Đội tuyển Anh và Argentina sẽ chạm trán vào 15h ngày 15/7 (2h ngày 16/7 giờ Hà Nội) trên sân vận động Atlanta, bang Georgia, Mỹ để tranh suất vào trận chung kết World Cup 2026. Đây là một trong những màn so tài được chờ đợi nhất giải, bởi hai đội có nhiều duyên nợ trong quá khứ.
Anh và Argentina đã có 5 lần đối đầu tại World Cup các năm 1962, 1966, 1986, 1998 và 2002. Trong số này, cuộc chạm trán tại tứ kết năm 1966 trên sân Wembley, Anh là khởi đầu mối “thâm thù” hàng chục năm giữa hai nền bóng đá, với cả những tranh cãi trên sân lẫn bên lề.
Ở trung tâm của những tranh cãi ấy là quần đảo Falkland, vùng lãnh thổ nhỏ ở Nam Đại Tây Dương. Falkland thuộc quyền quản lý của Anh nhưng Argentina cũng tuyên bố chủ quyền và gọi là Malvinas.
Falkland cách bờ biển Argentina khoảng 500 km và cách Anh hơn 13.000 km. Quần đảo gồm hai đảo chính là Đông Falkland và Tây Falkland, cùng 778 đảo nhỏ, dân số khoảng 3.600 người, phần lớn có nguồn gốc Anh. Kinh tế hòn đảo chủ yếu dựa vào nguồn thu từ cấp phép đánh bắt cá, chăn nuôi và du lịch.
Falkland được cho là sở hữu tiềm năng dầu khí ngoài khơi và giữ vị trí chiến lược trên các tuyến hàng hải hướng về Nam Đại Tây Dương và Nam Cực. Chính những yếu tố này khiến quần đảo trở thành một trong những điểm tranh chấp chủ quyền dai dẳng nhất thế giới.
Lần đầu tiên con người được ghi nhận đặt chân lên Falkland là năm 1690, khi thuyền trưởng hải quân Anh John Strong cập bến quần đảo. Anh chính thức tuyên bố chủ quyền đối với đảo Tây Falkland năm 1765. Pháp và Tây Ban Nha cũng từng thiết lập các khu định cư trên quần đảo trong những giai đoạn khác nhau.
Năm 1833, Anh tái khẳng định quyền kiểm soát và duy trì việc quản lý quần đảo cho đến nay. Trong khi đó, Argentina cho rằng sau khi giành độc lập từ Tây Ban Nha năm 1816, nước này kế thừa quyền quản lý quần đảo và cáo buộc London giành quyền kiểm soát quần đảo bằng hành động thực dân phi pháp.
Mâu thuẫn giữa hai bên về chủ quyền quần đảo Falkland âm ỉ suốt gần 150 năm trước khi bùng nổ thành chiến tranh vào tháng 4/1982. Khi đó, chính quyền quân sự Argentina dưới sự lãnh đạo của tướng Leopoldo Galtieri quyết định đưa quân đổ bộ lên Falkland với kỳ vọng Anh sẽ không phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn để giành lại quần đảo.
Lực lượng Anh đồn trú tại Falkland nhanh chóng đầu hàng do bị áp đảo về số lượng, nhưng thủ tướng Anh khi đó là Margaret Thatcher đã phản ứng quyết liệt, điều lực lượng đặc nhiệm hải quân tới Nam Đại Tây Dương để tái chiếm quần đảo. Hải quân hai bên đã có những trận đánh quyết liệt trên biển, trong đó có chiến dịch tàu ngầm Anh săn đuổi tàu sân bay Argentina.
Gần hai tháng sau, Anh đổ quân lên Falkland với mũi tiên phong gồm Lữ đoàn biệt kích số 40, 42 và 45 tinh nhuệ có quân số tương đương ba tiểu đoàn bộ binh thông thường, cùng với các đơn vị lính dù, công binh và pháo binh yểm trợ. Ngoài ra, Trung đoàn Đặc nhiệm Không quân (SAS) số 22, cùng học viên của Trung tâm đào tạo tác chiến sơn cước và địa cực cũng được tung vào trận chiến.
