Tin Gốc: Thanh Niên
Theo báo SCMP ngày 13-7, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc (MIIT) đã khởi động việc xây dựng bộ chuẩn đánh giá an toàn trí tuệ nhân tạo (AI) thông qua Trung tâm Nghiên cứu phát triển an ninh thông tin công nghiệp quốc gia.
Trong thông báo, trung tâm cho biết đang tuyển các doanh nghiệp và chuyên gia cùng tham gia xây dựng bộ chuẩn đánh giá. Hạn chót nộp hồ sơ là ngày 14-7.
Trung tâm nhận định các khuôn khổ đánh giá hiện nay chưa đáp ứng được nhu cầu quản trị an toàn ngày càng phức tạp, do đó cần một nền tảng đánh giá được tiêu chuẩn hóa để hỗ trợ các doanh nghiệp tuân thủ quy định.
Theo kế hoạch, bộ chuẩn mới sẽ đánh giá các mô hình AI tạo sinh dựa trên sáu tiêu chí gồm an toàn nội dung, sự phù hợp với các giá trị định hướng, khả năng chống chịu, tính công bằng, bảo vệ quyền riêng tư và độ tin cậy.
Phương pháp đánh giá kết hợp cũng sẽ được thiết kế nhằm đánh giá 31 rủi ro an toàn cụ thể thuộc 5 nhóm lớn.
Hệ thống sẽ kết hợp các bài kiểm tra tự động với đánh giá của con người nhằm kiểm soát tình trạng AI tạo ra thông tin không chính xác, ngăn rò rỉ dữ liệu và hạn chế các cuộc tấn công "jailbreak" - kỹ thuật tạo câu lệnh nhằm vượt qua các cơ chế an toàn của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).
Báo SCMP đánh giá động thái của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh nhiều cơ quan quản lý trên thế giới tăng cường chú trọng đến vấn đề an toàn AI khi công nghệ này tiếp tục phát triển.
Tháng 6 vừa qua, Nhà Trắng đã ban hành sắc lệnh hành pháp yêu cầu xây dựng "quy trình đánh giá chuẩn mang tính bảo mật" nhằm đánh giá năng lực an ninh mạng của các mô hình AI tiên tiến.
Trong khi đó, Liên minh châu Âu đang triển khai khung pháp lý theo Đạo luật AI (EU AI Act) và yêu cầu các mô hình AI đa mục đích phải minh bạch về dữ liệu huấn luyện.
Theo quy định này, các hành vi vi phạm có thể bị phạt tới 3% doanh thu toàn cầu của doanh nghiệp. Trường hợp không tuân thủ các quy định liên quan đến những ứng dụng AI bị cấm có thể bị áp dụng mức phạt tối đa lên tới 7% doanh thu toàn cầu.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Trong gần 70 năm kể từ khi niêm yết trên sàn chứng khoán Tokyo, Honda Motor từng vượt qua hàng loạt cú sốc lớn từ khủng hoảng tài chính, thiên tai, đại dịch đến các bê bối an toàn. Nhưng năm 2026, hãng xe lớn thứ hai Nhật Bản lần đầu tiên phải báo lỗ.
Không chỉ là thất bại của riêng Honda, cú lao dốc này còn phản ánh sự đảo chiều của cuộc đua xe điện toàn cầu, khi nhiều hãng xe truyền thống bắt đầu trả giá cho những khoản đầu tư quá tham vọng vào giấc mơ xe điện.
Theo báo New York Times ngày 14-5, khoản lỗ ròng 2,7 tỉ USD của Honda không đến từ một cuộc khủng hoảng bất ngờ hay cú sụp đổ doanh số đột ngột, mà chủ yếu xuất phát từ hơn 9 tỉ USD chi phí liên quan việc thu hẹp chiến lược xe điện (EV). Những dự án từng được xem là tương lai của hãng giờ đây lại trở thành gánh nặng tài chính khổng lồ.
Trong nhiều năm, Honda vốn được xem là một trong những hãng xe Nhật Bản quyết liệt nhất trong quá trình chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện.
Năm 2021, Chủ tịch kiêm CEO Tập đoàn Toshihiro Mibe tuyên bố Honda sẽ chấm dứt hoàn toàn việc bán xe chạy xăng vào năm 2040 để chuyển sang xe điện và xe pin nhiên liệu.
Đây là mục tiêu táo bạo hơn hẳn các đối thủ đồng hương như Toyota - hãng vẫn giữ thái độ thận trọng với xe điện và tiếp tục đặt cược vào dòng xe hybrid (loại xe kết hợp động cơ xăng và mô tơ điện).
