Cuộc thi Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác khép lại với 60 bài viết vào chung khảo, được tuyển chọn trong số 528 bài gửi về dự thi và 135 bài viết được đăng tải trên nhật Báo Thanh Niên và thanhnien.vn, cùng 239 ảnh đơn/album ảnh thu hút nhiều thành phần, nhiều lứa tuổi.
I. HẠNG MỤC BÀI VIẾT
01 Giải nhất (10.000.000 đồng): Từ chiếc áo blouse trắng nghĩ đến những chiếc áo cam đêm trắng đội mưa, tác giả thạc sĩ Nguyễn Quang Duy (TP.HCM).
02 Giải nhì (8.000.000 đồng/giải): Khách hàng đặc biệt của ngành điện, Trần Quốc Vĩnh (TP.HCM); Những ‘nốt nhạc’ kiến tạo tương lai cho thành phố mình, Phạm Minh Quân (Cà Mau).
04 Giải ba (6.000.000 đồng/giải): Dòng điện đi qua ba thế hệ thắp sáng, Hằng Thu (TP.HCM); Nơi giữ ánh sáng không bao giờ được phép tắt, Nguyễn Thị Duyên Anh (Hà Nội); Phía sau dòng điện không gián đoạn là những hy sinh thầm lặng, Võ Văn Hợp (Bình Dương); Ánh sáng của thành phố không chỉ ở những con đường rực rỡ bóng đèn, Nguyễn Thái Thịnh (Vĩnh Long).
25 Giải khuyến khích (2.000.000 đồng/giải):
Từ phòng thí nghiệm nơi giảng đường đại học nhìn về thành phố, Trương Quang Bình (TP.HCM); Ba tôi, người thợ điện với chiếc áo màu cam sờn vai, Tăng Hoàng Phi (Hà Nội); Màu áo cam đi ngược chiều ánh sáng, Đình Kha (Hưng Yên); Thầm lặng trên những dòng điện sống, Xuân Phú (TP.HCM); Một thời để thương để nhớ…, Trần Văn Tám (TP.HCM);
Những người đi trong đêm để thành phố sáng đèn, Hoàng Ngọc Doanh; Kỷ nguyên vận hành số hóa vắng bóng những màu ‘áo cam’ trực trạm đêm khuya, Hồ Thị Như Thủy (Huế); 50 năm dòng điện khát vọng của một thành phố nghĩa tình, Minh Lang (TP.HCM); Côn Đảo xa nay đã liền bờ, Lê Văn Tám (TP.HCM); Điện đi trước, metro theo sau…, Vũ Duy Bắc (TP.HCM); Nắng thành phố chạy trên mái nhà, Tuấn Nhã (TP.HCM);
Những ngọn ‘hải đăng’ trên đất liền, Vũ Huy Tuấn; Kỳ tích ngầm hóa lưới điện, đưa ‘mạng nhện’ giấu vào lòng đất, Tống Thị Kim Hằng (TP.HCM); Hát mãi khúc thanh xuân EVNHCMC, Trịnh Quy Bình Yên (TP.HCM); Điện lưới thông minh thời @, Nguyễn Thị Thanh Bình (TP.HCM); Vòng quay của ký ức, Nguyễn Văn Nhật Thành (Quảng Trị); Nhờ dòng điện ổn định, cuộc đời từng thành viên gia đình tôi bước sang trang mới, Cao Viết Khoa (TP.HCM); “Vũ điệu cám heo” và niềm hạnh phúc không sao kể xiết khi điện về, Người Con Đất Trạng (Hà Nội);
Từ ngọn đèn dầu nơi biên cương đến giấc mơ ‘dữ liệu’ giữa lòng thành phố, Nguyễn Hoàng Trọng Nghĩa (TP.HCM); Chiếc áo mẹ được tặng năm xưa, Nguyễn Phạm Gia Nhi (Sơn La); Những ánh đèn điện không bao giờ tắt, Châu Viết Mơ; Điện về đã đổi đời cho người dân trên đảo Thiềng Liềng, Huyền Trần (TP.HCM); Siêu đô thị, thành phố của những dòng ánh sáng không ngủ, Nguyễn Phong Châu (TP.HCM); Ở đâu sự cố về điện, ở đó có anh công nhân điện lực ngay, Minh Vũ (TP.HCM); Khu nhà chú tôi không còn cảnh điện mắc như tơ trời, Nguyễn Hữu Nhân (Đồng Tháp).
