“Tôi đang cân nhắc một cuộc tấn công quy mô lớn, lớn hơn bao giờ hết. Tôi sắp đưa ra quyết định và chúng tôi đã sẵn sàng cho điều đó”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với trang tin Axios hôm 23/7 khi nói về kế hoạch tập kích Iran.
Lãnh đạo Mỹ thừa nhận quyết định này sẽ gây ra hậu quả, song lưu ý ông vẫn chưa có quyết định cuối cùng và cũng không đưa ra thời hạn chót. Hai quan chức Mỹ giấu tên xác nhận với Axios rằng Lầu Năm Góc chưa nhận được mệnh lệnh mới liên quan đến Iran.
Tổng thống Trump cho rằng Israel sẽ tham gia tập kích với Mỹ ngay khi được ông đề nghị, nhưng nhấn mạnh Washington “không cần ai” để phát động chiến dịch mới nhằm vào đối phương. Ông cũng nhận định “sẽ có hậu quả xảy ra” nếu Israel tham chiến, dường như ám chỉ khả năng Tehran trả đũa Tel Aviv.
Ông thêm rằng giới chức Iran muốn đàm phán, song hiện chưa sẵn sàng để đạt thỏa thuận. “Họ vẫn chưa chịu đủ đau đớn”, Tổng thống Trump nêu quan điểm.
Hai nguồn tin am hiểu về nỗ lực trung gian tại Trung Đông nói với Axios rằng giới lãnh đạo Iran chưa chấp nhận đề xuất mới nhất được đưa ra. “Chúng tôi đang cố gắng, nhưng họ không hợp tác”, một người nói.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội cùng ngày, Tổng thống Trump tuyên bố kể từ thời điểm này, tất cả thiệt hại đối với tàu thuyền, hàng hóa và mọi thứ liên quan đều sẽ được bồi thường bằng tiền của Iran mà Mỹ “đang nắm giữ và kiểm soát”, dường như đề cập gần 100 tỷ USD tài sản của Tehran đang bị các nước khác đóng băng.
“Những thiệt hại này có thể rất lớn. Tuy nhiên, làm vậy là công bằng và thỏa đáng”, ông viết.
Bộ tư lệnh Trung tâm, cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, sau đó thông báo phát động đợt tập kích mới nhằm vào các mục tiêu quân sự Iran. Đây là đêm thứ 13 liên tiếp Mỹ tấn công Iran kể từ khi xung đột tái bùng phát.
Giới chức Iran chưa bình luận về các thông tin.
Mỹ đẩy mạnh tập kích Iran trong gần hai tuần qua, nhằm ngăn Tehran tiếp tục tấn công tàu hàng ở eo biển Hormuz. Dù vậy, Iran chưa cho thấy ý định thay đổi lập trường và cũng tăng cường tấn công các mục tiêu quân sự trong khu vực để trả đũa Mỹ.
Nhóm vũ trang Houthi do Iran hậu thuẫn đã bắt đầu tập kích tàu Arab Saudi ở biển Đỏ, khiến căng thẳng gia tăng tại tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng và làm thị trường năng lượng toàn cầu trở nên bất ổn hơn nữa.
Tổng thống Trump hôm 23/7 cảnh báo nếu Houthi tiếp tục tấn công tàu thuyền ở biển Đỏ, Mỹ sẽ buộc Iran chịu trách nhiệm. Theo ông, nhóm vũ trang Yemen là lực lượng ủy nhiệm của Tehran, nên “sẽ có đòn trừng phạt quân sự nặng nề” được giáng lên cả Iran lẫn Houthi nếu tình trạng trên tiếp diễn.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 6/4 nhận định cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đang leo thang cả về phạm vi địa lý lẫn tác động kinh tế.
“Chúng tôi nhận thấy mức độ căng thẳng trong khu vực đang leo thang và tiếp tục leo thang”, ông Peskov nói.
“Phạm vi địa lý của cuộc xung đột này đã mở rộng, và giờ đây tất cả chúng ta đều nhận thức được những hệ quả mà chúng ta đang phải gánh chịu, bao gồm cả những hệ quả rất tiêu cực đối với nền kinh tế toàn cầu”, ông Peskov cảnh báo.
Ông Peskov cũng cảnh báo toàn bộ khu vực Trung Đông đang “bốc cháy” do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
“Trên thực tế, toàn bộ khu vực đang bốc cháy. Đây đều là những hậu quả rất nguy hiểm và tiêu cực của hành động gây hấn chống lại Iran”, người phát ngôn Điện Kremlin cho biết thêm.
Trước đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng kêu gọi Mỹ từ bỏ “ngôn ngữ tối hậu thư” và quay trở lại đàm phán với Iran nhằm hạ nhiệt căng thẳng.
Tuyên bố của các quan chức Nga được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục ra tối hậu thư với Iran, cảnh báo sẽ tấn công các nhà máy điện và cầu của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz.
