Cụ thể, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề xuất tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học.
Theo ông, kỳ thi tốt nghiệp THPT nhằm đánh giá kết quả học tập của học sinh sau quá trình học phổ thông, đồng thời cung cấp phổ điểm để đánh giá chất lượng giáo dục của các địa phương và cơ sở giáo dục. Trong khi đó, tuyển sinh đại học nên là quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, phù hợp với mục tiêu và yêu cầu đào tạo của từng trường.
Đa số bạn đọc đồng tình đề xuất này, cho rằng mỗi kỳ thi cần phục vụ đúng mục tiêu của mình thay vì “gánh” cùng lúc hai nhiệm vụ.
Đồng tình với ý kiến trên, bạn đọc Lão Nông Tri Điền cho rằng Bộ GD-ĐT nên giao các địa phương xét công nhận tốt nghiệp THPT thay vì tổ chức một kỳ thi quy mô toàn quốc, qua đó giảm chi phí và áp lực không cần thiết.
Ngoài ra, đối với tuyển sinh đại học nên giao quyền tự chủ cho các trường để lựa chọn đúng thí sinh phù hợp. Bởi việc sử dụng chung một kỳ thi có thể dẫn đến tình trạng thí sinh đạt điểm rất cao nhưng chưa chắc đáp ứng yêu cầu của những ngành đặc thù của ngành.
Cùng quan điểm, bạn đọc Sao Xẹt đề xuất bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, chỉ cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình phổ thông.
Theo bạn đọc này, việc tuyển sinh nên giao cho các trường đại học. Các trường có thể căn cứ kết quả học bạ để sơ tuyển, sau đó tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực bằng ngân hàng đề do Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng và thực hiện chấm thi theo quy định nhằm bảo đảm khách quan.
“Nếu chưa tuyển đủ chỉ tiêu, các trường có thể tổ chức thêm đợt tuyển sinh hoặc phối hợp điều chuyển thí sinh đạt yêu cầu giữa các trường.
Cách làm này sẽ giúp phân luồng học sinh hiệu quả, đồng thời giảm chi phí, áp lực thi cử và hạn chế tiêu cực trong tuyển sinh”, bạn đọc này ý kiến.
Tương tự, bạn đọc Thiên Thanh cho rằng nên xét tốt nghiệp tương tự cấp THCS bởi nhiều năm qua tỉ lệ tốt nghiệp THPT luôn ở mức rất cao.
Theo đó, các trường đại học tổ chức thi đầu vào sẽ giúp nâng cao chất lượng tuyển chọn, đồng thời kết quả thi đại học cũng phản ánh khách quan hơn chất lượng đào tạo của từng trường phổ thông.
Ở chiều ngược lại, bạn đọc Nam không đồng tình với việc quay trở lại mô hình tổ chức hai kỳ thi như trước đây. Theo bạn đọc này, nếu giao từng trường đại học tổ chức kỳ thi riêng, những thí sinh đăng ký xét tuyển vào nhiều trường sẽ phải di chuyển nhiều nơi để dự thi, vừa tốn kém chi phí, vừa gây áp lực cho học sinh và gia đình.
Tương tự, bạn đọc Hoàng Gia cho rằng không nên tách thành hai kỳ thi vì sẽ gây tốn kém thời gian, công sức và tiền bạc. Thay vì thay đổi mô hình, chỉ cần siết chặt công tác coi thi để đảm bảo tính minh bạch và hạn chế tiêu cực.
Đồng tình quan điểm này, bạn đọc Pin cho rằng không cần phải thay đổi cách thi, chỉ cần thay đổi cách tổ chức giám sát, mỗi phòng thi trang bị camera ghi hình sẽ minh bạch hơn.
Bạn đọc Ngọc Hoàng cũng nhắc lại giai đoạn trước đây khi kỳ thi tốt nghiệp và kỳ thi đại học được tổ chức riêng. Thời điểm đó, nhiều học sinh đến các thành phố lớn dự thi phải phát sinh nhiều chi phí, thậm chí có em phải từ bỏ cơ hội học đại học vì hoàn cảnh kinh tế.
