Hôm 13/7, Yamal thổi nến sinh nhật tuổi 19. Và một ngày sau, anh sẽ cùng đội tuyển Tây Ban Nha bước vào một trận bán kết World Cup gặp Pháp.
Hai năm trước, kịch bản này cũng đã diễn ra, gần như y hệt: sinh nhật 17 tuổi ngày 13/7, rồi ngày 14/7 nâng cúp vô địch Euro, không lâu sau khi sút tung lưới Pháp ở bán kết bằng một quả cứa lòng khiến cả châu Âu đứng dậy. Với Yamal, dường như tạo hóa đã sắp sẵn: cứ đến sinh nhật là gặp Mbappe, và cứ gặp Mbappe là… thắng.
Người duy vật gọi đó là thống kê, người duy tâm gọi là lời nguyền. 5 lần chạm trán Mbappe trong các trận knock-out, nơi không có chỗ cho trận hòa, Yamal chưa thua lần nào. Bán kết Euro 2024, anh cùng Tây Ban Nha thắng 2-1. Bán kết Nations League 2025, một trận đấu điên rồ kết thúc 5-4, Yamal lập cú đúp. Rồi Siêu Cup Tây Ban Nha, Cup nhà Vua rồi lại Siêu Cup Tây Ban Nha, Barca của Yamal toàn thắng. Chưa kể mùa 2024-25, Real của Mbappe thua trắng cả 4 trận Kinh điển.
Điều nghiệt ngã nằm ở chỗ: Mbappe đá không hề tệ trong các lần đối đầu và thua Yamal kể trên. Anh ghi bàn ba bàn vào lưới Barca, mà vẫn toàn về nhì. Như một người chạy hết tốc lực trên máy chạy bộ: đổ mồ hôi thật, kiệt sức thật, nhưng vạch đích không nhích lại gần thêm mét nào. Và hôm nay, tại Dallas ở bán kết World Cup 2026, Mbappe bước đến với phong độ khủng khiếp nhất sự nghiệp: 8 bàn qua 6 trận, dẫn đầu danh sách Vua phá lưới, trở thành người đầu tiên trong lịch sử ghi từ 8 bàn trở lên ở hai kỳ World Cup liên tiếp. Đây là thời điểm đẹp nhất để phá dớp.
Nhưng muốn hiểu trận đấu này, khoan nhìn vào sơ đồ chiến thuật mà cùng nhìn vào hai khu phố.
Bondy, ngoại ô đông bắc Paris, thuộc Seine-Saint-Denis – quận “93” khét tiếng, nơi người Pháp da trắng ít khi đặt chân đến. Ở đó có một gia đình mà bóng đá là “nghề gia truyền”. Ông Wilfried, gốc Cameroon, làm HLV trẻ ở AS Bondy suốt 25 năm, sân bóng của CLB đó chẳng khác nào cái sân sau nhà, và Kylian tập đi gần như cùng lúc với tập sút. Bà Fayza Lamari, gốc Algeria, không phải người mẹ đứng ngoài đường biên vỗ tay đơn thuần. Bà từng là tuyển thủ bóng ném thi đấu đỉnh cao cho chính AS Bondy, và chính bà là người đàm phán mọi bản hợp đồng lớn nhất sự nghiệp của con trai. Mbappe lớn lên giữa hai đường biên: một bên là giáo án của bố, một bên là kỷ luật thép của mẹ.
Nhưng gia đình ấy còn một người con nữa, không giấy khai sinh. 6 tuổi, cậu bé Jires Kembo Ekoko được gửi từ Kinshasa sang Pháp. Bố cậu, Kembo Uba Kembo, là huyền thoại từng đá World Cup 1974 cho Zaire, gửi con trai cho gia đình Mbappe nhận làm con nuôi. Jires khoác áo AS Bondy, vào lò Clairefontaine, lên chuyên nghiệp ở Rennes, trở thành thần tượng đầu tiên của Kylian, trước cả Cristiano Ronaldo. Trước khi dán poster CR7 lên tường, đứa trẻ Bondy đã có một hình mẫu bằng xương bằng thịt ngồi ăn cơm cùng mâm, ở cùng nhà.
