp và các khớp chưa được làm nóng, chúng sẽ không đủ linh hoạt và khó thích nghi với những động tác đòi hỏi sức mạnh, tiến sĩ Chad Asplund, bác sĩ y học thể thao của tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ), cho biết.
Người tập không cần dành quá nhiều thời gian cho phần khởi động. Chỉ khoảng 5 – 10 phút đi bộ nhanh, đạp xe hoặc chèo máy với cường độ nhẹ, kết hợp với các động tác xoay khớp vai, hông và cột sống đã đủ để cơ thể sẵn sàng cho buổi tập.
Nếu chuẩn bị thực hiện những bài như squat, deadlift hoặc đẩy vai, người tập cũng nên tập thử vài hiệp với thanh đòn hoặc mức tạ rất nhẹ. Cách này giúp làm quen với chuyển động trước khi bắt đầu với mức tạ chính, theo Healthline.
Bác sĩ Đặng Tuấn Dũng, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết cơ sở y tế này vừa tiếp nhận nhiều ca rối loạn thân nhiệt nặng yêu cầu thở máy, lọc máu và hồi sức tích cực. Chuyên gia nhấn mạnh người dân cần nghĩ ngay đến nguy cơ say nắng, say nóng khi cơ thể bỗng nhiên kiệt sức, buồn nôn hoặc choáng váng giữa không gian oi bức. Nếu bỏ qua các dấu hiệu ban đầu, triệu chứng sẽ nhanh chóng chuyển nặng, khiến nạn nhân sốt cao trên 40 độ C, da khô nóng, mất ý thức, co giật và hôn mê sâu.
Chuyên gia chia tình trạng tổn thương do nhiệt thành hai dạng cốt lõi. Say nóng xảy ra lúc con người hoạt động quá lâu trong môi trường nhiệt độ cao, độ ẩm lớn, thiếu gió, thường tấn công nhóm lao động nặng hoặc người mặc trang phục bí bách.
Trong khi đó, say nắng xuất hiện khi ánh mặt trời chiếu trực tiếp vào đầu, gáy, làm hỏng chức năng của trung tâm điều hòa thân nhiệt trên não. Cả hai dạng đều dễ tiến triển thành sốc nhiệt, đe dọa trực tiếp tính mạng trẻ em, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hay lực lượng làm việc ngoài trời như shipper, thợ xây dựng.
Thao tác hạ thân nhiệt sớm quyết định cơ hội sống sót của nạn nhân. Người xung quanh cần lập tức đưa người mắc vào nơi râm mát, thoáng khí. Tiếp theo, người sơ cứu cởi bỏ trang phục dày, lau người nạn nhân bằng nước mát và chườm khăn ướt vào các vùng chứa mạch máu lớn như cổ, nách, bẹn. Bác sĩ Dũng khuyến cáo mọi người tuyệt đối tránh chườm đá lạnh toàn thân vì hành động này làm co mạch, cản trở quá trình thoát nhiệt. Đồng thời, thân nhân không tự ý ép nạn nhân uống thuốc hạ sốt do nguyên nhân tăng nhiệt không xuất phát từ nhiễm trùng.
Khi người bệnh còn tỉnh táo, người hỗ trợ từ từ cho uống nước mát từng ngụm nhỏ, ưu tiên dung dịch oresol hoặc nước hoa quả. Mọi người cần loại bỏ nước đá lạnh, rượu bia hay nước muối pha đặc khỏi danh sách đồ uống cấp cứu. Trường hợp nạn nhân lơ mơ, co giật hoặc bất tỉnh, người có mặt tại hiện trường phải lật nạn nhân nằm nghiêng an toàn nhằm phòng tránh sặc, liên tục theo dõi nhịp thở và gọi xe cứu thương ngay lập tức.
Nhằm bảo vệ sức khỏe mùa nóng, chuyên gia y tế khuyên người dân hạn chế ra đường vào khung giờ trưa nắng gắt. Mỗi cá nhân tự chủ động bổ sung nước trước, trong và sau quá trình vận động. Mọi người nên ưu tiên trang phục sáng màu, sử dụng chất liệu thấm hút mồ hôi tốt, đội mũ rộng vành, đồng thời cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và điện giải cho cơ thể hàng ngày.
Huyết áp dao động tự nhiên trong ngày, nhưng nếu các chỉ số tăng cao kéo dài theo thời gian, nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ cũng sẽ tăng lên, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ.
Bác sĩ Aravind Badiger, Giám đốc kỹ thuật của BDR Pharmaceuticals (Ấn Độ) cho biết: “Nhiều người chỉ chú ý khi huyết áp vượt ngưỡng chẩn đoán tăng huyết áp. Tuy nhiên, những thay đổi bất lợi thường đã diễn ra từ trước đó khá lâu. Trên thực tế, huyết áp thường tăng dần theo thời gian thay vì tăng vọt chỉ sau một đêm”.
Huyết áp không phải một con số cố định. Nó thay đổi trong ngày tùy thuộc vào giấc ngủ, chế độ ăn, mức độ vận động, căng thẳng, tình trạng mất nước, lượng caffeine tiêu thụ và cả trạng thái cảm xúc.
Đó là lý do những chỉ số huyết áp ở mức cận cao cần được đặc biệt chú ý hơn. Khi huyết áp thường xuyên tăng nhẹ trong thời gian dài, cơ thể có thể đang âm thầm chịu áp lực trước khi bệnh tăng huyết áp thực sự xuất hiện.
