Tôi từng nghĩ Hội phụ huynh là cầu nối giữa gia đình và nhà trường, giúp các con có thêm những hoạt động ý nghĩa. Nhưng càng trải nghiệm, tôi càng thấy mô hình này đang bị biến tướng ở không ít nơi và đã đến lúc nên xem xét bỏ hẳn.
Trước đây, con tôi học tiểu học ở một trường tư. Mỗi năm, quỹ phụ huynh chỉ khoảng 2-3 triệu đồng và phần lớn được dùng cho các hoạt động của học sinh. Nhìn chung, phụ huynh đều thấy hợp lý vì tiền đóng góp quay trở lại phục vụ chính các con.
Mọi chuyện thay đổi khi con tôi lên cấp hai, học tại một trường công chất lượng cao. Học phí dù thấp hơn nhiều so với trường tư, nhưng quỹ lớp mỗi năm lại luôn ở mức 5-6 triệu đồng. Điều khiến tôi băn khoăn không nằm ở số tiền, mà là cách sử dụng.
Phần lớn các khoản chi đều dành cho giáo viên, ban giám hiệu vào các dịp 20/11, lễ, Tết… Trong khi đó, các hoạt động ngoại khóa, dã ngoại của học sinh lại được thông báo đóng riêng. Nói cách khác, quỹ phụ huynh không còn tập trung cho học sinh như tôi từng nghĩ.
Những năm đầu, ban phụ huynh còn gửi bảng thu – chi để mọi người nắm rõ. Nhưng về sau, có lẽ vì e ngại dư luận và muốn tránh những tranh cãi liên quan đến quy định, việc công khai gần như không còn. Cuối năm học, phụ huynh không nhận được bảng quyết toán. Nếu ai thắc mắc, câu trả lời thường là: “Liên hệ riêng với ban phụ huynh”.
Tôi đã nhiều lần cảm thấy bức xúc, nhưng rồi lại tự nhủ con chỉ còn vài năm học nữa, nên đành cho qua. Tôi tin không ít phụ huynh cũng có tâm lý giống mình: không hài lòng nhưng ngại lên tiếng, sợ ảnh hưởng đến con hoặc đơn giản là không muốn biến chuyện nhỏ thành căng thẳng.
>> Ban phụ huynh vận động tôi mua sáo cho con học Âm nhạc
Mãi đến khi con lớn nhận học bổng du học tại Singapore, tôi mới có cơ hội nhìn thấy một cách vận hành khác. Ở trường học tại đó, hoàn toàn không có ban đại diện phụ huynh. Mọi hoạt động của nhà trường đều do ban giám hiệu, giáo viên và học sinh cùng thống nhất. Phụ huynh không phải đứng ra thu tiền, tổ chức hay lo đối nội, đối ngoại.
Cuộc họp phụ huynh cũng chỉ diễn ra một lần vào đầu năm học và được tổ chức trực tuyến theo từng khối lớp. Cuối học kỳ hoặc cuối năm, nếu học sinh có vấn đề cần trao đổi hoặc phụ huynh có nhu cầu gặp giáo viên, nhà trường sẽ sắp xếp buổi làm việc riêng giữa giáo viên chủ nhiệm, học sinh và phụ huynh.
Mọi thứ diễn ra rất đơn giản, minh bạch và rõ ràng. Không có những khoản đóng góp khó giải thích, không có áp lực phải tham gia các hoạt động của ban phụ huynh, càng không có chuyện phụ huynh trở thành “cánh tay nối dài” của nhà trường.
Sau những trải nghiệm của chính mình, tôi cho rằng đã đến lúc cần nghiêm túc đặt câu hỏi: Hội phụ huynh hiện nay đang phục vụ ai? Nếu mục đích ban đầu là vì học sinh, thì mọi khoản thu – chi cần được công khai và minh bạch tuyệt đối.
Còn nếu Hội phụ huynh đã trở thành nơi gánh vác những việc lẽ ra thuộc trách nhiệm của nhà trường, hoặc là đầu mối cho các khoản đóng góp nhạy cảm, thì có lẽ nên mạnh dạn bỏ đi để trả lại mối quan hệ đúng nghĩa giữa gia đình và trường học.
Bởi cuối cùng, điều phụ huynh cần là sự minh bạch, tôn trọng và một môi trường giáo dục thực sự đặt học sinh ở vị trí trung tâm.
Tôi từng là một du học sinh. Hơn 10 năm trước, tôi cầm tấm bằng tốt nghiệp trở về, và tin rằng mình đã có "tấm vé" đảm bảo cho một công việc tốt, thu nhập cao. Nhưng thực tế không đơn giản như vậy. Nhìn lại hành trình vật lộn tìm việc sau khi về nước của mình, tôi mới hiểu: điều quyết định không phải là học ở đâu, mà là học được gì?
