Ngày 14-7, trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Sái Công Hồng – chuyên gia khảo thí – nhìn nhận việc tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học thành hai kỳ thi riêng không phải đến hôm nay mới đưa ra.
Vấn đề này từng có nhiều ý kiến, đề xuất, tranh luận và cơ quan quản lý cũng nhiều lần khẳng định kỳ thi tốt nghiệp THPT với mục đích chính hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông và một số mục đích khác, các trường học hoàn toàn có thể tự chủ tuyển sinh.
Thời gian gần đây kỳ thi tốt nghiệp ngoài mục đích như trước còn nhấn mạnh việc cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực của học sinh để các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh theo tinh thần tự chủ.
Điều này theo ông Hồng khiến nhiều người vẫn hiểu đây là kỳ thi “2 trong 1”.
Trong khi về bản chất theo quy định của Luật Giáo dục thực chất chỉ là kỳ thi tốt nghiệp THPT, nên cần hiểu rõ việc sử dụng kết quả thi.
“Trước đây tổ chức kỳ thi đại học mỗi năm tạo áp lực lớn, là gánh nặng cho người học. Hiện học sinh đã tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực ở các trường đại học chiếm tỉ trọng cao. Nếu áp dụng như các trường đại học đang thực hiện, một năm thi nhiều lần, đánh giá nhiều lần thì sẽ giảm được áp lực cho thí sinh”, TS Hồng phân tích.
Tuy nhiên thí sinh ở vùng khó khăn, vùng xa, vùng sâu chưa tham gia được nhiều. Vì vậy muốn kỳ thi làm căn cứ để có kết quả xét tuyển đại học, các trường đại học cần xây dựng các kỳ thi tuyển sinh rộng khắp, công bằng, khách quan và không thiên kiến cho đối tượng nào.
Một giáo viên THPT ở TP.HCM cho rằng cần nhất là kỹ thuật khảo thí, đầu tư công nghệ, camera giám sát phòng thi để loại bỏ tốt nhất những tiêu cực dù là kỳ thi nào. Chuyện “2 trong 1” hay tách thành các kỳ thi khác nhau không phải là “nút mở” cho vấn đề này.
TS Hoàng Ngọc Vinh, chuyên gia giáo dục, nhìn nhận đề xuất tách thành 2 kỳ thi từ câu chuyện gian lận ở Tuyên Quang là chỉ Tuyên Quang hay có thể ở một vài nơi khác có tiêu cực do kỳ thi “2 trong 1” mà thay đổi tách thành 2 kỳ thi?
Theo ông, vấn đề phải tính đến giải pháp trọng tâm là chính sách, kỹ thuật khảo thí và con người. Gốc của vấn đề nằm ở chính sách thi và xét tuyển còn nhiều bất hợp lý, trong khi công tác khảo thí vẫn vận hành bằng một đội ngũ chủ yếu làm kiêm nhiệm, mùa vụ, thiếu chuẩn nghề nghiệp, thiếu công nghệ và thiếu cơ chế giám sát độc lập đủ mạnh.
“Không thể cứ xảy ra một vụ việc nghiêm trọng là lại nghĩ đến chuyện tách kỳ thi. Tách hai kỳ thi là một thay đổi chính sách lớn, phải đánh giá đầy đủ tác động đến chi phí xã hội, áp lực học sinh, công bằng vùng miền, chất lượng tuyển sinh và nguy cơ luyện thi đại học nở rộ như trước đây. Không thể vì một nguyên nhân không cốt lõi mà chuyển hướng cả hệ thống”, ông Vinh đánh giá.
Giải pháp, theo TS Hoàng Ngọc Vinh phải là cải cách tận gốc chính sách thi và xét tuyển, hiện đại hóa công nghệ khảo thí, xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, quản trị dữ liệu trước khi công bố điểm, giám sát độc lập và hình thành đội ngũ khảo thí chuyên nghiệp.
Còn TS Sái Công Hồng gợi ý các trường đại học liên kết theo khối ngành đào tạo để xây dựng đề thi, bài thi đánh giá năng lực để tuyển chọn đúng năng lực thí sinh.
“Cần đổi mới cái phương thức ra đề thi bằng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, thi trên máy tính, thi nhiều lần và chọn kết quả cao nhất để tránh gian lận”, ông Hồng nêu giải pháp.
Ngày 4.4, Đại học (ĐH) Trà Vinh tổ chức lễ công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển Trường ĐH Trà Vinh thành ĐH Trà Vinh.
Tại buổi lễ, ông Hoàng Bách Việt, Phó vụ trưởng Vụ tổ chức cán bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển Trường ĐH Trà Vinh thành ĐH Trà Vinh.
