Nguyễn Minh Anh (27 tuổi, ngụ đường số 9, P.Thủ Đức, TP.HCM) cho biết cô đang trong quá trình thử việc tại một công ty truyền thông. Bộ phận nhân sự đã thông báo quy trình ký hợp đồng sắp tới có thể được thực hiện trực tuyến.
“Trước giờ, mình quen với việc ký hợp đồng giấy. Nhưng bây giờ hợp đồng điện tử được xác thực qua VNeID thì mình thấy khá thuận tiện. Người lao động có thể kiểm tra, lưu lại và tra cứu dễ hơn, nhất là với những bạn mới đi làm”, Minh Anh nói.
Theo Minh Anh, việc ký hợp đồng online cũng giúp người lao động có thêm thời gian đọc kỹ nội dung trước khi xác nhận. Cô cho rằng đây là điểm rất tích cực, vì nhiều bạn trẻ thường ngại hỏi trực tiếp khi ký giấy tại công ty.
Còn Phạm Trần Hoàng Phúc (23 tuổi, ngụ đường Nguyễn Xuân Khoát, P.Phú Thọ Hòa, TP.HCM) cho biết việc áp dụng hợp đồng lao động điện tử giúp người lao động không phải đi lại nhiều lần để hoàn tất thủ tục. “Với người trẻ quen dùng ứng dụng số, việc ký hợp đồng điện tử qua VNeID rất phù hợp. Mình nghĩ quy định này giúp quy trình rõ ràng hơn. Bên cạnh đó, người lao động cần chủ động đọc kỹ các điều khoản trước khi bấm ký”, Phúc chia sẻ.
Phúc cũng cho rằng các nội dung như lương, thưởng, KPI, thời gian làm việc, bảo hiểm, điều kiện nghỉ việc… được trình bày rõ trong hợp đồng. Theo anh, khi hợp đồng có mã định danh và được lưu trữ trên nền tảng điện tử, người lao động thuận lợi hơn trong việc đối chiếu thông tin khi cần.
Trong khi đó, Trần Thế Hiển (25 tuổi, ngụ đường Kha Vạn Cân, P.Linh Xuân, TP.HCM) cho rằng việc xác thực qua VNeID là bước cần thiết trong bối cảnh nhiều thủ tục đang dần chuyển sang môi trường số. “Đi làm bây giờ có nhiều giấy tờ liên quan đến bảo hiểm, thuế, hợp đồng… Nếu các dữ liệu này được quản lý rõ ràng hơn thì người lao động sẽ dễ dàng theo dõi”, Hiển nói.
Chuyên gia nhân sự Võ Minh Tuấn (Giải pháp chiến lược và vận hành RPO Solutions, TP.HCM) cho rằng việc tích hợp xác thực điện tử đang giúp quy trình ký kết giữa doanh nghiệp và người lao động trở nên nhanh và minh bạch hơn.
“Nếu trước đây quy trình ký hợp đồng thường gắn với hồ sơ giấy, gặp mặt trực tiếp, thì mô hình điện tử giúp doanh nghiệp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý. Điều này đặc biệt hữu ích với các tổ chức có lực lượng lao động lớn hoặc vận hành tại nhiều địa điểm”, ông Tuấn nói.
Theo ông Tuấn, với người lao động trẻ, hợp đồng lao động điện tử là một bước tiến phù hợp với thói quen sử dụng dịch vụ số. Người lao động có thể nhận, kiểm tra, lưu trữ và tra cứu hợp đồng thuận tiện hơn. “Người lao động cần xem đây là một bước xác nhận pháp lý chính thức, chứ không chỉ là thao tác kỹ thuật trên điện thoại. Khi hiểu đúng như vậy, việc ký hợp đồng điện tử sẽ giúp các bên chủ động và chuyên nghiệp hơn”, ông Tuấn chia sẻ.