“Nếu tách kỳ thi thì cần có phương thức tổ chức mới như thi trên máy tính hoặc thi trực tuyến để giảm gánh nặng cho thí sinh, còn nếu vẫn tổ chức như trước thì không nên thay đổi”, bạn đọc Hoàng nhấn mạnh.
Bộ Nhân lực và An sinh xã hội Trung Quốc đầu tuần trước tuyên bố nâng cao kỹ năng cho một triệu thanh niên, tập trung vào các lĩnh vực như AI, sản xuất tiên tiến, kinh tế tầm thấp và xe năng lượng mới (NEV). Cơ quan này còn thúc đẩy các địa phương mở lớp dành riêng cho sinh viên tốt nghiệp đại học (ĐH) để giúp kỹ năng của họ phù hợp hơn với nhu cầu thị trường.
Trước đó, một số thành phố Trung Quốc đã triển khai chính sách này. Chẳng hạn, Bắc Kinh sẽ mở 6 chương trình đào tạo toàn thời gian ở các trường nghề dành cho sinh viên tốt nghiệp trong năm nay. Khóa học sẽ kéo dài 2 năm, với 1 năm lý thuyết và 1 năm thực tập.
Dù giới chức khẳng định các chương trình này chủ yếu nhắm tới nhóm cử nhân thất nghiệp, chính sách vẫn gây ra làn sóng hoài nghi rộng rãi trên mạng xã hội, đặc biệt trong bối cảnh thị trường việc làm ngày càng khó khăn. Một số người dùng đặt câu hỏi về giá trị của bằng cấp học thuật - vốn từ lâu được xem là "tấm vé đổi đời" ở Trung Quốc - và cho rằng thà bỏ qua ĐH để học nghề ngay từ đầu để tiết kiệm thời gian và chi phí.
"Tôi đã đi từ trường nghề lên ĐH rồi học tiếp thạc sĩ, cuối cùng giờ lại được bảo quay về trường nghề", một người dùng viết trên mạng xã hội Tiểu Hồng Thư của Trung Quốc.
Sau đại dịch Covid-19, thị trường việc làm tại Trung Quốc trở nên khó khăn hơn, đặc biệt ở các công việc văn phòng. Theo dữ liệu chính thức, cứ 6 người trẻ từ 16-24 tuổi thì có hơn 1 người thất nghiệp vào tháng 3.2026. Con số này chưa bao gồm nhóm học sinh, sinh viên.
Nhiều sinh viên chọn học tiếp cao học để cải thiện cơ hội việc làm, hoặc chỉ đơn giản là trì hoãn việc bước vào thị trường lao động. Trong khi đó một số khác đã chuyển sang làm việc trong nền kinh tế gig - với những công việc tạm thời như tài xế công nghệ, shipper, streamer hay những vị trí bán thời gian khác.
Tuy nhiên với kỷ lục 12,7 triệu sinh viên Trung Quốc tốt nghiệp dự kiến gia nhập thị trường lao động vào mùa hè này, áp lực cạnh tranh được dự báo sẽ còn gia tăng hơn nữa trong thời gian tới.
Nhưng không phải ai cũng bi quan về xu hướng học nghề. Anh Melos Zhou, tốt nghiệp cử nhân kinh tế vào năm 2023, đang đăng ký học về robot công nghiệp ở một trường nghề tại Quảng Châu sau nhiều năm làm marketing.
"Việc học nghề sẽ đáng giá hơn nếu thực sự xuất phát từ yêu thích chứ không phải kỳ vọng tìm được việc ngay", anh nói với tờ SCMP. Tuy nhiên, anh cũng thừa nhận bằng nghề hiện vẫn chưa được nhiều công ty lớn đánh giá cao, cũng như còn quá sớm để biết những chương trình mới này hiệu quả đến đâu.