Trong khi đó, quân đội Argentina chỉ có trong tay Đại đội biệt kích số 601 và 602 để đối đầu với lực lượng đặc nhiệm hùng hậu của Anh nên nhanh chóng thất thế trong các cuộc đụng độ trên địa hình đồi núi của quần đảo.
Sau 74 ngày giao tranh, quân đội Anh tái kiểm soát Falkland và Argentina tuyên bố đầu hàng vào tháng 6/1982.
Cuộc chiến khiến 649 binh sĩ Argentina, 255 quân nhân Anh và ba cư dân Falkland thiệt mạng. Đối với Anh, chiến thắng trở thành bước ngoặt chính trị quan trọng, giúp củng cố vị thế của thủ tướng Thatcher và khôi phục niềm tin vào năng lực quân sự của nước này sau nhiều năm suy giảm ảnh hưởng toàn cầu.
Ngược lại, thất bại làm lung lay chính quyền quân sự của tướng Galtieri, góp phần thúc đẩy sự sụp đổ của chế độ cầm quyền và mở đường cho quá trình chuyển đổi Argentina sang nền dân chủ.
Dù chiến sự đã kết thúc hơn bốn thập kỷ, tranh chấp chủ quyền với quần đảo Falkland vẫn chưa được giải quyết. Anh tiếp tục duy trì quyền quản lý quần đảo và hiện diện quân sự bằng căn cứ không quân Mount Pleasant. Argentina vẫn coi Falkland là một phần lãnh thổ không thể tách rời và theo đuổi yêu sách thông qua các biện pháp ngoại giao cũng như các diễn đàn quốc tế.
Hai nước đã khôi phục quan hệ ngoại giao sau chiến tranh nhưng các cuộc đàm phán về chủ quyền hầu như không đạt tiến triển.
Năm 2013, chính quyền Falkland tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về quy chế của quần đảo. Kết quả cho thấy 99,8% cử tri ủng hộ tiếp tục là lãnh thổ hải ngoại của Anh, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu khoảng 92%. London coi đây là minh chứng rõ ràng cho quyền tự quyết của người dân trên đảo và khẳng định sẽ không thảo luận về chủ quyền nếu không có sự đồng ý của cư dân.
Trong khi đó, Buenos Aires bác bỏ kết quả, cho rằng phần lớn dân cư hiện nay là hậu duệ của những người được đưa đến sau khi London giành quyền kiểm soát năm 1833 nên cuộc trưng cầu không thể được xem là cơ sở pháp lý để xác định chủ quyền.
Liên Hợp Quốc hiện xếp Falkland vào danh sách các vùng lãnh thổ chưa tự quản và nhiều lần kêu gọi Anh và Argentina nối lại đàm phán nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình. Tuy nhiên, tổ chức này không đưa ra phán quyết về chủ quyền đối với quần đảo.
Trung Quốc nhiều lần bày tỏ ủng hộ lập trường của Argentina và kêu gọi hai bên thương lượng. Mỹ từ sau cuộc chiến năm 1982 nhìn chung tránh đứng hẳn về bên nào trong vấn đề chủ quyền, dù thừa nhận Anh là bên đang quản lý thực tế quần đảo.
Tại World Cup năm nay, Falkland tiếp tục trở thành vấn đề thổi bùng căng thẳng Anh – Argentina. Sau chiến thắng 3-2 trước Ai Cập ở vòng 1/8, các cầu thủ Argentina đã hát bài Muchachos trong phòng thay đồ. Ca khúc này có nhiều đoạn nhắc đến “Malvinas” và tri ân những người đã tham gia cuộc chiến năm 1982.