Ông Tuấn lưu ý trước khi ký nên kiểm tra kỹ các nhóm thông tin cốt lõi như chức danh, mô tả công việc, mức lương, cấu phần thu nhập, địa điểm làm việc, thời gian làm việc, điều kiện thử việc, quyền lợi bảo hiểm, bảo mật dữ liệu, điều kiện chấm dứt hợp đồng…
“Người trẻ mới đi làm thường quan tâm nhiều đến mức lương, vị trí công việc và ngày bắt đầu làm việc. Tuy nhiên, các điều khoản khác như thử việc, KPI, tăng ca, bảo mật thông tin hay quyền sở hữu sản phẩm công việc cũng rất quan trọng. Đọc kỹ trước khi ký là cách để bảo vệ quyền lợi của chính mình”, ông Tuấn nói.
Luật sư Huỳnh Công Hậu, Đoàn luật sư TP.HCM, cho biết về nguyên tắc pháp lý, hợp đồng lao động điện tử có thể có giá trị tương đương hợp đồng giấy nếu đáp ứng đầy đủ yêu cầu của pháp luật về lao động và giao dịch điện tử.
“Tính pháp lý của hợp đồng không nằm ở việc tài liệu tồn tại dưới dạng giấy hay điện tử, mà nằm ở việc quy trình ký kết có bảo đảm đúng người, đúng nội dung và có khả năng chứng minh khi phát sinh tranh chấp hay không”, luật sư Hậu nói.
Theo ông Hậu, việc tích hợp định danh như VNeID có thể góp phần nâng cao độ tin cậy trong việc xác minh người ký. Đây là điểm tích cực trong bối cảnh nhiều giao dịch lao động đang được số hóa. Tuy nhiên, người lao động không nên hiểu là chỉ cần đăng nhập hoặc xác thực danh tính là có thể ký thật nhanh. “Bạn vẫn cần đọc kỹ điều khoản, kiểm tra thông tin và lưu trữ đầy đủ tài liệu liên quan. Xác thực điện tử giúp quy trình đáng tin cậy hơn, nhưng sự cẩn trọng của người ký vẫn là yếu tố rất quan trọng”, ông Hậu lưu ý.
Ông Hậu cho rằng người trẻ đã quen làm nhiều thủ tục trên điện thoại nên có lợi thế khi tiếp cận hợp đồng lao động điện tử. Tuy vậy, mỗi lần ký hợp đồng vẫn là một lần xác lập quyền và nghĩa vụ pháp lý. Vì vậy, người lao động nên dành thời gian để đọc kỹ nội dung trước khi ký xác nhận.
Trong khi đó, luật sư Trương Văn Tuấn, Văn phòng Luật sư Trạng Sài Gòn (TP.HCM), nhận định về bản chất, hợp đồng lao động điện tử hay hợp đồng giấy đều cùng xác lập quan hệ lao động giữa người lao động và doanh nghiệp. Vì vậy, các nội dung cần lưu ý về quyền lợi lao động gần như không thay đổi.
“Người lao động cần đặc biệt quan tâm đến mức lương, phụ cấp, thưởng, thời gian thử việc, điều kiện chấm dứt hợp đồng, điều khoản phạt và bồi thường”, luật sư Tuấn nói.
Theo ông Tuấn, do hợp đồng được thực hiện trên môi trường điện tử, người lao động nên kiểm tra thêm các yếu tố liên quan đến xác thực và chữ ký điện tử. “Bạn cần kiểm tra kỹ tên công ty, mã số thuế, địa chỉ, người đại diện pháp luật. Tiếp đến, người lao động nên xác định hợp đồng có được ký bằng chữ ký điện tử hợp pháp hay không, chữ ký số còn hiệu lực và có sử dụng dịch vụ cấp dấu thời gian theo quy định hay không”, ông Tuấn lưu ý.
