Chiều 23-7, tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, người phát ngôn Phạm Thu Hằng nhận được câu hỏi đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam trước vụ đụng độ gần đây giữa Philippines và Trung Quốc tại bãi Cỏ Mây.
Phản hồi về vấn đề này, đại diện Bộ Ngoại giao đề nghị các bên liên quan kiềm chế, hành xử phù hợp với luật pháp quốc tế, tôn trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của quốc gia ven biển được xác lập phù hợp với Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS 1982) và thực hiện nghiêm túc, đầy đủ Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), tạo môi trường thuận lợi cho đàm phán COC.
Bà Hằng cũng kêu gọi các bên tuân thủ các quy định quốc tế về an toàn hàng hải, hàng không; giải quyết các tranh chấp, khác biệt bằng biện pháp hòa bình, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực và đóng góp tích cực vào việc duy trì hòa bình, ổn định trong khu vực.
Cũng liên quan đến Biển Đông, người phát ngôn Phạm Thu Hằng cho biết tại chuỗi hội nghị ASEAN và các nước đối tác vừa qua tại Philippines, các nước đều nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông, tôn trọng luật pháp quốc tế, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.
“Các nước ASEAN và Trung Quốc cũng đã khẳng định nỗ lực trong năm 2026 sẽ hoàn tất đàm phán COC thực chất, hiệu quả và phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt UNCLOS 1982”, bà Hằng nêu rõ.
Trước đó ngày 20-7, Trung Quốc và Philippines cùng tố cáo binh sĩ bên kia ra tay trước trong vụ chạm trán tại bãi Cỏ Mây.
Hải cảnh Trung Quốc tố binh sĩ Philippines “ra tay tấn công trước lực lượng chấp pháp Trung Quốc bằng mái chèo và gậy”, gọi đây là những “cuộc tấn công ác ý” nhằm vào lực lượng chấp pháp nước này.
Ở chiều ngược lại, quân đội Philippines tố một xuồng cao su bơm hơi của Trung Quốc chở 8 người đã lượn quanh, chụp ảnh và quay video tàu BRP Sierra Madre vào thời điểm xảy ra vụ việc. Vụ đụng độ nổ ra sau khi phía Philippines cử hai xuồng cao su ra xua đuổi nhóm tàu Trung Quốc.
Nằm trong quần đảo Trường Sa, bãi Cỏ Mây cách đảo Palawan của Philippines khoảng 200km, cách đảo Hải Nam của Trung Quốc hơn 1.000km. Năm 1999, quân đội Philippines cho tàu BRP Sierra Madre lao lên thực thể này, chủ động để mắc cạn. Từ đó đến nay, con tàu hoạt động như một tiền đồn của Philippines tại khu vực.
Theo Hãng tin AFP, trong tuyên bố được Đài Phát thanh và truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) dẫn lại ngày 11-7, Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravani nói tại New York: "Nếu Mỹ tiếp tục vi phạm các nghĩa vụ theo Bản ghi nhớ Islamabad, Iran sẽ không còn coi mình bị ràng buộc bởi các cam kết theo bản ghi nhớ này".
Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ (MOU) vào giữa tháng 6, thắp lên hy vọng cuộc xung đột khiến hàng ngàn người thiệt mạng và làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu sẽ sớm khép lại.
Hai nước đã bước vào giai đoạn đàm phán trong 60 ngày về các chi tiết để tiến tới đạt thỏa thuận cuối cùng. Tuy nhiên những ngày gần đây, hai bên liên tục tấn công qua lại, làm dấy lên nguy cơ đổ vỡ các cuộc đàm phán.
Sau các cuộc đụng độ này, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn đã chấm dứt, nhưng cho biết các cuộc đàm phán với Iran vẫn sẽ tiếp tục.
Phát biểu trước báo chí ngày 10-7, Đại sứ Iran Amir Saeid Iravani cáo buộc Washington "đã vi phạm nghĩa vụ của mình khi phát động và tiếp tục các cuộc tấn công quân sự quy mô lớn nhằm vào chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Iran".
"Iran vẫn cam kết thực hiện trung thành bản ghi nhớ, với điều kiện Mỹ cũng tuân thủ đầy đủ và nghiêm túc các nghĩa vụ của mình", ông nói thêm.
Theo Hãng tin Reuters, không có vụ tấn công mới nào được ghi nhận trong ngày 10-7 hoặc rạng sáng 11-7.
Trước đó, ít nhất 17 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào 6 thành phố ở Iran trong hai ngày 8 và 9-7, theo người đứng đầu Trung tâm Quan hệ công chúng và thông tin thuộc Bộ Y tế Iran. Ngoài ra có 115 người bị thương.
Ngày 11-7, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đến Oman để thảo luận về các biện pháp bảo đảm tàu thuyền đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh Washington tìm kiếm cam kết công khai từ Tehran về việc bảo đảm tàu thuyền quá cảnh tự do và an toàn tại eo biển này.
Một nguồn tin cấp cao từ Iran nói Iran, Mỹ, Qatar và Pakistan đã nhất trí tổ chức một cuộc điện đàm, và các bên trung gian đang nỗ lực sắp xếp để cuộc gọi diễn ra trong ngày 11-7, trong lúc ông Araghchi có mặt tại Oman.
