Khoảng 8h ngày 17/7, khu dân cư sầm uất với hơn 20 hộ dân sống bám theo 800 m quốc lộ 32 ở Đội 11, xã Mường Than, bất ngờ bị đánh động bởi tiếng động lớn. Từ những khe núi trên dãy Hoàng Liên Sơn, cách khu dân cư gần 3 km, khối đất đá khổng lồ cùng nước và cây rừng đổ xuống cánh đồng Mường Than. Dòng lũ không đi theo lòng suối mà lao qua ruộng lúa rồi ập thẳng vào nhà dân.
Lò Thị Hiểu Kỳ, 16 tuổi, đang ngủ cùng em trai trên tầng hai thì được mẹ gọi điện nhờ tìm giấy tờ. Vừa bước xuống cầu thang, cô gái thấy dòng nước đỏ quạch đã chạm bậc thềm đầu tiên ngoài sân. Vài phút sau, nước tràn kín tầng một. Ban đầu, dòng lũ chỉ mang theo bùn đất và đá. Nhưng rất nhanh sau đó, những thân cây lớn từ thượng nguồn xuất hiện, xô mạnh vào tường nhà.
Gia đình Kỳ chỉ kịp mặc áo phao, đưa em trai lên tầng 2 rồi đứng nhìn dòng nước tiếp tục dâng. Khi thấy những ngôi nhà bên cạnh bắt đầu bị vỡ toác, ba mẹ con hiểu rằng không thể tiếp tục ở lại. Từ ban công tầng 2, họ trèo xuống mái chuồng gà phía sau. Những thân gỗ bị nước cuốn đến vô tình mắc lại thành lối đi tạm để cả ba men theo, chạy lên trường mầm non trên đồi.
Khi nước rút bớt, ba mẹ con mới tiếp tục tìm đường ra nơi an toàn. “Lúc ấy chẳng mang theo được gì, chỉ chạy người thôi”, Kỳ kể.
Ở đầu kia khu dân cư, anh Vàng Văn Đăm, 45 tuổi, vừa ra ao cá cách nhà chừng 30 m thì con gái chạy đến báo nước lũ đã tràn qua quốc lộ 32. Chạy về, cửa trước ngôi nhà đã bị đất đá chặn kín, anh phải vòng phía sau mới vào được. Trong nhà, vợ anh chỉ kịp nói một câu: “Lên nóc nhà thôi”.
Chiếc thang được dựng vội lên mái bếp. Anh Đăm trèo lên trước rồi kéo lần lượt bốn con và vợ lên phía trên. Chưa đầy một phút sau, dòng lũ lao tới. Đất đá, cây rừng và nước dồn thành một khối khổng lồ đập thẳng vào ngôi nhà một tầng mái Thái. Sáu người co cụm trên mái bếp rộng chưa đầy 5 m2, phía dưới nước chảy cuồn cuộn, những thân cây lớn liên tục va vào tường.
Từ nơi trú tạm, anh Đăm nhìn sang ngôi nhà hàng xóm. Nó đã biến mất. “Tôi đã nghĩ chắc không còn nhìn thấy mặt trời ngày mai nữa”, anh kể. Nhưng anh không dám nói với vợ con. Cô con gái út mới học lớp 2 bật khóc.
Người cha liên tục trấn an các con rằng ngôi nhà đủ kiên cố để chống chịu, dù chính anh cũng không biết nó có thể trụ vững thêm bao lâu. Khi nước lên sát mái bằng nhà bếp thì cả nhà lại leo tiếp lên mái Thái nhà chính, cao hơn gần một mét. May mắn, những khối đá lớn cùng thân cây mắc phía sau nhà đã khiến dòng nước đổi hướng, giúp ngôi nhà không hứng trọn cú va đập như nhiều nhà khác.
Khoảng 20 phút sau, nước bắt đầu rút, cả gia đình trèo xuống, bàng hoàng chứng kiến Đội 11 tan hoang. Những ngôi nhà xây kiên cố 1-2 tầng san sát nhau, bám theo quốc lộ 32 bị xé toạc, khuyết mất rất nhiều nhà. Phía sau thung lũng Mường Than rộng khoảng 300 ha, vốn là những thửa ruộng lúa kéo dài đến tận chân dãy núi Hoàng Liên Sơn cách khu dân cư gần 3 km, giờ nhuốm màu bùn đất.
“Tôi sống ở đây hơn 40 năm chưa bao giờ thấy trận lũ nào lớn như thế. Những năm trước nếu có mưa lớn thì nước cũng chỉ ngập đồng ruộng phía sau nhà chứ chưa bao giờ tràn ra đường”, anh Đăm nói.