Rocafonda, khu ngoại ô của Mataro, cách Barcelona 30 km, là nơi tờ El País mô tả bằng ba tính từ: “bị lãng quên, cô lập, mang tiếng xấu”, nơi một nửa dân số sống dưới ngưỡng nghèo. Ở Bondy, bóng đá là nghề của bố Mbappe, còn ở Rocafonda, bóng đá là lối thoát khỏi thực tại. Bố của Lamine Yamal, ông Mounir Nasraoui là một thợ sơn từ Larache, Morocco. Mẹ anh, bà Sheila Ebana, từ Bata, Guinea Xích Đạo, làm bồi bàn. Họ nghèo đến mức cái tên của đứa con cũng là món nợ ân tình: “Lamine” và “Yamal” là tên hai ân nhân đã giúp gia đình về tài chính ngay trước khi cậu chào đời. Đứa bé được đặt tên để trả ơn, và cậu rồi sẽ trả ơn cả một khu phố.
Bố mẹ chia tay khi Yamal mới ba tuổi. Tuổi thơ của cậu là những chuyến đi con thoi: ngày thường ở Granollers với mẹ, cuối tuần về Rocafonda với bố. Không có sân sau, không có giáo án, không có ông bố HLV, chỉ có một bà mẹ làm bồi bàn theo ca, và một cậu bé tự học cách khiến trái bóng nghe lời mình trên sân xi măng. Sau này, Yamal nói về mẹ: “Có thể tôi không có tuổi thơ đẹp nhất, nhưng tôi không nhìn thấy điều đó. Tôi chỉ thấy những gì đẹp đẽ, nhờ mẹ”.
Và nếu nhà Mbappe có Jires, người anh mở đường, thì nhà Yamal có bà nội Fatima – người mở đường theo nghĩa liều lĩnh nhất. Ngày xưa, bà từng trốn lên một chuyến xe buýt từ Morocco vượt biên vào Tây Ban Nha. Không có chuyến xe ấy, sẽ chẳng có gì hết. Năm 2025, khi ký bản hợp đồng lịch sử với Barca, Yamal dời cả buổi lễ để chờ bà từ Morocco sang, rồi đặt bút ký trước mặt bà: “Không có bà, tôi đã không thể làm được điều đặc biệt này”.
Còn ở kỳ World Cup 2026, sau trận tứ kết thắng Bỉ, ống kính bắt được khoảnh khắc Yamal bật cười khi thấy cậu em trai Keyne, mới hơn 3 tuổi, trên màn hình lớn của sân vận động. Nếu Mbappe từng là đứa em út ngước nhìn người anh Jires để biết giấc mơ có thật, thì Yamal giờ là người anh cả, để một đứa bé bốn tuổi ngước nhìn và tin vào điều tương tự.
Hai gia đình, bốn quốc tịch gốc, Cameroon, Algeria, Morocco, Guinea Xích Đạo, và hai cuộc di cư đổ về hai vùng ngoại ô châu Âu. Để rồi hôm nay ở Dallas, hai đứa con của những chuyến đi ấy đứng hai đầu chiến tuyến, một người khoác áo Lam, một người khoác áo Đỏ, đại diện cho hai đế chế bóng đá đương đại. Mỗi lần ghi bàn, Yamal giơ ba ngón tay, rồi số không, rồi số bốn: 304 mã bưu điện của Rocafonda. Người ta có thể đưa đứa trẻ ra khỏi khu ổ chuột, nhưng không ai đưa được nói đó ra khỏi trái tim đứa trẻ, ngạn ngữ nói thế.
