Bài toán 6 tỷ đồng gửi ngân hàng lấy lãi thuê nhà 10 triệu

Càng trưởng thành tôi càng nhận ra một điều trong gia đình, thứ khó nhất không phải là yêu thương nhau. Mà là tôn trọng nhau.

Người Việt mình từ nhỏ đã được dạy "kính trên nhường dưới", dạy phải lễ phép với người lớn, phải biết điều, biết nhịn, biết giữ hòa khí. Những điều đó không sai, thậm chí rất đẹp.

Nhưng càng sống, càng trải nghiệm, tôi càng nghĩ trước khi là bố mẹ chồng - con dâu, bố mẹ vợ - con rể, trước khi là anh em, cô dì, chú bác... thì giữa hai người vẫn nên là mối quan hệ giữa người với người. Mà giữa con người với nhau, điều căn bản nhất phải là sự tôn trọng.

Người trẻ cần lễ phép. Nhưng người lớn cũng cần công bằng và tử tế. Người nhỏ tuổi nên biết nhường. Nhưng người lớn tuổi cũng không nên lấy tuổi tác làm quyền lực.

Tôi nghĩ nhiều mâu thuẫn trong gia đình Việt Nam không bắt đầu từ chuyện tiền bạc hay đúng sai lớn lao. Nó bắt đầu từ cảm giác: "Người kia không tôn trọng mình".

Người lớn cảm thấy con cháu cứng đầu, không còn như ngày xưa. Người trẻ lại cảm thấy mình đã trưởng thành nhưng vẫn không được lắng nghe. Có những người làm cha mẹ cả đời hy sinh nên vô thức nghĩ rằng: "Thương thì phải nghe lời".

Có những người làm con cả đời bị áp đặt nên khi trưởng thành chỉ muốn được tự quyết cuộc sống của mình. Rồi khoảng cách thế hệ bắt đầu từ đó.

Tôi vẫn luôn tin rằng hiếu thảo không có nghĩa là phục tùng. Và có ý kiến riêng cũng không đồng nghĩa với vô lễ. Một người trẻ trưởng thành là người biết nói chuyện mềm mỏng nhưng vẫn có ranh giới. Một người lớn đáng kính là người không cần dùng quyền uy vẫn khiến con cháu nể trọng.

Sự tôn trọng thật sự chưa bao giờ đến từ việc: "Ai lớn tuổi hơn". Mà đến từ cách người đó cư xử. Gia đình khỏe mạnh không phải là gia đình không có tranh cãi. Mà là nơi người trẻ được nói, người lớn được lắng nghe, và không ai phải dùng sự im lặng hay nhịn nhục để giữ bình yên.

Càng trưởng thành tôi càng hiểu muốn được tôn trọng, trước hết mình cũng phải biết tôn trọng người khác. Dù là người trẻ hay người lớn tuổi... thì điều đó vẫn luôn đúng.

Tin Gốc: Vnexpress

Sự ngạc nhiên ấy hoàn toàn dễ hiểu bởi từ nhiều năm nay, trong suy nghĩ của không ít phụ huynh, một học sinh giỏi Toán đương nhiên phải hướng đến lớp chuyên Toán, trường chuyên Toán hoặc ít nhất cũng phải thử sức ở một kỳ thi chuyên để chứng minh năng lực của mình.

Con tôi cũng là một học sinh có thành tích tốt ở môn học này. Trong các kỳ thi thử vào lớp 10, điểm Toán của con dao động từ 8,5 đến 10 điểm. Kết quả chính thức trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 là 9,5 điểm. Con đã đỗ vào một trường THPT công lập nổi tiếng mà gia đình mong muốn.

Với nhiều người, đó có thể là nền tảng lý tưởng để tiếp tục chinh phục cánh cửa trường chuyên. Nhưng tôi đã quyết định không cho con thi chuyên, và đến hôm nay, tôi vẫn tin đó là lựa chọn phù hợp với hoàn cảnh của gia đình mình.

Điều khiến tôi băn khoăn không phải là năng lực của con, mà là cái giá phải trả cho một cuộc cạnh tranh quá khốc liệt. Trong nhiều năm quan sát các học sinh chuyên Toán, tôi nhận thấy có một thực tế ít được nhắc đến: thi trường chuyên không chỉ là cuộc thi kiến thức, mà còn là cuộc thi về sức chịu đựng áp lực.

Để đạt được một suất vào lớp chuyên Toán, học sinh không chỉ cần học tốt chương trình phổ thông mà còn phải dành rất nhiều thời gian cho các dạng bài nâng cao, bài toán tư duy và các chuyên đề khó vượt xa nội dung sách giáo khoa. Đó là những bài toán đòi hỏi khả năng suy luận sâu, kỹ năng biến đổi phức tạp và thời gian luyện tập kéo dài trong nhiều năm.