Luật sư Tuấn cho rằng để thuận tiện tra cứu sau này, người lao động nên tải file PDF gốc của hợp đồng, lưu lại email xác nhận, mã OTP, mã hợp đồng, bảng lương và các tài liệu liên quan đến bảo hiểm xã hội. “Nếu phát sinh tranh chấp, đây sẽ là những tài liệu rất quan trọng để chứng minh quan hệ lao động và quyền lợi của mình”, ông Tuấn nói.
Nhân vật chính trong clip là cô dâu Nguyễn Ngọc Thảo Nguyên (22 tuổi, ngụ tại tỉnh Đắk Lắk). Sau 3 ngày đăng tải, clip đã nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, thu hút 4,7 triệu lượt xem cùng hàng nghìn bình luận.
Trong clip, khi đứng tiễn nhà gái ra về sau tiệc cưới, Thảo Nguyên không giấu được sự xúc động. Tuy nhiên, thay vì để cảm xúc vỡ òa, cô lại áp dụng một mẹo khá ngộ nghĩnh: chu môi để giữ nước mắt không rơi thêm. Có lẽ chính hành động hồn nhiên, có phần ngộ nghĩnh và nhan sắc xinh đẹp của cô dâu đã thu hút nhiều người xem.
Dưới phần bình luận, nhiều người bày tỏ sự khen ngợi: “Cô dâu dễ thương quá”, “Chu môi để nín khóc làm mình cũng mắc cười”, hay “Cô dâu này chu môi xinh nhất TikTok”...
Chia sẻ với người viết, Thảo Nguyên cho biết khoảnh khắc trong clip diễn ra hoàn toàn tự nhiên. “Mình đã xúc động suốt từ lúc làm lễ nên đến khi thấy nhà gái ra về thì cảm xúc như vỡ òa. Sở dĩ mình chu môi là vì từng xem trên mạng thấy có mẹo này, với lại hôm đó bạn bè cũng trêu nếu có khóc thì nhớ chu môi nên cứ theo phản xạ mà làm vậy”, cô nàng kể.
Theo Thảo Nguyên, thời điểm được ghi lại trong video là lúc cô đã khóc khá nhiều trước đó. Khi nhìn sang thấy bạn bè cũng rưng rưng, cô càng cố kìm lại để không bật khóc thêm.
“Xem lại clip, mình thấy đoạn đó mắc cười quá. Cả video phóng sự cưới đang rất cảm động mà đến khúc đó lại thành ra… buồn cười, nên mình đăng lên làm kỷ niệm thôi, không nghĩ lại được mọi người quan tâm nhiều đến vậy”, cô dâu nói.
Không chỉ dừng lại ở một khoảnh khắc đáng yêu gây cười, đoạn clip còn khiến nhiều người đồng cảm bởi những cảm xúc chân thật trong ngày cưới, thời điểm đánh dấu một bước ngoặt lớn của cuộc đời.
Thảo Nguyên chia sẻ bình thường cô không phải là người dễ khóc. “Chỉ những dịp thật sự nhiều cảm xúc mình mới rơi nước mắt. Dù lấy chồng cùng quê, nhưng hôm đưa dâu mình vẫn rất xúc động, vì cảm nhận được tình cảm của gia đình hai bên và bạn bè dành cho mình”, Thảo Nguyên nói.
Sự xúc động của cô dâu cũng làm cho những có mặt lúc đó rưng rưng theo. Phạm Thị Kim Nguyên (22 tuổi), bạn thân của cô dâu, cho biết cả nhóm đã không giấu được nước mắt khi chứng kiến khoảnh khắc đó.
“Lúc bạn khóc, tụi mình đứng cạnh cũng khóc theo. Chơi với nhau 16 năm rồi nên coi nhau như chị em ruột, thương lắm. Nhìn bạn cố nín khóc bằng cách chu môi thì vừa thương vừa thấy buồn cười”, Kim Nguyên chia sẻ.
Theo người bạn này, ngoài đời Thảo Nguyên vốn là người hoạt bát, dễ thương nên những hành động “đáng yêu” như vậy không phải là hiếm. “Tụi mình thấy quen rồi nên cũng khá bất ngờ khi khoảnh khắc ấy được nhiều người chú ý và khen ngợi đến vậy”, cô nói thêm.