Hơn 8h sáng cùng ngày, Công an tỉnh Lai Châu nhận tin báo lũ quét tràn qua Mường Than. 65 cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát Cơ động cùng hơn 150 chiến sĩ từ các lực lượng khác lập tức lên đường. Gần 10h, khi tới hiện trường, trước mắt họ là khu dân cư bị chia cắt bởi bùn đất, nước vẫn chảy xiết qua nhiều đoạn quốc lộ 32.
Người dân mắc kẹt trên mái nhà, trên tầng hai liên tục gọi cứu. “Tiếng kêu cứu vang lên ở nhiều nơi”, một cán bộ tham gia cứu hộ nhớ lại.
Các tổ công tác nhanh chóng chia thành nhiều mũi, phối hợp với cảnh sát phòng cháy chữa cháy, quân đội và chính quyền địa phương tiếp cận từng khu vực bị cô lập. Có những đoạn chỉ cách vài chục mét nhưng phải mất hàng chục phút mới vượt qua được vì nước chảy quá mạnh, đất đá vẫn tiếp tục từ trên núi đổ xuống.
Đến đầu giờ chiều, 11 người mắc kẹt được đưa ra khỏi vùng nguy hiểm. Đêm 17/7, mưa tiếp diễn. Nguy cơ sạt lở trên các sườn núi bao quanh Mường Than chưa chấm dứt. Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ tiếp tục chia thành nhiều tổ, đi từng nhà vận động người dân rời khỏi khu vực nguy hiểm.
Không ít người tiếc tài sản nên nhất quyết ở lại.Có trường hợp lực lượng chức năng phải kiên trì thuyết phục, thậm chí cưỡng chế đưa ra ngoài vì lo ngại đất đá tiếp tục sạt xuống trong đêm. Đến sáng hôm sau, hơn 200 hộ với khoảng 700 người đã được sơ tán.
Ba ngày sau trận lũ, Đội 11 vẫn phủ một màu nâu xám. Dọc 800 m quốc lộ 32 là hàng nghìn khối đất đá đủ kích cỡ nằm ngổn ngang. Những tảng đá nặng hàng chục, thậm chí hàng trăm tấn chắn giữa mặt đường. Có đoạn quốc lộ bị xé toạc hoàn toàn, dòng lũ khoét sâu tạo thành con suối mới rộng hàng chục mét, sâu gần 2 m chạy song song với tuyến đường.
Nhiều ngôi nhà bêtông hai tầng bị những thân cây lớn đâm xuyên, phá tung bức tường tầng 1. Bùn đất phủ kín nền nhà, cao quá đầu gối. Bàn ghế, tủ lạnh, xe máy nằm lẫn trong đá hộc và gỗ rừng. Phía sau khu dân cư, những cánh đồng lúa đang vào vụ bị vùi lấp dưới lớp đất đá dày.
Thống kê đến trưa 19/7, lũ quét đã cướp đi 4 sinh mạng, 4 người khác mất tích.
Trên các sườn núi phía xa sau màn sương, những vết sạt mới vẫn hằn màu đất đỏ. Hầu hết người dân đã được đưa đến nơi an toàn, chỉ còn một số quay về căn nhà phủ đầy bùn để tìm lại tài sản. Dọc con suối sau lũ, lực lượng chức năng vẫn tiếp tục tìm kiếm các nạn nhân mất tích, trong khi hàng trăm cán bộ, chiến sĩ cùng máy móc khẩn trương dọn bùn đất, thông tuyến quốc lộ 32.
Khoảng 23h ngày 15/5, ghe chở gạch neo đậu chờ nước lớn trên đoạn kênh qua ấp Năm Đảm, xã Lương Thế Trân thì gặp nạn. Trên ghe có vợ chồng ông Nguyễn Hữu Kính (quê An Giang) cùng con gái 6 tuổi.
Rạng sáng nay, người dân gần hiện trường nghe tiếng kêu cứu đã chạy đến hỗ trợ, đưa các nạn nhân lên bờ và trình báo công an. Ông Kính tử vong, người vợ được đưa đi cấp cứu, riêng bé gái hiện vẫn mất tích.
Theo xác minh ban đầu, ghe có thể bị phá nước dẫn đến chìm. Số lượng gạch trên ghe đang được cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ.
Lực lượng công an phối hợp Trạm Giao thông đường thủy Hòa Trung bảo vệ hiện trường, trục vớt ghe, tìm kiếm nạn nhân mất tích và điều tiết giao thông qua khu vực.
Kênh xáng Lương Thế Trân dài khoảng 10 km, là tuyến giao thông thủy quan trọng tại địa phương, nối sông Ông Đốc với sông Gành Hào.
Anh Hoàng Minh Đức (Hà Nội), sở hữu phương tiện xe Audi sản xuất năm 2021, cho hay cũng đã tìm hiểu độ tương thích của dòng xe đang sử dụng với xăng sinh học E10RON95.
