Mỗi mùa tựu trường, bên cạnh niềm vui ngày khai giảng, dư luận lại dấy lên những tranh luận về các khoản đóng góp, về vai trò của ban đại diện cha mẹ học sinh và về ranh giới giữa sự đồng hành với nhà trường và nguy cơ phát sinh lạm thu.
Trong bối cảnh này, Bộ GD-ĐT đưa ra lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh và phối hợp giáo dục giữa gia đình với cơ sở giáo dục nhằm thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT đã ban hành cách đây 15 năm.
Nếu Thông tư 55 chủ yếu tập trung vào điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh, thì dự thảo mới mở rộng thành điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh và phối hợp giáo dục giữa gia đình với cơ sở giáo dục. Đây không chỉ là vài chữ được bổ sung. Đó còn là sự thay đổi trong cách tiếp cận và tư duy quản trị trường học hiện đại.
Giáo dục hiện đại không còn là trách nhiệm riêng của nhà trường. Trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, mục tiêu giáo dục hướng đến phát triển phẩm chất, năng lực, kỹ năng sống, năng lực số, tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng… Những mục tiêu ấy chỉ có thể đạt được khi gia đình và nhà trường cùng đồng hành.
Trong thực tế nhiều năm qua, ở không ít nơi, ban đại diện cha mẹ học sinh vô tình bị “hành chính hóa”. Có nơi ban đại diện đứng ra vận động kinh phí cho nhiều hoạt động ngoài phạm vi chức năng. Có nơi phụ huynh lại cho rằng ban đại diện có quyền quyết định những vấn đề thuộc quản lý nhà trường. Chính sự chưa rõ ràng này đã tạo ra không ít hiểu lầm và áp lực cho cả phụ huynh lẫn hiệu trưởng.
Dự thảo lần này quy định khá rõ: Ban đại diện cha mẹ học sinh là tổ chức đại diện của cha mẹ học sinh; không có tư cách pháp nhân, không có con dấu, không có tài khoản riêng; không thực hiện chức năng quản trị, quản lý hoặc điều hành cơ sở giáo dục.
Như vậy, quy định này sẽ giúp trả ban đại diện về đúng vị trí của mình – là cầu nối giữa phụ huynh và nhà trường, chứ không phải là một “bộ máy quản lý” trong trường học. Một điểm tiến bộ khác là dự thảo lần đầu tiên quy định tương đối đầy đủ về cơ chế đối thoại, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị và trách nhiệm xử lý của cơ sở giáo dục.
Đây vẫn là nội dung được xã hội quan tâm nhất. Nếu như Thông tư 55 chủ yếu quy định nguyên tắc không ép buộc, không quy định mức bình quân và cấm ban đại diện thu những khoản phục vụ hoạt động của nhà trường như mua sắm trang thiết bị, sửa chữa cơ sở vật chất hay khen thưởng giáo viên, thì dự thảo năm 2026 đã dành hẳn một chương quy định từ việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng, công khai, bàn giao, kiểm tra, giám sát đến xử lý vi phạm đối với khoản hỗ trợ tự nguyện.
Là hiệu trưởng, tôi hoàn toàn đồng tình với việc phải ngăn chặn mọi biểu hiện lạm thu, mọi hình thức biến sự tự nguyện thành nghĩa vụ bắt buộc. Điều đó không chỉ bảo vệ quyền lợi của phụ huynh mà còn bảo vệ uy tín của nhà trường.
Tuy nhiên, từ thực tiễn quản lý trường học, tôi cũng mong dự thảo tiếp tục được hoàn thiện để giải quyết một vấn đề khác. Đó là làm thế nào để phân định thật rõ giữa khoản hỗ trợ tự nguyện phục vụ hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh với khoản tài trợ hợp pháp dành cho cơ sở giáo dục theo các quy định hiện hành.
Thực tế hiện nay, nhiều trường tổ chức các hoạt động STEM, nghiên cứu khoa học, trải nghiệm, hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống, hỗ trợ học sinh khó khăn hay các chương trình phát triển văn hóa đọc. Rất nhiều phụ huynh, cựu học sinh và doanh nghiệp mong muốn đồng hành bằng nguồn lực hợp pháp, minh bạch.
Nếu ranh giới giữa “hỗ trợ cho ban đại diện” và “tài trợ cho nhà trường” chưa được hướng dẫn thật cụ thể, hiệu trưởng sẽ rất dè dặt trong việc tiếp nhận sự đồng hành. Chỉ một cách hiểu khác nhau cũng có thể dẫn đến những băn khoăn không đáng có.
Một hành lang pháp lý tốt phải đạt được hai mục tiêu cùng lúc: đủ chặt để ngăn ngừa lạm thu, nhưng cũng đủ rõ và đủ thông thoáng để khuyến khích những đóng góp tự nguyện, hợp pháp vì sự phát triển của học sinh.
Điều xã hội mong muốn không phải là một ban đại diện cha mẹ học sinh “mạnh” hay “yếu”, mà là một ban đại diện hoạt động đúng vai trò, đúng pháp luật.