Động thái trên nhanh chóng gây tranh cãi bởi trước giải đấu, FIFA đã yêu cầu các đội tuyển và cổ động viên tránh đưa thông điệp mang tính chính trị, phân biệt đối xử hoặc xúc phạm vào sân vận động. Ban tổ chức thậm chí đã tịch thu một số lá cờ của cổ động viên Anh vì có hình bóng người lính hoặc tàu ngầm, cho rằng những hình ảnh này có thể bị xem là liên quan đến cuộc chiến Falkland.
Tuy nhiên, theo truyền thông Anh, FIFA quyết định không kỷ luật đối với đội tuyển Argentina, làm dấy lên sự phản đối tại Anh rằng cơ quan quản lý bóng đá thế giới đã hành xử không công bằng.
Tranh cãi càng thu hút sự chú ý khi cuộc tái đấu Anh – Argentina diễn ra đúng 40 năm sau trận tứ kết năm 1986, nơi Diego Maradona ghi hai bàn thắng đi vào lịch sử, gồm pha lập công bằng tay nổi tiếng được gọi là “Bàn tay của Chúa”, ấn định chiến thắng cho Buenos Aires. Trận đấu năm đó diễn ra chỉ 4 năm sau cuộc chiến Falkland, khiến ý nghĩa của màn so tài vượt ra ngoài khuôn khổ thể thao.
Ngay sau khi Argentina đánh bại Thụy Sĩ ngày 11/7, huấn luyện viên Argentina Lionel Scaloni đã tìm cách hạ nhiệt những yếu tố chính trị bao quanh cuộc đối đầu với Anh.
“Thông điệp của tôi là đây chỉ là một trận bóng đá. Đó là tất cả những gì tôi muốn nói”, ông Scaloni phát biểu. “Chúng tôi sẽ đối đầu một đối thủ rất mạnh. Họ có một huấn luyện viên xuất sắc. Chỉ đơn giản là một trận bóng đá, không hơn”.
"Các cuộc thử nghiệm đã phân tích và đánh giá đặc tính chiến đấu của pháo phản lực với 24 ống phóng cỡ nòng 240 mm được nâng cấp, sức mạnh của đầu đạn chuyên dụng dành cho tên lửa đạn đạo chiến thuật, cũng như độ chính xác của đạn pháo tăng tầm dành cho lựu pháo tự hành cỡ 155 mm", hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA cho biết hôm nay.
KCNA thêm rằng pháo phản lực nâng cấp được trang bị rocket với hệ thống dẫn đường chính xác. Tầm bắn của các quả đạn cũng được nâng lên 90 km, đồng nghĩa chúng có thể vươn tới nhiều khu vực thuộc vùng đô thị Seoul nếu khai hỏa từ vị trí gần biên giới.
Chi tiết kỹ thuật của đầu đạn chuyên dụng dành cho tên lửa đạn đạo chiến thuật không được tiết lộ, nhưng hãng thông tấn Triều Tiên nói rằng nó được thiết kế để "gây thiệt hại lớn cho những mục tiêu quan trọng, trong đó có sân bay, bến cảng và cơ sở điện lực của kẻ thù".
Trong khi đó, đạn pháo tăng tầm cỡ 155 mm đạt tầm bắn tới 65 km, cho phép bắn tới ngoại ô phía bắc Seoul nếu được bắn từ giới tuyến liên Triều.
Lãnh đạo Kim Jong-un bày tỏ hài lòng với kết quả thử nghiệm, khẳng định hoạt động cho thấy Triều Tiên đã "đạt được tiến bộ trong nỗ lực tăng cường hỏa lực dọc biên giới phía nam", với mức độ tự động hóa cao hơn, tầm bắn và độ chính xác được cải thiện đáng kể.
Ông nhắc lại rằng Bình Nhưỡng sẽ không chỉ tập trung vào năng lực phòng thủ, mà còn đẩy mạnh "khả năng tấn công hủy diệt".
Nhà phân tích Yang Moo-jin, cựu hiệu trưởng Đại học Nghiên cứu Triều Tiên ở Hàn Quốc, cho rằng Bình Nhưỡng muốn "phô trương sức mạnh nhằm vào khu vực thủ đô Seoul" khi công bố thông tin về đợt thử nghiệm, đặc biệt là tầm bắn của pháo phản lực và pháo tự hành, cũng như mục tiêu của đầu đạn chuyên dụng trên tên lửa đạn đạo chiến thuật.