Thời điểm đó lựa chọn của Honda không phải không có cơ sở. Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đẩy mạnh trợ cấp xe điện và siết tiêu chuẩn khí thải, trong khi thị trường toàn cầu bùng nổ làn sóng "xe thông minh" tích hợp phần mềm, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ tự lái. Trong xu hướng này, xe điện được xem là nền tảng phù hợp nhất cho cuộc chuyển đổi công nghệ của ngành ô tô.
Các hãng xe truyền thống vì thế chịu áp lực rất lớn phải tăng tốc nếu không muốn bị bỏ lại phía sau Tesla hay BYD - những cái tên đang nổi lên mạnh mẽ trên thị trường toàn cầu.
Với Honda, áp lực ấy còn lớn hơn bởi Mỹ là thị trường quan trọng nhất của hãng, chiếm hơn 40% doanh số toàn cầu vào năm 2025, và cũng là thị trường xe điện lớn thứ hai thế giới chỉ sau Trung Quốc.
Công ty nhanh chóng đổ hàng tỉ USD vào điện hóa: đầu tư biến nhà máy ở bang Ohio thành trung tâm xe điện, xây nhà máy pin với LG Energy Solution và triển khai dự án xe điện trị giá 11 tỉ USD tại Canada - khoản đầu tư lớn nhất lịch sử Honda tại quốc gia này. Hãng cũng hợp tác với General Motors và Sony để phát triển thế hệ xe điện mới.
Nhưng chính lúc Honda tăng tốc mạnh nhất thì thị trường xe điện lại bắt đầu đổi chiều. Sau giai đoạn tăng trưởng bùng nổ nhờ nhóm người dùng tiên phong, nhiều khách hàng phổ thông tại Mỹ vẫn chưa thực sự sẵn sàng chuyển sang xe điện do lo ngại về giá bán và hạ tầng sạc.
Cú đánh quyết định đến vào tháng 7 năm ngoái, khi chính quyền Tổng thống Trump hủy ưu đãi thuế 7.500 USD dành cho người mua xe điện và nới lỏng các quy định khí thải vốn từng thúc đẩy các hãng xe điện hóa nhanh chóng.
Honda từng kỳ vọng xe điện sẽ chiếm khoảng 15% doanh số xe mới tại Mỹ trong giai đoạn này, nhưng thực tế thị phần chỉ quanh mức 6 - 8%. Nhu cầu giảm mạnh khiến toàn bộ các kế hoạch điện hóa của hãng trở nên thiếu hiệu quả gần như chỉ sau vài năm triển khai.
Các nhà phân tích chỉ ra sai lầm lớn nhất của Honda không hẳn là theo đuổi xe điện, mà nằm ở việc hãng điều chỉnh chiến lược quá chậm trước sự thay đổi của thị trường.
"Môi trường kinh doanh và nhu cầu khách hàng đã thay đổi vượt ngoài dự đoán của chúng tôi", ông Mibe thừa nhận, đồng thời cho biết Honda "đã không phản ứng đủ linh hoạt".
Dù cú lao dốc của Honda gây chú ý lớn, hãng xe Nhật Bản này thực tế không phải trường hợp cá biệt. Theo Đài CNN, hàng loạt "ông lớn" ngành ô tô đang phải trả giá đắt cho việc thay đổi chiến lược điện hóa. Ford dự kiến chịu thiệt hại gần 20 tỉ USD, trong khi General Motors ghi nhận khoản phí hơn 7 tỉ USD.
Đáng chú ý Tập đoàn Stellantis - chủ sở hữu các thương hiệu Jeep, Dodge và Chrysler - đã công bố khoản phí khổng lồ lên tới gần 30 tỉ USD trong quá trình phát triển các dòng xe điện. Ngay cả Volkswagen cũng không ngoại lệ khi ghi nhận hàng tỉ euro chi phí phát sinh từ các dự án xe điện đang dang dở.
Trong bối cảnh đó Toyota lại nổi lên như trường hợp đi ngược dòng. Dù cũng đầu tư lớn vào điện hóa, Toyota không đặt cược tất cả vào xe điện mà vẫn duy trì dòng hybrid và xe chạy xăng.
Khi thị trường xe điện giảm tốc, hãng nhanh chóng điều chỉnh chiến lược, tăng tỉ trọng hybrid và trì hoãn một số dự án xe điện tại Mỹ. Trong khi Honda bị cuốn theo kỳ vọng xe điện tăng trưởng nhanh, Toyota được cho là bám sát nhu cầu thực tế của người tiêu dùng hơn.
Bên cạnh Mỹ, các hãng xe Nhật còn phải đối mặt sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ Trung Quốc. Chính Honda cũng thừa nhận họ không theo kịp tốc độ phát triển công nghệ của các đối thủ từ đất nước tỉ dân.
