Ẩn mình dưới những tán rừng ẩm ướt, loài nấm có vẻ ngoài sần sùi, xấu xí này lại được ví như “vàng rừng” nhờ giá trị kinh tế và dinh dưỡng vượt trội. Mỗi mùa chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn, khiến việc tìm thấy chúng chẳng khác nào trúng một “kho báu” của thiên nhiên.
Loài cây được nhắc đến ở đây chính là nấm bụng dê (Morel) một “báu vật” của ẩm thực thế giới, từ lâu được xếp vào nhóm những loại nấm quý hiếm và đắt đỏ bậc nhất. Điều đặc biệt là loài nấm này cũng âm thầm xuất hiện trong các khu rừng ở Việt Nam, nhưng rất khó bắt gặp bởi số lượng ít và không phải ai cũng có cơ duyên tìm thấy.
Nấm bụng dê (tên khoa học Morchella esculenta) được giới đầu bếp và những người sành ẩm thực đánh giá là một trong những loại nấm ngon nhất thế giới. Không chỉ nổi tiếng bởi hương vị thơm đặc trưng, kết cấu dai mềm hấp dẫn, loại nấm này còn có giá trị kinh tế rất cao nhờ sự khan hiếm trong tự nhiên.
Ở nhiều quốc gia châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á, nấm bụng dê luôn nằm trong nhóm thực phẩm cao cấp, xuất hiện tại các nhà hàng sang trọng và được nhiều đầu bếp lựa chọn để chế biến các món ăn tinh tế.
Điểm nổi bật của nấm bụng dê là phần mũ có nhiều hốc nhỏ giống tổ ong hoặc bề mặt bụng dê nên được đặt tên theo đặc điểm này. Mũ nấm thường có màu vàng nâu đến nâu sẫm, trong khi thân màu trắng ngà hoặc vàng nhạt.
Nấm cao khoảng 5-15 cm, đường kính mũ từ 3-10 cm. Bên trong thân và mũ đều rỗng, giúp nấm dễ thấm gia vị khi chế biến, tạo nên hương vị đậm đà và khác biệt so với nhiều loại nấm khác.
Tại Việt Nam, nấm bụng dê thường xuất hiện ở những khu vực rừng tự nhiên, ven suối, ven sông hoặc trên nền đất giàu mùn, ẩm ướt và quanh các gốc cây mục.
Điều khiến việc tìm kiếm trở nên khó khăn là loài nấm này không mọc cố định một vị trí. Chúng chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn theo mùa và thay đổi địa điểm qua từng năm, buộc người đi hái phải có nhiều kinh nghiệm mới có thể phát hiện.
Theo nhiều người thu hái nấm, họ thường phải vào rừng từ sáng sớm, băng qua nhiều địa hình để tìm được vài cây nấm trưởng thành. Chính sự khan hiếm này đã đẩy giá nấm bụng dê lên rất cao.
Nấm bụng dê khô trên thị trường có thể được bán với mức giá khoảng 11-13 triệu đồng/kg, tùy chất lượng và nguồn gốc.
Không chỉ nổi tiếng vì giá trị kinh tế, nấm bụng dê còn được đánh giá cao về hàm lượng dinh dưỡng.
Loại nấm này chứa nhiều protein, chất xơ, vitamin nhóm B cùng các khoáng chất thiết yếu như kali, sắt, magie và kẽm. Đặc biệt, hàm lượng kali trong nấm bụng dê khô rất cao, góp phần hỗ trợ cân bằng điện giải và duy trì hoạt động của hệ thần kinh, cơ bắp.
Ngoài ra, nấm bụng dê còn chứa nhiều chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do. Trong nhóm nấm ăn được, đây cũng là một trong những loại có hàm lượng vitamin D tự nhiên khá cao, hỗ trợ sức khỏe xương và hệ miễn dịch.
Nhờ giàu dinh dưỡng nhưng ít chất béo và dễ tiêu hóa, nấm bụng dê còn được nhiều người gọi là “thịt của người ăn chay”.
Điều đáng nới, nhờ hương thơm đặc trưng cùng vị ngọt tự nhiên, nấm bụng dê có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn như súp kem nấm, nấm xào bơ tỏi, nấm hầm, nướng hoặc kết hợp cùng thịt bò, gà và các loại hải sản.
