Tình hình Iran, Trung Đông mới nhất ngày 6.5

Theo báo Khmer Times ngày 18-5, Tổng cục Di trú Campuchia (GDI) vừa trục xuất 457 công dân Trung Quốc và Việt Nam do liên quan đến các hoạt động lừa đảo trực tuyến và cư trú bất hợp pháp tại nước này.

GDI cho biết chiến dịch được triển khai liên tiếp trong ba ngày, từ 14 đến 16-5, theo chỉ thị trực tiếp của Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Nội vụ Campuchia Sar Sokha.

Dưới sự chỉ đạo của Tổng cục trưởng GDI Sok Veasna, các lực lượng điều tra và thực thi pháp luật của cơ quan này đã tiến hành trục xuất các đối tượng tình nghi.

Nhóm người bị cáo buộc liên quan đến các hoạt động gian lận công nghệ cao - thường gọi là lừa đảo trực tuyến - cũng như vi phạm quy định về cư trú và lao động bất hợp pháp tại Campuchia.

Trong số 457 người bị trục xuất, 330 công dân Trung Quốc (trong đó có 8 phụ nữ) được hồi hương bằng chuyến bay chuyên dụng từ sân bay quốc tế Techo.

127 công dân Việt Nam còn lại (trong đó có 36 phụ nữ) bị áp giải qua cửa khẩu quốc tế Meun Chey.

Đợt trấn áp này nằm trong chính sách thực thi pháp luật triệt để của Thủ tướng Hun Manet, do Bộ Nội vụ dẫn đầu, nhằm xóa sổ các mạng lưới tội phạm mạng và hang ổ lừa đảo trực tuyến trên toàn quốc.

Chính phủ Campuchia một lần nữa khẳng định quyết tâm mạnh mẽ trong việc đấu tranh, xử lý các loại tội phạm công nghệ cao.

Đồng thời, nhà chức trách cũng chú trọng giải cứu các nạn nhân bị lừa gạt hoặc buôn bán, ép buộc tham gia vào các hoạt động lừa đảo trực tuyến, bảo đảm đưa họ hồi hương an toàn.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Quyết sách này có ý nghĩa chiến lược to lớn và lâu dài đối với New Zealand. Tuy là đảo quốc nhỏ nhưng New Zealand có vùng đặc quyền kinh tế lớn thứ 4 trên thế giới. Cho tới nay, hải quân New Zealand mới chỉ đủ năng lực thực tế để hiện diện và tuần tra cho dù đảo quốc này là thành viên của nhóm Ngũ nhãn.

Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương lại sôi động về nhiều phương diện, đặc biệt về chính trị an ninh, hợp tác quân sự, quốc phòng và an ninh song phương cũng như đa phương.

Ngày càng có thêm nhiều đối tác bên ngoài tìm cách gây dựng và tăng cường hiện diện quân sự trực tiếp cũng như vai trò chính trị an ninh ở khu vực. Nhiều quốc gia trong khu vực đầu tư mạnh mẽ để nhanh chóng tăng cường tiềm lực hải quân và gây dựng mạng lưới những mối quan hệ hợp tác về quân sự, quốc phòng và an ninh.

New Zealand vừa muốn có chân trong cuộc chơi lớn này để gây dựng vị thế địa chính trị quan trọng, vừa tận dụng cuộc chơi lớn ấy để tự bảo vệ chủ quyền và an ninh. Anh và Úc là những đối tác được lựa chọn vì Úc là láng giềng gần của New Zealand và vì hai đối tác này cùng với Mỹ đã thành lập liên minh an ninh ba bên (AUKUS).

New Zealand hướng tới gây dựng thế đứng chân trong, chân ngoài với AUKUS và tận lợi tối đa từ AUKUS, dựa vào đó để có được sức mạnh và tiềm lực hải quân lớn hơn cũng như phạm vi hoạt động rộng hơn. Ở khu vực này, giờ đối tác nhỏ cũng có thể gây tác động lớn tới cục diện khu vực.

Tin Gốc: Thanh Niên

Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) từ hôm nay, theo thông báo được đưa ra một cách bất ngờ ngày 28/4. Giới chức UAE cho biết quyết định này "phản ánh tầm nhìn chiến lược và kinh tế dài hạn, cùng sự thay đổi trong định hướng phát triển năng lượng của đất nước".

"Giờ là lúc chúng tôi tập trung nguồn lực vào những ưu tiên liên quan lợi ích quốc gia", hãng thông tấn WAM đưa tin.