Nhà trường không thể thay thế gia đình. Gia đình cũng không thể thay thế nhà trường. Chỉ khi cả hai cùng nhìn về một mục tiêu chung là sự phát triển toàn diện của người học thì mọi quy định pháp lý mới thực sự đi vào cuộc sống.
Theo kế hoạch, trong tháng 4, TP.HCM sẽ thực hiện kiểm tra 317 cơ sở cung cấp suất ăn, cung cấp nguyên liệu, thực phẩm cho trường học.
Nội dung kiểm tra sẽ tập trung vào việc chấp hành pháp luật về an toàn thực phẩm. Trong đó kiểm tra về hồ sơ pháp lý gồm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với những cơ sở thuộc diện phải có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
TP.HCM cũng kiểm tra điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại cơ sở: vệ sinh, trang thiết bị, dụng cụ; điều kiện về con người... Kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng của nguyên liệu, thực phẩm dùng để chế biến suất ăn cung cấp cho học sinh; nguyên liệu, thực phẩm dùng để sản xuất, kinh doanh các loại thực phẩm cung cấp cho trường học.
TP.HCM còn kiểm tra hồ sơ tự công bố sản phẩm/đăng ký bản công bố sản phẩm, ghi nhãn; việc thực hiện chế độ kiểm thực 3 bước và lưu mẫu; các hồ sơ pháp lý và nội dung khác có liên quan theo yêu cầu.
UBND TP.HCM giao trách nhiệm Sở An toàn thực phẩm sẽ thành lập các đoàn kiểm tra, phối hợp với UBND các phường, xã, đặc khu kiểm tra các cơ sở cung cấp suất ăn cho trường học; các cơ sở cung cấp nguyên liệu, thực phẩm cho trường học. Trong trường hợp cần thiết, các đoàn kiểm tra có thể mời các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan phối hợp kiểm tra.
Sở An toàn thực phẩm tổng hợp, báo cáo kết quả kiểm tra khi kết thúc đợt kiểm tra cho UBND TP. Ngoài ra, Sở An toàn thực phẩm báo cáo nhanh kết quả kiểm tra khi có yêu cầu.
Theo kế hoạch, việc kiểm tra nhằm đánh giá việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo đảm an toàn thực phẩm của các cơ sở cung cấp suất ăn bán trú, cung cấp thực phẩm phục vụ bữa ăn cho học sinh trong trường học.
Ngoài ra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm về an toàn thực phẩm, hạn chế, ngăn ngừa các sự cố về an toàn thực phẩm, góp phần làm tốt công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe học sinh. Đồng thời, tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Thông qua hoạt động kiểm tra, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những bất cập, yếu kém trong công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an toàn thực phẩm.
Thời gian qua, như Thanh Niên phản ảnh, liên tiếp có nhiều vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm bữa ăn bán trú cho học sinh. Trong đó vừa mới đây vụ gần 300 tấn lợn bệnh của Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát (Công ty Cường Phát, Hà Nội) có thể lọt vào bữa ăn học đường, nhiều phụ huynh lo lắng, bất an. Sau đó lại có thông tin phụ huynh một trường mầm non ở Thái Nguyên phát hiện thịt lợn chuẩn bị đưa vào nấu ăn bán trú cho học sinh có mỡ màu vàng. Khi các phụ huynh tự góp tiền kiểm nghiệm thì kết quả thịt lợn dương tính với vi khuẩn E.coli và vi rút dịch tả lợn châu Phi.
Trước đó, hồi cuối tháng 1.2026, tại TP.HCM xảy ra vụ công ty cung cấp suất ăn cho hàng loạt trường học vướng nghi vấn dùng thực phẩm không rõ nguồn gốc. Nhiều trường phải tạm dừng tổ chức bữa ăn bán trú, sau đó đã đổi nhà cung cấp suất ăn.
Trường THPT Nguyễn Tất Thành tổ chức chương trình văn nghệ với chủ đề “Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước” do chính học sinh nhà trường thực hiện.
Các tiết mục tái hiện nhiều dấu mốc trong cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh như thời niên thiếu, cuộc trò chuyện với cha trước lúc chia xa, thời gian dạy học tại trường Dục Thanh và khoảnh khắc xuống tàu Amiral Latouche Tréville tại Bến cảng Nhà Rồng cùng hành trình hoạt động cách mạng tại nơi đất khách.
Em Phạm Thiên Phú, học sinh lớp 10, gây chú ý khi đảm nhận vai người thanh niên Nguyễn Tất Thành qua nhiều phân cảnh quan trọng. Nam sinh cho biết áp lực lớn nhất khi hóa thân thành Bác Hồ thời trẻ là phải thể hiện được diễn biến tâm lý của nhân vật qua từng giai đoạn.
Theo Thiên Phú, ở cảnh chia tay với cha, em phải thể hiện nỗi buồn và sự day dứt. Ngay sau đó là phân cảnh bước xuống tàu ra đi tìm đường cứu nước, nhân vật lại mang tâm thế của sự quyết tâm và khát vọng lớn.