Đây là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều thực đơn cao cấp tại các nhà hàng ở châu Âu và Bắc Mỹ.
Mặc dù là loại nấm có giá trị cao, người tiêu dùng không nên tự ý thu hái nấm mọc trong tự nhiên nếu chưa có kinh nghiệm nhận biết. Một số loài nấm độc có hình dáng khá giống nấm bụng dê và có thể gây ngộ độc nghiêm trọng.
Các chuyên gia khuyến cáo nên lựa chọn sản phẩm từ những đơn vị nuôi trồng hoặc kinh doanh uy tín, đồng thời chế biến đúng cách trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn và giữ trọn hương vị đặc trưng của loại nấm quý này.
"Tôi không nghĩ nước lại lên nhanh như thế. Chỉ hơn 1 phút thôi là lũ ập đến, giật tung cửa rồi cuốn luôn chiếc xe máy đi mất", anh Hùng (xã Mường Than, tỉnh Lai Châu) chưa hết bàng hoàng khi kể lại sự việc.
Theo anh Hùng, lúc 8h07 sáng nay, khi thấy nước tràn vào nền nhà, người thân của anh Hùng đã kéo cửa cuốn, tắt điện dự định di chuyển vào vị trí an toàn. Tuy nhiên, dòng nước mạnh đã tạo sức ép lớn làm bật tung cửa cuốn, ào vào nhà.
Vì lũ ập đến quá bất ngờ, gia đình không kịp đưa tài sản đến nơi an toàn. Chiếc xe máy của anh Hùng mua năm 2025 có giá gần 120 triệu đồng và chiếc két sắt cất giấy tờ bị lũ cuốn phăng. Đây là tài sản lớn của gia đình, cũng là phương tiện được anh Hùng sử dụng để phục vụ việc đi lại và làm ăn. Hiện chiếc xe vẫn chưa được tìm thấy.
Theo người đàn ông, căn nhà bị nước lũ cuốn tung cửa là quán của gia đình, nơi ở chính nằm ở khu vực trung tâm nên bảo đảm an toàn hơn.
“Lần đầu khu tôi ở xảy ra lũ lớn như vậy. Nhìn lại hình ảnh qua camera, tôi thấy lũ về rất nhanh. Chỉ trong tích tắc, tình hình đã trở nên nguy hiểm”, anh nói.
Không chỉ gia đình anh Hùng, nhiều hộ dân tại khu vực bản Chít cũng chịu ảnh hưởng bởi trận lũ. Nước lũ kèm theo đất đá, cây cối tràn về. Nhiều tuyến đường trong khu vực bị ảnh hưởng, giao thông bị gián đoạn.
Theo báo cáo nhanh của Công an xã Mường Than (Lai Châu), từ sáng 16 đến ngày 17/7, trên địa bàn xã xảy ra mưa lớn liên tục, gây lũ ống, lũ quét tại các bản Chít, Che Bó, Nậm Sáng, Sắp Ngua và Ngà Phát.
Thiên tai đã ảnh hưởng đến tài sản của người dân, cây trồng và hệ thống giao thông nông thôn trên địa bàn.
Đến 12h30 cùng ngày, địa phương ghi nhận 4 người mất tích, gồm: anh Lò Văn Chương (SN 1995, trú ở bản Chít); chị Phạm Thị Liên (SN 1994, trú ở xã Than Uyên); cháu Phạm Bảo Châm (SN 2015) và cháu Phạm Xuân Trường (SN 2018).
Lực lượng công an, quân sự cùng người dân địa phương đang khẩn trương tổ chức tìm kiếm những người mất tích. Mưa lũ cũng khiến giao thông trên quốc lộ 32, đoạn qua bản Chít, bị ách tắc. Nước lũ dâng cao, đất đá tràn xuống mặt đường khiến các phương tiện tạm thời không thể qua lại.
Trong chiều cùng ngày, UBND tỉnh Lai Châu đã công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại xã Mường Than sau khi mưa lớn gây lũ quét, sạt lở đất, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân và hệ thống hạ tầng tại địa phương.
Theo đó, UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu huy động lực lượng quân đội, công an, dân quân tự vệ, đoàn viên thanh niên và các đội xung kích khẩn trương sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm; tìm kiếm người mất tích, giải cứu người mắc kẹt và đưa người bị thương đến cơ sở y tế.
Ông Robert Bevan, một tài xế xe tải nghỉ hưu ở thành phố Boise, bang Idaho, vừa trúng thưởng 50.000 USD từ trò chơi vé cào 1.000.000 USD King Scratch Game.
Ông Bevan cho biết việc mua vé số là thói quen của hai vợ chồng trong nhiều năm. Họ thường mua vé khi đi du lịch, ghé cửa hàng tạp hóa hoặc trạm xăng.
Chuỗi trúng thưởng của ông Bevan bắt đầu từ năm 1997. Khi đó, Cơ quan Xổ số Idaho tổ chức chương trình khuyến mãi Blazer Bucks và ông là một trong 7 người trúng giải lớn nhất là chiếc xe Chevrolet Blazer bốn cửa. Từ đó đến nay, ông ghi nhận thêm 17 lần trúng thưởng khác với giá trị các giải dao động từ 1.000 USD đến 200.000 USD.
Cơ quan Xổ số Idaho cho biết ông Bevan là người chơi vé số theo thói quen, không sử dụng chiến lược hay hệ thống tính toán đặc biệt. Đơn vị này từng đăng tải câu chuyện của ông trên mạng xã hội với dòng trạng thái: "Liệu sét có thể đánh 18 lần vào cùng một người hay không?" và khẳng định câu trả lời là "có" với trường hợp này.
Lịch sử xổ số thế giới từng ghi nhận trường hợp trúng thưởng nhiều lần như ông Stefan Mandel, nhà kinh tế học người Australia gốc Romania. Ông Mandel trúng xổ số 14 lần trong thập niên 1980 và 1990 bằng cách sử dụng phương pháp toán học để mua toàn bộ tổ hợp số có thể xảy ra. Sự việc này từng khiến nhiều công ty xổ số tại Mỹ và Australia phải thay đổi quy định.
Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa xử phạt Công ty TNHH Kotrans (Tp.HCM) tổng số tiền 147,5 triệu đồng do có nhiều sai phạm trong kinh doanh mỹ phẩm. Doanh nghiệp bị buộc thu hồi 8 sản phẩm vi phạm và nộp lại số tiền thu lợi từ việc bán hàng.
Theo đó, công ty bị xử phạt do các hành vi vi phạm phát sinh từ hoạt động của Chi nhánh Công ty TNHH Kotrans tại Hà Nội.
Cụ thể, công ty kinh doanh sản phẩm mỹ phẩm VT Reti-a Reedle Shot 700 có nhãn không ghi đầy đủ các nội dung bắt buộc theo quy định. Giá trị hàng hóa đã bán ra thị trường của sản phẩm này hơn 96,5 triệu đồng. Với hành vi này, doanh nghiệp bị phạt 22,5 triệu đồng, đồng thời phải nộp lại toàn bộ số tiền thu được từ việc bán sản phẩm.
Ngoài ra, công ty còn kinh doanh 3 sản phẩm mỹ phẩm có nhãn ghi không đúng bản chất, không đúng sự thật về hàng hóa, gồm: Torriden Cellmazing Pore Perfecting Ampoule, VT Cica Collagen Mask và Unove Deep Damage Repair Shampoo Sweet Breeze. Giá trị hàng hóa đã bán của các sản phẩm này hơn 353 triệu đồng.
Với hành vi trên, công ty bị phạt 70 triệu đồng. Đồng thời, doanh nghiệp bị buộc thu hồi sản phẩm, ghi nhãn đúng quy định trước khi tiếp tục lưu thông trên thị trường và nộp lại toàn bộ số tiền thu được từ việc bán hàng.
Cục Quản lý Dược cũng xác định công ty kinh doanh 4 sản phẩm mỹ phẩm có Hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) nhưng không đầy đủ theo quy định của pháp luật. Các sản phẩm vi phạm gồm COSRX The Retinol 0.5 Oil, SKINFOOD Yuja C Dark Spot Clear Cream, SKINFOOD Black Cherry Retinol 0.1 Eye Cream, Paparecipe Collagen Peptide Serum.
Công ty bị xử phạt 55 triệu đồng đối với nhóm vi phạm này. Đồng thời, Cục cũng yêu cầu thu hồi và tiêu hủy toàn bộ các sản phẩm vi phạm.