Công ty Trump Media & Technology (TMTG), đơn vị sở hữu nền tảng Truth Social, cho biết đang tính đến phương án tạo các gói trả phí để nhận thông báo từ các tài khoản nổi tiếng trên Truth Social sớm hơn người dùng miễn phí, AP đưa tin ngày 17.7
Dịch vụ này có tên Truth PSI và tính năng tương tự các nền tảng mạng xã hội khác, khi cho phép người mua truy cập các bài đăng sớm hơn vài mili giây. Tuy nhiên, điểm được giới quan sát chú ý là tài khoản của Tổng thống Trump đang hoạt động năng nổ nhất trên Truth Social.
Điều này để ngỏ khả năng các nhà đầu tư, công ty giao dịch nhận các tuyên bố quan trọng của ông Trump về kinh tế, chính trị, an ninh sớm hơn, từ đó ra quyết định mua bán cổ phiếu. Giới phân tích nhận định những chênh lệch thời gian nhận thông báo dù rất nhỏ nhưng điều đó có thể tác động đáng kể đến tình hình mua bán trên thị trường chứng khoán.
Thông cáo của TMTG hôm 16.7 nêu rõ các nhà đầu tư sẽ thấy bài đăng “từ những tài khoản có thứ hạng cao nhất trên Truth Social” sớm hơn người khác. Về thứ hạng này, ông Trump đang có nhiều người theo dõi nhất, với khoảng 13 triệu người, xếp sau là những người con Donald Trump Jr và Eric Trump.
Hiện TMTG chưa bình luận thêm và cũng không nêu liệu bài đăng của ông Trump có nằm ngoài gói nhận thông báo sớm hay không, cũng như chưa rõ mức phí đăng ký là bao nhiêu.
Các bài viết của chủ nhân Nhà Trắng thường mang lại tác động đáng kể trên thị trường tài chính. Gần đây, những thông điệp về thuế quan, tình hình chiến sự Trung Đông ảnh hưởng lớn đến giá dầu và lạm phát.
Luật xung đột lợi ích tại Mỹ cấm các quan chức chính phủ kiếm lợi từ chức vụ bằng cách chia sẻ thông tin công khai. Luật này không áp dụng với tổng thống và phó tổng thống, song các đời tổng thống Mỹ trong nhiều thập niên qua vẫn ngầm tuân thủ quy định, thông qua việc giao quyền mua bán cổ phiếu, tài sản kinh doanh cho các quỹ ủy thác ẩn danh (blind trust). Khi này, các tổng thống không biết tài sản của bản thân được mua bán ra sao, qua đó tạo tính độc lập và tránh bị cáo buộc lợi dụng chức vụ để thu lợi.
Cảnh sát Australia hôm 7/4 bắt cựu quân nhân Ben Roberts-Smith, 47 tuổi, tại sân bay Sydney với 5 cáo buộc về tội ác chiến tranh, liên quan 5 dân thường bị sát hại ở Afghanistan trong giai đoạn 2009-2012. Mỗi tội danh có mức án tối đa 5 năm tù.
Cảnh sát liên bang Australia cho biết các nạn nhân không phải lực lượng tham gia xung đột vào thời điểm xảy ra sự việc. Họ bị giam, không mang vũ khí và nằm dưới quyền kiểm soát của binh sĩ Australia.
Theo cáo trạng, Roberts-Smith đã trực tiếp bắn các nạn nhân hoặc lệnh cho cấp dưới làm điều này dưới sự chứng kiến của mình.
Roberts-Smith bị từ chối bảo lãnh và bị giam qua đêm ở trại Silverwater, phía tây Sydney. Phiên điều trần về xin tại ngoại được tổ chức sáng 8/4, song Roberts-Smith không xuất hiện theo hình thức trực tuyến hay trực tiếp.
Jordan Portokalli, luật sư của Roberts-Smith, nói với tòa rằng sẽ không nộp đơn xin thả cựu quân nhân này, mà đề nghị tổ chức phiên điều trần trực tiếp trong hôm nay.
Thẩm phán Lucas Swan ra lệnh đưa vụ án ra xem xét tiếp vào ngày 4/6, đồng nghĩa Roberts-Smith sẽ phải ngồi tù cho đến thời điểm đó nếu đội ngũ bào chữa không thể xin tổ chức điều trần sớm hơn.
Các cáo buộc được đưa ra sau khi cảnh sát liên bang Australia mở cuộc điều tra chung với Văn phòng Điều tra viên Đặc biệt, bộ phận được thành lập để xem xét những nghi vấn về sai phạm mang tính hình sự của binh sĩ Australia. Cuộc điều tra bắt đầu từ năm 2021.
Roberts-Smith liên tục phủ nhận cáo buộc cho rằng bản thân có hành vi sai trái trong thời gian tại ngũ.
Ben Roberts-Smith là cựu thành viên Trung đoàn Đặc nhiệm (SASR) tinh nhuệ của Australia, được ca ngợi là "anh hùng quốc gia" vì những hành động trong 6 đợt triển khai tới Afghanistan năm 2006-2012.
Đây được coi là cựu binh còn sống có nhiều thành tích nhất của Australia và đã được trao tặng hàng loạt huân chương, trong đó có huân chương Chữ thập Victoria, phần thưởng cao quý nhất dành cho các thành viên lực lượng vũ trang Anh và Khối Thịnh vượng chung.