Nhiều phụ huynh thường nhìn thấy hào quang của trường chuyên nhưng ít nhìn thấy những buổi tối học thêm kéo dài, những kỳ nghỉ hè bị lấp đầy bởi các lớp luyện thi, những cuối tuần gần như không còn thời gian nghỉ ngơi. Có những học sinh lớp 8, lớp 9 đã phải dành phần lớn thời gian cho việc giải đề, học chuyên đề và chạy theo lịch học dày đặc. Các em ở độ tuổi đáng lẽ cần được phát triển toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần lại bị cuốn vào guồng quay của thành tích.

Tôi từng tự hỏi mục tiêu cuối cùng của việc thi chuyên là gì. Nếu mục tiêu là để con được học trong môi trường tốt hơn thì con tôi đã có cơ hội đó ở một trường công lập chất lượng cao.

Nếu mục tiêu là để con phát triển năng lực Toán học thì điều đó vẫn có thể thực hiện được mà không nhất thiết phải bước vào môi trường chuyên. Nếu mục tiêu là danh tiếng thì đó lại là điều tôi không muốn đặt lên vai con mình. Tôi không muốn tuổi học trò của con bị biến thành một cuộc đua liên tục chỉ để thỏa mãn kỳ vọng của người lớn.

Điều khiến tôi lo lắng nhất là áp lực sau khi đã đỗ chuyên. Nhiều người nghĩ rằng khó khăn chỉ nằm ở kỳ thi đầu vào, nhưng thực tế áp lực lớn hơn lại bắt đầu từ ngày học sinh chính thức bước vào lớp chuyên. Trong môi trường ấy, gần như tất cả học sinh đều là những người xuất sắc. Một em từng đứng đầu lớp ở trường cũ có thể trở thành học sinh ở nhóm trung bình trong lớp chuyên. Sự thay đổi vị trí này tạo ra áp lực tâm lý rất lớn đối với nhiều học sinh vốn quen với thành tích cao.

Không ít em phải học từ sáng đến tối, tham gia các đội tuyển, các cuộc thi học sinh giỏi, các kỳ thi quốc gia hoặc quốc tế. Khối lượng bài tập nhiều hơn, mức độ khó cao hơn và sự cạnh tranh cũng gay gắt hơn. Trong khi đó, tuổi vị thành niên là giai đoạn tâm lý còn nhiều biến động. Một thất bại nhỏ cũng có thể khiến các em mất tự tin, lo âu hoặc căng thẳng kéo dài. Tôi từng chứng kiến những học sinh rất giỏi nhưng dần mất hứng thú học tập vì cảm thấy mình luôn phải chạy đua với người khác. Các em không còn học vì niềm vui khám phá tri thức mà học vì sợ bị tụt lại phía sau.

Có một nghịch lý mà nhiều phụ huynh chưa nhận ra. Chúng ta thường nói rằng muốn con hạnh phúc, nhưng lại vô tình đặt con vào những môi trường khiến con phải chịu áp lực quá lớn. Chúng ta muốn con khỏe mạnh, nhưng lại cắt giảm thời gian ngủ nghỉ để học thêm. Chúng ta muốn con phát triển toàn diện, nhưng lại dành gần như toàn bộ thời gian cho một vài môn học nhằm phục vụ kỳ thi. Khi đó, mục tiêu giáo dục ban đầu dường như đã bị đảo ngược.

Tôi không phủ nhận giá trị của trường chuyên. Nhiều trường chuyên đã đào tạo ra những thế hệ học sinh xuất sắc, đóng góp lớn cho khoa học, công nghệ và nhiều lĩnh vực khác. Đối với những học sinh thực sự đam mê Toán học, có năng lực nổi trội và có mong muốn theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên sâu, trường chuyên là môi trường rất phù hợp. Nhưng điều quan trọng là phải phân biệt giữa năng lực và nhu cầu. Một học sinh giỏi Toán không đồng nghĩa với việc em ấy bắt buộc phải học chuyên Toán. Cũng giống như một người chạy nhanh không nhất thiết phải trở thành vận động viên chuyên nghiệp.

Con tôi học tốt môn Toán nhưng con cũng thích đọc sách, thích lịch sử, thích các hoạt động ngoại khóa và thích dành thời gian cho bạn bè. Tôi muốn con có một tuổi trẻ cân bằng hơn là một hồ sơ thành tích đẹp hơn. Tôi muốn con được học trong môi trường tốt, nhưng vẫn còn thời gian để trải nghiệm cuộc sống, phát triển các kỹ năng xã hội, rèn luyện thể chất và khám phá những sở thích khác ngoài học tập. Cuộc sống hiện đại đòi hỏi nhiều năng lực khác nhau chứ không chỉ là khả năng giải những bài toán khó.