Cùng một cốt truyện, lệch nhau một thế hệ. Đứa trẻ nhập cư từ khu ngoại ô nghèo. Thần đồng được cả châu Âu săn đón từ tuổi thiếu niên. Và bùng nổ ở giải đấu lớn khi chưa trưởng thành. Mbappe ghi bàn trong trận chung kết World Cup 2018 ở tuổi 19, điều mà trước đó chỉ Pele làm được. Yamal thành cầu thủ trẻ nhất lịch sử ghi bàn ở một kỳ Euro khi 16 tuổi và bàn thắng ấy, oái oăm thay, lại vào lưới đội tuyển của chính Mbappe. Khi Mbappe 19 tuổi và cùng tuyển Pháp chinh phục World Cup 2018 trên đất Nga, Yamal mới 11 tuổi, còn đá bóng nhựa ở Rocafonda. Giờ Yamal 19, và người đứng chắn trước giấc mơ của cậu chính là thần tượng của một thế hệ, kẻ đang ở tuổi 27 – độ chín của một tiền đạo.
Nhưng chi tiết đắt nhất của cặp đấu này không chỉ nằm ở hai khu phố mà còn ở ba bức ảnh.
Bức thứ nhất: cậu bé Mbappe, 14 tuổi, nằm trong căn phòng ở Bondy, với 4 bức tường dán kín poster Cristiano Ronaldo, nhiều đến mức gần như không còn thấy màu sơn. Cũng năm tháng thiếu niên ấy, cậu được đích thân Zinedine Zidane chở trên xe riêng đến sân tập Real Madrid, được dẫn đi tham quan, và chụp bức ảnh để đời bên thần tượng CR7.
Bức thứ hai còn kỳ lạ hơn: mùa thu năm 2007, trong phòng thay đồ khách sân Camp Nou, một chàng trai 20 tuổi tên Lionel Messi lóng ngóng tắm cho một đứa bé 5 tháng tuổi đặt trong chậu nhựa. Đó là buổi chụp lịch từ thiện của tờ Sport phối hợp cùng UNICEF. Gia đình đứa bé thắng một suất rút thăm may mắn ở khu Rocafonda. Nhiếp ảnh gia Joan Monfort sau này kể: Messi nhút nhát, thậm chí ban đầu không biết phải bế đứa bé thế nào. Đứa bé ấy tên là Lamine Yamal. Mười bảy năm sau, bố cậu đăng lại bức ảnh lên Instagram, và cả thế giới bóng đá lặng người: hóa ra định mệnh đã chấm công từ khi một trong hai người còn chưa biết đi.
Thế nên, trận bán kết ở Dallas không chỉ là Pháp – Tây Ban Nha, không chỉ là Real – Barca thu nhỏ. Nó là kỷ nguyên Messi – Ronaldo được kế thừa theo đúng nghĩa đen, từ trong huyền thoại khởi nguồn: một người là đứa con tinh thần của Ronaldo, lớn lên dưới ánh mắt CR7 nhìn xuống từ những tấm poster. Người kia là đứa bé từng nằm gọn trong vòng tay Messi, theo nghĩa vật lý nhất của từ này.
Và định mệnh còn chừa lại một cánh cửa. Ở nhánh bán kết còn lại, Argentina của Messi – người 39 tuổi, vẫn đang chơi thứ bóng đá khiến chính Yamal thốt lên “ai cũng biết Messi là ai, nhưng không ai ngờ anh ấy vẫn chơi ở đẳng cấp cao đến vậy”, sẽ gặp Anh ở bán kết còn lại.
Nếu Tây Ban Nha thắng, đứa bé trong chậu nhựa năm nào có thể gặp lại người đã tắm cho mình, lần này ở trận chung kết World Cup. Được hỏi về viễn cảnh ấy, Yamal trả lời không chớp mắt: “Nếu vào đến chung kết, tôi muốn thắng”.
Vòng tay ngày xưa ấm áp bao nhiêu cũng mặc. Bóng đá, xét cho cùng, là môn thể thao mà những đứa con vượt thoát những người cha, và thần tượng, theo cách đẹp đẽ nhất có thể.
Nhưng trước hết, phải bước qua Mbappe. Và trước khi đấu với Mbappe, hãy tận hưởng sinh nhật tuổi teen cuối cùng nhé, Yamal.