Theo PGS-TS Nguyễn Minh Hòa, Giám đốc ĐH Trà Vinh, việc chuyển đổi từ Trường ĐH Trà Vinh thành ĐH Trà Vinh là kết quả của hành trình phát triển bền bỉ qua nhiều giai đoạn. Từ mô hình cao đẳng cộng đồng tiên phong đến Trường ĐH Trà Vinh và nay là ĐH Trà Vinh. Đây không chỉ là sự thay đổi về tên gọi mà còn là sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với những thành tựu nổi bật của nhà trường về quy mô, chất lượng và đóng góp cho xã hội.
Sự kiện hôm nay đánh dấu bước ngoặt quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về tự chủ đại học, trách nhiệm giải trình và hội nhập quốc tế trong bối cảnh luật Giáo dục đại học năm 2025 chính thức có hiệu lực.
Mặc dù thiết chế Hội đồng trường đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử nhưng ĐH Trà Vinh vẫn tiếp tục khẳng định sự nhất quán trong phát huy tinh thần dân chủ, đề cao trí tuệ thông qua việc ra mắt Hội đồng Chiến lược ĐH Trà Vinh – nơi quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý uy tín, nhằm tham vấn, định hướng và kiến tạo các quyết sách mang tính chiến lược, góp phần nâng cao chất lượng quản trị đại học trong giai đoạn mới.
Trên cơ sở quán triệt các định hướng lớn từ Nghị quyết số 71 của Trung ương, Nghị quyết số 12 của Chính phủ, cùng Chương trình hành động số 06 của Tỉnh ủy và Kế hoạch số 12 của Ủy ban nhân dân tỉnh, ĐH Trà Vinh xác định kế hoạch hành động trong thời gian tới với 3 trụ cột cốt lõi gồm: kiến tạo mô hình quản trị hiện đại và phát triển đội ngũ tinh hoa; Nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; Phát triển không gian đại học thông minh, hiện đại và bền vững.
Nhà trường đặt mục tiêu trở thành một trong những cơ sở giáo dục đại học hàng đầu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long vào năm 2030, tiến tới top 500 đại học hàng đầu châu Á vào năm 2035.
Phát biểu tại buổi lễ, bà Hồ Thị Hoàng Yến, Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long, nhấn mạnh: "Trước yêu cầu phát triển mới, chúng ta phải hành động với quyết tâm cao hơn, tư duy đổi mới mạnh mẽ hơn và cách làm hiệu quả hơn. Phải 'Đột phá tư duy – Nâng tầm tri thức - Kiến tạo phát triển'. Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống, nền tảng đã có và khát vọng vươn lên, ĐH Trà Vinh sẽ phát triển mạnh mẽ, trở thành niềm tự hào của tỉnh và của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long...".
ĐH Trà Vinh hoạt động theo mô hình đa ngành, đa bậc học từ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ, các chuyên khoa cấp I, cấp II khoa học sức khỏe, với 5 trường thành viên gồm Trường Ngôn ngữ – Văn hóa – Nghệ thuật Khmer Nam bộ và Nhân văn; Trường Kinh tế, Luật; Trường Y Dược; Trường Kỹ thuật và Công nghệ, Trường Thực hành sư phạm.
Bên cạnh đó, còn có hệ thống Bệnh viện ĐH Trà Vinh, thành lập Viện dừa ĐBSCL, Viện Công nghệ sinh học, Vườn ươm doanh nghiệp tỉnh Vĩnh Long, Trung tâm LOTUS - thích ứng biến đổi khí hậu & chuyển giao công nghệ và các đơn vị nghiên cứu, chuyển giao công nghệ – phục vụ cộng đồng. Với quy mô đào tạo hơn 20.000 sinh viên, mục tiêu của nhà trường là cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và ứng dụng phục vụ sự phát triển địa phương, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.
Không phải giáo sư hướng dẫn hay người thân, một học viên cao học tại Đại học Lan Châu (Trung Quốc) đã dành những dòng tri ân cho bộ phận bảo vệ nhà trường vì âm thầm tạo điều kiện cho những người nhặt phế liệu được vào khuôn viên trường mưu sinh.
Theo Đài Phát thanh Tin tức Giang Tô 937, Phùng Tử Đông, học viên cao học khóa tốt nghiệp năm 2026 của Đại học Lan Châu, đã nhắc đến bộ phận bảo vệ trong phần lời cảm ơn của luận văn tốt nghiệp.
Nam sinh cho biết trong suốt 3 năm học cao học, gần như ngày nào anh cũng bắt gặp một bà cụ đi thu gom vỏ chai nhựa, thùng carton và các loại phế liệu trong khuôn viên trường.
Dần dần, anh nhớ cả thời gian bà thường xuất hiện và chủ động giữ lại những chai nước đã dùng, các thùng giấy từ những kiện hàng chuyển phát nhanh để trao tận tay bà, mong có thể giúp đỡ phần nào cuộc sống của bà.