Theo đó, hầu hết các dòng xe Audi hiện đại đều phù hợp với việc sử dụng xăng sinh học, nên anh tạm yên tâm khi sử dụng. Đặc biệt khi hầu hết các cửa hàng kinh doanh xăng dầu tại Hà Nội đã phân phối xăng E10RON95, nên anh quyết định chuyển đổi sử dụng nhiên liệu này.
Tuy nhiên, khi đọc một số thông tin trên mạng xã hội về việc xăng E10RON95 có thể gây ra hiện tượng máy yếu, hoặc hao xăng hơn, anh Đức mong muốn có thông tin hướng dẫn đầy đủ từ các đơn vị phân phối và cơ quan chức năng về việc sử dụng xăng sinh học.
Theo người tiêu dùng này, xăng sinh học không phải là nhiên liệu xa lạ với người dùng, song nếu không được tuyên truyền, giải thích kỹ lưỡng, sẽ làm ảnh hưởng tới tâm lý của người sử dụng.
Tại Hà Nội, hầu hết các nhân viên ở trạm xăng đều đã được trang bị kiến thức về xăng sinh học để giải thích đầy đủ cho khách về việc xăng dầu lưu hành trên thị trường phải đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật do Nhà nước quy định.
Tại cửa hàng xăng dầu tư nhân của Công ty cổ phần đầu tư và phát triển Indel, nhân viên cũng liên tục phải giải thích cho khách hàng về xăng sinh học. Theo một nhân viên cửa hàng này, nhiều khách hàng - đa phần sử dụng phương tiện ô tô hoặc xe máy phân khối lớn - có băn khoăn về chất lượng sản phẩm, lo ngại xăng sinh học có thể làm ảnh hưởng đến động cơ.
Ghi nhận của Tuổi Trẻ tại TP.HCM vào hôm qua (31-5) cho thấy phần lớn các cửa hàng xăng dầu thuộc hệ thống Petrolimex trên nhiều tuyến đường trung tâm TP.HCM như Lê Văn Sỹ, Trương Định, Điện Biên Phủ, Hai Bà Trưng... đã thay đổi nhận diện, đồng thời bổ sung các bảng thông tin liên quan đến xăng E10 để chuẩn bị cho giờ G chuyển đổi hoàn toàn sang nhiên liệu sinh học.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Đ.T.B., quản lý một cửa hàng xăng dầu tại TP.HCM, cho biết việc chuyển đổi sang xăng E10 tại đơn vị đã được triển khai từ giữa tháng 5.
Theo bà, nhiều cửa hàng bắt đầu nhập mặt hàng mới từ ngày 14 đến 15-5 để chuẩn bị cho quá trình thay thế. Đến ngày 21-5, phần lớn các hạng mục quan trọng đã hoàn tất và những điểm bán còn lại tiếp tục hoàn thiện các thủ tục hành chính, kiểm kê trong những ngày sau đó.
"Công tác chuẩn bị đã bắt đầu từ đầu tháng 4. Doanh nghiệp phải tính toán lượng hàng tồn, kế hoạch nhập mới, thời điểm bán hết xăng khoáng cũng như các thủ tục kiểm kê liên quan", bà cho biết.
Theo vị quản lý này, quá trình chuyển đổi được thực hiện theo hình thức "cuốn chiếu". Các cửa hàng sẽ bán hết lượng xăng RON95 còn tồn trong bể chứa trước khi chuyển sang kinh doanh hoàn toàn xăng E10 nhằm hạn chế phát sinh thiệt hại và thuận lợi cho công tác kiểm kê.
Sau gần nửa tháng vận hành, cửa hàng chưa ghi nhận phản ánh đáng chú ý nào từ khách hàng liên quan đến chất lượng nhiên liệu mới. "Đến nay mọi thứ vẫn diễn ra bình thường", bà Đ.T.B. nói.
Theo đại diện của Petrolimex, đến thời điểm này việc chuyển đổi, quản lý chất lượng xăng E10 trên toàn hệ thống các cửa hàng xăng dầu trực thuộc đã được triển khai đồng bộ.
Bao gồm việc kiểm tra hệ thống công nghệ, bể chứa để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật trong nhập, tồn, xuất cấp xăng E10, kiểm soát chất lượng đảm bảo đúng quy định trước khi cung cấp ra thị trường. Đồng thời cửa hàng thực hiện công tác truyền thông, hướng dẫn, quảng bá sản phẩm mới xăng E10 tới khách hàng.
"Chúng tôi tư vấn, hướng dẫn khách hàng về xăng E10 hoàn toàn tương thích với các dòng xe thông dụng hiện nay theo chuẩn của nhà sản xuất, việc sử dụng xăng E10 giúp bảo vệ môi trường, giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tiết kiệm chi phí hơn cho người dân.