Ông Kim hồi đầu tháng tuyên bố sẽ tăng cường năng lực phòng vệ của Triều Tiên, với lý do nỗ lực hiện đại hóa quân đội mà Mỹ và Hàn Quốc tiến hành đang "đẩy khu vực đến bờ vực chiến tranh hạt nhân". Lãnh đạo Triều Tiên sau đó thông báo Bình Nhưỡng sẽ trang bị vũ khí hạt nhân cho hải quân và đóng các tàu chiến có giãn nước tới 10.000 tấn.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã thảo luận về tình hình bán đảo Triều Tiên với người đồng cấp Mỹ Donald Trump tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp hồi tuần trước. Sau khi về nước, ông Lee tiết lộ ông Trump nói rằng đã đến lúc phải "chú ý đến vấn đề Triều Tiên".
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đang thực hiện đợt không kích thứ ba trong những ngày gần đây nhằm vào Iran.
Hành động để đáp trả việc Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công một tàu tại eo biển Hormuz và đóng cửa tuyến đường thủy cho đến khi có thông báo mới.
CENTCOM đăng trên mạng xã hội X rằng các cuộc không kích được tiến hành sau khi Iran "ngang nhiên tấn công M/V GFS Galaxy, tàu chở container treo cờ Cyprus đang di chuyển qua eo biển Hormuz.
"Có một thành viên thủy thủ đoàn dân sự bị mất tích, và con tàu không thể tiếp tục hành trình do xảy ra hỏa hoạn trên tàu và khoang máy bị hư hại nghiêm trọng", CENTCOM cho biết thêm.
"Iran đã một lần nữa được trao cơ hội để thể hiện việc tuân thủ Bản ghi nhớ sau khi phải chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công trước đó nhằm vào các tàu thương mại, nhưng họ lại tiếp tục vi phạm. Để đáp trả, Mỹ đang buộc Iran phải trả giá đắt bằng cách tiếp tục làm suy giảm năng lực tấn công của Iran nhằm vào các thủy thủ dân sự và các tàu thương mại tự do đi qua eo biển", CENTCOM tuyên bố.
Bộ chỉ huy Mỹ cho biết các cuộc không kích "được tiến hành theo chỉ đạo của Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang", tức Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đăng lại thông báo của CENTCOM và nói thêm: "Iran đã có một lựa chọn tồi tệ. Giờ họ trả giá".
Theo trang tin Axios dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên, các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu ở khu vực gần eo biển Hormuz. Truyền thông Iran đưa tin về các vụ nổ được nghe thấy ở một số khu vực ven biển dọc theo eo biển Hormuz, bao gồm Bushehr và Asaluyeh. Ba vụ nổ được cho là đã xảy ra ở Bandar Abbas và hai vụ ở Sirik, cùng với các vụ nổ khác ở đảo Qeshm.
Ngay trước đó, hải quân thuộc IRGC thông báo đã nổ súng cảnh cáo một tàu không đi theo phân luồng của lực lượng này tại eo biển Hormuz khiến con tàu phải dừng lại. IRGC không nêu rõ lai lịch tàu.
Phía Iran cũng tuyên bố đóng cửa eo biển cho đến khi có thông báo thêm và khi Mỹ ngừng can thiệp vào khu vực.
Động thái này đe dọa làm phức tạp thêm những nỗ lực cứu vãn đàm phán giữa Mỹ và Iran sau khi hai bên liên tục tấn công lẫn nhau trong vài ngày qua. Một trở ngại chính đối với thỏa thuận cuối cùng là tương lai của eo biển Hormuz, với việc Tehran khẳng định sẽ kiểm soát hoạt động vận chuyển hàng hải qua tuyến đường thủy này, trong khi Washington yêu cầu quyền tự do đi lại không bị hạn chế.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine hôm 31.5 cho biết các UAV Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Saratov ở tây nam nước Nga, gây ra một vụ cháy lớn. Theo Kyiv, cơ sở này bị tấn công vì cung cấp nhiên liệu cho chiến dịch của Moscow tại Ukraine.