Nhìn rộng hơn, xã hội hiện nay đang có xu hướng đánh giá thành công của học sinh thông qua các kỳ thi đầu vào trường chuyên, lớp chọn hoặc các giải thưởng học thuật. Điều đó vô tình tạo ra áp lực cho cả phụ huynh lẫn học sinh. Nhiều gia đình sợ con mình bị tụt hậu nếu không thi chuyên. Nhiều học sinh cảm thấy bản thân thất bại chỉ vì không đỗ vào một ngôi trường danh tiếng. Trong khi đó, thực tế cho thấy thành công trong cuộc sống phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác như khả năng thích nghi, kỹ năng giao tiếp, tư duy sáng tạo, tinh thần tự học và sức khỏe tinh thần.

Từ trải nghiệm của bản thân, tôi nghĩ giải pháp dành cho các bậc cha mẹ là hãy nhìn vào nhu cầu thực sự của con thay vì chạy theo kỳ vọng của xã hội. Trước khi quyết định cho con thi trường chuyên, hãy tự hỏi liệu đó có phải mong muốn của con hay chỉ là mong muốn của người lớn. Hãy đánh giá không chỉ năng lực học tập mà cả sức khỏe tinh thần, khả năng chịu áp lực và định hướng phát triển lâu dài của con. Đừng biến việc đỗ trường chuyên thành thước đo duy nhất của thành công.

Cha mẹ cũng cần tôn trọng sự khác biệt giữa các con đường học tập. Một học sinh có thể phát triển rất tốt ở trường công lập chất lượng cao, trường tư thục hoặc nhiều môi trường giáo dục khác. Điều quan trọng là môi trường đó phù hợp với năng lực và tính cách của từng em. Thay vì hỏi "Con có đủ giỏi để học chuyên không?", có lẽ chúng ta nên hỏi "Môi trường nào giúp con phát triển hạnh phúc và bền vững nhất?".

Tin Gốc: Vnexpress

Hạnh phúc vốn không nằm ở mâm cao cỗ đầy. Thế nhưng, thực tế đáng buồn là ngày nay đôi khi giá trị của một ngày vui lại bị đem ra đong đếm qua lăng kính của những chiếc phong bao.

Không khó để tôi bắt gặp những tiếng thở dài hay sự so sánh sau mỗi tiệc cưới: "Bỏ 500.000 đồng mà ăn chán quá". Phải chăng, vô hình trung, chúng ta đang biến mình thành những "thực khách" khó tính đi mua dịch vụ, thay vì là những người bạn thân tình đến sẻ chia khoảnh khắc hạnh phúc thiêng liêng với cô dâu, chú rể? Khi chiếc cân tiểu ly của sự thực dụng được đặt lên bàn tiệc, sự chân thành của lời chúc phúc bỗng trở nên nhẹ tênh.

Ngày trước, đám cưới là dịp để họ hàng, xóm giềng tụ họp. Người ta đến không chỉ để ăn, mà để chúc phúc, để chứng kiến một cột mốc quan trọng của đôi lứa. Còn bây giờ, nhiều khi đám cưới trở thành một nghĩa vụ. Đi cho xong, gửi phong bao cho phải phép, ăn nhanh rồi về. Thậm chí, có người còn chưa kịp nhớ mặt cô dâu chú rể.

Nếu chỉ nhìn vào giá trị thực đơn để đánh giá sự thành tâm của gia chủ, chúng ta đã vô tình đánh mất phần hồn cốt đẹp nhất của văn hóa cưới hỏi. Sự hiện diện của mỗi người đáng lẽ là để chứng kiến một khởi đầu mới, để sưởi ấm niềm vui của đôi lứa bằng tình yêu thương, chứ không phải để thẩm định tay nghề của người đầu bếp.

>> Bỏ 500 K dự đám cưới 'nhạt' ở nhà hàng

Khi đi dự đám cưới, tôi không còn để ý quá nhiều đến việc món ăn ngon hay dở? Thay vào đó, tôi nhìn cô dâu chú rể, nghe câu chuyện của họ, cảm nhận niềm vui lan tỏa trong không khí. Có những đám cưới rất giản dị, món ăn không có gì đặc biệt, nhưng tôi vẫn thấy ấm lòng khi ra về.

Thay vì soi xét mâm cỗ có xứng tầm với phong bao mình đã bỏ, tại sao không thử lắng nghe câu chuyện tình yêu được kể trên sân khấu? Đừng để 500.000 đồng trở thành rào cản ngăn cách những tâm hồn đồng điệu. Một đám cưới trọn vẹn là khi khách ra về không chỉ no bụng, mà còn ấm lòng bởi sự tử tế và niềm hy vọng về một tổ ấm hạnh phúc.

Hãy trả lại cho đám cưới sự hồn hậu vốn có: nơi niềm vui được lan tỏa bằng nụ cười, và lời chúc phúc luôn quý giá hơn mọi của ngon vật lạ.

Tin Gốc: Vnexpress