II. HẠNG MỤC ẢNH:
01 Giải nhất (20.000.000 đồng): Điện lực TP.HCM tăng tốc hiện đại hóa lưới điện, Lê Tỉnh (TP.HCM).
02 Giải nhì (15.000.000 đồng/giải): Bảo dưỡng phòng ngừa – giữ vững độ tin cậy của lưới điện, Nguyễn Duy Đoàn (TP.HCM); Niềm vui trong lao động, Ngô Thị Tú Quyên (TP.HCM).
03 Giải ba (10.000.000 đồng/giải): Duy trì cấp điện, Ngô Thị Tú Quyên (TP.HCM); Nối dòng điện xanh, Đại Dương (TP.HCM); Vệ sinh đường dây 2 (Hồ Tràm 2026), Nhật Quang (TP.HCM).
20 Giải khuyến khích (2.000.000 đồng/giải): Giữ sáng trong đêm, Nguyễn Hữu Xuân Phước (TP.HCM); Ngành điện TP.HCM tiên phong chuyển đổi số, Lê Mạnh Linh (TP.HCM); Tình đồng đội, Ngô Thị Tú Quyên (TP.HCM); Sửa chữa thiết bị điện cho gia đình chính sách, Nguyễn Thị Hồng Minh (TP.HCM); Đấu điện cáp ngầm công trình Metro, Nguyễn Viết Bình (TP.HCM);
Khắc phục sự cố đường dây, Võ Văn Hoàng (TP.HCM); Công việc của người thợ điện sửa chữa điện live – line, Lê Hùng Khoa (TP.HCM); Nối mạch lưới điện thông minh, Đặng Văn Đức (TP.HCM); Ứng dụng công nghệ để cảnh báo sớm, Nguyễn Duy Đoàn (TP.HCM); Ứng dụng công nghệ dò tìm lỗi cáp ngầm, Dương Công Sơn (TP.HCM);
Khi thành phố đã ngủ, Đặng Ngọc Thanh Vân (TP.HCM); Tình đồng chí và điểm tựa của lãnh đạo, Nguyễn Duy Đoàn (TP.HCM); Điện thắp sáng thành phố về đêm, Nguyễn Trang Kim Cương (TP.HCM); Đêm hội hoa đăng thắp sáng ước nguyện, Nguyễn Trang Kim Cương (TP.HCM); Sự chuyển mình tự động hóa sau sáp nhập, Huỳnh Chánh Tới (TP.HCM); Vệ sinh đường dây (Hồ Tràm 2026), tác giả Nhật Quang (TP.HCM);
Nhân viên công ty Điện lực Bến Cát thực hiện tăng công suất trạm 06 Phú Thứ, tuyến 475 An Thành, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện trong mùa nắng nóng, Lý Như Thuần (TP.HCM); Những khoảng lặng giữa dòng điện, Nguyễn Hữu Xuân Phước (TP.HCM); Giữ vững mạch máu năng lượng, Nguyễn Văn Tuấn (TP.HCM); Sắc áo cam giữa trời nắng nóng, Phạm Việt Anh (TP.HCM).
Trong những ngày gần cuối tháng 5 vừa qua, trong chuyến công tác vào TP.HCM, anh Vũ Văn Tập (36 tuổi, tên thường gọi là Mạnh Tập, ở xã Di Linh, tỉnh Lâm Đồng) đã chia sẻ với PV Thanh Niên về hành trình biến những linh kiện bỏ đi thành các tác phẩm đồng hồ cơ khí độc đáo.
Trước khi bén duyên với công việc này, anh Tập từng là một hộ kinh doanh tại TP.HCM. Năm 2021, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, anh quyết định về quê tránh dịch rồi chuyển sang làm môi giới bất động sản. Nhận thấy nhiều khu đất nông nghiệp bị bỏ hoang, anh mượn đất để trồng bắp. Vì diện tích đất lớn, anh lên mạng tìm tòi và tự chế ra dụng cụ gieo hạt tiện ích. Khi đăng tải video sản phẩm lên YouTube, clip bất ngờ "lên xu hướng" với lượng tương tác rất cao, giúp anh có đơn hàng liên tục và lập nên một xưởng cơ khí chuyên sản xuất nông cụ.