Honda đang quay lại với xe hybrid như một giải pháp an toàn hơn. Hãng dự kiến tung ra 15 mẫu hybrid thế hệ mới trước năm 2030 và tiếp tục duy trì nghiên cứu xe điện để sẵn sàng nếu nhu cầu thị trường phục hồi. Trong lúc đó mảng xe máy - vốn đạt doanh số và lợi nhuận kỷ lục tại Ấn Độ và Brazil - đang trở thành "phao cứu sinh" tài chính cho tập đoàn.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Các đợt nắng nóng khắc nghiệt đang xuất hiện ngày càng thường xuyên hơn ở châu Âu, khiến hàng triệu người phải chật vật thích nghi với mức nhiệt độ cao chưa từng có.
Pháp và nhiều nước Tây Âu những ngày qua ghi nhận mức nhiệt cao kỷ lục ngay từ đầu hè, với một số khu vực nhiệt độ vượt quá 40 độ C, khiến cuộc sống của người dân bị đảo lộn.
Dù vậy, máy điều hòa không khí lại vô cùng hiếm hoi trong các ngôi nhà ở châu Âu, khiến nhiều người chỉ có thể chống chọi với cái nóng hầm hập bằng quạt điện, túi chườm đá và tắm nước lạnh.
Theo thống kê của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), trong khi gần 90% hộ gia đình ở Mỹ lắp điều hòa, tỷ lệ này ở châu Âu chỉ khoảng 20%. Khi biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng xảy ra thường xuyên hơn, dữ dội hơn và kéo dài hơn, nhiều người tự hỏi tại sao các quốc gia châu Âu lại ít sử dụng điều hòa như vậy.
Laura Paddison, bình luận viên của CNN, cho rằng một phần lớn nguyên nhân là do vấn đề lịch sử, bởi châu Âu chủ yếu nằm ở vùng ôn đới và trong những năm trước hiếm khi xảy ra nắng nóng giống Mỹ. Kết quả là nhiều nước châu Âu ít có nhu cầu làm mát, đặc biệt là ở Bắc Âu. Các đợt nắng nóng thỉnh thoảng xảy ra, nhưng hiếm khi đạt đến mức nhiệt độ cao kéo dài như hiện nay.
"Tại châu Âu, chúng tôi đơn giản là không có truyền thống dùng điều hòa bởi vì cho đến tận gần đây, nó chưa phải là nhu cầu thiết yếu", Brian Motherway, người đứng đầu Văn phòng Hiệu quả Năng lượng và Chuyển dịch Toàn diện tại IEA, cho biết.
Điều này đồng nghĩa với việc điều hòa từ trước đến nay thường được coi là một "xa xỉ phẩm" hơn là nhu cầu thiết yếu, đặc biệt là khi chi phí lắp đặt và vận hành có thể rất tốn kém.
Chi phí năng lượng ở nhiều nước châu Âu cao hơn ở Mỹ, trong khi thu nhập lại có xu hướng thấp hơn. Tiền điện để chạy một chiếc điều hòa vẫn có thể vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân châu Âu.
Ngoài ra, việc các công trình ở châu Âu ít lắp điều hòa còn liên quan vấn đề kiến trúc. Một số tòa nhà ở các quốc gia Nam Âu, khu vực ấm áp hơn, được xây dựng để đối phó với cái nóng với tường dày, cửa sổ nhỏ để ngăn ánh nắng chiếu trực tiếp vào bên trong và được thiết kế để tối đa hóa luồng không khí lưu thông. Điều này giúp giữ cho nhà mát mẻ hơn và làm giảm bớt nhu cầu sử dụng hệ thống làm mát nhân tạo.
Tuy nhiên, ở những khu vực khác của châu Âu, nhà cửa lại không được thiết kế để đối phó với cái nóng. "Chúng tôi chưa từng có thói quen nghĩ về việc làm thế nào để giữ mát vào mùa hè. Đây thực sự là một hiện tượng tương đối mới", Motherway nói.
Nhiều tòa nhà trên khắp châu Âu được xây dựng trước khi công nghệ điều hòa trở nên phổ biến. Tại Anh, nơi đang trải qua tháng 6 nóng nhất trong lịch sử, cứ 6 ngôi nhà thì có một căn được xây dựng từ trước năm 1900.
Motherway cho biết việc lắp đặt hệ thống làm mát trung tâm cho những ngôi nhà cũ có thể khó khăn hơn dù không phải là không thể.