Động thái cho thấy việc UAE rời OPEC không đơn thuần là vì kinh tế, mà nước này dường như đang chủ động tách khỏi những ràng buộc cũ để xây dựng vị thế riêng ở Trung Đông, theo Kristin Diwan, chuyên gia tại Viện Các nước Arab vùng Vịnh, trụ sở tại Mỹ.

"Đó là tuyên bố độc lập của UAE", Diwan nhận định. "Abu Dhabi không còn cảm thấy cần gắn bó với những thể chế không phù hợp với lợi ích của họ".

OPEC được thành lập năm 1960 bởi 5 quốc gia gồm Iran, Iraq, Kuwait, Arab Saudi và Venezuela với mục tiêu bảo vệ lợi ích của các thành viên thông qua phối hợp điều tiết sản lượng dầu mỏ. OPEC hiện có 12 thành viên, trong đó UAE gia nhập tổ chức năm 1967.

UAE đã ám chỉ khả năng rời OPEC suốt nhiều năm, từ khi xuất hiện bất đồng với Arab Saudi về cách điều hành chính sách dầu mỏ trước thềm hội nghị thượng đỉnh OPEC+ hồi tháng 11/2020. Rạn nứt bộc lộ rõ ràng hơn trong cuộc họp tiếp theo vào tháng 7/2021.

UAE muốn nâng sản lượng dầu, vốn đã bị OPEC cắt giảm mạnh trong giai đoạn đại dịch Covid-19, trong khi Arab Saudi chủ trương duy trì chính sách này để giữ giá dầu cao. Khác biệt này xuất phát từ việc Arab Saudi cần giá dầu cao để đảm bảo nguồn thu, tài trợ cho các dự án hạ tầng tốn kém. UAE lại có nền kinh tế đa dạng hơn, ít phụ thuộc trực tiếp vào dầu mỏ.

Arne Lohmann Rasmussen, trưởng bộ phận nghiên cứu tại tổ chức tư vấn rủi ro GRM, trụ sở Đan Mạch, cho biết lập luận của UAE khá rõ ràng. Lượng dầu nằm dưới lòng đất có thể không còn nguyên giá trị trong 5-10 năm tới, khi thế giới đẩy nhanh chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Vì thế, khai thác dầu sớm, bán nhiều và giành thị phần khi thị trường còn hấp thụ được là lựa chọn hợp lý hơn.

Abu Dhabi những năm gần đây đã đầu tư để tăng công suất khai thác, với mục tiêu nâng sản lượng từ khoảng 3,4 triệu thùng một ngày lên 5 triệu thùng một ngày vào năm 2027, thậm chí có thể cao hơn về sau. Do đó, một khi rời OPEC, UAE sẽ không còn bị ràng buộc bởi hạn ngạch, có nhiều dư địa hơn để tăng sản lượng nếu muốn, khi chiến sự Iran kết thúc và eo biển Hormuz mở cửa trở lại.

Theo bà Diwan, trong nhiều năm, UAE ở lại OPEC phần nhiều là "vì nể nang vai trò dẫn dắt của Arab Saudi". Nhưng thông báo hôm 28/4 cho thấy "họ sẽ không còn mặc nhiên đi theo sự dẫn dắt của Riyadh nữa".

UAE và Arab Saudi từng là cặp đồng minh quyền lực nhất thế giới Arab, phối hợp chặt chẽ trong nhiều vấn đề, từ cuộc xung đột ở Yemen cho đến kiềm chế ảnh hưởng của Iran. Tuy nhiên, khác biệt chiến lược giữa hai bên ngày càng lộ rõ. Arab Saudi muốn trở thành trung tâm chính trị và kinh tế của khu vực Arab, một cực quyền lực lớn với ảnh hưởng trải rộng từ năng lượng, tài chính tới ngoại giao.

Trong khi đó, UAE lại theo đuổi một mô hình linh hoạt, thực dụng và mang tính toàn cầu hóa hơn. Ở nhiều điểm, tầm nhìn của Abu Dhabi không còn trùng khớp với Riyadh. UAE dần có những tính toán riêng ở Yemen, nội chiến tại Sudan, cũng như cách định hình cấu trúc an ninh vùng Vịnh.

"Những gì chúng ta đang chứng kiến là một UAE hoàn toàn mới", Abdulkhaleq Abdulla, nhà khoa học chính trị có tiếng tại UAE, nói. "Trong tương lai, Abu Dhabi sẽ thể hiện vai trò của mình mạnh mẽ hơn, cả ở khu vực lẫn trên thế giới".