Tỉnh trưởng Saratov Roman Busargin xác nhận các UAV Ukraine đã gây tổn thất "hạ tầng dân sự" trên địa bàn khu vực, nhưng không cung cấp thông tin. Còn trang Astra đưa tin một cơ sở lọc dầu bị cháy ở thành phố cùng tên Saratov.
Tại tỉnh Rostov giáp Ukraine, Tỉnh trưởng Yuriy Slyusar thông báo trên Telegram rằng các mảnh vụn từ UAV đã gây cháy một kho chứa nhiên liệu. Người dân ở gần đó đã được sơ tán khỏi nhà. Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận đã đứng sau vụ tấn công trên.
Ukraine còn tập kích một trạm bơm dầu Lazarevo thuộc vùng Kirov, phía đông bắc Moscow, cách lãnh thổ Ukraine hơn 1.200 km. Tỉnh trưởng Kirov Alexander Sokolov cho hay các UAV đối phương đã tấn công một cơ sở nhiên liệu, nhưng không nói chi tiết.
Cùng ngày, Kyiv bác cáo buộc của Moscow rằng UAV của nước này tấn công trúng nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga kiểm soát.
Tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom của Nga cho hay UAV cảm tử của Ukraine đã nổ tung sau khi tạo ra một lỗ thủng trên tường của khu vực đặt tua bin. Tổng giám đốc Rosatom Alexei Likhachev cáo buộc đây là đòn tấn công có chủ đích do phía Kyiv tiến hành. Ông Likhachev cho biết không có tổn thất cho các thiết bị chính của nhà máy.
Trong khi đó, quân đội Ukraine khẳng định không nhắm mục tiêu hoặc thực hiện đòn tấn công đối với nhà máy.
Về phần mình, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ghi nhận đã xảy ra hư hại bên ngoài một tòa nhà đặt tua bin tại nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia sau vụ tấn công bằng UAV.
Đội ngũ IAEA tại nhà máy xác nhận hàm lượng phóng xạ tại khu vực vẫn ở ngưỡng bình thường.
Không quân Ukraine cùng ngày cho biết đã bắn hạ 212 trong số 229 UAV khai hỏa từ phía Nga xuyên đêm 30.5 đến rạng sáng hôm sau. 14 UAV bắn trúng mục tiêu, trong khi các mảnh vỡ UAV rơi xuống 5 khu vực.
Giới chức Ukraine cho biết UAV Nga đã tấn công thành phố Dnipro và một nhà máy lọc dầu ở tỉnh Rivne, gây cháy ở hai nơi này.
Còn theo TASS, một nguồn tin từ lực lượng an ninh Nga cho biết quân đội nước này đã loại trừ một nhóm lính đánh thuê, mà theo giấy tờ tùy thân đến từ Anh và Đức, trên tiền tuyến ở Zaporizhzhia.
Hôm 31.5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết đã nhận được thêm một hệ thống phòng không IRIS-T của Đức và gửi lời cảm ơn đến chính quyền Berlin về sự hỗ trợ này.
Theo Kyiv Independent, IRIS-T được tích hợp vào hệ thống phòng không đa lớp của Ukraine. Một tổ hợp của dòng vũ khí Đức có thể nạp tối đa 8 tên lửa, có thể được vận chuyển dễ dàng, bảo đảm tính cơ động cao.
Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo kêu gọi các bên hãy tiếp tục gửi thêm tên lửa nạp cho các hệ thống phòng không để giúp Ukraine ứng phó trước các đợt tấn công từ Nga.
Trước lời kêu gọi của ông Zelensky, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói rằng Washington sẽ tìm cách hỗ trợ Ukraine phòng thủ, nhưng chưa rõ là cách gì.