“Thứ ba tới đây (7/4) sẽ là ngày của nhà máy điện, và ngày của những cây cầu tại Iran, tất cả hợp làm một. Sẽ không có gì giống như thế từng tồn tại. Hãy mở eo biển (Hormuz), nếu không, các vị sẽ phải sống trong địa ngục. Hãy cứ chờ xem”, ông Trump viết trên mạng xã hội.
Trong các cuộc phỏng vấn qua điện thoại hôm 5/4, Tổng thống Trump nhắc lại rằng ông dự định sẽ hành động vào ngày 7/4 nếu không đạt được thỏa thuận với Iran.
Trong một cuộc phỏng vấn với báo Wall Street Journal, ông nói: “Nếu họ (Iran) không thực hiện, nếu họ muốn tiếp tục đóng cửa (eo biển Hormuz), họ sẽ mất mọi nhà máy điện và mọi cơ sở khác mà họ có trên khắp đất nước”.
“Và nếu họ không làm điều gì đó trước tối thứ ba, họ sẽ không còn bất kỳ nhà máy điện nào và sẽ không còn cây cầu nào đứng vững”, chủ nhân Nhà Trắng cảnh báo.
Phát biểu tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 2/4, ông Vassily Nebenzia, Đại sứ kiêm Đại diện thường trực của Nga tại Liên hợp quốc, đã kêu gọi chấm dứt bạo lực ở Trung Đông và yêu cầu Mỹ và Israel “đừng đùa với lửa”.
Ông cảnh báo “thiệt hại không thể khắc phục đang xảy ra không chỉ đối với sự ổn định khu vực, mà còn đối với an ninh lương thực và năng lượng toàn cầu cũng như toàn bộ nền kinh tế thế giới”.
Đại sứ Nebenzia tuyên bố Nga “sẵn sàng tham gia vào việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột hiện tại thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao”.
Trong khi đó, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố Nga hy vọng cuộc xung đột Iran sẽ sớm kết thúc và sẵn sàng làm mọi điều cần thiết để giúp lập lại hòa bình trong khu vực Trung Đông.
Tổng thống Putin đang thực hiện các cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo Trung Đông nhằm tìm hướng hạ nhiệt căng thẳng.
Nga là một trong những đồng minh thân thiết của Iran. Một số nguồn tin phương Tây cho rằng Nga đã mở rộng việc chia sẻ thông tin tình báo và hợp tác quân sự với Iran, cung cấp hình ảnh vệ tinh và công nghệ máy bay không người lái tiên tiến để hỗ trợ Iran nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ trong khu vực.
Tuy nhiên, các quan chức Nga đã bác bỏ các thông tin trên. Đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff cũng xác nhận Nga không chia sẻ dữ liệu tình báo với Iran để giúp Tehran nhắm mục tiêu vào Mỹ.
Theo Tass
Trên trang un.org, LHQ ngày 1.7 thông báo Hội đồng Khoa học Quốc tế Độc lập về AI, gồm 40 nhà khoa học được chọn lọc từ hơn 2.600 ứng viên thuộc 140 quốc gia và vùng lãnh thổ, đã hoàn tất báo cáo sơ bộ đầu tiên trên quy mô toàn cầu về AI.
Theo báo cáo, AI đang phát triển với tốc độ vượt xa năng lực quản trị của các chính phủ, và hiện chưa bên nào có thể đảm bảo rằng công nghệ này sẽ không gieo rắc thảm họa trong tương lai. "Hiện năng lực của AI vượt xa sự hiểu biết của khoa học lẫn năng lực thích ứng của các chính phủ", theo nhận xét của đồng chủ tịch hội đồng Yoshua Bengio.
Ông Bengio nói thêm ngày càng có nhiều chứng cứ về hành vi lừa dối của AI. Báo cáo ghi nhận những lần các hệ thống AI nói dối cũng như phát hiện trường hợp các mô hình AI có thể nhận ra mình đang trong quá trình bị kiểm tra và tự động giảm bớt hành vi rủi ro để vượt qua đợt đánh giá.
Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres cho hay báo cáo trên đã cung cấp bằng chứng về những gì các chính phủ trên toàn cầu đang còn thiếu trong quá trình xây dựng cơ chế kiểm soát AI. "Thế giới không thể quản lý điều mà mình vẫn chưa thể hiểu được", ông Guterres chỉ ra.
Bên cạnh những cảnh báo, hội đồng khoa học cũng ghi nhận AI đang tạo ra nhiều bước tiến quan trọng. AI đã dự đoán được cấu trúc của hơn 200 triệu protein và đang đẩy nhanh quá trình nghiên cứu thuốc cũng như vắc xin. Thời gian mà các tác nhân AI, tức hệ thống hoặc phần mềm được thiết kế để thực hiện các tác vụ cụ thể, có thể tự hoàn tất nhiệm vụ đang tăng nhanh gấp đôi từ mỗi 4 đến 7 tháng.