Việc nhắm tới trường nghề không còn là hiện tượng mới ở Trung Quốc, khi nhiều học sinh vừa tốt nghiệp THPT và đạt điểm cao trong kỳ thi ĐH (gaokao) cũng chọn đây là điểm đến của mình. "Điểm thi chỉ là những con số, em nghĩ điều quan trọng là lựa chọn nào phù hợp với bản thân và có lợi cho tương lai", He Xianyi, nữ sinh đạt 604/750 điểm gaokao đủ sức đăng ký vào các ĐH top nhưng lại chọn học ở một trường nghề, chia sẻ với tờ Hubei Daily.
Trước thực tế này, nhiều trường "ĐH nghề" - mô hình kết hợp đào tạo kỹ năng chuyên sâu nhưng vẫn giúp sinh viên nhận bằng cử nhân - chứng kiến mức điểm tuyển sinh tăng vọt ở năm học vừa qua, thậm chí cao hơn nhiều ĐH lớn tại Trung Quốc. Hiện Trung Quốc có cả thảy 87 ĐH nghề, số lượng tăng liên tục kể từ khi Quốc vụ viện Trung Quốc bắt đầu cho phép thí điểm đào tạo nghề ở bậc ĐH vào năm 2019, theo tờ China Daily.
Mới đây, ngành giáo dục đào tạo TP.HCM đã tổng kết trao giải hội thi giáo viên mầm non dạy giỏi cấp thành phố năm học 2025-2026. Cô Nguyễn Thị Kim Hương, 34 tuổi, giáo viên lớp lá, Trường mầm non Tân Phú, phường Tân Mỹ, là 1 trong 34 giáo viên đoạt giải nhất, đồng thời nằm trong tốp những giáo viên có thành tích xuất sắc nhất.
Phần thi thực hành của cô Kim Hương chinh phục ban giám khảo bởi sự sáng tạo, ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo vào hoạt động dạy học khéo léo, không làm mất đi sự kết nối giữa con người với con người, con người với thực tế. Bốc thăm vào lĩnh vực phát triển nhận thức, cô giáo mầm non thực hiện đề tài "Bé khám phá đặc điểm của thành phố hiện đại". Thiết kế hoạt động giáo dục cho trẻ dưới các trạm khám phá, trạm lựa chọn và trạm sáng tạo, cô Kim Hương ứng dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) trong thực hiện bài giảng của mình, tạo hình một bạn nhỏ dẫn trẻ nhỏ khám phá TP.HCM hiện đại với tàu metro, công viên, nhiều cây xanh…
Ở phần sáng tạo, với những câu hỏi như "Con muốn thành phố của mình có gì?", "Làm sao để thành phố vừa hiện đại vừa xanh sạch"..., cô giáo và các bạn nhỏ cùng dựng những mô hình đường sá, phương tiện giao thông, nhà cửa… từ vật liệu tái chế thành mô hình thành phố em mơ ước.
Cô Kim Hương tốt nghiệp khoa sư phạm mầm non, Trường ĐH Sài Gòn, sau đó về công tác từ Trường mầm non Tân Phú (đường số 7, phường Tân Mỹ, TP.HCM) từ năm 2014 đến nay.
12 năm gắn bó với trẻ mầm non, chủ yếu ở khối chồi và khối lá, cô Kim Hương không bằng lòng nếu chỉ mình chỉ hoàn thành công việc chuyên môn theo cách làm quen thuộc. Đặc biệt trong công tác giáo dục trẻ, cô giáo mầm non luôn thích ứng với thế giới xung quanh không ngừng đổi thay, bằng cách cập nhật nhiều ứng dụng công nghệ thông tin, học hỏi nhiều ứng dụng AI có thể phục vụ việc soạn giáo án, tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ.
"Ngoài những buổi tập huấn chuyên môn từ phường, Sở GD-ĐT cũng như trường học tổ chức, tôi dành thêm mỗi ngày 1-2 tiếng tự học qua các kênh miễn phí trên internet, học hỏi từ giáo viên ở nhiều nơi đã đổi mới, sáng tạo ra sao", cô Kim Hương bày tỏ.