Theo chia sẻ của Phùng Tử Đông, Đại học Lan Châu đang áp dụng quy định đăng ký trước khi vào trường. Tuy nhiên, bộ phận bảo vệ vẫn lặng lẽ cho phép những người nhặt phế liệu vào khuôn viên, tạo cho họ cơ hội mưu sinh.
Sự tử tế ấy cũng nhận được sự hồi đáp. Theo nam sinh, những người nhặt phế liệu không bao giờ bới tung các thùng rác hay làm ảnh hưởng đến cảnh quan của trường. Ngược lại, họ còn giúp thu dọn những rác thải rơi vãi trong khuôn viên.
Chứng kiến điều đó trong nhiều năm, Phùng Tử Đông chia sẻ rằng anh đã cảm nhận được sự bao dung và tinh thần nhân văn mà nhà trường cũng như bộ phận bảo vệ dành cho những người có hoàn cảnh khó khăn.
Trong lời cảm ơn của luận văn, anh viết rằng: "Đại học Lan Châu đã để bà cụ có được một không gian mưu sinh, còn bà cụ thì dùng sự cần mẫn quét dọn, giữ gìn khuôn viên để đáp lại tấm lòng ấy".
Nam sinh cũng bày tỏ sự biết ơn đối với những người nhặt phế liệu, bởi chính họ đã giúp anh xác định rõ hơn hướng đi trong tương lai, đó là nỗ lực tạo ra những điều tốt đẹp và mang lại phúc lợi cho người khác.
Câu chuyện sau khi được chia sẻ đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ cộng đồng mạng. Nhiều người cho rằng một trường đại học không chỉ được đánh giá qua cơ sở vật chất hay các thiết bị nghiên cứu hiện đại, mà còn ở cách đối xử với những người yếu thế trong xã hội.
"Một trường đại học tốt không chỉ có những tòa nhà cao tầng và máy móc hiện đại. Chính sự quan tâm đến con người mới cho thấy chiều sâu và nền tảng của một ngôi trường", một cư dân mạng bình luận.
Theo đó, TP.HCM sẽ có 5 trường tuyển sinh lớp 6 bằng bài khảo sát đánh giá năng lực bao gồm: Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa (P.Sài Gòn), Trường THCS Hoa Lư (P.Tăng Nhơn Phú), Bình Thọ (P.Thủ Đức), Trần Quốc Toản (P.Bình Trưng), Nguyễn An Ninh (P.Tam Thắng).
Trong đó, Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa tuyển 350 học sinh với điều kiện dự tuyển là học sinh đã hoàn thành chương trình cấp tiểu học tại TP.HCM và có điểm bài kiểm tra định kỳ cuối năm học của mỗi môn tiếng Việt và toán đạt từ 9 điểm trở lên ở năm học lớp 5. Sở GD-ĐT sẽ tổ chức khảo sát tương tự như những năm trước.
Các trường THCS Hoa Lư (P.Tăng Nhơn Phú), Bình Thọ (P.Thủ Đức), Trần Quốc Toản (P.Bình Trưng), Nguyễn An Ninh (P.Tam Thắng) tổ chức khảo sát thống nhất theo lịch chung, cùng một ngày do Sở GD-ĐT ban hành.
Lãnh đạo Sở GD-ĐT cho biết Sở GD-ĐT sẽ tổ chức kỳ khảo sát, bao gồm công tác xây dựng nội dung đề, tổ chức coi khảo sát và chấm bài, phúc khảo. Đồng thời vận dụng các quy định tại công văn hướng dẫn tổ chức tuyển sinh lớp 10 của TP để đảm bảo kỳ khảo sát được thực hiện khách quan, chính xác và công bằng.
Với các trường THCS tổ chức khảo sát lớp 6 thuộc UBND các phường quản lý như nêu trên, Sở GD-ĐT sẽ xây dựng đề khảo sát và hỗ trợ chuyên môn nhằm đảm bảo tính công bằng, khách quan. UBND phường chịu trách nhiệm ban hành các văn bản hướng dẫn, tổ chức thực hiện kỳ khảo sát, bao gồm công tác coi khảo sát, chấm bài và giải quyết phúc khảo (nếu có), đảm bảo quy trình được thực hiện một cách nghiêm túc, chính xác và công bằng.
Học sinh thực hiện bài khảo sát năng lực trong ngày 1.7 theo lịch sau:
Cũng trong ngày hôm nay, Sở GD-ĐT công bố nội dung bài khảo sát lớp 6 như sau:
Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa: Bài khảo sát năng lực: 90 phút, gồm 2 phần:
Các trường tổ chức khảo sát: Bài khảo sát năng lực: 90 phút, gồm 2 phần:
Sở GD-ĐT thông tin, để đăng ký khảo sát tuyển sinh, phụ huynh học sinh thực hiện theo trình tự sau:
