Ngày 22/7, bác sĩ CKII Vương Hoàng Dung, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhi, Bệnh viện Tim Hà Nội, cho biết bé tỉnh táo, các chỉ số mạch và huyết áp ổn định. Siêu âm cho thấy không còn các luồng thông bất thường trong tim bé, quai động mạch chủ thông thoáng, không hẹp, chức năng tim tốt và chưa ghi nhận di chứng sau phẫu thuật.
“Để có được kết quả này là hành trình 20 ngày điều trị đầy áp lực, bắt đầu từ cuộc đại phẫu kéo dài hơn 5 giờ và tiếp nối bằng 10 ngày hồi sức đặc biệt sau mổ”, bác sĩ Dung nói.
Bé chào đời giữa tháng 6 khi 31 tuần tuổi thai, nặng 1,5 kg. Ngay sau sinh, bé được chuyển từ Bệnh viện Nhi Hà Nội sang Bệnh viện Tim Hà Nội trong tình trạng suy hô hấp nặng, viêm phổi và mang hàng loạt dị tật tim bẩm sinh phức tạp. Các bác sĩ xác định trẻ bị thông liên thất, thông liên nhĩ, còn ống động mạch lớn, hẹp khít eo động mạch chủ, thiểu sản quai động mạch chủ, hở van ba lá và tăng áp động mạch phổi nặng.
PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội, cho biết nếu không được phẫu thuật khẩn cấp, trẻ gần như không có cơ hội sống. Trong hơn 5 giờ, các phẫu thuật viên vừa vá các lỗ thông trong tim, vừa tạo hình lại quai và eo động mạch chủ. Để bảo vệ não và các cơ quan quan trọng, bệnh nhi được áp dụng kỹ thuật hạ thân nhiệt sâu kết hợp tưới máu não chọn lọc trong suốt thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể.
“Đây là một trong những ca phẫu thuật khó nhất bởi bệnh nhi chỉ nặng 1,5 kg nhưng phải mổ tim hở, ngừng tim và sử dụng máy tuần hoàn ngoài cơ thể”, PGS Hiền nói, thêm rằng bệnh viện từng phẫu thuật cho trẻ nặng khoảng 800 g nhưng chủ yếu là các kỹ thuật sửa chữa ngoài tim khi tim vẫn đập. Trường hợp này phải sửa chữa toàn bộ cấu trúc trong tim, buộc tim ngừng đập và duy trì tuần hoàn bằng máy ngoài cơ thể.
Với trẻ sinh non có cân nặng quá thấp, tổng lượng máu trong cơ thể rất ít. Việc sử dụng máy tuần hoàn ngoài cơ thể cùng thuốc chống đông có thể gây xuất huyết não, rối loạn điện giải và tổn thương nhiều cơ quan. Các mô tim và mạch máu cũng rất mỏng manh, dễ rách và chảy máu, đòi hỏi mọi thao tác phải đạt độ chính xác gần như tuyệt đối.
Vượt qua ca mổ mới chỉ là bước đầu, bé và các bác sĩ tiếp tục phải đối mặt với những ngày hồi sức căng thẳng sau đại phẫu. Do trải qua cuộc đại phẫu kéo dài trong bối cảnh đang nhiễm trùng trước mổ, bệnh nhi vẫn đối mặt nguy cơ suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn và nhiễm trùng bùng phát bất cứ lúc nào.
Bác sĩ Dung cho hay do sinh non, phổi của bệnh nhi chưa trưởng thành, hệ cơ hô hấp còn yếu nên khả năng tự thở rất hạn chế. Sau sinh, trẻ tiếp tục bị tổn thương phổi do lượng máu lên phổi quá nhiều, nhiễm trùng phổi và phải thở máy kéo dài. Cuộc đại phẫu tim có sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể càng làm tình trạng tổn thương phổi nặng hơn, khiến việc cai máy thở sau mổ trở thành một trong những thách thức lớn nhất.
Để giúp bệnh nhi tự thở trở lại, êkíp hồi sức phải chăm sóc phổi liên tục và tỉ mỉ bằng nhiều biện pháp phối hợp như thở máy ở tư thế nằm sấp, vật lý trị liệu hô hấp, tập thở, tăng cường dinh dưỡng và điều trị kháng sinh. Các bác sĩ còn sử dụng đệm chuyên dụng giúp bé duy trì tư thế nằm tối ưu, giữ đường thở thông thoáng, cải thiện thông khí, giảm các biến chứng ở trẻ sinh non phải nằm điều trị kéo dài.
Sau nhiều ngày điều trị tích cực, bé được cai máy thở thành công, tự hô hấp bằng chính lá phổi và hệ cơ hô hấp của mình.
Theo các bác sĩ, thành công của ca điều trị này nhờ sự phối hợp liên tục giữa nhiều chuyên khoa, từ sơ sinh, gây mê hồi sức, phẫu thuật tim mạch đến hồi sức sau mổ. Hành trình 20 ngày không chỉ cứu sống một trẻ sinh non mang trái tim đa dị tật mà còn đánh dấu một ca phẫu thuật tim hở đặc biệt, vượt qua những giới hạn vốn được xem là thách thức lớn của ngoại khoa tim mạch nhi.
Tin vui là cải xoong vô cùng dễ mua tại Việt Nam, từ lâu đã trở thành một loại rau quen thuộc của nhiều gia đình Việt. Nắm rõ lợi ích dinh dưỡng của cải xoong sẽ giúp mọi người “mạnh dạn” dùng nó để chế biến thành nhiều món ăn lành mạnh, tốt cho sức khỏe gia đình.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ đánh giá mật độ dinh dưỡng của 47 loại rau củ và trái cây dựa trên hàm lượng của 17 dưỡng chất quan trọng, sau đó tiến hành xếp hạng. Cải xoong đạt vị trí số 1 nhờ hàm lượng vitamin và khoáng chất rất cao, đồng thời là loại thực phẩm duy nhất đạt điểm tuyệt đối 100/100.
Cải xoong thuộc họ Cải (Brassicaceae), chứa rất ít calo nhưng giàu dưỡng chất, đặc biệt là vitamin K - dưỡng chất cần thiết cho quá trình đông máu và duy trì sức khỏe xương.
Ngoài ra, cải xoong còn chứa nhiều chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào trước tổn thương do các gốc tự do gây ra. Nhờ đó, loại rau này có thể góp phần làm giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính liên quan đến stress oxy hóa, theo The Mirror (Anh).
Phó giáo sư xã hội học Jennifer Di Noia, Đại học William Paterson (Mỹ), cho biết: “Những thực phẩm được xếp hạng cao cung cấp nhiều dưỡng chất hơn trên mỗi lượng calo”.
Xếp sau cải xoong là cải thảo Trung Quốc và cải cầu vồng (chard). Các vị trí còn lại trong nhóm dẫn đầu gồm:
Theo bà Di Noia, các loại rau củ và trái cây siêu dinh dưỡng có mối liên quan chặt chẽ với việc giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính, bao gồm bệnh tim mạch, các bệnh thoái hóa thần kinh và một số loại ung thư.
Bà cho rằng bảng xếp hạng có thể giúp người tiêu dùng lựa chọn thực phẩm hiệu quả hơn để đáp ứng nhu cầu năng lượng hằng ngày và tối ưu lượng dưỡng chất nhận được từ chế độ ăn.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết dù cùng có nguồn gốc từ mía hoặc củ cải đường và thành phần chính đều là sucrose, đường trắng và đường nâu lại có những điểm khác biệt rất rõ rệt về bản chất và hương vị.
Đường trắng là loại sucrose đã được tinh luyện gần như hoàn toàn, loại bỏ sạch mọi tạp chất để cho ra những hạt đường có màu trắng tinh khiết và vị ngọt sắc. Ngược lại, đường nâu thực chất là đường trắng nhưng còn giữ lại hoặc được phối trộn bổ sung thêm mật mía (molasses). Chính lớp mật mía đặc sánh này đã tạo nên màu sắc sẫm đặc trưng và mang lại cho đường nâu hương thơm caramel thoang thoảng. Nhờ thành phần mật mía này mà đường nâu cũng chứa một lượng nhỏ các khoáng chất tự nhiên như canxi, kali, sắt và magie.
Mặc dù đường nâu có chứa canxi, kali, sắt và magie nhờ lớp mật mía, nhưng hàm lượng của chúng cực kỳ không đáng kể. Ví dụ thực tế, một thìa cà phê đường nâu chỉ chứa lượng khoáng chất rất nhỏ, thường chưa tới vài % nhu cầu khuyến nghị hằng ngày của cơ thể.
"Để bạn dễ hình dung, nếu muốn nhận được lượng sắt hay magie đủ 'có ý nghĩa' cho sức khỏe từ đường nâu, bạn sẽ phải ăn hàng lạng, thậm chí hàng cân đường mỗi ngày. Lúc này, tác hại từ lượng calo rỗng và lượng đường quá tải nạp vào cơ thể (gây béo phì, tiểu đường, tim mạch) sẽ vượt xa hoàn toàn lợi ích nhỏ từ lượng ít khoáng chất kia", bác sĩ Châu Thị Anh phân tích.
Nói cách khác, đường nâu đúng là có nhiều vi chất hơn đường trắng, nhưng lượng quá nhỏ để tạo ra lợi ích sức khỏe thực tế.
Xét về lượng calo và khả năng gây tăng cân, đường trắng và đường nâu gần như không có sự khác biệt khi mỗi gram của 2 loại đều cung cấp khoảng 4 kcal. Do mức chênh lệch calo là không đáng kể, yếu tố quan trọng nhất đối với người ăn kiêng vẫn luôn là tổng lượng đường tiêu thụ, tổng năng lượng nạp vào và tần suất sử dụng đồ ngọt hằng ngày.
Tương tự, chỉ số đường huyết của 2 loại đường này cũng khác nhau rất ít. Dù đường nâu đôi khi có chỉ số đường huyết thấp hơn một chút nhờ thành phần mật mía, nhưng mức chênh này hoàn toàn không đủ lớn để tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong việc kiểm soát cân nặng, quản lý insulin hay giảm nguy cơ tiểu đường.
Nếu mục tiêu của bạn là giảm cân, kiểm soát đường huyết và hướng tới một lối sống lành mạnh, thì việc cắt giảm tổng lượng đường tiêu thụ hằng ngày quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ đổi từ đường trắng sang đường nâu. Hãy xem đường nâu như một lựa chọn mang tính cá nhân về hương vị với mùi caramel đặc trưng và rất phù hợp để làm bánh hay pha chế đồ uống chứ nó hoàn toàn không phải là một "phiên bản healthy" thực sự.
"Vì vậy, thay vì bận tâm về màu sắc của đường, chiến lược hiệu quả hơn nhiều cho người ăn kiêng là tập trung kiểm soát khẩu phần tổng thể: chủ động giảm đồ uống có đường, hạn chế thực phẩm siêu chế biến và ưu tiên các nguồn carbohydrate giàu chất xơ từ tự nhiên", bác sĩ Anh chia sẻ.
Tăng huyết áp và suy tim là những bệnh lý tim mạch mạn tính phổ biến, có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận và thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được kiểm soát tốt. Bên cạnh việc tuân thủ điều trị bằng thuốc, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kiểm soát bệnh và nâng cao chất lượng sống.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Mỹ Dung, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Tim Tâm Đức, nguyên tắc quan trọng hàng đầu là kiểm soát lượng muối (natri). Ăn quá mặn khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp và tạo thêm gánh nặng cho tim. Người tăng huyết áp và suy tim giai đoạn 1, 2 nên hạn chế dưới 5 g muối mỗi ngày; người suy tim nặng (giai đoạn 3) cần giảm xuống dưới 4 g muối/ngày, thậm chí chỉ 2 - 3 g muối/ngày theo chỉ định của bác sĩ nếu ở giai đoạn 4.
Để giảm lượng muối tiêu thụ, người bệnh nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, giò chả, thịt xông khói, đồ hộp, mì ăn liền, bánh snack; đồng thời tránh các món dưa muối, mắm và hải sản khô. Khi ăn uống hằng ngày, không nên thêm nước chấm, hạn chế uống hết nước canh hoặc nước lèo vì đây là những nguồn chứa nhiều natri “ẩn”.
Bác sĩ Mỹ Dung cho hay, nguyên tắc thứ 2 là hạn chế chất béo xấu và ưu tiên chất béo có lợi cho tim mạch. Người bệnh nên giảm các thực phẩm giàu chất béo bão hòa và cholesterol như bánh kem, bánh quy, thực phẩm chiên ngập dầu hoặc các món ăn công nghiệp chế biến sẵn. Thay vào đó, nên ưu tiên các loại dầu thực vật như dầu ô liu, dầu hạt cải, dầu mè, dầu đậu nành và tăng cường thực phẩm giàu omega-3.
Omega-3 được xem là dưỡng chất có lợi cho sức khỏe tim mạch nhờ khả năng hỗ trợ giảm viêm và cải thiện chức năng mạch máu. Nguồn omega-3 tốt có trong cá hồi, cá thu, cá mòi, hạt lanh và quả óc chó.
Bên cạnh muối và chất béo, kiểm soát lượng nước uống cũng là yêu cầu quan trọng, đặc biệt với người suy tim. Khi chức năng bơm máu của tim suy giảm, cơ thể dễ bị ứ dịch, gây phù chân, khó thở và làm bệnh tiến triển nặng hơn.
Theo bác sĩ Dung, thông thường, tổng lượng dịch mỗi ngày của người suy tim chỉ nên dao động khoảng 1,5 - 2 lít, bao gồm cả nước uống, sữa, nước ép, súp, cháo và nước canh. Người bệnh nên chia nhỏ lượng nước uống trong ngày thay vì uống nhiều cùng lúc. Đối với các trường hợp suy tim nặng có phù, lượng dịch cần được tính toán cụ thể theo hướng dẫn của bác sĩ.
Ngoài chế độ ăn uống, việc duy trì vận động phù hợp, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, kiểm soát căng thẳng và khám sức khỏe định kỳ cũng là những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát tăng huyết áp và suy tim hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.