Để chuẩn bị cho vai diễn, Thiên Phú đã dành nhiều thời gian xem tư liệu về Bác Hồ, tập luyện từ dáng đi, cách giao tiếp đến thần thái trên sân khấu.
Cô Mỹ Á, giáo viên bộ môn múa kiêm biên đạo chương trình, cho biết ê-kíp mất gần hai tháng để tìm học sinh phù hợp với vai Nguyễn Tất Thành. Theo cô, ngoài yếu tố ngoại hình, điều quan trọng là học sinh phải thể hiện được thần thái và cảm xúc của nhân vật trên sân khấu.
Bên cạnh hoạt động sân khấu hóa, chương trình còn diễn ra phần giao lưu giữa các thế hệ giáo viên, học sinh và các cá nhân tiêu biểu trong học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Theo cô Á, thông qua chương trình, nhà trường mong muốn học sinh tiếp cận lịch sử bằng hình thức trực quan, sinh động hơn thay vì chỉ học qua sách vở.
Nhà trường cũng mong muốn các hoạt động này sẽ góp phần lan tỏa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong môi trường học đường, đồng thời tạo thêm động lực cho học sinh trong học tập và rèn luyện dưới mái trường mang tên thời thanh niên của Bác.
Dịp này, nhiều trường học tại TPHCM cũng tổ chức loạt hoạt động ý nghĩa nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh nhằm góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lý tưởng sống và lan tỏa việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong cán bộ, giáo viên và học sinh.
Tại Trường THPT Trần Nguyên Hãn (phường Tam Thắng), chương trình kỷ niệm với chủ đề “Người là niềm tin tất thắng” tái hiện sinh động cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Từ tuổi thơ của Người, hành trình ra đi tìm đường cứu nước, từ những năm tháng hoạt động cách mạng đầy gian khó đến sự nghiệp vẻ vang và những giây phút cuối đời gắn với bản Di chúc thiêng liêng đều được khắc họa qua nhiều tiết mục nghệ thuật, tư liệu và phần trình bày giàu cảm xúc.
Trong khi đó, Trường THCS Phước Hưng (phường Bà Rịa) tổ chức nhiều hoạt động thiết thực như báo công dâng Bác, trồng cây, tổng vệ sinh khuôn viên trường, chăm sóc bồn hoa và dọn dẹp vệ sinh.
Đây cũng là cách thầy và trò nhà trường thực hiện lời dạy của Bác Hồ: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”. Qua đó, giúp các em học sinh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh bằng những việc làm cụ thể trong cuộc sống hằng ngày.
Vào lúc 15 giờ 20 chiều nay 1.7, phần 2 chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Biết điểm thi tốt nghiệp, những việc thí sinh cần làm để xét tuyển ĐH" sẽ tiếp tục diễn ra nhằm giúp thí sinh có những lời khuyên hữu ích trong thời điểm quan trọng nhất của giai đoạn đăng ký xét tuyển.
Chương trình được trực tuyến tại địa chỉ: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, Tik Tok Báo Thanh Niên.
Sau khi Bộ GD-ĐT công bố kết quả thi tốt nghiệp THPT hôm nay, cùng với các kết quả kỳ thi khác, các trường ĐH sẽ công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (còn gọi là điểm sàn xét tuyển) cho từng ngành.
Căn cứ vào đây, thí sinh sẽ biết mình có đủ điều kiện để đăng ký xét tuyển vào các ngành của các trường cụ thể hay không.
Vậy điểm sàn xét tuyển các ngành của trường theo các phương thức tuyển sinh năm nay ra sao? Những ngành nào có ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào riêng thí sinh cần lưu ý? Các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh hoặc yếu tố quốc tế, thí sinh có cần điều kiện ngoại ngữ hay không?
Khi thực hiện việc đăng ký, thí sinh cần thực hiện các bước cụ thể nào? Thí sinh cần lưu ý gì về những quy định mới của năm nay, các mốc thời gian cụ thể? Những sai sót kỹ thuật cần tránh để không bỏ lỡ việc đăng ký xét tuyển?
Đặc biệt, các nguyện vọng cần được sắp xếp theo nguyên tắc nào để đạt được mục tiêu trúng tuyển ngành trường mong muốn phù hợp với khả năng thí sinh? Thí sinh nên tham khảo những thông tin gì để đặt nguyện vọng thời điểm này?
Tất cả những nội dung trên sẽ được đại diện các trường giải đáp và đưa ra lời khuyên tại chương trình tư vấn của báo Thanh Niên chiều nay.
Tham gia tư vấn tại chương trình có các khách mời:
Ngoài các nội dung trên, chuyên gia sẽ thông tin thêm về các yếu tố tác động đến việc lựa chọn bậc học, ngành học, trường học, trong đó có chính sách học bổng và hỗ trợ tài chính.
Thí sinh và phụ huynh có thể đặt thêm các câu hỏi cụ thể qua các kênh của Báo Thanh Niên để được giải đáp.