Cơ duyên làm đồng hồ cơ khí tái chế đến với anh khi một người bạn thử thách anh thực hiện làm một cái đồng hồ. Và ý tưởng tận dụng linh kiện cũ đến rất tình cờ, nhưng bắt tay vào làm mới thấy đầy rẫy khó khăn. Những ngày đầu, anh lầm lũi đi khắp các tiệm sửa xe, bãi phế liệu để nhặt nhạnh, mua lại các phụ tùng xe máy, máy cắt cỏ bỏ đi. Người ngoài nhìn vào xì xào, còn người thân thì không khỏi lo lắng, hoài nghi. Ba chiếc đồng hồ đầu tiên ra đời, dù rất tâm huyết và nhận được lượng tương tác "khủng" trên mạng xã hội nhưng tuyệt nhiên không có người mua.
"Lúc đó ba tôi bảo, mày làm mấy thứ này rồi bán cho ai. Người nhà đều nghĩ tôi làm chuyện viển vông vì chẳng ai tin có người bỏ tiền triệu ra mua một đống sắt vụn về trưng trong nhà", anh Tập nhớ lại.
Dù sản phẩm làm ra bị "ế", anh Tập vẫn kiên trì với niềm tin mãnh liệt vào vẻ đẹp của những chuyển động cơ khí. Anh miệt mài cải tiến kỹ thuật, chấp nhận làm đi làm lại nhiều lần chỉ để một mắt xích quay trơn tru. Và rồi, khoảnh khắc xoay chuyển cuộc đời đã đến vào một buổi trưa không thể nào quên.
Khi chiếc đồng hồ thứ 4 vừa hoàn thiện, một vị khách bất ngờ chốt đơn. Ngay sau đó, liên tiếp 3 vị khách khác cũng vào đặt hàng. Tổng cộng 4 sản phẩm "bay sạch" chỉ trong một buổi trưa. Anh Tập xúc động: "Tôi chạy ra khoe với ba ngay lập tức. Ông đã chứng kiến tận mắt và hoàn toàn ngỡ ngàng. Sự phấn khích lúc đó lan tỏa khắp xưởng, vì chúng tôi biết mình đã thực sự chạm được vào nhu cầu của thị trường". Cột mốc đó như chất xúc tác giúp anh có thêm động lực và chuyên tâm hơn vào công việc chế tác cũng là để bản thân sống trọn với đam mê cháy bỏng của mình. Đơn hàng từ đó cũng nhiều hơn.
Để có được một chiếc đồng hồ hoàn chỉnh, quy trình chế tác là một hành trình cực kỳ gian nan và tỉ mỉ. Dù vùng đất Lâm Đồng nơi anh sinh sống sẵn nguồn linh kiện từ xe máy và máy cắt cỏ cũ, nhưng việc kết nối chúng thành một cỗ máy thời gian nhịp nhàng là bài toán kỹ thuật hóc búa. Anh Tập cho biết, anh phải đào tạo thợ thủ công theo kiểu "1 kèm 1" trong ít nhất 3 tháng. Một thợ sắt dân dụng 10 năm kinh nghiệm khi vào xưởng của anh cũng như "tờ giấy trắng" bởi tư duy làm đồng hồ cần sự căn chỉnh chính xác đến từng milimet bằng mắt thường.
Công đoạn tốn thời gian nhất không phải là lắp ráp mà là vệ sinh và thiết kế. Linh kiện cũ đầy dầu mỡ phải trải qua quá trình bắn cát áp lực cao để đánh bóng. Khó nhất là khâu căn chỉnh nòng pít tông của máy cắt cỏ sao cho chuyển động thụt lên thụt xuống nhịp nhàng mà không bị cấn hay lệch trục. Sau khi lắp ráp hoàn thiện, sản phẩm được chuyển qua công đoạn sơn phủ bóng hai lớp bởi những thợ chuyên sơn xe hơi, giúp bề mặt bóng bẩy và bền bỉ theo thời gian.
Một chiếc đồng hồ tầm trung nặng khoảng 12 kg mất 5 ngày thực hiện, trong khi mẫu lớn nhất nặng 30 kg có khi mất cả tháng ròng rã để căn chỉnh.
Hiện tại, xưởng của anh Tập tại xã Di Linh, tỉnh Lâm Đồng đã phát triển được nhiều mẫu đồng hồ khác nhau với những cái tên mang ý nghĩa tốt lành như: Bình An, Thịnh Vượng, Như Ý... Mỗi chiếc nặng từ 12 - 30 kg, có giá dao động từ 7 - 16 triệu đồng.