Tuy nhiên, tiến triển trên cũng đang bị lệch. Báo cáo ước tính hiện có hơn 1 tỉ người sử dụng các công cụ AI hội thoại mỗi tuần nhưng việc phát triển vẫn tập trung ở Mỹ và Trung Quốc. Mỹ hiện kiểm soát 75% năng lực tính toán trong số 500 siêu máy tính AI trên toàn cầu so với 15% của Trung Quốc, đẩy phần lớn các nước còn lại vào tình trạng phải phụ thuộc vào những hệ thống mà họ không thể tự phát triển, kiểm định hoặc kiểm soát hoàn toàn.
Một phát hiện khác trong báo cáo là đa số các nước thiếu năng lực kỹ thuật để thực hiện đánh giá về các mô hình AI tiên tiến, và việc đảm bảo an toàn vẫn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào những gì do phía nhà phát triển lựa chọn công bố. Cuối cùng, báo cáo hối thúc các chính phủ nhanh chóng tăng cường hợp tác và đầu tư vào năng lực chuyên môn để cùng nhau phát triển AI một cách an toàn, bền vững.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 4-4, công ty cung cấp ảnh vệ tinh Planet Labs (Mỹ) đã thông báo sẽ ngừng cung cấp hình ảnh chụp Iran và khu vực xung đột Trung Đông vô thời hạn, thuận theo yêu cầu của Chính phủ Mỹ.
Trong email gửi khách hàng, công ty có trụ sở tại California này cho biết Washington đã yêu cầu tất cả nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại tạm ngưng phát hành hình ảnh vùng chiến sự. Lệnh hạn chế sẽ có hiệu lực cho đến khi xung đột kết thúc.
Quyết định này mở rộng đáng kể so với biện pháp trì hoãn 14 ngày mà Planet Labs áp dụng hồi tháng trước, vốn được hãng giải thích là nhằm ngăn các bên đối địch sử dụng ảnh vệ tinh để tấn công Mỹ và đồng minh. Lần này, toàn bộ hình ảnh được chụp từ ngày 9-3 sẽ bị ngừng cung cấp.
Động thái trên đặt ra nhiều câu hỏi bởi ảnh vệ tinh thương mại không chỉ phục vụ mục đích quân sự, mà còn là công cụ quan trọng giúp nhà báo và giới nghiên cứu giám sát tình hình tại những khu vực khó tiếp cận. Một số chuyên gia vũ trụ lo ngại Iran có thể đang tiếp cận ảnh vệ tinh thương mại thông qua các nước đối thủ của Mỹ.
Planet Labs là đơn vị vận hành một trong những đội tàu vệ tinh chụp ảnh Trái đất lớn nhất thế giới, cung cấp hình ảnh cập nhật thường xuyên cho chính phủ, doanh nghiệp và báo chí.
Hãng Vantor (tiền thân là Maxar Technologies), một nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại lớn khác, cho biết không nhận được yêu cầu từ Chính phủ Mỹ.
Tuy nhiên, Vantor cho biết từ lâu hãng đã có chính sách "tăng cường kiểm soát truy cập trong thời kỳ xung đột địa chính trị" và hiện đang áp dụng biện pháp này cho một số khu vực ở Trung Đông, bao gồm giới hạn đối tượng được yêu cầu chụp mới hoặc mua ảnh hiện có tại những vùng quân đội Mỹ và đồng minh đang hoạt động.
Ngày 5-4, Kuwait và Bahrain cùng thông báo các cơ sở hạ tầng và khử mặn của mình chịu thiệt hại đáng kể sau các đợt tấn công mới nhất bằng máy bay không người lái (drone) của Iran.
Tại Kuwait, Bộ Điện lực và Nước nước này khẳng định drone Iran đã đánh trúng hai nhà máy phát điện kiêm khử mặn nước biển, gây "thiệt hại vật chất nghiêm trọng" và buộc phải ngừng vận hành hai tổ máy phát điện.
Cùng thời điểm, một vụ hỏa hoạn bùng phát tại khu phức hợp dầu khí Shuwaikh - nơi đặt trụ sở Bộ Dầu mỏ nước này và Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) - sau khi bị drone tấn công.
Truyền thông nhà nước Kuwait cũng dẫn nguồn Bộ Tài chính xác nhận một drone Iran đánh trúng khu văn phòng tập trung nhiều bộ ngành, gây thiệt hại vật chất lớn. Tuy nhiên không có trường hợp thương vong nào được ghi nhận trong toàn bộ các vụ tấn công tại Kuwait.
Tình hình tương tự diễn ra tại Bahrain. Tập đoàn Năng lượng Bapco xác nhận một bồn chứa tại cơ sở lưu trữ của hãng đã bốc cháy sau đợt tấn công của Iran, song nhấn mạnh không có thương vong.
Bộ Nội vụ Bahrain khẳng định lực lượng phòng vệ dân sự đã nhanh chóng dập tắt đám cháy, giúp tình hình được kiểm soát. Cơ quan chức năng đang tiến hành đánh giá thiệt hại.
Phía Iran chưa đưa ra bình luận chính thức về những cuộc tấn công này.
