Bước vào nhà rông của người Tà Rẻ ở thôn Xốp Dùi, điều gây chú ý không phải kiến trúc cao vút đặc trưng của vùng Trường Sơn mà là chiếc đầu trâu cùng bộ xương được treo lặng lẽ trên mái. Giữa không gian tĩnh mịch, đó là dấu tích còn sót lại của một phong tục đã theo người Tà Rẻ qua nhiều thế hệ.
Theo chân anh A Gụe, Bí thư Chi bộ thôn Xốp Dùi, chúng tôi tìm đến nhà rông vào một buổi chiều khi khói bếp bắt đầu lan khắp bản làng.
Nhà rông cũ từng chứng kiến biết bao mùa lễ hội nay đã nhường chỗ cho nhà sinh hoạt cộng đồng. Phía sau, nhà rông mới được dựng lên vẫn giữ nguyên kiến trúc truyền thống nhưng giản dị hơn trước.
Khác với ký ức của nhiều người từng đặt chân đến nơi đây, bên trong nhà rông giờ chỉ còn lại một chiếc đầu trâu được treo trên cao. “Khi dựng lại nhà rông, già làng đã làm lễ xin phép Yàng (thần linh), đưa phần lớn đầu trâu cũ vào rừng, trả về với núi. Đầu trâu này là của một gia đình cúng cách đây vài năm, giữ lại như một dấu tích”, anh A Gụe giải thích.
Theo lời kể của người dân, trước đây mỗi lần tổ chức lễ cúng trâu, cả làng đều tập trung trước sân nhà rông. Một cây nêu lớn được dựng lên, con trâu trở thành lễ vật dâng lên Yàng.
Trước khi nghi lễ bắt đầu, già làng vào nhà rông khấn xin thần linh. Khi nghi thức được chấp thuận, con trâu được xát muối, vẩy nước thiêng bằng lá lồ ô trước khi hiến sinh trong tiếng cồng chiêng vang vọng khắp núi rừng.
Người Tà Rẻ không tổ chức lễ cúng trâu theo thời gian cố định. Có năm không diễn ra, nhưng cũng có năm làng tổ chức nhiều lễ. Mỗi lần cúng đều được xem là sự kiện lớn của cộng đồng. Sau nghi lễ, đầu trâu được giữ lại và treo trên mái hoặc vách nhà rông.
Đối với người Tà Rẻ, đó không chỉ là phần còn lại của lễ hiến sinh mà còn là biểu tượng của sự sung túc. Có thời điểm, nhà rông Xốp Dùi treo hàng chục đầu trâu lớn nhỏ.
Mỗi chiếc đầu đều gắn với một gia đình, một dòng họ. Gia đình nào có nhiều đầu trâu hơn, cặp sừng lớn hơn thường được xem là có điều kiện và có uy tín trong làng. Từ quan niệm ấy cũng hình thành một phong tục khá đặc biệt là tặng đầu trâu.
Sau lễ cúng, gia chủ có thể mang đầu trâu tặng cho người khác trong làng. Tuy nhiên, người được nhận phải đứng ra tổ chức lễ cúng trâu vào năm sau để đãi cả làng. Vì vậy, không phải ai cũng sẵn sàng nhận món quà này.
Ngày nay, tục tặng đầu trâu và quan niệm thể hiện sự giàu có qua số lượng đầu trâu không còn phổ biến, nhưng việc treo đầu trâu tại nhà rông vẫn được gìn giữ như một biểu tượng văn hóa của cộng đồng.
Không chỉ người Tà Rẻ, tục treo đầu trâu cũng xuất hiện trong đời sống của một số cộng đồng dân tộc lân cận.
Đối với người Triêng ở vùng biên giới, đầu trâu thường được treo trước nhà với quan niệm xua đuổi điều xấu và cầu mong may mắn. Mỗi khi dựng nhà, cưới hỏi hoặc gặp những sự kiện quan trọng trong gia đình, họ đều tổ chức lễ cúng trâu để tạ ơn hoặc cầu xin Yàng.
Theo tục xưa, trước và sau lễ cúng, gia chủ bước vào thời gian kiêng kỵ kéo dài 10 ngày. Trong khoảng thời gian này, họ không cho người khác mượn tiền, mượn gạo và cũng không mang tiền đi mua sắm vì tin rằng nếu “xuất của” thì tài lộc sẽ theo đó mà mất đi.
Cùng với sự phát triển của đời sống, nhiều hủ tục từng tồn tại trong cộng đồng đã dần được xóa bỏ. Những câu chuyện như phụ nữ sinh con trong rừng hay các nghi lễ cực đoan khi xảy ra dịch bệnh giờ chỉ còn trong ký ức của các già làng.
Dự án khu nhà học sinh, sinh viên tại Pháp Vân - Tứ Hiệp (phường Yên Sở, Tp.Hà Nội) nằm ven tuyến cao tốc Pháp Vân-Cầu Giẽ có tổng mức đầu tư lên đến 1.900 tỷ đồng bỏ hoang nhiều năm nay. Trước tình trạng này, nhằm tránh lãng phí UBND Tp.Hà Nội đã có chủ trương thay đổi công năng các tòa nhà thuộc dự án ký túc xá Pháp Vân - Tứ Hiệp thành nhà ở xã hội cho thuê.
Ghi nhận của Người Đưa Tin, khu nhà học sinh, sinh viên tại Pháp Vân-Tứ Hiệp hiện đang được tu sửa, cải tạo để chuyển đổi thành nhà ở xã hội, dự kiến sẽ hoàn thành trong năm 2026.
Theo đó, chiều 28/5, trên địa bàn xã Quảng Hà, tỉnh Quảng Ninh xảy ra vụ việc nghi do điện giật tại bể bơi Trường THPT Nguyễn Du khiến 3 trẻ em phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch, phải chuyển tuyến điều trị.
Theo báo cáo ban đầu của Công an xã Quảng Hà, khoảng 15h30 cùng ngày, đơn vị nhận được tin báo về việc có 3 cháu nhỏ trong tình trạng nguy kịch được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Móng Cái, cơ sở 2.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng công an đã có mặt tại hiện trường để xác minh vụ việc. Đảng ủy xã Quảng Hà cũng chỉ đạo UBND xã phối hợp với các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra hiện trường, làm rõ nguyên nhân .
Qua xác minh ban đầu, thời điểm xảy ra vụ việc có 5 trẻ em đang bơi tại bể bơi dịch vụ đặt trong khuôn viên Trường THPT Nguyễn Du, thuộc thôn Ngô Quyền, xã Quảng Hà. Trong quá trình bơi, 3 cháu bất ngờ bị ngất gồm Ng.Đ.T. (SN 2013), Ng.Đ.P. (SN 2017), cùng trú tại thôn Quảng Chính 2, xã Quảng Hà và Ng.T.C. (SN 2017), trú tại xã Ba Chẽ.
Phát hiện sự việc, ông Vi Đình Minh, chủ bể bơi cùng những người có mặt tại hiện trường đã đưa các cháu lên bờ sơ cứu và nhanh chóng chuyển đến bệnh viện.
Theo thông tin từ cơ sở y tế, cháu Ng.Đ.T. nhập viện trong tình trạng ngừng tuần hoàn. Sau khi được cấp cứu điều trị tích cực, cháu đã phục hồi tuần hoàn tự nhiên và được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh tiếp tục điều trị.
Cháu Ng.Đ.P. được chẩn đoán suy hô hấp, viêm phổi sặc và cũng được chuyển tuyến điều trị. Rất may, cháu Ng.T.C. sau khi được cấp cứu điều trị tích cực kịp thời, hiện sức khỏe cháu đã qua cơn nguy kịch, đang được theo dõi tại khoa Nhi.
Sau khi khám nghiệm hiện trường, Công an xã Quảng Hà phối hợp với lực lượng chuyên môn thuộc Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PC07), Công an tỉnh Quảng Ninh kiểm tra khu vực mái che bể bơi và phát hiện có dòng điện chạy qua các cột trụ mái tôn.
Hiện cơ quan Công an đã triệu tập những người liên quan để phục vụ công tác điều tra, làm rõ vụ việc.
Sau nhiều tháng thi công, đường Võ Chí Công (Thành phố Hà Nội) đang được hoàn trả mặt bằng, hứa hẹn giảm ùn tắc, ngập lụt, kết nối thuận tiện hơn với sân bay Nội Bài.
Theo đó, nhiều đoạn trên đường Võ Chí Công đã được thảm nhựa, hệ thống cây xanh được trồng mới.
Tuy nhiên, tại khu vực dải phân cách rộng khoảng 2,5 m, đơn vị thi công đã tiến hành lu nén chặt một lớp đá dăm. Sau đó, hai hàng vỉa bê tông cao khoảng 0,8 m được dựng lên hai bên để tạo thành bồn cây. Cuối cùng, công nhân đổ một lớp đất dày khoảng 0,7 m lên trên nền đá dăm này rồi mới tiến hành trồng cây.
Người dân cho rằng, với lớp đất chỉ dày từ 0,7 - 0,8 m, bên dưới lại bị chặn bởi lớp đá dăm đã lu chèn nếu trồng cây hoa giấy hoặc cây cảnh thân mềm thì sẽ không có vấn đề gì. Tuy nhiên, nếu trồng cây bóng mát có thân cao từ 3 - 5 m, có tán thì khó đảm bảo cây sinh trưởng bình thường.