Ở một số người, cơ thể có thể xuất hiện những thay đổi nhỏ từ sớm. Đây không phải là dấu hiệu chẩn đoán bệnh, nhưng có thể phản ánh tác động của lối sống lên cơ thể, chẳng hạn:
Theo bác sĩ Badiger, ở giai đoạn này, hệ thống điều hòa huyết áp đã phải hoạt động nhiều hơn để duy trì cân bằng. Theo thời gian, động mạch giảm đàn hồi, hormone căng thẳng duy trì ở mức cao, giấc ngủ suy giảm và tim phải làm việc vất vả hơn. Những tổn thương này diễn ra âm thầm nhưng tích lũy theo năm tháng, lâu dần dẫn tới hệ lụy nghiêm trọng cho tim mạch và huyết áp.
Điều đáng mừng là huyết áp đáp ứng khá tốt với những thay đổi lối sống, đặc biệt ở giai đoạn sớm. Những điều mọi người nên duy trì đều đặn để giảm thiểu nguy cơ tăng huyết áp gồm:
Lối sống hiện đại như ngồi nhiều, ăn thực phẩm chế biến sẵn, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài và ít vận động đang khiến tình trạng tăng huyết áp xuất hiện sớm hơn, kể cả ở người trẻ. Tuy nhiên, các dấu hiệu cảnh báo ban đầu thường bị bỏ sót do nhiều người chỉ dựa vào những lần đo huyết áp đơn lẻ. Vì vậy, chuyên gia khuyến cáo nên theo dõi huyết áp thường xuyên trong thời gian dài thay vì chỉ nhìn vào một chỉ số nhất thời, theo Times of India (Ấn Độ).
Nước nghệ được pha bằng cách ngâm bột nghệ hoặc nghệ tươi bào nhỏ trong nước. Thức uống này chứa curcumin - hợp chất có thể giúp giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Việc bổ sung nước nghệ vào thói quen hằng ngày có thể mang lại một số lợi ích nhất định, theo trang sức khỏe Health (Mỹ).
Curcumin - hoạt chất chính trong nghệ - đóng vai trò như một chất chống oxy hóa. Hợp chất này giúp trung hòa các gốc tự do, vốn là những phân tử không ổn định có thể làm tổn thương tế bào theo thời gian và góp phần gây bệnh mạn tính.
Việc duy trì đủ nước rất quan trọng cho nhiều chức năng như điều hòa tâm trạng, tiêu hóa và sức khỏe làn da. Mặc dù bản thân nghệ không giúp cấp nước, nhưng nước nghệ có thể giúp thay đổi khẩu vị, từ đó khiến bạn dễ uống đủ lượng nước cần thiết mỗi ngày.
Curcumin được cho là có khả năng làm giảm các dấu hiệu viêm trong cơ thể. Viêm mạn tính có liên quan đến nhiều bệnh như tim mạch, tiểu đường loại 2 và viêm khớp. Tuy nhiên, phần lớn nghiên cứu hiện nay sử dụng curcumin liều cao dưới dạng thực phẩm bổ sung, nên tác dụng của nước nghệ trong thực tế có thể nhẹ hơn.
Nhờ đặc tính chống viêm, nghệ có thể hỗ trợ giảm khó chịu ở khớp. Một số nghiên cứu cho thấy curcumin có thể cải thiện triệu chứng viêm xương khớp như đau và cứng khớp. Dù vậy, một thìa cà phê bột nghệ chỉ cung cấp khoảng 30 - 90 mg curcumin, trong khi nhiều nghiên cứu sử dụng liều từ 250 mg trở lên. Vì vậy, nước nghệ không thể thay thế điều trị y tế.
Một số nghiên cứu ban đầu cho thấy curcumin có thể giúp giảm viêm đường ruột và hỗ trợ hệ vi sinh khỏe mạnh. Uống đủ nước, bao gồm nước nghệ, cũng giúp duy trì nhu động ruột ổn định. Trong một nghiên cứu nhỏ năm 2025, curcumin liều cao giúp giảm các triệu chứng như ợ hơi và táo bón ở phụ nữ béo phì. Tuy nhiên, với người có dạ dày nhạy cảm, nghệ có thể gây khó chịu nhẹ.
Curcumin có thể cải thiện chức năng nội mô - khả năng co giãn của mạch máu, từ đó giúp duy trì huyết áp và tuần hoàn ổn định. Ngoài ra, một số bằng chứng cho thấy hợp chất này có thể giúp giảm cholesterol LDL (“xấu”) và triglyceride - các yếu tố nguy cơ của bệnh tim.
Nhờ đặc tính chống viêm và chống oxy hóa, nghệ có thể giúp hệ miễn dịch phản ứng tốt hơn trước căng thẳng và tác nhân môi trường. Một số nghiên cứu ban đầu cũng cho thấy curcumin có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào miễn dịch, nhưng vẫn cần thêm bằng chứng để khẳng định.
Bạn có thể tự pha nước nghệ theo các bước sau:
Dù tương đối an toàn khi dùng với lượng nhỏ, nước nghệ vẫn có một số điểm cần thận trọng:
Nước nghệ có thể là một thói quen đơn giản giúp hỗ trợ sức khỏe, đặc biệt khi kết hợp với chế độ ăn uống cân bằng và lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, đây không phải là “thần dược” và không thể thay thế điều trị y tế khi cần thiết.