"Tôi không thấy áp lực vì cần đổi mới, ngược lại thấy đó là một động lực để mình cố gắng. Mỗi khi làm được một điều gì mới, ứng dụng được công cụ nào để việc thực hiện bài giảng nhanh hơn, hiện đại hơn, cho trẻ được học hỏi, trải nghiệm nhiều hơn, tôi rất vui và muốn chia sẻ với đồng nghiệp", cô Kim Hương cho biết thêm.
Cô giáo sinh năm 1992 cũng cho rằng các ứng dụng công nghệ thông tin không thay thế được vai trò của giáo viên mầm non. Những đổi mới này được làm chủ bởi con người, và không thay thế được tình yêu thương, sự quan tâm trẻ, những gắn kết của cô và trẻ, những câu chuyện, bài hát, cái ôm… cô dành cho các con. Đồng thời, cô giáo cũng ưu tiên thời gian để trẻ và cô được trải nghiệm thật, cùng học hỏi ngoài thiên nhiên, tham quan khám phá vườn trường, cùng làm học cụ từ vật liệu tái chế, đọc sách ngoài thư viện...
Nhà cô Kim Hương ở xã Bình Khánh (huyện Cần Giờ cũ), cách trường gần 30 km, để đến trường dạy học trò, mỗi lượt cô chạy xe máy đến trường mất từ 60 phút tới 75 phút. Mỗi chiều tối di chuyển về nhà lại là hành trình tương tự. Ngày nào mưa lớn, việc di chuyển qua phà Bình Khánh khó khăn hơn.
Vượt qua những vất vả đời thường, cô Kim Hương tin rằng mỗi người giáo viên mầm non đều tìm được niềm hạnh phúc khi mình yêu nghề, nuôi dạy trẻ an toàn, vui vẻ, được trẻ yêu thương và không dừng lại trong việc đổi mới, sáng tạo trong lĩnh vực chuyên môn.
"Tôi còn nhớ mãi năm 2021, khi trường học vừa mở cửa trở lại sau đại dịch Covid-19, bà nội của một học trò cũ của tôi đến trường, đưa tôi một chai dầu xanh được gói cẩn thận trong mấy lớp giấy báo. Bà nói đây là món quà từ nước ngoài gửi về, bà muốn tặng cô giáo mong cô luôn khỏe để dạy dỗ các cháu. Hình bóng bà và chai dầu xanh ấy luôn khiến tôi rưng rưng khi nhớ lại", cô giáo xúc động.
1% chỉ tiêu còn lại được trường Đại học Quốc tế (IU) tuyển thẳng theo quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo, theo đề án được trường công bố ngày 11/4.
Với phương thức xét tuyển tổng hợp, trường sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ, thi đánh giá năng lực. Tất cả đầu điểm được quy về thang 100 trước khi xét tuyển. Công thức tính điểm xét tuyển tổng hợp của trường Đại học Quốc tế năm 2026 như sau:
Điểm xét tuyển = (k1 x Điểm thi THPT quy đổi) + (k2 x Điểm thi đánh giá năng lực quy đổi) + (k3 x Điểm học bạ quy đổi) + Điểm cộng (nếu có) + Điểm ưu tiên (nếu có).
Trong đó, k1, k2, k3 là trọng số điểm từng thành phần, sẽ được trường công bố sau. Nếu thí sinh thiếu một hoặc nhiều thành phần điểm, trường áp dụng các hệ số quy đổi tương ứng để xét tuyển. Cụ thể như sau:
Bảng quy đổi IELTS và chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế sang điểm xét tuyển môn Tiếng Anh của trường Đại học Quốc tế như sau:
Điểm cộng dự kiến áp dụng cho thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh, giải thưởng học sinh giỏi, nghiên cứu khoa học các cấp. Điểm ưu tiên thực hiện theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Năm ngoái, IU tuyển 2.000 sinh viên bằng các phương thức: Tuyển thẳng; Xét điểm thi tốt nghiệp THPT; điểm thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP HCM. Trường lấy điểm chuẩn thi tốt nghiệp từ 23,44 đến 28,17 theo thang 30 điểm.