Cuộc xung đột hiện tại giữa Mỹ, Israel với Iran càng thúc đẩy sự tách rời đó. Các đợt tập kích tên lửa và UAV đáp trả từ Iran nhằm vào hạ tầng vùng Vịnh cho thấy sự đoàn kết của khối Arab không mạnh như kỳ vọng.

Khi các nước vùng Vịnh còn cân nhắc cách đối phó Iran, Abu Dhabi đã cắt đứt nhiều mối liên hệ văn hóa và kinh tế lâu năm với Tehran. Arab Saudi lên án Iran nhưng vẫn ủng hộ nỗ lực ngoại giao do Pakistan dẫn dắt. UAE chọn giữ khoảng cách với sáng kiến này, cho thấy Abu Dhabi không hoàn toàn đồng tình với hướng tiếp cận mềm mỏng mà một số đồng minh trong khu vực đang theo đuổi.

"Tất cả các nước vùng Vịnh đều có chính sách riêng nhằm kiềm chế Iran, nhưng mọi nỗ lực đó đều thất bại", Anwar Gargash, một quan chức cấp cao của UAE, phát biểu tại một hội nghị ở Dubai hôm 27/4. "Chúng ta đã thất bại hoàn toàn trong các chính sách của mình".

Ông cho rằng sự đoàn kết của các nước vùng Vịnh "không tương xứng với mức độ nghiêm trọng của thách thức" mà cuộc chiến đặt ra. Trong khi đó, chiếc ô an ninh của Mỹ vẫn tồn tại, nhưng không còn mang cảm giác chắc chắn tuyệt đối như trước.

"Các quốc gia trong khu vực đều phải thích nghi với một thực tế mới là Mỹ không còn là chỗ dựa như trước", bà Diwan nhận định. "Điều đó buộc mỗi nước phải tự tìm con đường riêng".

Điều đó lý giải vì sao UAE ưu tiên các quan hệ song phương có giá trị thực tế, từ Mỹ đến Israel, đồng thời lạnh nhạt với những khuôn khổ khu vực mà họ cho là kém hiệu quả.

UAE tháng 9/2020 ký Hiệp định Abraham, do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian, trở thành quốc gia Arab đầu tiên tại Trung Đông bình thường hóa quan hệ với Israel trong hơn 25 năm. Abu Dhabi coi quan hệ với Tel Aviv là đòn bẩy để tăng ảnh hưởng tại khu vực và là kênh đặc biệt để tiếp cận Washington.

"Không loại trừ khả năng việc UAE rời OPEC là một thỏa thuận ngầm nào đó giữa nước này với Mỹ và Israel, trong đó Abu Dhabi giáng đòn vào OPEC để được Washington và Tel Aviv bảo vệ", Ellen Wald, chuyên gia tại Hội đồng Đại Tây Dương, nói với Middle East Eye. "Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu có một thỏa thuận quốc phòng nào đó giữa các bên được công bố trong tương lai gần".

Giới chức cùng các nhà bình luận thân chính phủ UAE gần đây liên tục đề cập những bước đi tiếp theo mà Abu Dhabi có thể thực hiện nếu theo đuổi hướng đi độc lập hơn. Một số ý kiến cho rằng UAE cũng đang cân nhắc rút khỏi Liên đoàn Arab, Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh hoặc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo, những khuôn khổ đa phương tại khu vực.

Ông Abdulla không loại trừ khả năng UAE sớm có động thái với Liên đoàn Arab, có thể là đóng băng tư cách thành viên, ngừng tài trợ cho tổ chức này, hoặc thậm chí rút lui hoàn toàn.

"UAE cuối cùng đã hành động và nhiều khả năng là vì chiến sự Iran. Đây là thời điểm mở ra cơ hội cho những quyết định mang tính bước ngoặt", Bernard Haykel, giáo sư về vùng Cận Đông tại Đại học Princeton, Mỹ, nhận định.

Tareq al-Otaiba, nhà nghiên cứu người UAE tại Trung tâm Belfer, Đại học Harvard, đã dự đoán được việc nước này rút khỏi OPEC trong một bài luận công bố tuần trước.

"Cuộc xung đột đã cho thấy ai mới là người bạn thực sự", ông al-Otaiba viết. "Điều quan trọng hơn là thế giới Arab sẽ thay đổi ra sao khi UAE quyết định tách khỏi lối đi chung và theo đuổi con đường riêng của mình".

Tin Gốc: Vnexpress