Tôi thấy nhiều bạn trẻ bây giờ cứ nghe tới hai chữ "du học" là mặc định đó là con đường tươi sáng. Nhưng hỏi học ngành gì, định hướng ra sao, thích nghi thế nào... thì họ lại rất mơ hồ, giống như "thầy bói xem voi". Ai cũng nghĩ đi nước ngoài là tốt hơn, nhưng ít ai tự trả lời câu hỏi: mình có phù hợp không?
Sự thật là học trong nước hay du học nước ngoài, không phải ai cũng thành công. Tôi đã gặp không ít người học trong nước nhưng rất giỏi, ra trường làm được việc ngay, thu nhập tốt. Ngược lại, cũng có những người du học xong về vẫn loay hoay, thậm chí thất nghiệp hoặc chấp nhận mức lương thấp hơn bạn bè học trong nước.
Ngay cả bản thân tôi cũng từng rơi vào tình cảnh đó. Tấm bằng nước ngoài không tự động biến tôi thành người giỏi hơn. Những gì nhà tuyển dụng cần là khả năng làm việc thực tế, kỹ năng, thái độ - những thứ không phải cứ đi du học là có.
Nhiều người nghĩ rằng cứ giỏi ngoại ngữ là du học được. Nhưng thực ra, học trong nước bây giờ cũng cần ngoại ngữ. Không có chuyện ở Việt Nam thì "thoải mái" hơn. Ngược lại, nếu học trong nước mà vẫn đầu tư ngoại ngữ bài bản, cơ hội cũng không hề thua kém.
>> Trái đắng du học dù có IELTS 7.0
Còn chuyện du học bây giờ, nói thẳng ra, cũng không còn là "đặc quyền" của những người thật sự xuất sắc. Bởi đi được là một chuyện, học như thế nào, có đáp ứng được công việc sau này hay không lại là chuyện khác. Tôi từng gặp những người giống mình, du học về nhưng không tìm được việc phù hợp, hoặc phải bắt đầu lại từ những vị trí rất thấp. Khi đó, câu hỏi "bao giờ thu hồi vốn?" trở nên rất nặng nề, bởi chi phí du học không phải là con số nhỏ.
Bản thân tôi mất gần ba năm đầu sau khi về nước mới tìm được một công việc ổn định. Những công việc đầu tiên gần như không liên quan nhiều đến ngành học của tôi ở nước ngoài, thu nhập cũng chỉ ở mức đủ sống. Có thời điểm tôi nhận lương thấp hơn cả một người bạn học trong nước. Cảm giác hụt hẫng là có thật, nhất là khi trước đó tôi từng nghĩ mình sẽ "khác biệt" nhờ tấm bằng du học.
Sau nhiều lần nhảy việc, học lại từ đầu và chấp nhận làm những việc nhỏ, tôi mới dần tìm được hướng đi phù hợp. Hiện tại, sau 10 năm, tôi có một công việc ổn định, thu nhập ở mức trung bình khá so với mặt bằng chung. Không quá tệ, nhưng cũng không phải mức mà nhiều người vẫn mặc định dành cho "du học sinh về nước". Tôi không còn kỳ vọng những bước nhảy vọt, mà tập trung làm tốt công việc, tích lũy kinh nghiệm và giữ sự ổn định.
Nhìn lại, tôi không phủ nhận việc du học đã cho mình trải nghiệm và góc nhìn khác. Nhưng nếu nói về hiệu quả tài chính hay lợi thế nghề nghiệp, thì con đường của tôi không hề "dễ thở" hơn so với nhiều người học trong nước.
Vì vậy, nếu ai hỏi tôi "có nên cho con đi du học không?", câu trả lời sẽ không còn là "cứ có điều kiện là đi". Theo tôi, chúng ta chỉ nên đi khi thật sự giỏi, có định hướng rõ ràng, có khả năng tự lập và thích nghi. Còn nếu chưa có gì nổi bật, ngay cả trong môi trường tiếng Việt còn chưa chứng minh được năng lực, thì ra môi trường nước ngoài với rào cản ngôn ngữ và cạnh tranh khốc liệt hơn sẽ càng khó khăn.
Nhiều người nói đi du học để tìm cơ hội định cư. Nhưng tôi nghĩ, nếu mục tiêu chỉ là định cư, thì có những con đường khác thực tế và nhanh hơn nếu gia đình có tiềm lực tài chính. Còn nếu đi theo con đường học tập, làm việc, được bảo lãnh, thì hãy nhìn thẳng vào thực tế: ngay cả người bản xứ cũng còn thất nghiệp, vậy điều gì khiến doanh nghiệp phải chọn và bảo lãnh cho mình nếu mình không thật sự nổi bật?