Ở trận bán kết diễn ra tối 22.4, U.17 Việt Nam bị U.17 Úc dẫn bàn từ phút thứ 10. Dù vậy, U.17 Việt Nam đã vùng lên mạnh mẽ, có 2 bàn thắng của Mạnh Cường và Nguyễn Lực để giành chiến thắng ngược 2-1, qua đó tiến vào trận chung kết.
CNN Indonesia của Indonesia đánh giá cao cách U.17 Việt Nam phản ứng sau khi bị dẫn bàn từ rất sớm. CNN Indonesia mô tả: “Bị thủng lưới sớm, đội bóng trẻ Việt Nam không hề đánh mất thế trận hay rơi vào trạng thái hoảng loạn, mà nhanh chóng tổ chức lại lối chơi, gia tăng sức ép và kiên trì tìm kiếm cơ hội. Việc gỡ hòa ngay trước giờ nghỉ nhờ tình huống tận dụng cơ hội tốt, trước khi ấn định chiến thắng bằng một pha bóng cố định được dàn xếp đẹp mắt trong hiệp hai, cho thấy khả năng kiểm soát cảm xúc và tận dụng thời cơ của các cầu thủ trẻ”.
Điểm được nhấn mạnh nhiều nhất là tinh thần thi đấu “lì lợm” của U.17 Việt Nam. Truyền thông Indonesia cho rằng đây chính là yếu tố khác biệt giúp đội bóng vượt qua đối thủ được đánh giá cao như U.17 Úc.
CNN Indonesia nhấn mạnh: “Không chỉ chơi chủ động hơn sau bàn thua, các cầu thủ Việt Nam còn duy trì được cường độ tấn công và sự tập trung trong suốt trận đấu, qua đó hoàn tất màn ngược dòng 2-1 đầy thuyết phục. Những gì U.17 Việt Nam thể hiện không đơn thuần là khoảnh khắc bùng nổ, mà phản ánh sự tiến bộ về tâm lý thi đấu và bản lĩnh ở sân chơi khu vực”.
Ở góc nhìn khác, trang Seasia Goal cũng dành lời khen cho màn trình diễn của thầy trò HLV Cristiano Roland. Trang này mô tả chiến thắng trước Úc là “cuộc lội ngược dòng đầy bản lĩnh”, đồng thời nhận định U.17 Việt Nam đang trở thành ứng viên nặng ký cho chức vô địch. Theo Seasia Goal: “Khả năng xoay chuyển tình thế trong những thời điểm khó khăn là dấu hiệu cho thấy đội bóng này không chỉ có chuyên môn, mà còn sở hữu tinh thần thi đấu vững vàng – yếu tố rất quan trọng ở những trận đấu quyết định”.
Trong khi đó, phía bên kia chiến tuyến, U.17 Malaysia cũng nhận được sự quan tâm lớn khi giành vé vào chung kết. Trang Makanbola đánh giá chiến thắng 3-0 trước U.17 Lào ở bán kết không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn giúp đội bóng này chấm dứt 7 năm chờ đợi để trở lại trận đấu cuối cùng của khu vực. Dưới sự dẫn dắt của HLV Shukor Adan, U.17 Malaysia đang cho thấy sự tiến bộ rõ rệt, đặc biệt trong cách triển khai tấn công và tận dụng cơ hội.
Dù vậy, khi đặt lên bàn cân trước trận chung kết, truyền thông khu vực vẫn nghiêng về U.17 Việt Nam, nhưng đồng thời đưa ra nhiều cảnh báo về khả năng xuất hiện bất ngờ. Seasia Goal cho rằng: “Đây sẽ không phải là trận đấu dễ đoán, bất chấp việc U.17 Việt Nam rất mạnh, từng thắng U.17 Malaysia tới 4-0 ở vòng bảng. U.17 Malaysia đang lên tinh thần rất cao. Khoảng cách giữa hai đội đã được thu hẹp phần nào sau những gì U.17 Malaysia thể hiện ở vòng knock-out”.