Với Thảo Nguyên, điều khiến cô vui nhất không phải là sự nổi tiếng bất ngờ, mà là việc khoảnh khắc nhỏ của mình có thể mang lại cảm xúc tích cực cho nhiều người. “Mình đọc bình luận thấy rất vui, vì mọi người đón nhận theo hướng nhẹ nhàng, dễ thương. Đó cũng là kỷ niệm đáng nhớ trong ngày cưới của mình”, cô chia sẻ.
Cô dâu trẻ cũng bày tỏ quan điểm: “Ngày cưới là một ngày rất quan trọng, nhưng cũng chỉ có một lần trong đời. Vì vậy, mình nghĩ ai cũng mong thoải mái thể hiện cảm xúc thật của mình, dù là cười hay khóc”.
Những ngày gần đây, trên các hội nhóm du lịch, cách đi Vũng Tàu bằng phà từ Cần Giờ được nhiều bạn trẻ kháo nhau vì vừa tiết kiệm chi phí, vừa có thêm trải nghiệm ngắm sông nước. Điểm xuất phát là bến phà Tắc Suất, xã Cần Giờ (TP.HCM). Từ đây, hành khách có thể mua vé lên phà sang Vũng Tàu với giá 70.000 đồng/lượt/người.
Có mặt tại bến phà Tắc Suất vào buổi tối, người viết khá bất ngờ khi lượng khách chờ lên phà vẫn rất đông. Khu vực nhà chờ gần như kín người, nhiều bạn trẻ ngồi trên xe máy, phía sau xe là vali hay balo. Không khí tại khu vực chờ rất nhộn nhịp, khác với hình dung của nhiều người rằng phà chỉ đông vào cuối tuần hay dịp lễ.
Trần Thị Hiền Anh (27 tuổi), ngụ đường Huỳnh Tấn Phát, P.Tân Thuận (TP.HCM), cho biết cô chạy xe máy đến Cần Giờ chơi, sau đó quyết định đi tiếp bằng phà sang Vũng Tàu. Theo Hiền Anh, điểm hấp dẫn nhất của cách di chuyển này là thời gian nhanh và chi phí rất rẻ.
"Chỉ khoảng 30 phút là mình có mặt ở Vũng Tàu. Cách đi này tiết kiệm thời gian, lại không phải chạy xe vòng qua đường bộ quá lâu. Phà hoạt động đến 21 giờ nên cũng khá thuận tiện cho các bạn muốn đi chơi vào buổi tối", Hiền Anh nói.
Cũng chọn đi phà trong chuyến du lịch ngắn ngày, anh Nguyễn Tấn Minh (32 tuổi), ngụ đường Trần Phú, P.Chợ Quán (TP.HCM), cho biết anh khá thích thú với trải nghiệm trên phà. Theo anh Minh, khoang phà sạch sẽ, rộng rãi, có máy lạnh, tàu chạy êm… nên cảm giác di chuyển thoải mái hơn so với việc ngồi xe máy hoặc ô tô nhiều giờ đồng hồ liền.
"Ngồi trong khoang nhìn ra cửa sổ thấy biển và ánh đèn rất chill. Mình không nghĩ đi Vũng Tàu bằng phà lại dễ chịu như vậy", anh Minh chia sẻ.
Trong khi đó, anh Nguyễn Hữu Thắng (35 tuổi), ngụ đường Nguyễn Thái Sơn, P.An Nhơn (TP.HCM), cho biết nhờ tuyến phà này, kế hoạch đi Vũng Tàu trở nên linh hoạt hơn. Anh bất ngờ vì dù là buổi tối, vẫn có rất nhiều bạn trẻ chọn lên phà.
