Đang trồng một khu vườn trên sân thượng khoảng 30 m2, anh Lê Minh Nhựt (36 tuổi, ngụ TP.HCM, trước kia là tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu), cho biết vào mùa nắng nóng, nhiệt độ trên sân thượng rất cao và kéo dài trong ngày. Do đó, cây trồng dễ bị sốc nhiệt, thiếu nước dẫn đến suy yếu và là điều kiện cho rệp, nhện đỏ, bọ trĩ tấn công.
Theo anh Nhựt, để duy trì độ ẩm ổn định, anh áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt nhiều lần trong ngày, kết hợp phun sương để hạ nhiệt. “Tùy vào từng loại cây, tôi điều chỉnh số lần tưới khoảng 6–7 lần/ngày, mỗi lần từ 1–3 phút, tập trung trong khung giờ sáng sớm và chiều”, anh chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở việc tưới nước, anh Nhựt cho rằng việc che chắn và giảm nhiệt cho không gian trồng là rất quan trọng. Vào mùa nắng, anh chủ động phun nước lên sàn sân thượng, tạo độ ẩm không khí, đồng thời hạn chế tác động mạnh đến bộ rễ, vốn rất nhạy cảm trong điều kiện nhiệt độ cao.
Có kinh nghiệm hơn 3 năm làm “nông dân sân thượng”, anh Nhựt cũng từng gặp tình trạng cây héo úa, thậm chí chết hàng loạt do nắng nóng. Từ đó, anh rút ra bài học: không nên quá phụ thuộc vào hệ thống tưới tự động mà cần kiểm tra thường xuyên để tránh sự cố.
“Quan trọng là phải theo dõi cây mỗi ngày, vì chỉ cần hệ thống gặp trục trặc vài giờ là cây có thể bị ảnh hưởng ngay”, anh nói. Ngoài ra, anh Nhựt cũng ưu tiên trồng các loại cây phù hợp với mùa nắng như cà chua, dưa lưới, bầu, bí, ổi… để tăng khả năng thích nghi.
Cũng sở hữu một khu vườn xanh mướt trên sân thượng, chị Nguyễn Thị Hiếu (36 tuổi, ngụ tại Hưng Yên, trước đây là tỉnh Thái Bình), cho biết nắng nóng khiến cho việc trồng rau, cây ăn trái trên sân thượng khó chăm hơn các mùa khác.
“Ở trên sân thượng phải trồng cây vào khay, mà đất trong khay rất nông nên dễ bị khô. Bên cạnh đó khay nhựa hoặc thùng xốp hấp thụ nhiệt làm rễ bị nóng, bí nếu không bổ sung đủ nước cây có thể hỏng rễ, héo xanh, không phát triển được, thậm chí là chết”, chị cho hay.
Do đó, vào mùa nắng, chị Hiếu thường dùng lưới che, trồng những cây dây leo giàn như: mướp, bầu, bí để lấy bóng râm cho các loại rau khác bên dưới. Đồng thời, rải thêm bã mía hoặc xơ dừa lên trên mặt khay, dưới gốc cây để giảm sự thoát hơi nước, giúp đất giữ ẩm lâu hơn.
Chị Hiếu chia sẻ thêm: “Vào mùa hè, khi trộn đất phải tăng thêm giá thể so với các mùa khác, có thể là trấu hun, xơ dừa, bã mía để tăng độ tơi xốp, giữ ẩm lâu hơn. Vào những ngày nắng nóng, tôi sẽ tưới rau vào chiều muộn hoặc sáng sớm để cây không bị sốc nhiệt”.
Bên cạnh đó, một trong những sai lầm khi trồng cây mùa nắng nóng, theo chị Hiếu đó là chọn giống không chịu nhiệt khiến cây còi cọc, không phát triển được. Và trồng với mật độ quá dày khiến cây không đủ nước và dinh dưỡng nên còi cọc, nhanh tàn hơn. “Mùa nắng nóng nên trồng các cây đúng vụ xuân hè, chịu nắng nóng tốt như: mồng tơi, rau đay, rau dền, những cây dây leo như dưa chuột, bầu, mướp, đậu đũa”, chị Hiếu nói.
Ở góc độ chuyên môn về cây cảnh, chị Huỳnh Phượng (31 tuổi), làm việc trong lĩnh vực thiết kế, thi công cảnh quan sân vườn tại ForestBox Landscape (TP.HCM), cho biết cây kiểng lá thường nhạy cảm hơn với nắng gắt. Khi nhiệt độ cao, cây dễ bị cháy viền lá, mất nước và héo rũ.
Theo chị Phượng, giải pháp là tạo môi trường dễ chịu hơn cho cây bằng cách bố trí ở nơi có ánh sáng gián tiếp, dùng lưới che nắng nhiều lớp hoặc tận dụng bóng mát từ cây lớn. Ngoài ra, cần duy trì độ ẩm không khí bằng hệ thống phun sương hoặc máy tạo ẩm.
Chị cũng lưu ý, nên hạn chế tưới nước vào sau 8 giờ sáng, tránh để nước đọng trên lá vì có thể gây cháy lá. Việc tưới nên tập trung vào gốc và vào thời điểm sáng sớm hoặc chiều mát.
Một điểm đáng chú ý, theo chị Phượng, là nhiều người thấy cây héo vào buổi trưa liền vội vàng tưới nước, trong khi đây có thể chỉ là phản ứng tự nhiên của cây để giảm thoát hơi nước. “Quan trọng là phải kiểm tra độ ẩm của đất trước khi tưới, không nên tưới theo cảm tính hay lịch cố định”, chị nhấn mạnh.