Không dừng lại ở thị trường trong nước, chàng thợ 9X đang tìm cách đưa sản phẩm lên các sàn quốc tế như Etsy, Amazon. Dù chi phí vận chuyển hàng cồng kềnh là bài toán khó, nhưng anh Tập vẫn quyết tâm mang sản phẩm sáng tạo của người Việt đi xa hơn.
Nói về bí quyết vượt qua những ngày đầu gian khó, anh Tập chia sẻ: "Đam mê cần được nuôi dưỡng bởi một nguồn sống ổn định. Khi đôi tay không còn áp lực cơm áo, sự sáng tạo mới thực sự thăng hoa và bền bỉ".
Dương lịch hôm nay là thứ tư, ngày cuối cùng của tiết Lập hạ, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 139. Theo lịch âm hôm nay 20.5 là ngày 4 tháng 4, theo cách gọi can chi là ngày Giáp Ngọ, tháng Quý Tỵ, năm Bính Ngọ.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thuần Dương. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để xuất hành, khởi sự việc lớn khi cho rằng ngày này "xuất hành tốt, lúc về cũng tốt, nhiều thuận lợi, được người tốt giúp đỡ, cầu tài được như ý muốn, tranh luận thường thắng lợi".
Dưới góc độ tiết khí, người Việt trải qua ngày thứ 16, cũng là ngày cuối cùng đón tiết Lập hạ. Đây là tiết khí thứ 7 trong 24 tiết khí của năm. Tiết khí này bắt đầu vào ngày 5.5, đánh dấu thời tiết trở nên nóng bức, khó chịu hơn khi vào hè. Ngày mai 21.5, người Việt sẽ đón tiết khí mới tiếp nối, tiết Tiểu mãn.
Lập hạ có ý nghĩa là "đầu hè". Theo cách tính hiện đại, với điểm Xuân phân là gốc có kinh độ mặt trời bằng 0°, thì điểm diễn ra hay bắt đầu tiết Lập hạ ứng với kinh độ mặt trời bằng 45°.
Ở Việt Nam, ngày 20.5 không phải là ngày lễ lớn. Tuy nhiên trên thế giới, hôm nay được nhiều người quan tâm khi là ngày Quốc tế loài ong (World Bee Day), theo Timeanddate.com.
Ngày Quốc tế loài ong được tổ chức vào ngày 20.5 hằng năm nhằm ghi nhận vai trò của ong và các loài thụ phấn khác đối với hệ sinh thái. Hằng năm vào ngày này, nhiều quốc gia trên thế giới sẽ tập trung vào tầm quan trọng của việc bảo tồn ong mật và tất cả các loài thụ phấn khác.
Vào ngày này năm 1734 là ngày sinh của ông Anton Janša, người Slovenia, người tiên phong trong ngành nuôi ong. Nghề nuôi ong được ở Slovenia được coi trọng đến mức khẩu hiệu không chính thức của quốc gia này là "vùng đất của những người nuôi ong giỏi".
Trong khi đó ở Trung Quốc, ngày 20.5 hằng năm cũng được coi là một ngày lễ tình nhân ý nghĩa tương tự ngày Valentine. Mỗi khi đến dịp này, mạng xã hội Trung Quốc sẽ tràn ngập câu tỏ tình ngọt ngào, lãng mạn.
Người Trung Quốc có thói quen đọc lịch theo thứ tự năm - tháng - ngày, nên tháng 5 ngày 20 được viết thành "520". Số 520 có cách phát âm nghe khá giống câu nói "anh yêu em" bằng tiếng Trung và được xem là một mật mã tình yêu.
Trong tiếng Trung, mỗi con số đều mang một ý nghĩa khác nhau và được gọi chung là mật mã yêu thương hay mật mã tình yêu. Việc dùng các chữ số ghép lại để tạo thành dãy số đặc biệt là một trong những sự sáng tạo đặc biệt của người Trung Quốc.
Những khoảnh khắc đẹp khi chụp TP.HCM từ trên cao, ẩn hiện dưới những tầng mây buổi sớm mai hay lúc hoàng hôn buông xuống khi thành phố sắp lên đèn của anh Trịnh Thế Cường (sống tại xã Nhà Bè) được nhiều người yêu thích.