Theo anh Thắng, đi Vũng Tàu vào ngày thường khá hợp lý vì đường vắng hơn cuối tuần, giá thuê phòng cũng mềm hơn, phù hợp với những chuyến đi ngẫu hứng sau giờ làm.
Anh Thắng còn cho rằng tuyến phà biển không chỉ tiết kiệm thời gian cho du khách, mà còn giúp giảm áp lực cho đường bộ. Trước đây, nếu đi từ khu vực Cần Giờ sang Vũng Tàu, nhiều người mất hơn 3 giờ 30 phút. Thì nay, hành trình qua phà chỉ còn khoảng nửa tiếng.
Theo ghi nhận của người viết, bên trong phà có 2 tầng khoang khá rộng rãi, được lắp máy lạnh, ghế ngồi, hệ thống báo cháy và các thiết bị an toàn. Phà hoạt động liên tục từ 6 giờ đến 21 giờ. Hành khách được khuyến nghị có mặt trước giờ khởi hành ít nhất 15 phút để mua vé và sắp xếp phương tiện.
Vé phà Cần Giờ - Vũng Tàu hiện là 70.000 đồng/lượt đối với hành khách. Xe đạp, xe đạp điện, xe gắn máy qua phà có mức phí từ 50.000 đồng/xe. Với ô tô, xe 4 chỗ và xe bán tải có giá 350.000 đồng/xe; xe từ 7 đến 20 chỗ là 450.000 đồng/xe; xe từ 20 đến 26 chỗ là 600.000 đồng/xe; xe từ 26 chỗ trở lên là 800.000 đồng/xe. Tuyến phà xuất phát từ bến Tắc Suất, Cần Giờ đến khu vực Vũng Tàu với cự ly khoảng 15 km. Phà được thiết kế hai thân, dài 45 m, rộng 10 m, công suất 2.900 mã lực, tốc độ tối đa 24 hải lý (hơn 43km) mỗi giờ.
Sáng 18.4, trong buổi họp mặt truyền thống do Ban liên lạc cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo tại TP.HCM tổ chức nhân kỷ niệm 51 năm ngày thống nhất đất nước và giải phóng Côn Đảo; 55 năm Đảng bộ Lưu Chí Hiếu - Côn Đảo và 45 năm thành lập Ban liên lạc cựu tù chính trị Côn Đảo (Trại 1 - 6B Côn Đảo), họ gặp nhau, cười nói rôm rả, những cái ôm thắm tình đồng đội và thanh xuân bất khuất vì thế không cần gợi nhắc cũng ùa về như một mạch chảy xuyên thấu thời gian.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, đến nay, những người cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo vẫn luôn gắn bó với nhau, không chỉ để hoài niệm, tưởng nhớ quá khứ hào hùng mà còn để cùng nhau làm những điều có ý nghĩa, góp phần nhỏ bé của mình tiếp tục phục vụ nhân dân, đất nước và tiếp lửa cho thế hệ trẻ hôm nay.
Nói về quá trình thành lập Ban liên lạc, ông Võ Ái Dân, thành viên của Ban liên lạc, người có gần 11 năm ở "địa ngục trần gian Côn Đảo", ngược dòng ký ức kể: "Trại 1 (Trại tù câu lưu Côn Đảo) có 2 thời kỳ. Đầu tiên là Trại 1 chống ly khai của hơn 2.000 chiến sĩ cách mạng bảo vệ khí tiết cách mạng, địch khủng bố dã man và đã hy sinh 400 người. Tiếp đến là trại chống chào cờ".
Cũng theo ông Dân, sau khi chế độ Ngô Đình Diệm đổ, anh em Trại 1 và 2 trước đây đã vùng lên, cùng với các lực lượng chống địch. Tháng 6.1964, Trại 1 nổ ra cuộc tuyệt thực 22 ngày, hy sinh 5 người, sau đó bị địch đày xuống chuồng cọp hơn 5 năm. Đến ngày 25.12.1969, địch chuyển tất cả về lại Trại 1 để giam phụ nữ tại chuồng cọp. Hai năm ở Trại 1, tổ chức được củng cố, lực lượng được bổ sung, giành được quyền dân sinh, dân chủ và đã nổ ra tuyệt thực 14 ngày thắng lợi.