Thực tế, chính báo chí Malaysia cũng nhìn nhận trận chung kết như cơ hội để đòi lại "món nợ" từng thua ở vòng bảng của U.17 Malaysia. Makanbola bình luận: “Thất bại đậm ở vòng bảng vẫn là bài học lớn, nhưng đồng thời trở thành động lực để U.17 Malaysia bước vào trận chung kết với quyết tâm cao hơn. Sự hưng phấn sau chiến thắng trước U.17 Lào, cộng với khát khao giành lại vị thế, có thể giúp U.17 Malaysia tạo ra một bộ mặt hoàn toàn khác”.
Trong khi đó, trang Bola của Indonesia nhận định: “Trận chung kết giữa U.17 Việt Nam và U.17 Malaysia được dự báo sẽ là màn so tài giữa hai trạng thái tâm lý đối lập. Một bên là đội bóng đang đạt điểm rơi phong độ cực cao, giàu bản lĩnh và tự tin sau những chiến thắng thuyết phục; bên kia là tập thể trẻ nhất giải, giàu năng lượng và khao khát chứng minh sự tiến bộ. Chính sự tương phản này có thể thể sẽ khiến kịch bản trận chung kết U.17 Đông Nam Á có thể diễn biến theo chiều hướng bất ngờ”.
Raphinha là cầu thủ tấn công tốt nhất trong đội hình đội tuyển Brazil hiện nay. Anh được HLV Ancelotti sử dụng đa năng ở các vị trí tấn công, bên cạnh Vinicius và Paqueta tạo thành bộ ba tấn công chủ chốt tại World Cup 2026.
Nhưng chấn thương gặp phải trong trận đội tuyển Brazil thắng Haiti với tỷ số 3-0 ngày 20.6, khiến Raphinha phải ngồi ngoài một thời gian. CBF không xác định thời gian khi nào Raphinha sẽ trở lại, chỉ cho rằng anh sẽ không thi đấu trận tiếp theo gặp đội tuyển Scotland lúc 5 giờ ngày 25.6.
"Raphinha bị chấn thương cơ ở vùng sau đùi phải. Cầu thủ này sẽ tuân theo phác đồ điều trị tích cực, có sự giám sát của đội ngũ y tế của đội tuyển Brazil, nhằm mục đích hồi phục và trở lại hoạt động trong thời gian ngắn nhất có thể. Raphinha sẽ không chia tay World Cup", thông báo của CBF ngày 21.6 cho biết.
Cũng theo CBF, Raphinha đã được kiểm tra chấn thương ngay sau khi đội tuyển Brazil trở về trại huấn luyện ở New Jersey. Dù tình hình không đến mức quá tệ, nhưng ngôi sao tấn công này cần phải điều trị tích cực để hồi phục và trở lại thi đấu tại giải đấu. Theo báo chí Brazil, HLV Ancelotti hy vọng Raphinha sẽ trở lại từ các trận ở vòng knock-out, nhưng khả năng từ vòng 32 đội hay 16 đội nếu đội tuyển Brazil đi tiếp, vẫn đang bỏ ngỏ.
Tin tốt cho đội tuyển Brazil là cầu thủ kỳ cựu Neymar đã trở lại tập với bóng, và khả năng sẽ bước vào các buổi tập chính thức cùng toàn đội để có thể thi đấu ở trận gặp Scotland. Nhưng khả năng đá chính của Neymar là bằng 0, do anh nghỉ thi đấu từ ngày 27.5 đến nay, và cần thời gian để đạt thể lực lẫn phong độ. HLV Ancelotti chỉ có thể tung Neymar vào sân từ ghế dự bị vài mươi phút, và phải tìm giải pháp thay vị trí của Raphinha, có thể là cầu thủ Rayan, như đã thay thế ở trận gặp Haiti, kênh Ge Globo (Brazil) cho biết.
Theo HLV Julian Nagelsmann, hậu vệ Nico Schlotterbeck bị nghi ngờ bị chấn thương dây chằng và "đó không phải là một dấu hiệu tốt chút nào". Nagelsmann tiết lộ điều này sau trận đội tuyển Đức lội ngược dòng thắng Bờ Biển Ngà với tỷ số 2-1 ngày 21.6 ở lượt thứ hai bảng E, và sớm giành vé vào vòng 32 đội.