Hiện Petrolimex đã ban hành quy định cụ thể về quản lý chất lượng xăng E10, kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu nhập đến khi bán hàng cho khách", đại diện Petrolimex khẳng định.
Trước những lo ngại về chất lượng sản phẩm, băn khoăn tình trạng tách nước hoặc bốc hơi, đại diện Petrolimex cho biết xăng trước khi nhập phải luôn đảm bảo tình trạng niêm phong (kẹp chì) nguyên vẹn trước khi bơm xả xuống bồn chứa. Cửa hàng sẽ thực hiện lấy mẫu, lưu mẫu, kiểm tra chất lượng trước xuất, sau nhập theo đúng quy trình, quy định.
Theo đó, để từng bước thay đổi thói quen người tiêu dùng, Petrolimex sẽ tiếp tục nỗ lực chung tay cùng các bộ, ban, ngành, cơ quan truyền thông trong hoạt động truyền thông, tuyên truyền giải thích, củng cố niềm tin cho khách hàng về mức độ an toàn của động cơ khi sử dụng xăng E10.
Liên quan đến việc sử dụng xăng E10, PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TP.HCM, khuyến cáo người tiêu dùng có thể chủ động áp dụng một số biện pháp nhằm hạn chế nguy cơ gặp phải nhiên liệu có hàm lượng nước cao.
Theo ông, người dân nên ưu tiên lựa chọn các cây xăng uy tín, có lưu lượng bán hàng lớn, đặc biệt là những điểm bán thường xuyên phục vụ taxi hoặc các phương tiện vận tải hoạt động liên tục.
Ông cho rằng các cây xăng có tốc độ luân chuyển nhiên liệu nhanh sẽ hạn chế được tình trạng nhiên liệu tồn lưu quá lâu trong bể chứa. "Ở các tỉnh, có những cây xăng lượng bán ít, nhiên liệu nằm trong bồn lâu hơn thì khả năng hút ẩm, hút nước cũng nhiều hơn", ông nói.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh sự cần thiết của một cơ chế tiếp nhận phản ánh chính thức từ người dân khi phát sinh sự cố liên quan đến xăng E10.
Bộ Công Thương cũng cho biết đã ban hành cẩm nang sử dụng xăng sinh học, trong đó thông tin lộ trình thực hiện xăng sinh học, tính tương thích của xăng E10 với các động cơ, những lưu ý với các loại xe khi sử dụng xăng sinh học và khuyến nghị với người sử dụng.
Một số hiện tượng khi sử dụng xăng sinh học như yếu máy, hao xăng, hút ẩm cũng được giải thích và có những lưu ý cụ thể với người dân trong quá trình sử dụng xăng sinh học.
Tại cẩm nang này, Bộ Công Thương công bố số hotline: 0866.59.4498. Một đại diện của Bộ Công Thương cũng cho biết đang lựa chọn số đường dây nóng để hỗ trợ cho người tiêu dùng khi sử dụng xăng sinh học và sẽ sớm công bố tới người dân.
Ngày 15.5, Phòng CSGT Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết Trạm CSGT Ninh Hòa vừa lập biên bản xử lý một tài xế xe tải không chấp hành hiệu lệnh, lạng lách bỏ chạy trên quốc lộ 1.
Trước đó, chiều 14.5, trong quá trình tuần tra kiểm soát trật tự an toàn giao thông, tổ công tác Trạm CSGT Ninh Hòa phát hiện xe tải biển số 78H-022.XX có dấu hiệu vi phạm và ra hiệu lệnh dừng xe để kiểm tra.
Tuy nhiên, tài xế không chấp hành mà tiếp tục điều khiển phương tiện bỏ chạy theo hướng bắc - nam, liên tục lạng lách trên đoạn từ Km1403+200 đến Km1408+100, tương đương gần 5 km, gây nguy hiểm cho các phương tiện đang lưu thông. Tổ công tác đã triển khai các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp buộc phương tiện dừng lại để kiểm tra, xử lý.
Qua làm việc, tài xế Lê Duy Châu (26 tuổi, ở xã Vân Hòa, tỉnh Đắk Lắk) thừa nhận toàn bộ hành vi vi phạm. Trạm CSGT Ninh Hòa đã lập biên bản xử phạt về 2 lỗi: không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông và điều khiển xe lạng lách trên đường bộ.
Tổng mức phạt 64 triệu đồng, đồng thời trừ 4 điểm giấy phép lái xe và tước quyền sử dụng giấy phép lái xe 11 tháng.
Phòng CSGT Công an tỉnh Khánh Hòa khuyến cáo người điều khiển phương tiện nghiêm chỉnh chấp hành hiệu lệnh của lực lượng chức năng, không lạng lách, bỏ chạy hoặc có hành vi gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông.