Ông Dân kể, trước uy thế của Trại 1 ngày càng cao, địch chủ trương chuyển trại 1 chống chào cờ về nơi xa thị trấn Côn Đảo. Ngày 15.12.1971, địch chuyển tất cả về giam giữ chung tại Trại 6 khu B nên gọi là Trại 1 - 6B. Nhờ có sự lãnh đạo của Đảng bộ Lưu Chí Hiếu (thành lập ngày 3.2.1972), phong trào đấu tranh ngày càng mạnh, đạt nhiều thắng lợi to lớn về dân sinh, dân chủ, đã biến nơi đây thành một lõm "giải phóng" trước mắt quân thù trong "địa ngục trần gian Côn Đảo". Cũng chính lực lượng của Trại 1 - 6B là nòng cốt cùng với các trại khác giải phóng Côn Đảo 3 ngày trước khi lực lượng hải quân cách mạng ra đến.
Sau ngày thống nhất đất nước, các cựu tù ở Trại 1 - 6B trở về với cuộc sống đời thường. Với mối thâm tình chiến đấu nhiều năm trên Côn Đảo, nhiều anh em tha thiết tiếp tục gắn bó để tương trợ, phát huy truyền thống cách mạng dù ở khắp các tỉnh thành trên cả nước. Chính vì thế, Ban liên lạc cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo đã được thành lập.
Trong lúc trò chuyện cùng ông Nguyễn Trường Cổn (cựu tù chính trị Côn Đảo; nay ngụ tại Q.Gò Vấp (cũ), TP.HCM), tôi hỏi: "Ký ức nào cũng khó quên, nhưng đâu là điều khiến chú nhớ nhất?". Ông Cổn nói người trong cuộc thì không bao giờ quên được chốn địa ngục trần gian ấy và khẳng định: "Chuồng cọp là điều kinh hoàng và khó quên nhất. Vì làm sao quên được, suốt 4 năm trời, chân phải sống cùng cái còng, chịu đủ mọi hình thức khổ ải ở chốn lao tù".
Dù ở Quy Nhơn (Bình Định cũ), ông Huỳnh Hùng Đước (cựu tù chính trị Côn Đảo) vẫn lặn lội vào TP.HCM để gặp lại những đồng đội cũ. Tại buổi gặp mặt, ông Đước xúc động nói: "Gặp lại nhau, gợi tôi nhớ về một thời trai trẻ, về những ký ức gian khổ không bao giờ quên trong chốn lao tù. Nói thật, giờ đến trong mơ những ký ức ấy vẫn hiện về".
Rồi ông Đước kể: "Tôi nhớ mãi những bữa cơm tù. Mâm cơm tập thể cho khoảng 10 người ăn mà chỉ có cá khô mục. Thời đó trai trẻ mười tám đôi mươi, ăn như vậy sao mà có sức khỏe cho được".
Thời gian có trôi qua bao lâu chăng nữa, gặp lại nhau, các cựu tù dù nhiều người tuổi đã trên dưới 90 đều khẳng định: "Nguyện cố gắng hết sức mình trong khoảng thời gian ít ỏi còn lại cống hiến cho việc chung của đất nước, dù rất khiêm tốn, nhỏ bé". Chính tinh thần bất khuất, trường tồn bất chấp thời gian ấy đã truyền rất nhiều động lực cho thế hệ trẻ hôm nay.
Khi nghe ông Đước chia sẻ, ở dưới sân khấu chị Huỳnh Thị Ý Nhi cũng xúc động theo. Chị Nhi là con gái của ông Đước, vì sức khỏe ba không tốt nên chị cùng cậu con trai học lớp 5 đi theo để tiện chăm sóc.