Schlotterbeck bị ảnh hưởng chấn thương mắt cá chân trong hiệp một sau một pha va chạm với cầu thủ Amad Diallo của Bờ Biển Ngà. Cú va chạm vào chân trái khiến đội ngũ y tế phải can thiệp. Hậu vệ này được điều trị tại chỗ trước khi trở lại thi đấu tiếp phần còn lại của trận đấu, gần 30 phút. Vào đầu hiệp hai, anh được HLV Nagelsmann thay thế bởi Antonio Rudiger.
Trước đó, đội tuyển Đức cũng phải chia tay ngôi sao trẻ đang lên Lennart Karl của Bayern Munich vì bị rách cơ, HLV Nagelsmann phải gọi gấp cầu thủ Assan Ouédraogo của RB Leipzig thay thế. Bây giờ đây, khi đội tuyển Đức đã tiến vào vòng knock-out, họ lại gặp nỗi ám ảnh chấn thương, theo báo chí Đức.
HLV Nagelsmann cũng thừa nhận, rất có khả năng Schlotterbeck sẽ phải nói lời chia tay World Cup, vì chấn thương dây chằng "luôn được xem là không được khả quan cho lắm". Nhưng nhà cầm quân này cũng hy vọng mọi thứ không như dự đoán hiện nay, vì Schlotterbeck cần trải qua cuộc kiểm tra bằng chụp chiếu để tìm ra chẩn đoán chính xác và mức độ của chấn thương.
Đáng chú ý, thay vì lựa chọn ngoại binh người Đức Marie Schölzel, đội bóng thủ đô quyết định đặt niềm tin vào phụ công trẻ Phương Quỳnh (gương mặt giàu tiềm năng của VietinBank). Đây được xem là phương án hợp lý trong bối cảnh Hà Nội cần sự ổn định và am hiểu môi trường thi đấu trong nước.
HLV Nguyễn Tuấn Kiệt không xa lạ với Phương Quỳnh khi từng trực tiếp dẫn dắt cô tại VietinBank cũng như các cấp độ đội trẻ quốc gia. Điều này giúp ông nắm rõ điểm mạnh của phụ công sinh năm 2005 - VĐV thi đấu chững chạc, sở hữu khả năng tấn công đa dạng cùng kỹ năng chắn bóng ấn tượng dù còn rất trẻ.
Bên cạnh đó, sự bổ sung Nguyễn Thị Uyên (đội trưởng LPBank Ninh Bình) cũng mang đến giá trị lớn cho hàng công. Chủ công này đang có phong độ cao khi vừa giành danh hiệu VĐV tấn công xuất sắc nhất tại Cúp Hoa Lư, đồng thời ghi hơn 100 điểm ở giai đoạn 1 Giải vô địch quốc gia 2026. Không chỉ mạnh ở tấn công, Uyên còn được đánh giá cao ở khả năng phòng ngự và bắt bước một - yếu tố giúp Hà Nội Tasco Auto hoàn thiện hệ thống lối chơi.
Việc bổ sung hai nội binh chất lượng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào ngoại binh cho thấy sự tính toán kỹ lưỡng của ban huấn luyện. Với lực lượng ngày càng đồng đều và chiều sâu đội hình được nâng cao, Hà Nội Tasco Auto đang thể hiện rõ tham vọng cạnh tranh ngôi vô địch tại Cúp Hùng Vương 2026.
Với tư cách đội đứng đầu bảng xếp hạng giai đoạn 1 Giải bóng chuyền vô địch quốc gia 2026, Hà Nội Tasco Auto sẽ gặp đội đứng hạng 4 tại bán kết là Binh Chủng Thông Tin Binh Đoàn 19. Lần hai đội gặp nhau tại vòng bảng giải vô địch quốc gia vừa qua, Hà Nội Tasco Auto giành chiến thắng kịch tính 3-2.