10 năm va vấp khiến tôi không còn nhìn du học bằng sự hào nhoáng ban đầu. Tôi không phủ nhận giá trị của việc học ở nước ngoài. Nhưng nếu chỉ coi đó là "tấm vé đổi đời", thì rất dễ thất vọng. Suy cho cùng, học ở đâu không quan trọng bằng việc bạn học được gì, làm được gì? Và thành công, dù ở trong nước hay ngoài nước, vẫn luôn là câu chuyện của năng lực.
"Quy định 'Chuyến bay chậm từ 4 giờ do lỗi của hãng bay, hãng bay phải hoàn trả (refund) toàn bộ tiền vé hoặc tiền phần vé chưa sử dụng, khi hành khách không đồng ý đổi thời gian hoặc đổi chuyến. Nhưng vấn đề là làm sao để xác định được lỗi là của hãng hay không khi hãng có thể đổ lỗi do thời tiết? Và cuối cùng khách hàng vẫn phải chấp nhận hết hay sao?".
Đó là thắc mắc của độc giả Hungson xung quanh về quy định mới của Chính phủ về vận tải hàng không áp dụng từ 1/7. Theo đó, hành khách sẽ được hoàn trả toàn bộ tiền vé hoặc phần vé chưa sử dụng, nếu chuyến bay bị chậm từ 4 giờ do lỗi của hãng bay.
Trong khi đó, với chuyến bay chậm từ 2 giờ, hãng bay phải phục vụ nước uống hoặc cung cấp phiếu (voucher) có giá trị tương đương cho hành khách. Hãng bay có thể đổi thời gian đi (re-book) hoặc chuyển đổi hành trình (re-route) để hành khách tới được điểm cuối, nếu họ có yêu cầu. Chuyến bay chậm từ 3 giờ, hãng bay phải phục vụ đồ ăn hoặc voucher tương đương.
>> Tôi chỉ nhận được chai nước suối dù chuyến bay bị delay gần 5 tiếng
Có cùng băn khoăn về việc xác định thời gian chậm chuyến để bồi thường cho khách hàng, bạn đọc Vanhop.nguyen đặt câu hỏi: "4 giờ là tương đương một nửa ngày làm việc bình thường của tôi. Nếu chuyến bay bị chậm 4 giờ, tôi sẽ phải nghỉ nguyên ngày làm việc hôm đó, vậy ai sẽ bồi thường thiệt hại? Tại sao không quy định phạt theo từng khung giờ? ".
Ở một khía cạnh khác, độc giả Hamy chỉ ra nhiều vấn đề cần làm rõ: "Tôn trọng thời gian của hành khách cũng là một phần của chất lượng dịch vụ. Nhưng tôi thắc mắc: Nếu chuyến bay bị hoãn nhiều lần nhưng mỗi lần dưới 4 giờ thì sẽ được tính như thế nào? Liệu quy định mới có giúp giảm tình trạng chậm chuyến hay không?".
"Cần làm rõ 'toàn bộ tiền vé' là như thế nào? Vì trước giờ tôi thấy hoàn vé vẫn có nhưng chỉ hoàn tiền vé, còn các phụ phí sân bay, kiểm tra an ninh... (chiếm phần không nhỏ trong tổng tiền phải trả) nhưng không được hoàn", bạn đọc Huynhnghia nói thêm.
Tôi là sinh viên trường Dược ở Hà Nội, dự kiến năm nay sẽ tốt nghiệp. Vừa rồi, tôi đã qua vòng phỏng vấn, và nhận được offer công việc CRCa (Clinical Research Associate/Coordinator Assistant) - Trợ lý Điều phối viên Nghiên cứu lâm sàng, mức lương 9 triệu đồng một tháng (chưa trừ bảo hiểm).
Theo tôi tìm hiểu được thì lương cho người mới tốt nghiệp, chưa có kinh nghiệm trong lĩnh vực này khoảng 8-10 triệu đồng, nên trong quá trình đàm phán lương, tôi dựa theo khoảng lương này.
Tôi cũng chưa rõ liệu mức lương 9 triệu đồng một tháng là cao hay thấp. Vì lĩnh vực này vài năm gần đây mới tuyển dụng, nên thông tin tôi tìm hiểu được còn khá ít.
Vậy nên tôi viết bài này với mong muốn có anh chị, cô dì chú bác có kinh nghiệm, hiểu biết về lĩnh vực này có thể cho tôi thêm góc nhìn chi tiết hơn về công việc, mức lương cũng như con đường phát triển sau này.
Ngoài ra, những công việc khác trong ngành dược sẽ có mức lương cho người mới ra như thế nào, mong mọi người cho tôi xin thêm ý kiến. Xin cảm ơn mọi người đã dành thời gian đọc bài, rất mong nhận được phản hồi từ mọi người.