Đây đã là lần thứ 2 chị Nhi được theo ba gặp lại những đồng đội cũ một thời cùng vào sinh ra tử ở chốn lao tù. Lần nào chị cũng rất xúc động và tự hào về những gì mà ba và các đồng đội đã cống hiến cho Tổ quốc.
"Ba mình là cựu tù chính trị và mẹ cũng vậy. Từ nhỏ, những câu chuyện về chốn địa ngục trần gian Côn Đảo mình đã được nghe ba mẹ kể rất nhiều. Những năm tháng tuổi thơ của mình, mỗi đêm mẹ đều gặp ác mộng về những đòn tra tấn dã man như dùng búa đóng xuống đầu mà mẹ từng chịu đựng, đã trở thành nỗi ám ảnh lớn với mình", chị Nhi kể.
Cũng theo chị Nhi, chính những điều đó đã khiến chị càng thêm tự hào, bội phục tinh thần bất khuất của thế hệ đi trước: không xem chuyện mình đã cống hiến là anh hùng, mà đó như điều hiển nhiên của mỗi người con nước Việt trước vận mệnh của đất nước.
Cũng là con gái của cựu tù chính trị Côn Đảo, nhưng chị Lê Thị Minh Tiến (công tác tại Ủy ban MTTQ VN tỉnh Đắk Lắk) thay mặt ba đến buổi gặp mặt, thay ba ôn lại những kỷ niệm cũ cùng đồng đội. Ba chị là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Quyết Chiến, đã qua đời vào năm 1993.
Tại buổi gặp mặt, mắt chị Tiến cứ ngấn lệ vì xúc động. Những câu chuyện mà các bác, các chú kể lại ngày hôm nay cũng chính là thanh xuân anh dũng mà ba chị đã trải qua.
"Ba mình bị bắt khi mới 18 tuổi và bị giam ở Côn Đảo suốt 20 năm. Cả thanh xuân của ba là những tháng ngày khổ ải ở chốn lao tù nhưng bất khuất. Những ngày tháng đấu tranh trong tù, các khẩu hiệu "quyết tiến, quyết chiến, quyết thắng" đã đi sâu vào tiềm thức, nên ba từng nói nếu sau này được trở về, lập gia đình và có con sẽ đặt tên con là Quyết Thắng, Quyết Tiến. Chính vì thế, anh trai mình tên là Quyết Thắng, còn mình do là con gái nên không đặt Quyết Tiến mà đổi thành Minh Tiến cho nữ tính hơn chút", chị Tiến kể.
Mẹ chị Tiến cũng tham gia kháng chiến. Theo lời kể của chị Tiến, trước khi ba chị bị bắt, ba mẹ đã hứa hôn. Mãi 20 năm sau, khi từ chốn lao tù trở về, câu chuyện tình yêu dang dở ấy mới được viết tiếp.
"Gặp lại đồng đội của ba, mình thấy rất ấm lòng vì các bác vẫn khỏe mạnh, vẫn còn có thể gặp nhau hằng năm. Nhưng mình cũng rất nhớ ba…", chị Tiến chia sẻ, nước mắt lại chực trào.
Vẫn còn nhiều trăn trở cho những đồng đội, chiến sĩ đã hy sinh, nằm lại ở chốn "địa ngục trần gian" nhưng chưa tìm kiếm được hài cốt; cũng như những di tích gắn liền với các dấu mốc lịch sử đấu tranh ở Côn Đảo nhiều thông tin chưa được xác thực, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trung tướng Châu Văn Mẫn cho biết sắp tới Ban liên lạc tiếp tục nghiên cứu, tìm kiếm tư liệu chứng minh, góp phần làm sáng tỏ các di tích và kiến nghị với Thành ủy, các ngành chức năng. Đây cũng là một trong những tâm huyết của các cựu tù chính trị Côn Đảo để tiếp tục truyền thống cách mạng, tưởng nhớ đồng đội, tri ân liệt sĩ.