Đôi khi, rào cản lớn hơn lại là thủ tục hành chính, theo Richard Salmon, giám đốc công ty Air Conditioning Company có trụ sở tại Anh.
Các cơ quan quản lý tại Anh thường sẽ bác bỏ các đơn xin lắp đặt điều hòa "với lý do ảnh hưởng đến mỹ quan của cục nóng bên ngoài, đặc biệt là trong các khu vực bảo tồn hoặc trên các tòa nhà được xếp hạng di sản", ông nói.
Ngoài ra còn có góc độ chính sách. Châu Âu đã cam kết trở thành lục địa "trung hòa khí hậu" vào năm 2050 và sự gia tăng đột biến của máy điều hòa sẽ khiến các cam kết về khí hậu càng khó đạt được hơn.
Máy điều hòa không chỉ là những "cỗ máy ngốn điện" mà chúng còn đẩy hơi nóng ra môi trường bên ngoài. Một nghiên cứu về việc sử dụng điều hòa ở Paris cho thấy chúng có thể làm tăng nhiệt độ bên ngoài từ khoảng 2 đến 4 độ C. Tác động này đặc biệt nghiêm trọng tại các thành phố có mật độ dân cư đông đúc của châu Âu.
Một số quốc gia đã áp dụng các biện pháp nhằm hạn chế điều hòa không khí. Năm 2022, Tây Ban Nha ban hành quy định điều hòa ở nơi công cộng không được đặt dưới 27 độ C để tiết kiệm năng lượng.
Tuy nhiên, thái độ và mối lo ngại xung quanh điều hòa ở châu Âu đang thay đổi khi lục địa này trở thành một "điểm nóng" về khí hậu, với tốc độ nóng lên nhanh gấp đôi so với phần còn lại của thế giới.
Lục địa này đang đối mặt với một tình thế tiến thoái lưỡng nan là chấp nhận sử dụng điều hòa không khí tiêu tốn nhiều năng lượng cùng với những tác động tiêu cực đến khí hậu mà nó mang lại, hoặc tìm những cách khác để thích nghi với một tương lai ngày càng nóng bức hơn.
"Nhà cửa của chúng ta cần phải có khả năng chống chịu không chỉ với cái lạnh, mà còn với cái nóng ngày càng tàn khốc", Yetunde Abdul, giám đốc tại Hội đồng Công trình Xanh Vương quốc Anh, phát biểu.
Đã có những dấu hiệu rõ ràng cho thấy tỷ lệ sử dụng điều hòa đang gia tăng ở châu Âu, giống như ở nhiều nơi trên thế giới. Một báo cáo của IEA dự báo số lượng máy điều hòa ở EU có thể sẽ tăng lên 275 triệu chiếc vào năm 2050, cao hơn gấp đôi so với con số năm 2019.
Salmon cho hay ông đã chứng kiến nhu cầu điều hòa tăng vọt trong các hộ gia đình.
"Trong 5 năm qua, số lượng yêu cầu lắp đặt cho hộ gia đình đã tăng hơn gấp ba lần. Đặc biệt, đợt nắng nóng lần này đã đẩy mọi thứ lên đến đỉnh điểm. Mọi người đơn giản là không thể ngủ nổi khi họ bị 'luộc chín' vào lúc 3h sáng", ông nói.
Các chuyên gia cảnh báo rằng điều hòa có thể là giải pháp thoát khỏi nhiệt độ thiêu đốt một cách nhanh chóng, nhưng nó lại ngốn rất nhiều năng lượng, chủ yếu từ các nhà máy nhiệt điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch vốn đang làm nóng hành tinh.
Tình trạng này lại làm tăng nhiệt độ, "đổ thêm dầu vào lửa", khiến vòng luẩn quẩn của biến đổi khí hậu ngày càng tồi tệ hơn, Radhika Khosla, phó giáo sư tại Trường Doanh nghiệp và Môi trường Smith thuộc Đại học Oxford, cho biết.
Motherway, đại diện của IEA, nhận định tư duy về điều hòa ở châu Âu chắc chắn sẽ thay đổi khi hiện tượng nắng nóng cực đoan ngày càng gia tăng.
Thách thức hiện nay là đảm bảo mọi quốc gia có quy định nghiêm ngặt về hiệu suất của các hệ thống làm mát để giảm thiểu tác động tiềm tàng của chúng đối với khí hậu.
"Bởi vì mỗi chiếc điều hòa được bán ra ngày hôm nay sẽ 'khóa chặt' lượng năng lượng tiêu thụ và lượng khí thải trong một hoặc hai thập kỷ tới. Vì vậy, điều quan trọng là chúng ta phải làm đúng ngay từ đầu", ông nói.
Tin Gốc: Vnexpress